REKLAMA

"Dekomunizacja" ulic w Kanadzie i NAFTA do renegocjacji. Rozmowa z dr. Marcinem Gabrysiem (UJ)

OFF Czarek
Data emisji:
2017-08-01 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
41:13 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w zapewne już państwo słyszeli, a może nawet w niektórych miejscowościach jak zauważyli, że działania dotyczące dekomunizacji ulic n p. placów, ale i innych miejsc Otóż taka dekomunizacji, a może w cudzysłowie bardziej nie jesteś niczym niezwykłym w Kanadzie przez studio Radia TOK FM w Krakowie państwo mają gości jest dr Marcin Gabryś zakładów i Kanady Uniwersytet Jagielloński dzień dobry witam serdecznie panie doktorze mitem bardzo serdecznie jak wygląda ta Rozwiń » dekomunizacja stylu kanadyjskim panie doktorze no tak jak każde społeczeństwo mord w sprawie Kaja, gdzie grali tacy komuniści tak tak, ale trupa swego w szafie wszyscy gdzieś tam mogą mieć i Kanadyjczycy mają czasami nawet nie zbliżają niż niższy niż w szafie w pokoju stoi toczy się w przenośni tym tym tropem tym tempem powodem do zmiany nazwy jest z kolan koleją kolonialna przeszłość Kanady to w jaki sposób traktowano rdzennych mieszkańców Kanady tak na ogólnie można to ująć potrzeba zweryfikowania 3 nazwy ulic placów rzek skwerów, a czasami 3 pomniki i inne u osób uznanych kiedyś za bohaterów zasługują na to miano ciągle czy trzeba się zastanowić się w nich biografiach dominują te elementy, które tym są pozytywne i zasługują na to, żeby dawać jakiś powód do dumy jest bycie członkiem społeczeństwa greckiego czy raczej te ciemne miejsca są dominujące na i może niektóre są nie zasługują na to, żeby być bohaterami społeczeństwa kanadyjskiego, tym bardziej że młode osoby są często te decyzje są mniej niejednoznacznej nieoczywiste, bo mamy tutaj do czynienia z oficerami byłymi oficerami wojskowymi czy też już osobami, które nie jest z działały na rzecz państwowości, a jednocześnie żyły w czasach, w których pewne rzeczy jak powiedzielibyśmy były normalne tak, gdy rzeczy, które dzisiaj uważamy za was za rzeczy albo nielegalne albo zabronione albo niepożądane dokładnie tak jest musimy zawsze mieć pewien kontekst historyczny im są wiadomo historia w nim to nie jest czarno-biała na naukę która, która tylko może ocenić 2 co coś jako dobra albo coś jako złe zawsze jest wiele odcieni szarości i właśnie w tych debatach w Kanadzie tych tekstów dotyczących przeszłości nos ścierają się poglądy takie, które z 1 strony tak pan redaktor mówi sugerują, że na trudno oceniać kogoś się nie biorąc pod uwagę kontekstu całości budowy społeczeństwa kanadyjskiego dziewiętnastym do dziewiętnastowiecznego w stosunku do wcześniejszych wieków również w stosunku do ludności rdzennej do tego, że powinno się ich w tym słowie cywilizować wielokrotnie o tym, mówiliśmy na antenie innym to co dzisiaj oceniamy jej proces oficjalnych dokumentach jest oceniany jako kulturalne ludobójstwo no bo było normalną praktyką państwa kanadyjskiego w sensie takim, że była był konsensus popierali to politycy z 1 5 wszystkich opcji politycznych w Kanadzie, więc mniej z 1 strony testem kontekst, a z drugiej strony mamy oczywiście and wrażliwość rdzennych mieszkańców Kanady, których rannych nie to też już kilka razy mówiłem misternych wpły w na politykę Kanady, skąd się zwiększano, ponieważ zwiększa się wrażliwość społeczna i te środki, które mają Indianie przede wszystkim ma również ma też się jeszcze mniejszym stopniu intuicji wpływu na debaty publiczne dziś jest coraz większe, więc ich stosunek jest bardzo krytyczny z oczywistych względów i uważają, że Samson patrzenia na pomniki niektórych niektórych oficerów wojska brytyjskiego jak n p. toczy się debata z na Wschodzie Kanady w nowej Szkocji w szczególności mieście Halifax matce Edwarda Kornwalii SA, który swym założycielem tego miasta im pomnik w środku miasta natomiast jednocześnie był też na takim bardzo aktywnym żołnierzem, który wyznacza nagrodę za skarpy Mikołaj lokalnego miks smaków kamieniami smaków i Indian z tamtych stan tej okolicy na jej mamy znowu 2 2 różne punkty widzenia VAT, a jednocześnie ten pomysł kanadyjski to podejście kanadyjskie może, by nie we wszystkich miejscach, ale my, ale trochę różni się od polskiego, bo oprócz takiego zwykłego zmieniania naz w ulic czy też żyją usuwania pomników są pomysły, żeby to zbyt proste taka czy zostawić może nie usunąć te, toteż zbyt proste my, ale może zostawić w pewnym kontekście zostawić z wyjaśnieniem zostawić z tłem my niech to co kiedyś jasne oczywiste dziś już niejednoznaczne stało się elementem edukacyjnym tak nudno w 1 z 2 jak kilka podejść kradzież szczera, bo mecze są takie drastyczne ruchy jak na kat usunięcia pewnych nazwisk stres jest jakiś czas na wkład budynków tak zrobił my dynastię trudno zmienia nazwę na rozważnych budynków na wzgórzu parlamentarnych w Kanadzie jest, usuwając na nazwisko nagrzewają, który zarządza architekta taki system szkół z rezerwatami, które przyczynią się do NATO dodał bardzo duże trudności spór społeczności rdzennych Kanadzie z adaptacją kościelnej rzeczywistości, ale ZUS są właśnie jest też takie inne podejście, kto mówi nie usuwajmy nazw pomników czy 3 3 czy czegokolwiek to dotyczy tylko wspólne n p. zorganizować jakąś taką taki element pokazania czegoś szerszego tła nawet, stawiając jakość prosto tablica, na której będzie opisane tła tło historyczne, gdzie będzie napisane jak teraz są oceniane te decyzje, które wtedy był podejmowany to poglądy, które to osoby zgłosiły, jaki to mama skutek po latach negatywnie na jej to chodzi o to, żeby nie powodować, że pewnych część pewna część historii każdy będzie przemilczana Kołymy to taki kontekst krytycznym krytycznego podejścia do Bodo historii no i innym zdaniem wielu powinien zagrać też ten element z małą kiedyś ten pomnik został komuś wystawiony, więc to też mówi o nastrojach w tym momencie, kiedy uznawano kogoś za bohatera nie tylko o jego poglądach, które głosił w, kiedy wcześniej tylko też o tym w tym momencie jest to po to, zostało zrobione zaakceptowane przez społeczeństwo Najman Conte współczesne właśnie w postaci klisz jak już wyjaśnienia, gdyż nawet czasami może być kontr pomnik to różne są pomysły, a nas chodzi o debatę chodzi o zaangażowanie też też też tych różnych poglądów i wy dyskutowane pewnego kompromisu rząd kanadyjski społeczeństwo jest społeczeństwem kompromisu i wreszcie ten pomysł jest niezły dom próbuje pogodzić bardzo sprzeczne poglądy tak jednocześnie na was, żeby ta polityka historyczna jeździ to tak można nazwać nie była taką sinusoidę, która na dzisiaj jest taka jak zmienia się czasy ekipa i wiatru to będzie taka, ale i tak przechodziła z 1 skrajności drugą tylko, żeby właśnie, żeby jednak, gdy historia była nauczycielką życia tak, chociaż ja muszę podać, że jestem dosyć sceptyczny przyczyny, że duży, że to jest tak nie jest nie będzie sosen stoi dama nie pamiętam te czasy, kiedy rządziła partia konserwatywna w Kanadzie, kiedy próbowano na nim interpretować historyka dyskiem właśnie tego większego im większego zaangażowania w tyskim rynku militarnym wojskowości takiego takich cech tych tych elementów, kiedy n p. armie kanadyjska dna służyła w ramach szerszych wojsk brytyjskich w różnych konfliktach światowych no i ta duma z tej militarnej historii BAM przebiła się na pierwszy plan to jest teraz są widać że, że dużo dużo mniej znaczące jeśli chodzi o to Otóż na stację taką oficjalną narrację politykę historyczną innych władz przechodzi się raczej rośnie w kierunku innym kierunku próby koncyliacji 1 tys tych społeczeńst w rdzennych Indian przede wszystkim to jest priorytet dla dla Rosjan trudno mi no i widać, że Motor to jest jest pewna fanom tortu to to są pewne założenia ideologiczne i państwo jednak nie wydaje się, że nawet nawet w Kanadzie może aż tak abstrahować od tego jak i jakim kieruje się poglądami takimi sny takimi ideologicznymi toto to jest w widoczny nano no nam na przykładzie też tych gmin w tej tej aktualnej debaty on on dekomunizacji w cudzysłowie pamięta rozmawialiśmy kiedyś na antenie o pomniku zbrodni komunistycznych reżimów komunistycznych, który w Ottawie wolą było ogromne debaty promowany po pomnik przez przez partię konserwatywną natomiast NATO to na pewno nie jest nie stagnacja, która partia liberalna będzie popierać, czyli polityka historyczna w cudzysłowie dekomunizacja nie jest już tylko, z czym zmagają się z tym zmaga się Polacy ale, ale historia jest tym czy może być kością niezgody także w tak cywilizowanych państwach jak Kanada tak tak oczywiście my jednak moim zdaniem najważniejsze jest to, żeby wyciągnąć z tego lekcję próbujemy próbujemy zrozumieć też też też czyny i działania tych osób, które w przyszłości miały takie Niny stosunek babka do szkół jest z internautami to potop to jest ten ten głównym powód, dla którego tata najważniejsze to on o osoby z ważnej części historyka lat próbują niektóre siły polityczne w Kanadzie usunąć tatuaż jak ten sposób dyskusji argumentacji to powinna być właśnie taka szkoła uzgodnienia różnych różnych opinii w społeczeństwie wręcz, że to powinno być celem tych wszystkich debat tak, żeby oni, by nie miały charakteru STK przekrzykiwali się 3 3 czy czasem jakiś taki nawet obraźliwych z przerzucanie się obraźliwymi zwrotami przez 2 strony tak tak tak było n p. nauk o obchodach 1 lipca w halifaksie wrzesień nie był jakiś jakiś bardzo duże wydarzenia z miast albo szeroko komentowane, że z 1 strony mieliśmy konserwatywnie nastawionych młodych białych mężczyzn z wojsk z wojska kanadyjskie, którzy próbowali w jaki sposób naruszyć czy zakłócić ceremonię, którą właśnie mi makowiec przy pomniku Korba Lisa próbowali odprawić też, narzucając taką taką płachtę napęd na plan na ten pomnik, żeby pokazać, że rośnie zgadzają na na tworzony z obecnych przestrzeni publicznej wrócił do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM studio Radia TOK FM w Krakowie jest dr Marcin Gabryś zakład Kanady Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytet Jagielloński informację już za 2 minuty o godzinie jedenastej 20 po informacjach wracamy do programu off czarek był nawet studio Radia TOK FM w Krakowie jest dr Marcin Gabryś zakład Kanady Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytet Jagielloński Kanada Meksyk stany Zjednoczone oficjalnie nieoficjalnie spotykają się siadają rozmawiają z po to, aby negocjować do negocjować renegocjować pod negocjować nosem lekarstwa i szereg element tzw . układ Nafta tak i faktycznie to chyba dobry pomysł państwa zależy od z dnia, w którym wygłaszał to prezent Stranc, bo mówią, o ile drobnych poprawkach całkowite zniesieniu o negocjacjach w negocjacjach no i wreszcie mamy coś co mnie śmieją się media amerykańskie wreszcie na papierze Han nie tylko w postaci tweetów bądź wypowiedzi czy nie Amerykanie zgodnie ze swoim prawem muszą przedstawić pozycję negocjacyjną swoich władz przed rozpoczęciem takich negocjacji on, ale są zaplanowane na połowę sierpnia, więc przed kilkoma dniami dostaliśmy publicznie dokument prezentujący te punkty, które Amerykanie chcą w Nafcie w strefie wolnego handlu Ameryki północnej zmienić no i ona oczywiście jest całkiem zgodne z generalnie jest z linią, którą prezydencja Donald Tramp, który głosił w kampanii wyborczej później również 3 dążą do tego, żeby film Ameryka w Polsce, czyli Ameryka była na pierwszym planie ani te bolączki, które ponoć trapią inną gospodarkę amerykańską, czyli deficyt powodowany przez nieuczciwe praktyki ze strony różnych państ w w tym tej dwójki, czyli Kanady Indii Meksyku zmniejszyć, a jeśli te państwa nie będą chciały współpracować Anton na to być może nawet z wyjść całkowicie z tego układu, jeżeli nie uda się porozumieć na jej, jakie są główne zakłady nurty to, czego chce być to robić coś osiągnąć wodne, które właściwie jak sensownie rozmawiać o wymianie handlowej jak i status, jaki stan byłby stanem idealnym, bo zdaje się też jest trudne do określenia wypadnie eksperci ekonomiści mogliby coś zaproponować natomiast zdaje się tutaj takim papierkiem lakmusowym jest w dobry humor zły humor prezydenta trampa no no niestety tak nie jest żyjemy w takich czasach kiedy, kiedy wstaję ta wiedza ekspercka jest przydatna oczyszczone nie jest decydująca w prawie nikt nie ma decydująca, ale czasami była bardziej uznawane no nie oczyszcza każdy z tych 3 państw ma swoje własne priorytety kwiatostanu Zjednoczonych tak my tez przede wszystkim redukcja deficytu i dążenie do otwarcia tych sektorów gospodarek tych 2 partnerów, które są zamknięte, bo 1 taka generalna uwaga na układ wolnym handlu w Ameryce północnej z punktu widzenia naszych doświadczeń z Unią Europejską, który jest, która jest w wolnym rynkiem to jest dużo dużo o bójce idące porozumienie ono jest dotyczy taktyki pełna pełna wolność bez liceum jaki by poza taryfowych i innych ograniczeń, które stosują państwa są różne możliwości, które mają państwa naprawdę nie jest aż tak dużo tych tych innych tych sektorów przykładem jest n p. produkcja motoryzacyjna, która jest bardzo głęboko zglobalizowanej otwarta natomiast różne inne sektory są bardzo pozamykane w szczególności dotyczy n p . z sektora rolno-spożywczego i ja przed Kanadyjczycy stosują bardzo wyrafinowane metody zabezpieczające w swoich własnych producentów i które były negocjowane w momencie, kiedy Nafta była podpisywana jako porozumienie wyłącznie pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Kanadą to zabytek wyłączony sektor z z całego porozumień na pracę z procedurą Amerykanie chcą dostępu właśnie n p . do sektora rolno-spożywczego Kanady chcieliby dostępu do systemu czy do do sektora finansowego w Kanadzie, który też zamknięty przed inwestorami zagranicznymi są specjalne reguły mówiąc o tym, że nie może inny inwestor zagraniczny przekroczyć pewnego poziomu udziałów w bankach co notabene n p. most w czasie ostatniego tego kryzysu finansowego po 20 0 7 roku na przyczyniła się do tego, że sektor bankowy kanadyjski był bardzo silny i przeszedł z taką suchą nogą przez przestronne kryzys przecież sporo do banków amerykańskich no ale Amerykanie chętnie, by były spróbowali tam się dostać też inne do sektora telekomunikacyjnego w Kanadzie ma też bardzo chętnie spuścili bez amerykańskiej firmy tak łatwo mogą być bardzo korzystne dla Kanadyjczyków z po jak pan rację zapewne wie rachunki za telefony komórkowe w mini w Kanadzie są należą do 1 1 wyższych na świecie z niej przez to, że ten system jest, że ten sektor zamknięty GM na morzu na koniec to co Amerykanie chcieli jeszcze od zwarcia Kanadyjczyków tom Hanks do tego, żeby zwiększyć jej kwotę, którą mogą wydawać się na takie przygraniczna zakupuje obywatel Kanady czy mogliby zamiast 20 USD bez cła wydawać aż 800 USD on my to ktoś, kto to są ich główne punkty innym jak w przypadku Kanady ich celem chodzi o to chodzi o to wycieczki takie jednodniowe rzesze przekracza granice i wraca tego samego dnia tak tak tak tak jednolite to też do 3 taki sam na szkodę internetowego Czyż można zakupić na eBayu amerykańskim coś z Kanady i ten towar jeśli przekroczy nasze tej kwoty to ta nie podlega mocne oceniła płatniczej podlega na jej tutaj to jest uciążliwe to tutaj liczba towarów, które można już właśnie w ramach umowy Nafta zamówić w Kanadzie jest niewielka to czasami pojawiają się takie w różnych sklepach internetowych i zapuszczone Nafta Nafta nie musisz płacić podatku grozi bardzo zamawiali, a w przeciwnym razie bardzo popularną usługą nie są różnego rodzaju, bo przez punkty, gdyż w Rumi niedaleko granicy amerykańsko kanadyjskiej, do których taka przesyłka przychodzi no i wtedy należy się wybrać po prostu inne do granicy przejechać granicę zapakować dyskretnie do samochodu nabyty w stanach i wysłany do stanu w produkt i wrócić do Kanady, podpowiadając uczy się na pytania w PL wracamy do takich takich czasów PRL pamiętających, że trzeba było ukrywać towary i wydaje się, że 20 01. wykryto EPO mogło to by zostać poprawiona uczy się to zabezpieczenie własnego rynku natomiast na ja w czasami mam dyskomfort z takimi formami chętnych, ale proszę nie mogła zwrócić uwagę gdyby, przekraczając granice teledysk amerykańską i amerykańsko kanadyjską z octem lub EFTA, słuchając tylko pytaniem, jakie zadają pracownicy nagle po 1 lub drugiej stronie można zobaczyć je dla kogo co jest ważne, że przekraczamy granice amerykańską, czyli działa do Stanów zjednoczonych to pytają nas n p. to co, zwłaszcza z kim jesteśmy 3, jakie mam obywatelstwo, dokąd jedziemy na jak długo i w jakim celu jak ci dziś bezpieczeństwo, a pewnie długofalowo 3 3 jak gaśnie mniej ni niepożądana migracja nie grozi nam wracając do Kanady czy też jadąc do Kanady pytają nas, gdzie byliśmy, jakie towary przywozimy, czyli raczej bezpieczeństwo ekonomiczne tak się teraz chodzi o to, żeby ktoś był to nieważne kim jest tylko co przywozi co możemy tutaj ocalić ten ma tak non stop tata społeczeństwa wbre w mniemaniu takim osób, które nie ma zbyt bezpośredni dostęp do świadczenia czy nie wiedzy on się różnią i różnią się właśnie poznałem tak kwartetu przekładanych dojdą do tego co jest im też ważne to bezpieczeństwo po 20 01 roku zaznacza się z nr. 1 dni i wszystko inne jest poniżej tego poziomu 2 kant Kanada historycznie próbowała chronić swój rynek swój przemysł i różnymi metodami innych to próbował osiągnąć cłami i 1 9 wieku no, a w końcu doszła do wniosku, że na, którym składowane w handlu on nie może otwiera rynek kanadyjski to daje taką korzyść, która jest z punktu widzenia dzisiejszej pozycji negocjacyjnej Kanady i Kanady też najważniejsza, czyli daje pewność dostępu do rynku amerykańskiego do ogromnego rynku amerykańskiego dla przedsiębiorstw andyjskich i Toy Story to jest też nr 1 dla dla dla danego typu kanadyjskich, żeby nie zmniejszyć tej tezy tego dostępu i tutaj MEN będą promowane różne oczywiście metody jak to osiągnąć na pewno będzie trzeba coś się z gospodarki kanadyjskiej, która jest wysoko ceniona poświęcić no, a ponieważ są tak jak inne okoliczności polityczne in Kanadyjczycy mierzą się z protekcjonizmem amerykańskim bardzo bardzo silnym wzroście cen poza poza tym tymi wydarzeniami z stresy sprzed prawie 100 lat to totalny nie ma sobie równych ten trend ten ten poziom protekcjonizmu i n p. zasada, by American bardzo silnie uderza w sferze przedsiębiorstwa kanadyjskie, które mogą zostać pozbawiona możliwości dostępu do oczka rynku przetargów publicznych w stanach Zjednoczonych to już za pkt 2 000 ósmy roku został wprowadzony w 20 08 dziewiątym religii i tylko umiem takim nowym autem rzutem na taśmę autem szczęścia udał się Kanadyjczykom dostać się wyjątek od tej reguły natomiast to jest to będzie na pewno nr 1 dla dobra dla Kanady i drugi jeszcze punktu jest to, że w Nafcie słuszny specjalne atakiem taki panel Arbitrażowy, jeżeli 1 z państ w prowadzi cła takie, które mają jego zdaniem wyrównać jakieś jakieś nieuczciwe praktyki ze stron drugiego państwa to może państwom NATO, który uważa to jest nielegalne albo pójść do sądu w tym państwie, które wprowadziła taką takie restrykcje toczy się od znaczka Amerykanów, którzy wprowadzają cła restrykcje cła takie ochronne na jakiś scenek, iż produkty KSC mogliby pójść do sądu amerykańskiego i to procedura w amerykańskim sądzie przeprowadzić natomiast wprowadzono dodatkowo taki możliwość takiego panelu, który zasiada 1 2 strona przedstawiciele innych z drugiej strony i ono z Zenitem panel ostatecznie rozstrzyga i to szybsza droga i też patrz co uważają, że taka, która zabezpiecza jednak ich państwo tego mniejszego partnera przed sprzed lat system sądowymi i prawnikami i amerykańskimi w po to, głos oczko w głowie Kanadyjczyków w czasie negocjacji z poprzedniego układu wolnym handlu jak dobre są to relacje handlowe pomiędzy firmami kanadyjskimi amerykańskimi najlepiej chyba nie świadczy fakt, że firmom w różnych kanadyjskich prowincjach dużo łatwiej jest nim handlować ze swoimi odpowiednikami po Południowej stronie granicy niż pomiędzy z kanadyjskimi firmami w różnych prowincjach na dokładnie tak nie jest to jest potem ten układ północ południe w gospodarce kanadyjskiej nie przez granicę to jest coś co zawsze wyprzedzało wschód zachód, by było silniejsze łatwiej łatwiej było właśnie handlować z Amerykanami, zwłaszcza biorąc pod uwagę właśnie wielkość tego rynku znajdzie się mam taką sytuację, że 3 4 kanadyjskiego eksportu trafia do Stanów zjednoczonych to jest właściwie ewenement nie ma takiego wysoko rozwiniętego państwa na świecie z tej grupy kanapka z ZUS, która jest członkami OECD, żeby tak mocno buławę, bo uzależniona wymiana handlowa od 1 partnera i oczywiście to powoduje, że Kanadyjczycy jedno muszą przykładać się jak największą taką mogą wagę do tego, żeby im te relacje handlowe ze Stanami Zjednoczonymi z zostały zachowane na możliwie naj naj naj lepszym poziomie 10 niemożliwie no bo to tutaj mamy do czynienia z ogromną niepewnością Ursus z wypowiedziami, które czasami są na granicy takiej takiej takich wypowiedzi obraźliwych to prezent tamtych mówi całkiem niedawno w kwietniu, że na rynku przemysł mleczarski kanadyjski to jest to jest to jest hańba dla dla rolników Młyńską syn no tak, ale to pozór bardzo się z tego co to to zaś nie jest Hannibal po jest do tego doszło na stos brzeg czy coś tam rolnicy z mińską scen co powiedzieli cokole doszło do Trumpowi nie, analizując sytuację oraz córki tak oczywiście to on zapewne tak było natomiast nowym problem polega na tym, że jeżeli mamy prezydenta, który wypowiada to co przedtem usłyszał bez zweryfikowania tego i to to wpływa na nastroje w menu na rynku i powoduje, że zły stan niepewności udzielano, jakby bezpieczeństwo inwestycji też odgrywa rolę w przy rozpoczynaniu jakiś projektów bądź łącznie rozpoczynaniu, więc non Kanadyjczycy są takim permanentnym stanie zagrożenia i to chyba też kiedyś mówiliśmy tamten to zmiana w gabinecie trudom, która nastąpiła w styczniu mi ten tor torze na stanowisku ministra spra w zagranicznych jest jest pani presja fragment, który jest byłą dziennikarką zajmującą się ekonomii tak specjalistką od negocjacji zamykano z Amerykanami na 1 Montano jest i odważnym posunięciem tak symbolicznie mówiąc o tym, że wszystkie renty Terence na pokład musimy wszystko zrobić, żeby im tym ostatnim głosem, który dociera do ucha prezydenta trampa był nasz głos mówiący o tym, że 3 5 Stanów 3 5 Stanach wymiana handlowa z Kanadą jest najważniejsza i 9  000 00 0 miejsc pracy w roztańczony zależy bezpośrednio do wymiany jest z Kanadą, więc ta druga strona stany Zjednoczone większa to nie jest tak ani nie nie zyskuje nie zyska nic w momencie kiedy, kiedy otoczy się murami zakończył zmianę albo ograniczy zmianę z Kanadą wróćmy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje, że 2 minuty o godzinie 1 1 40 dr Marcin Gabryś zakład Kanady Instytut amerykanistyki i studiów polonijnych Uniwersytet Jagielloński z państwa moim gościem wracamy po informacjach o studio Radia TOK FM w Krakowie dr Marcin Gabryś zakład Kanady Uniwersytet Jagielloński panie doktorze myślę sobie, że pytanie na ustach wszystkich Polaków albo słuchacze Radia TOK FM w zmieni no dobrze dobrze Nafta dekomunizacja, ale jak to z tymi sądami, kto nominuje sędziów w Kanadzie, a szczególnie sędziów Sądu Najwyższego komu podlegają, kto odwołuje i dlaczego jak to jest być sędzią w Kanadzie no może powiedzieć, że sam uległem tej presji, bo było boję się tego wykorzystywania przez polityków przykładów różnych krajów, które potem okazuje się zupełnie niezgodne z rzeczywistością, więc inny zastanawiam się nad tymi i dochodzę do wniosku, że przykład Kanady jest niestety nie niedobrym dla z punktu widzenia debaty politycznej panien gminy w Polsce, ponieważ inne w Kanadzie nominują sędziów sędziów politycy i koło Łęcznej, więc świnie w szczególności premier minister sprawiedliwości premier ma decydujące zdanie jako ten, który ostatecznie dostrzegam decyzje podpisuje gubernator generalny, czyli przedstawiciel monarchy artystką formalny podpis premier premier składa z innym swój podpis goście na jego decyzja jest jest jest nie do podważenia przez przez innych członków gabinetu, bo on na to opozycja najważniejszą i teraz problem polega na tym polega na tym, że w ostatni dekadzie mieliśmy w Kanadzie do czynienia z jest z większym niż dotychczas upolitycznieniem tego inne tego procesu uroczyście zorganizowana w ten sposób, że zostaje powołany specjalny ciało, które zwykle ma charakter tajny, który wyszukuje kandydatów w trzecią wszystkich sędziów w Kanadzie in oprócz tych z najniższych w hierarchii są sądów, które nazywa się najczęściej są sądami prowincji, które podlegają tylko władzom na prowincji pozostali sędziowie są mianowani przez władze federalne i to o nich chodzi no właśnie taka taki specjalny panel składające się w zależności od okresu albo bardziej ze środowisk prawnych plus parlamentarzyście albo tylko ze środowisk prawniczych produkuje bym taką krótką listę kandydatów, która zostaje on przedstawiona gabinetowi do jedno do oceny swoje rekomendacje skład rozkładają różni ministrowie między nimi odpowiednio odpowiedzialni za dany dany region na prowincji Kanady deptaki polityczną oraz sposób odpowiedzialni Neumann po konsultacjach premier on nominuje sędziego i to jest im Marii i w Alpach historycznie, bo w Kanadzie tu proces tajny i rent to on co powiedziałem wcześniej przewozową z tym, że w ostatnim dziesięcioleciu ten proces został upolityczniony polega na tym, że nikt nie rządziła partia konserwatywna jak wspomniałem, czyli akcje Harper był premierem i o nim nic zupełnie inną wizję świata świata i Bóg światopogląd który, który w Kanadzie dominował wcześniej ten tak bardzo liberalny otwarty, którzy by powiedzieli, że lewacki nawet oni próbowali poprzez nominacje sędziowskie trochę zmienić punkt ciężkości w UE w tym kto jakim światopoglądem zostaje sędzią RM, a problem polegał na tym, że dochodziło bardzo często właśnie do kontaktów polityków no to nie do premiera to byli ministrowie z jego gabinetu z potencjalnymi kandydatami albo sędziami, którzy chcieli przejść do sądów wyższych i on miał oczywiście charakter nieoficjalny natomiast sondowano tych, których światopogląd po bardziej zbliżone bądź w pełni zbliżone do partii konserwatywnej to w Kanadzie jeszcze toczyła się debata toczy się nadal na temat tego jak daleko sędziowie powinni być aktywni w interpretowaniu prawa w szczególności w konstytucji jeśli chodzi o konstytucję i partia konserwatywna była przeciwko temu dominującemu w Kanadzie poglądowi, że im konstytucji należy interpretować w kontekście aktualnych warunków stąd taka doktryna istnieje w konstytucji graliśmy w brytyjskim kanadyjskim w tym czasie nazwali większej rzec, że konstytucja jest jak drzewo, które ktoś rośnie zwiększa się no i do interpretacja powinna uwzględniać aktualne warunki n p. interpretując konstytucję Kanady zalegalizowano małżeństwa homoseksualne albo zalegalizowano wspomagane samobójstwa par zasad szabatu przeciwna ani uważał właśnie, że poprzez lepsze selekcjonowania wieprze owce słowem mundial kandydatów na sędziów może ten trend drut odwrócić inni na misji i Total to jednak, bo wbre w dominującej tradycji historycznej w Kanadzie takiej, która raczej nie dążyła do tego, żeby podparty niż ten system odpolitycznić silnik oprzeć go na merytorycznych kryteriach, chociaż tajny one miał być silnym właśnie oparty na nas na merytoryczną merytorycznych kwalifikacji kandydatów, ale gminy zastanawia się 3 patrząc na orzecznictwo szczególnie właśnie Sądu Najwyższego można w jaki sposób dojrzeć polityczne decyzje, bo zawsze są jakoś tam ścierające się z opinii taka rzecz można dostrzec jakieś jakiś okresy, które są bardziej konserwatywne albo bardziej liberalne MR oznaczenia czy nie nie mam nic generalnie nie bardzo dobrym narzędziem przy sobie to właśnie to często stosujesz trudna sprawa, bo oczywiście ocena poszczególnych wyroków pod tym kątem liczone są bardziej zbieżne są tym co oczekiwała partia jest jest trudna natomiast bank natomiast oczywiście pewna psychologia istniała w środowisku sędziów sędziowskim w Kanadzie tych, którzy mogli zostać wybrani no bo że ktoś był on represjom Pogoń poglądy, które były niezgodne z Rosją z linią polityczną przez 1 0 lat rządzącej partii to ich szanse na nominację była inna automatycznie zmniejsza natomiast jeśli chodzi o same wyroki nie poznaje dziennikarze robili takie szerokie badania w Kanadzie jest z Dziennika Globe and mail i wykryli 1 element liście, choć taki Trybunał, który inny zajmuje się odwołaniami uchodźców od decyzji o przyznaniu bądź nieprzyznaniu Maciej Górniak nie przyznaniu statusu uchodźcy i tutaj zdecydowanie większa restrykcyjność była tego Trybunał niż wcześniej natomiast na czas jak generalnego trendu nie ma, a w przypadku sędziów Sądu Najwyższego w Kanadzie z 9 sędziów bestią Harper mianował w ciągu swojej dziesięcioletniej kadencji 7 z tych 9 tylko raz i tylko 1 z tych nominatów jego zagłosował zgodnie z tym jak chciała on chciał rząd, więc tanio zupełnie korelacji bardziej chodzi o atmosferę bardziej chodzi o innym, a takie nastawienie, że to, że właśnie tym partia polityczna może nam będą masz takie metodami, że nie uda mu się nie udaje się w bezpośrednim starciu z uzna argumenty przed sądem wygrać się jej przeforsować swego stanowiska TOZ to spróbuję to zrobić innymi metodami, zmieniając tych arbitrów którzy, którzy ostatecznie podmiotom tym ten werdykt wydają werdykt i Krakusa Sądu Najwyższego tutaj to to było jeszcze o tyle bardziej wyraźne, bo ten traci niż sędziowie to to co zwykle jednak opinia publiczna nie ma ani nie ma wglądu do tych ty tylko tych nominacji czy to są bardzo lokalny czasami sprawy, a my sędziowie Sądu Najwyższego to oczywiście kwestia, która jest szeroko komentowana historycznie, bo w Kanadzie także raczej znowu to był proces, który zakulisowo się odbywał od 20 początku 20 01 . jak mam coraz większą próbę otwarcia tego procesu, czyli kandydat n p. jego poglądy były dyskutowane spał przed komisją parlamentarną i rząd próbował wyjaśnić, dlaczego ten kandydat został wybrany Steven Harper początkowo nawet z dopuścił do tego, że kandydat jeszcze przed ostatecznym zatwierdzeniem będą non przesłuchiwany przez specjalną komisję w parlamencie to była rewolucja w systemie nominacji sędziów do Sądu Najwyższego w Kanadzie no ale później w momencie, kiedy niestety zaczął przegrywać też swoje tak najważniejsze sprawy, które miał w programie politycznym przed Sądem Najwyższym i obraził się na nasz Sąd Najwyższy na sędziów Sądu Najwyższego, że oni są przeciwni programowi partii konserwatywnej, a to tata obraza doszła do do Najwyższego poziomu w momencie kiedy, próbując mianować się sędziego Sądu Najwyższego, który właśnie ma być konserwatywny, a to nie jest proste w Kanadzie środowiska sędziowskiego sędzia skoro znasz tego kandydata wybrał takiego kandydata, który nie spełnia wszystkich warunków obiektywnych zapisanych w prawie do bycia z sędzią Sądu Najwyższego, bo miał reprezentować PBKM specjalne opuszcza obostrzenia dla ronda reprezentantów tej prowincji Henan próbował zagrać Vabank mianował go, chociaż wiadomo było, że przepisy są niejasne muszą być traktowane dopiero inni nerek i przegrał przegrał centralny sędziować został zaprzysiężony, ale nie mógł wydawać tak nie mógł brać udział w rozprawach tak został zaprzysiężony nie brał udział w rozpacz no widzimy pewną analogię Cache Cache Cache w naszej sytuacji o obecnej w Polsce natomiast różnica polegała na tym, że Sąd Najwyższy w końcu w Kanadzie ma rozstrzygnąć ten spór rozstrzygnął go na Nana na niekorzyść premiera stwierdzając, że to, bo naruszenie konstytucji nie można nie można prowadzić się zmienić ustroju państwa bez spełnienia tych formalnych kroków, które pozwalają na zmianę ustroju no i premier do tego dostosowała obraził się w górę już następnego nominację na sędziów ta do Sądu Najwyższego niebyły zgodne z tą procedurą otwartości i tylko tylko z wielkością wykorzystał swoją dyskrecjonalną uprawnia do tego, żeby mianować kogoś na sędziego, ale i to ewidentnie MTV oraz została inni natomiast dostosował się do tego wyroku toto to jest moim zdaniem bardzo ważne to nic to pokazuje, że kultura polityczna danego kraju jest ogromnie ważna przy takich kryzysach konstytucyjnych takich sporach o charakterze ustrojowym kultura polityczna kanadyjska jest jest silna jest to przywiązanie do Pm praworządności państwa prawa ono mama ogromnie głębokie korzenie w w brytyjskim systemie prawnym i została tu został przeszczepiony do Kanady to jest to jest 1 z nas takich punktów, które jeśli, choć definicja ostro Kanady jest niski kluczowy tutaj dostosowywanie się granie jest czymś czym działanie zgodnie z prawem ostatecznie okazuje się, że rzecz, że żal, że wygrywa i ten trend ten sędzia nigdy nie zastąpi do tego żeby, żeby orzekać w Sądzie Najwyższym dla premiera to by to była porażka bardzo duża wizerunkowa ARM, a próbowano też sędziów Sądu Najwyższego to jest też niestety uwikłać się w konflikt polityczny, ponieważ prezes Sądu Najwyższego, bo firma Franklin, która aktualnie wiadomo, że odejdzie z Sądu Najwyższego jest też taka ikona konstytucji kanadyjskiego próbowała ostrzec członków rządu ministra sprawiedliwości że, że jest potencjalnie istnieje potencjalny problem prawny z takim kandydatem natomiast rząd przedstawi jako próba ingerencji sędziów to kto zostanie sędzią Sądu Najwyższego nie oczyszcza tutaj podskórnie była gdzieś tam nie niezrealizowana jednak sugestia, że sędziowie próbują bronić w swej własnej korporacji korporacji pliki byśmy nawet usłyszeć w Polsce, czyli różnicę w myśl taka główna różnica jest taka jednak pokazująca szacunek dla instytucji pokazująca to, że wyroki się respektuje tak tak pełnym definitywnie nie jest jest nie znają najważniejszą refleksja, która w, którą którą mam natomiast druga jest taka, że to nie jest także że, że inni, jakie społeczeństwo, jaki system prawny system ustrojowy może być odporny na takie próby podważenia ich politycy dążą do tego, żeby osiągnąć swój cel, czyli władze jak najpełniejszym stopniu ich zrealizować swój program polityczny no i nic nie ma możliwości zbudowania konstytucji, która będzie nie miała luki będzie chroniła w każdym 1 momencie przepisy przed takimi próbami natomiast siła instytucji polega na tym że, że one potrafią kreatywni zareagować potrafią potrafią równo, by znaleźć taką odpowiedź, która tra okaże się skuteczna co w takim starciu z z osobami które, którym nielegalnymi środkami próbują przeforsować swoje swój cel i instytucje Sąd Najwyższy w szczególności w Kanadzie to jest instytucja która, która cieszy się ogromnym zaufaniem i to, zwłaszcza po 19 8 2 roku, kiedy do konstytucji Kanady wprowadzono karty praw wolności taką, która zabezpiecza prawa indywidualnej wolności obywatelskie to jest nr 1 w ogóle ze wszystkich dokumentów konstytucji w Kanadzie dla firm dla większości Kanadyjczyków to przecież ogromnym zaufaniem palaczy są dumni z tego dokumentu, a nie dość to ten dokument, który stał się wzorem dla wielu państ w na świecie jeśli chodzi o konstrukcję ustrojów to dotyczy n p . Izraela no no no widać ten model ochrony który, których on dużo mniej popularne niż dla amerykańskiej Thomas jest bardziej współczesnej zdecydowanie zdecydowanie w pełniejszy sposób też też ktoś wyraża ten teatr im bardziej aktualne w czasach wolności to jest na to nie stać mur, który ochrania Kanadyjczykom okazał się skuteczny duet bardzo dziękuję panie doktorze dr Marcin Gabryś zakład Kanady Instytutu amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwa i moim gościem informacje Radia TOK FM już za 2 minuty po godzinie dwunastej po informacjach popołudnie Radia TOK FM i Maciej Zakrocki dzisiejszy program przygotował Paweł Zientara, a zrealizował Adam Szurek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA