REKLAMA

Cykl o Lemie: przed jakimi wyzwaniami stanie bioetyka?

Salon - Piąteczek (Wojciech Orliński)
Data emisji:
2017-08-25 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
42:22 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
exelon Radia TOK FM piąty czy Knock Knock zaprasza Wojciech Orliński i ich dobry wieczór państwu wita w kolejnym piąte dziecko moim gościem dzisiaj prof. Jacek Hołówka z wydziału filozofii socjologii Uniwersytetu Warszawskiego filozof dzień dobry będziemy rozmawiać to będziemy znać obietnice efekt jest w prozie Stanisława Lema i prezes ta forma w kontekście bioetyki tradycyjnie, zanim dopuszcza gościa do głosu to najpier w będzie będzie muzyka skoro rozmawiamy, ale nie to Rozwiń » będzie to temat c z filmu Solaris i Marcin z PSL-u Radia TOK FM piąty czy dla chorych okna zaprasza Wojciech Orliński i ich witam państwa piosence my gościmy sprawcy Jacek Hołówka filozof z z uniwersytetu Warszawskiego wydział filozofii socjologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiać będziemy o filozofii etyce w bioetyce w u Stanisława Lema przygotować taki fragment za chwilę nie przystał na głos będzie to właściwie mój radiowy debiut w roli w roli lektora będzie tak właśnie bała się najbardziej poświęcona etyce powieści Stanisława Lema wizja lokalna, w której Jan Cichy jest na podróżnych zafascynowany ustrojem był strojami rodem z więcej politycznymi na syna Jana na pewnej na pewno jego obcej planecie jedno postanawia pojechać polecieć tam wybrać się własnoręcznie w i zobaczyć na własne oczy na własne oczy i jak to ostrej działają 1 z nich Patryk zafascynowany bardziej z Ostródy wydaje się na razie na ziemi w Ustce doskonały 1 ustrój nazwany tylko sferą pole polega na tym, że naprawa etyki prawo karne w zakazaniu prezentowania tam psy w postaci prawa przyrody czyli jakby nikt nikomu nie może zrobić krzywdę jej niestety jeśli tylko władze tego społeczeństwo uzna jakiś czyn ma być zabronione to natychmiast staje się niemożliwe fizycznie czy n p. Tamizy ktoś komu chce bić nóż w plecy to ten musi po prostu zasypie rozsypie po drodze jedni uważają ten ostry zaraza Zaza ideał drudzy właśnie uważam za piekło Jon Tichy, żeby się wyrobić własne zdanie po drodze za zaprosił na swój pokład symulowanych najwybitniejszych filozofów można się domyślać są lubiani filozofowie Lema o tym, dosyć specyficzne specyficzny zespół z zastaw to jest beton trasę DK zajmą po Wei Wei rabat i spierają się na temat tego co każdy z nich myślimy o tym, o tym stroją w jeszcze 1 rozmówcą, któremu Lem oddaje tutaj ostatnie słowo i prawdopodobnie można się domyślić to jest opinia samego Lema jest adwokat mecenas inwestor, który Jona Tichego RFN to jakiś wrak niszczeje mówi w procesie naziemnej, toteż filozofowie się dogadali zaraz też odgłos filozofowie na razie mecenas Kinga Stencel prawdopodobnie tego samego Lema zabiera swój głos na temat kwestii tego czy czy w ogóle wpłat należy budować idealne społeczeństwo jak wypełnić dane społeczeństwo od lutego GUS mając 15 lat dostał się do obozu zagłady, gdzie ludzi gazowane pluskwę jakiś czas jakiś czas żyłem, bo Kac man zastępca komendanta żołnierze w domu sprząta mieszkanie autobus wlecze pastorem posadzkę bez koszuli na kolanach jemu spodobał się moje plecy, o ile wiem pragną zrobić przypada na swej małżonce, która była w Hamburgu i wymyślił abażur na nas są lampy znalazł sobie specjalista tatuaże wśród więźniów tam byli nawet specjaliści z sanskrytu celem zastaniemy dla nich praktycznie się bez znaczenia zleciło wykonanie mamy w pracach nastrojowego obrazka był to bardzo porządny człowiek ten tatuaży sta i tak słowami tak powoli się tylko dało czaszka mango poganiał, bo zbliża się k był tak panika zmianowej w na pasku od spodni Garbowa sobie ile dni życia w tym zastał Aśka mam dostali z Hamburga jego żona zginęła razem z dziećmi podczas bombardowania widziałem jego rozpad go od pogody powtarza za coś mnie spotkało to nieszczęście został urlopowany na pogrzeb wyjechał już nie wrócił dzięki tym jakoś przeżyłem, bo jego następca trzymamy na wszelki wypadek pogotowie, a nóżka ma znów się ożeni jada zostanie znów aktualne OC to zdaje się, że ludziom pewnie w zupełności wystarczać brak nieszczęścia, żeby nikt nie mógł tu od ludzi jak syna ogniem i mówić, że to stawka wyższa konieczność dziejowa, aby to stanowi jedynie wstępną fazę do przyszłej doskonałości ja nie chcę grać tutaj żadnego z panów chwilę zapowiada nikogo nie widziałem w ogóle nie bije, ale moc krwi przelano właśnie na skutek różnych rodzajów filozofii potem jest jak podejrzewam sam Stanisław Lem, który włożył swoje usta włożył w jego usta przypuszcza swoje poglądy swego bohatera sporze z filozofami no właśnie ZZ gdyby, gdyby tam pana zaraz za zaprosiła go jako jako taki stres stres jest symulowany głos z CCC jest jakoś go pan miał ripostę dla dla dla Lema Wittgensteina dla Iana tech no co zapewni na pewno bym się znały mnie wspiera dodać, że ta sugestia, którą tutaj mamy w tej konkluzji właściwie sugestia, która mówi lepiej usuwać zło niż budować jakieś wspaniałe dobro jest bardzo trzeźwa i bardzo sceptyczna oczywiście statystka filmowa jest czymś co znamy od czasów filozofii greckiej prawdę powiedziawszy nikomu się nie udało dotąd podważyć tego stanowiska na tyle przekonująco, żebyśmy mieli z tego rezygnować ze wstydem nie może oczywiście udawać głupich ludzi, jeżeli coś widzimy w sposób otwarty i oczywisty zaprzeczać temu nie można natomiast teoria, a w szczególności ruch społeczny, a na dodatek takie, które są odnoszą się do przyszłości są bardziej z bardzo skomplikowane nie sama teoria, skąd skomplikowana, ale dotyczą zjawisk żeglarz i skomplikowanych pod tego typu teorie nie dają się weryfikować winda nie dają się za potwierdzić to trzeba jakoś próbować wprowadzać w życie tutaj powstaje tam główny problem, który jest siłą oraz dla już po PRA i oswaja Rabenda, chociaż u niego pewnie najmniej problem taki, że weryfikacja może być odniesiona tylko do niewielkiej liczby eksperymentów nigdy nie jesteśmy w stanie sprawdzić wszystkiego co nas będzie interesować co tego nawet jeśli jakiś nowy ustrój społeczny ktoś chciałby zalecać i pokaże na 6 0 przypadkach 1 0 miastach n p . taki ustrój się całkowicie z doskonale spełnia spełniły i tam nikt nie narzekał nikt nie protestował nikogo nie trzeba było uznać za dysydenta wrzucić do więzienia to bardzo łatwo się może przekonać, że ludzie, do których mamy sympatie, którzy wydają nam się inteligentnie niewinnie dobrze życzący sobie innym w jedenastym jeszcze nagle mówią, że też do zaakceptowania są to można powiedzieć nic zwykle to jest tak, że potrafimy błędy rozpoznać lepiej niż realne wartościowo osiągnięcia i to się wiąże z bio etyką, bo w bioetyce też mamy takie 2 podejścia do tego zagadnienia to znaczy często się dysku dyskutuje, ale inne eugenika negatywną i eugenika pozytywną i tam dominujące stanowisko wygląda tak, że wprowadzanie eugeniki negatywnych budzi minimalne wątpliwości albo zgoła żadne natomiast wprowadzanie eugeniki pozytywnej słusznie budzi bardzo silne zastrzeżenie protesty eugenika negatywna polega na tym, że w odniesieniu do jakich populacji na razie tego nie decydujmy, jaką ona musi być wielka, ale w odniesieniu do jakiejś populacji decydujemy się na to, żeby wprowadzić czynniki genetyczne, które uniemożliwią powstawanie jakieś choroby i zawsze powstaje problem komplikacji, ale powiedz im sen na początek się komplikacje odsuwamy na prawdopodobnie po porozumiewa się co do tego po pierwsze, czy jakaś choroba jest przekazywana genetycznie po drugie, czy związane z nią zachowania deformacje osłabienia organizmu tak dalej są realne czy urojonych nikt nie będzie n p. kwestionował tego, że anemia sierpowata jest naprawdę chorobą dziś trudno powiedzieć to jest pewien typ człowieka, który szczęśliwy, że swoją chorobą, choć z tego jeśli, by można było przeprowadzić jakiegoś typu, a procedura, która usunie geny związane z Anną anemię sierpowata jednocześnie nie usunie niczego poza tym to przypuszczam, że wszyscy się zgodzą na to, że tego typu zmiany należałoby wprowadzić w natomiast pozytywna eugenika mówiłaby z ludzi, których dotąd znamy wyprodukują sobie nowy lepszy gatunek nie wiadomo właściwie co by doznać człon nowel przy czym ma być bardziej fizycznie silny czy ma być bardziej zgrabny czy ma być szybki czy ma być piękny czy kobiety ma być blondynkami czy mężczyźni mają mieć piękne włosy czy mamy w ten sposób sobie życie ułożyć w każdy czas został geniuszem podobnym do Einsteina czy podobne do tych filozofów, których plan wprowadza po co do tego na pewno nie potrafilibyśmy się zgodzić dlatego pozytywna eugenika wydaje się bardzo podejrzanym pomysłem ja sądzę, że dość przekonująca analogia i nie powinniśmy sądzić, że istnieje coś takiego jak idealny ustrój w mamy znamy przypadki ustrojów, które się wydają ohydne morderczo ludobójczy i wzrosła też inny sposób tłumiące naszą wolność swoboda rozwoju i cele, do których możemy wobec tego wiemy co to znaczy wszystko wyrzucić kogoś do więzienia po to, świadome celowe niszczenie jego życia niszczenie, na które prawdopodobnie przestępca zasługuje natomiast nie wiemy co zrobić, żeby za podobne pieniądze ludzi uszczęśliwić dawać im po prostu gotówkę dawać lepsze mieszkanie lepsze samochody bardziej czyste powietrze dzieci wysłać do lepszej szkoły tego nie wiadomo cele społeczne, do których dążymy są zawsze doszliśmy mętne jedni utrzymują marzenia na ten temat czy osiągniemy cel, aby IC, a linią myślę, że osiągniemy XYZ jak między tymi ludźmi można się porozumieć w dobrej teorii nie ma ani w politologii ani filozofii Noblem zrobić wszystko sprowadza do żartu, aczkolwiek pisał to zatem na serio w Syrii w sumie technologie pisze tam o tym, że, ponieważ jesteśmy jako jako ludzie dosyć takimi przypadkowymi niezbyt udanym inżynieryjnego punktu widzenia przynajmniej wytworem ewolucji nad mamy aż jedno 10 0 różnych dziwnych VAT wśród, których są te nieszczęsne choroby genetyczne, których nie był w ogóle nie powinno być, ale na tyle na tyle na wyróżnienie nie dyskwalifikowały naszych biednych w środku zakopie śmiech to mutacja jednak TDT geny są przekazywane i oczyszcza nam jeszcze w VAT jest taki tajny oczywistym przykładem, ale największy problem zaczyna się taki ze stylem to wielokrotnie z Zagłębia opisywał, że prezes jednak jest pewna ciągłość między eugenika negatywna pozytywna to właśnie nie wiadomo, w którym momencie przechodzimy już, bo chcielibyśmy usuwać nieszczęścia oczywiście, ale od usuwania nieszczęścia zawsze jesteśmy jednak na brak zasad tego głosowania nieszczęście no to jest przy sprzedawaniu szczęście, a n p . idea jest stworzenie statysta siebie na pierwszy taka wydaje się proste miasto byłoby istotne chcemy, aby dodatkowo organy do zdemolowania środka przyjemności w 1 z biednej planety odwiedził jakich wad takich podróży, aby więcej tam byłbym był taki mamy w tym za sprawą zastał nieograniczone możliwości weta odkryte inżynierii genetycznej wyprzedano sprzedana jest, więc te plany te dodatkowe narzędzia narządy nazywały się w eter w Chinach mandaty można było na niej zemścić się dać z i byłby panie, by bezpośrednio na krótko, więc jestem rzadkim przyjemności to jak opisywany właśnie rozkoszy dostał lektura, która dostarczała szereg cennych zadanie, bo są takie, że tradycyjne sekcje dęte jak dłubanie wnoszę Bizeta właśnie uczy się w Hambach mieszkańcy dbNET w 2 oddali się w ten weekend nie da na wielką skalę na nim rzecz jasna rzecz jasna mamy taki odruch od razu odruch, że to jednak nie jest dobry pomysł na szczęście nas niby nagrodzono nowocześnie w skali mikro est taki wielki pomysł możemy zafundować wstrzykując heroinę czy także inny typ kokainę za zażywane wydajny sposób sobie na krótko z Bremy my po prostu im jest stymulująca tt tt nieczęsto ośrodek przyjemności, więc wszyscy instynktownie czuję, że coś jest nie tak gdzieś tu trzeba sięgnąć po baśniowa filozofię, żeby wyjaśnić, dlaczego jest nie tak, czyli miałem wtedy wiedziano tutaj z kolei właśnie symulowanego egzystencjalizm takie, żeby nam wyjaśnia, że to nie jest prawdziwa egzystencja ludzka właśnie prawdziwe spełnienie 2 dekad, a nawet życie w nieszczęściu chodzenie w czarnych ciuchach słuchanie francuskiej muzyki czasami jest jedzenie niejedzenia francuskich serów słuchanie amerykańskiej muzyki latek tak jak powiedział wyciągnięty jak dziś w, a deskami i to jest, nawet jeżeli się nieszczęśliwym to to jest właśnie szczęście prawda, a nie taki zadowolony człowiek, który w Cichem taka przepraszam wywrze to to właśnie ty pu łaski po cichu morale, ale faktycznie tkwi jak w nadziei, że ze ze sceny stymulowanie tego środka to nie jest prawdziwe szczęście to chyba wszyscy się z tym zgodzimy intuicyjnie, ale właśnie trzeba jednak filozofię, żeby odpowiedzieć, dlaczego nie uczy filozofia może odpowiedzieć, dlaczego nie, ale dobrze jest rozmowie nie plątać problemów z gry w upraszczać, a uprościł sobie nie powiem czyste Wyraź dążenie do szczęścia w szczególności kolektywne dążenie do szczęścia albo organizowanie jakiejś wielkiej grupie 1 drogi do szczęścia też oczywisty, bo pan się pan się z tym zgadzają się z tym zgadza oczekiwał od Wisły do lekarza czy te rzeczy mówi także opał po PRL oraz celne i ci wszyscy, którzy zajmowali się jakoś futurologów te czynne w wersji natomiast, jeżeli pan nie stawia pytanie czy filozofia na ten temat potrafił powiedzieć coś precyzyjnego no to jest taka precyzyjna odpowiedzieć to tzw. maszyna szczęścia, która była nigdy nie została skonstruowana oczywiście, ale to tylko teoretycznie była wymyślona przez Roberta muzyka też następującym taki eksperyment myślowy wyobrażam sobie, że jakiemuś człowiekowi obiecujemy, że możemy łatwo dać gwarantowane szczęście do końca życia zrobił to dość prosty sposób mianowicie buduje się jako walne Wandę, do którego ten człowiek zostanie ogłoszony 12 powodów także nikt zawsze będzie tam za zamieszczone nie będzie ani zimno ani gorąco tylko taka optymalna dla niego temperatura następnie włożymy je go jego głowę do hełmu, który będzie jest odczytywał wszystkie w fale mózgowe w ten sposób będziemy się komunikowali, że jego mózgiem bezpośrednio nie ulegnie, wykorzystując pośrednictwo jego świadomości i powiem rzecz następującą zamykamy się tutaj w tej wannie to się nazwa właśnie maszyna szczęścia, ale i będziesz mógł sobie tam wymyślić takie życie jak dziś będzie podobał, ponieważ swój kask jest podłączony do superkomputera, który może odczytywać swoje myśli i z powrotem wzbudzać w sobie rozmaite wrażenie rozmaite nośniki to postawimy się takie sytuacje, że wszystkie twoje pragnienia będziesz mógł sobie spełnić więcej nawet będziesz mógł się wielokrotnie korygować czy nie mamy tutaj jeszcze lepsze urządzenie niż ta, którą opisywałem urządzenie, które niezawodne, dlatego że człowiek po pierwsze, będzie wiedział, że pożyje w sposób w sensie fizycznym dużo dłuższe niż przeciętny człowiek na ziemi, bo do niego bakterie nie mają dostępu wirusy nie mają dostępu zamknięty jest sterylnym pomieszczeniu będzie miał poczucie, że wszystkie jego pragnienia są spełnione jak chce wyglądać jak Marlon Brando będzie wyglądał jak Marlon Brando chce wyglądać jakaś pani jak schody Barry będzie tak wyglądała wszystko co więcej może zażądać, że będzie pod w tym nowym ciele mieć wszystkie umiejętności, na których mu zależy będzie płynnie bez kłopotu bez uczenia się będzie płyniemy po francusku po niemiecku po angielsku będzie pływać będzie jeździć po latach będzie uwodzić będzie zrywać kontakty jakieś rozmowy handlowe jeśli zażyczy z zażyczy sobie czegoś takiego nigdy nie będzie ukarany za pomysły, które wpadną do głowy i Noszczyk przedstawiał temp ta propozycja swoją studentką i pytał, kto z nich zgodziłby się zamienić resztę swojego niedawnego użycia ci studenci najczęściej mieli je dług w banku musieli zapłacić za studia, które podjęli, a i z tą gwarancją że, ale i nikt z ich najbliższych przy okazji nie zostanie skrzywdzony to znaczy że, gdy rodzicom się powierzono otrzyma jakąś nagroda jest w tej chwili za granicą przyjaciołom się powieszą prędzej czy później spotkamy się co się tam mało powiada takiego my w miarę prawdziwego, chociaż oczywiście niedokładnie prawdziwych na czym studenci, by się zgodzili przyjąć tego rodzaju plan funkcji tego rodzaju role na siebie i okazało się, że nie ma nikt się nie zgadza prawie 100 % ludzi mówi na to wolę swoje marne szanse życia, w które będzie obciążony niebezpieczeństwem chorobami nieszczęścia, a może nawet w przedwczesną śmiercią wolę mieć takie życie, które całkowicie radny niż życie, które są urojone dla nas z punktu widzenia tej osoby zamkniętej w wannie pożyczenie sędziowie, bo ta osoba nie będzie wiedział o tym, że była kiedyś kimś innym ona będzie myślała, że wszystko co się dzieje dziś nierealne, choć tego studenci nie spełniali tych warunków, które nożyk zakładał tylko paradoks polega na tym, że oni rozumieli co do nich mówi, ale odmawiali przyjęcia tych założeń to moim zdaniem jest najlepszy dowód na to, że szczęście za wszelką cenę nie jest w ogóle atrakcyjnym projektem żyć w no tak akurat ta planeta właśnie jednak to jest 1 1 w 1 części panuje właśnie takie usługi i Paszczyna tam tam tam leczy się każdy każdy, kto chce wyglądać jak Elvis może wyglądać jak Elvis Lu uchodzi za wrzesień dawno nie mieli Salety, który to już nie zmieni niewiele, kto w to wnikać wszystkie takie zachcianki mogą zaspokoić tam jednocześnie jako takim rewersy tej planety z inną strukturę właśnie ludzie żyją w biedzie panuje tam ostry powiedzielibyśmy totalitarny, ale ale, ale jednak tych ludzi czuje się lepiej tam, ponieważ nowy wniosek wniosek wniosek mniej więcej morał z tego wynika taki, że prezes jest właśnie ta ten nadmiar wolności nadmiar szczęścia to wcale nie jestem część tego mnie, czego mnie ten gadżet niekoniecznie się w tym lepiej lepiej czujemy aczkolwiek, aczkolwiek wiem od badamy jak przesuwa na ten dodatek do wydania PB, że filozofia tak trzeba zamknąć powinna nas skłania człowieka do spojrzenia na wszystko z perspektywy cenami zaczynający od starożytnej Grecji i w, a może jeszcze wcześniejszych prób trafił filozofowie się jeszcze byli na pewno się tak mnie nazwali, ale w tym mamy zastali tam 1000 lat rozważali w ogóle to przekonanie, że z celem jest maksymalizacja swobody maksymalizacja indywidualnego staje się wtedy jakąś efemerydą takim jak odpryskiem Nana Nana na skali historii chyba światowej znaczy właściwie to, że wszyscy są liberałami wszyscy są zwolennikami demokracji na Zachodzie to jest jakiś taki ostatni kilkadziesiąt skarbonek można powiedzieć, że zastał, bo w sporcie nic z tego wieku nos Sol zmiana to bardzo prosto w twarz na te pytania n p. wiedzy, jaka się jakaś jakoś się totalitarnej ideologii albo wiedzy, jakie się zda dziś, aby się będzie fundamentalizm religijny ani powiedzieliby, że to zupełnie zwyczajne chrześcijaństwo i jakby tam znana Grodna, gdzie Dante świata ponad 2 oraz wszystkie te pytania są bardzo ładnie rozstrzygnięte za to bardzo nie mam odpowiedzieć, że żyjemy żeby, żeby dodać zbawienia zjemy za przy czym jest rewolucja proletariacka Agorze żyjemy, żeby zatruć zaśpiewała Biała rasa aryjska oni tam mieli proste odpowiedzi i to było wtedy w Jazz tak w roku 1 5 3 0 w Europie to były popularniejsze oba nurty lat tego mniejszościowego liberalizm wtedy nie wierzy już nawet sami sami liberałowie ze dietetycy czy może wobec takiej tezie, że z pracy wyrasta lat po prostu będzie będzie ośmieszyła samo to coś, że rakiety wobec tak ludzie ekscytowały rozważania o wolności szczęścia proszę zwrócić uwagę na pewien paradoks, który jest i w koguty Visa po podnoszonej historii filozofii mianowicie, że najczęściej nie jesteśmy w stanie dobrze przewidzieć swoich własnych Stanów mentalnych w przyszłości planowałem my wiemy co, jakie były nasze poglądy wczoraj przedwczoraj 10 lat temu wiemy także, jakie mamy dzisiaj poglądy jeśli ktoś nas zapyta rzeczywiście serio weźmy to pytanie faktem się zastanowić się skupić pomożemy w miarę wiarygodnie powiedzieć to mój pogląd w tej sprawie polityczne społeczne wygląda taka ta natomiast jak mam odpowiedzieć na pytanie jak będzie wyglądał mój pogląd za 10 lat od dzisiaj, jeżeli 10 lat jeszcze przeżyje tego nie jestem w stanie zgadnąć czemu nie jestem w stanie zgadnąć, dlatego że my znamy czynniki determinujące nasze poglądy z przeszłości natomiast, jakie czynniki będą determinować nasze poglądy w przyszłości tego nie widzimy tego nie wiem proszę zwrócić uwagę jak często niewiarygodne są prognozy dotyczące wyborów politycznych prawda bardzo często się tak zdarza się wynajęte firmy, które mają przewidzieć, kto wygra z dużo pewności i często nawet rozmaite firmy od siebie całkowicie niezależne podają bardzo podobne przewidywania, a choć potem szok loco nagle okazuje się, że wyniki głosowania są zupełnie inne wsie przewidzieli byśmy jeszcze pojeździmy 1 , 5 roku temu albo 2 lata temu, że prezydent Tramp zostanie prezydentem Stanów zjednoczonych większość rozsądnych ludzi znających Ameryka znający historię Poli polityki 2 lata temu widział on nie ma wielkich szans w naprawdę znacznie większe szanse ma pani Clinton Jana prawdopodobnie czeka teraz po pierwsze, mogą się zdarzyć pewne czynniki polegające na manipulowaniu ludźmi to w tej chwili jest wiele z po sporów na ten temat czy Rosja interweniowała przebieg wyborów emeryci czy nie za sprawą ostatniej doby, a jest jeszcze coś innego mianowicie ci ludzie, którzy szli do głosowania wiedzieli jak chcą głosować w dniu, w którym głosowali, a tego jak będą głosowali nie wiedzieli 2 lata wcześniej list dlatego w znacznym zaskoczeniem była wygrana PiS-u w znacznym zaskoczeniem zastrzega Renata lampa wielkim zakończeniem wieku zaskoczeniem była wygrana prezydenta ma swą moc tego za każdym razem mamy tutaj do czynienia z czynnikami nieprzewidywalnymi, gdyby ktoś panu zaproponował niech pan sobie wybierze prezent imieninowy za 3 lata, ale ja panu wybierać coś na ten rok to pan powie wolą odwrotnie jacht jak chce wybrać się w tym roku, a za 3 lata to możesz wybierać w dworce jeśli ten prosty przykład tutaj jakoś może nas przekonać no to chyba nam, mówi że polityka musi pozostać w dużym stopniu nieprzewidywalny i władza Rydzyka odpowiedź i teraz świat mamy tam konserwa złe salon Radia TOK FM piąty czołg dla chorych okna zaprasza Wojciech Orliński w ich witam państwa w przerwie moi goście z prof. Jacek Hołówka filozof z Unii są do Warszawskiego and rozmawiamy obie etyce wprawdzie Stanisława Lema i obrazie Stanisława Lema w kontekście bioetyki w kontekście pytanie o to jak z jak z jak stworzyć idealną istotę rozumną straszliwą istotę rozumną i która powinna mieszkać w danym społeczeństwie te za takie społeczeństwo zbudować Lem generalnie miał do tego z podejściem estetyczne to znaczy bardziej mówił, że takie próby się raczej źle skończą, ponieważ pani radna doświadczony doświadczony no tak, tak więc wielu wielu ludzi, którzy pamiętają za swe stulecie za to się przeważnie tak mnie mniej lub bazy kończy masowymi grobami obozami zagłady te próby budowania tych idealnych społeczne ze złem generalnie przed tym przestrzegał, ale z drugiej strony, kiedy o tym, pisane serio właśnie w eseju to nam pokazał, że jest problem na zasadzie tak jak ja jak mówią Amerykanie w Genewie tandem w dół za cokolwiek wybierzemy też muszę wybrać każdy wybór ma w głównie głównie VAT, bo z kolei filozof nie może uciekać przed wydaniem te dane społeczeństwo trochę się o tyle cieszyć z tego, że to macie się tym, że świat jest takim jak widzimy kryzys jak w takim zakręcie, ale z drugiej strony to jest dobry moment zastały, żebyśmy wszyscy przypomni matka w Europie, że Unia Europejska to jednak nie tylko są normy konsumenckie nie tylko techniczne sprawnie tak autostrada także jakieś wartości Unia Europejska też przecież była na samym początku stworzona przez dom na marzenie zawodowe filozof, ale erudytą, w którym które, które przyświecały pewne filozoficzne założenia na temat właśnie jak powinno wyglądać nasze zadawali dokładnie te pytania szefa dlatego jestem taki, a tak dokładnie nie wyjaśniono, że nie da zrobić sobie zadawać jedni bali się ich miejsce zadawać na sobotę jest, bo jest wojna dzwonek, kto inny jak i filozof ma odpowiadać na te wszystkie pytania n p . dlaczego to jest ważne, żeby sądownictwa konstytucja, że Boga sądownictwa oddzielone od władzy wykonawczej n p. prawda po co w ogóle dublować władzy wystarczy jedno, ale wystarczy stówę jest to jakaś tam odpowiedź w momentach Lulu głowie wszystko jedno jest jakaś tam odpowiedzi, jeżeli ktoś chce przedstawić własną odpowiedź to muszę uzasadnić znajdą uzasadnienie tej daty jest tez Jozafata zastanawianie się na tym jak z PCC, że będzie chcesz wiedzieć na samym końcu 2 nie ma ucieczki przed tym pytaniem czy tak trochę się boję się nie kogo pan chce złapać złapać w pułapkę siebie czy mnie, bo to wygląda tak, jakbyśmy zapowiedzieli dotąd nic, ale już się zgodziliśmy się zgodziliśmy na to, że nie będziemy szukali idealnych rozwiązań dla wszystkich tutaj Unia Europejska ma niewiele dopowiedzenia Niechcę, żeby Unia Europejska była jakimś autorem albo gwarantem ideologii, która wszystkie państwa w Europie zechcą przyjąć Unia Europejska pod względem programu społecznego w wartości, którym społeczeństwo zechcą się podać, a już na pewno pod względem rozważań filozoficznych musi zachować milczenia w każdym razie musi zachować neutralność nie ma czegoś takiego jak Europejska filozofia istnieje Europejska tradycja nie może żądać nie muszą się nawet spodziewać to jest wielki błąd, gdybyśmy czekali, że ktoś w Brukseli albo w Strasbourgu powie nam jakiś system polityczny dla danego kraju jest najlepszy Unia Europejska też porozumienie pomiędzy rozmaitymi stronami i ono powinno być spełnione w takim zakresie w jakim te strony doszły do porozumienia podpisała odpowiednie dokumenty zgodził się tych norm przestrzegać natomiast nie ma czegoś takiego jak miękkie zalecenia duch Unii Europejskiej trzymanie się pewne wyznaczonej linii, która chciała być podtrzymywana przez większość ja sądzę, że w takim zakresie w jakim państwa narodowe zachował swoją autonomię one nadal powinny mieć autonomię, jeżeli pan ma namyśli spór dotyczący nam n p. napływu uciekinierów przed tą to albo Unia Europejska sformułuje jakiś dokument, który zostanie przyjęty praktyki w ratyfikowanych przez wszystkie kraje te Doniec wiążący albo jeśli tego dokumentu nie ma tu nie ma czegoś takiego jak oczekiwany sposób traktowania to oczekiwane sposobić działania w tym zakresie jest taki, żeby nie dopuszczać osób tych osób, które teraz mieszkają czy znajdują się poza Unią Europejską do tego, żeby wjeżdżali na teren Europy i stanowiły potem bardzo trudny problem rozwiązany jeszcze 2 lata temu 3 lata temu dość silnie przestrzegano tego, że jak ktoś przyjeżdżał do jakiegoś kraju przekracza granice Europy miał prawo osiedlić się albo ostatnio dłuższy czas tylko pod warunkiem, że spełnia jakieś warunki, jeżeli w tej chwili się powieść istnieje coś takiego jak niepisana zasada o treści rzekomo filozoficznych, która ma polegać na tym, że będziemy na pewno po pewnych ludzi przyjmowali innych ludzi nie przyjmowali niezależnie od tego jak co na ten temat myślą o poszczególne kraje to moim zdaniem to będzie próba budowania powszechnego szczęścia nosił, czyli to będzie ta najbardziej niebezpieczna rzecz, o którym mówiłem bo czego powinniśmy tu być bardzo ostrożni w tą drogą umieszczane tylko przecież nie możemy uciec nazywa się mu wtedy można przed tymi pytaniami i by dać, nawet jeżeli od 8 dni dobrze nie będzie mnie nie budować nasze co do tego zgoda Boga przed wydaniem o wspólny wspólny wspólnotę, jakby filozoficzny pogląd ten składany przez nią nie o tyle nie można uciec n p. jednak to jest główne uzasadnienie na mniej lub bardziej ktoś stoi u mnie intelektualnie to gówno zasadnym dlatego Turcja niania niania niania może przedstawić do Unii Europejskiej, bo czym się różnimy właśnie światopoglądu filozoficzny korzeniami, ale w getto można akurat historyczną uzasadni, dlaczego powinie dlatego nie powinien na ile imperium osmańskie było częścią Europy na ile nie było tak to auto stała się ona jednak po dniu nie uciekniemy przed chwilą zachowaniem z nami, kiedy w, kiedy atomu mówimy ciągle fascynuje przykład tego, że żadne inne mocarstwo, które które, by go na to, że rośnie nasze jakoś tak jest tak mi się docencie ZAZ Zastal, czyli Chiny jak patrzymy na to czym się różnimy od niego to różnimy się też właśnie filozofia w nim się też n p. przekonanie na ile wolność jednostki jest jest wartością czy jest taka sama myśl Chiny no tak w no ale mimo wszystko ja wiem kim są kraje tak jak patrzymy z zewnątrz wydaje się bardzo jednolity czy tutaj mamy rzeczywiście dobre podstawy, żeby tak myśleć tego nie na pewno 20 lat temu jednomyślność była wprowadzana w Chinach siłą prawda dysydenci w Oslo karani niektóre, w którym udało się uciec uciec za granicą no ci mówili, że to jest kraj totalitarny i że tam nie ma naprawdę otwartej dyskusji nie jak nikt nie zastanawia się nad tym, jakie są poglądy poszczególnych obywateli, by kraje dalekowschodnie istotnie mają dość silną tendencję do tego, żeby myśleć w sposób w miarę jednolity to znaczy tam bronić róży różnienia się zdaniem od rozmówcy już zawsze traktowane jako pewien rodzaj nie uprzejmość w stosunku do tego rozmów to jest 4 tak oczywiste wyraźne sprawa natomiast z drugiej strony czy w Europie kiedykolwiek było tak, że liczyliśmy na to, że 1 filozofia opanuje wszystkie pomysły te sondaże nie znaczy filozofia ma w treści rozmaite prawda istnieje taka część filozofii, który może powiedzieć to ścisła twarda teoria n p. logika co do logiki spierać się nie można dobrze skonstruowana teoria też dobrze skonstruowana teoria od tego metodologia rozważania logiczne budowanie teorii dedukcji niszczenia redukcyjny to jest sprawa, która wykracza poza prywatne opinie poszczególnych obywateli na tym nie ma co dyskutować tak, jakbyśmy nie dyskutujemy, o ile jest 5 × 5 tylko mówimy o 2 5 musisz to zrozumieć to nie jest problem do dyskutowania to tego rodzaju problemów z filozofii też się pojawiają, ale muszę wyraźnie powiedzieć jest niewiele więcej Feel problemów filozoficznych to są problemy, z których założenia czy przesłanki, na których opierane są wnioski są jakoś fakultatywne w tym sensie fakultatywne, że on nie rozsądnych propozycji nikt nie przyjmuje natomiast rozsądni ludzie nie potrafią dojść do jednomyślności z tym, że powinni się pogodzić nawet powinniśmy się z tego cieszyć to jak wychowywać dzieci w jakim stopniu powinniśmy stosować jakiś rodzaj kar i represji w stosunku do dzieci, które są uparte leniwe ospałe mało zainteresowane ciekawymi istotnymi problemami czy można już do tak tytułem kary zabrania dzieciom oglądania telewizji więcej niż n p. 2 albo 3 godziny w ciągu dnia moim zdaniem itp w formie kary tego rodzaju zasady stosować się one mogą to zrobić co innego tłumaczy dziecku jak będziesz oglądał przez 3 3 4 godziny głupie programy rozrywkowe to od twój umysł tak się zamówili zamydlić, że nie będzie w stanie odrobić pracy domowej zacznie od pracy domu rozważ to coś nam, dlaczego naprawdę ważne potem jak będzie się jeszcze siłę i czas, żeby się zająć rozrywką zajmie się rozrywką, choć tego tak samo chciałem powiedzieć, że w filozofii filozofia pomaga nam rozwiązać problemy tylko w pewnym zakresie niewiele ludzi i zgodzi się pewnie ze mną w odniesieniu do tezy, którą chciałbym podsta w postawić mianowicie szef filozofii mimo wszystko obserwujemy pewien postęp w filozofię jak każde czyste jasne myślenie jest nieprzewidywalna co będzie wiodącą ideą filozofii za 10 20 lat nie wiem nie wierzy nikomu kto by mi powiedział żołnierz powie natomiast jestem przekonany, że otrzyma od negatywnej strony doszły tutaj coś ustalić na pewno nie będzie także filozofia wyląduje na dawnych tradycyjnych poglądach filozoficznych, które już były przemyślane przyprawione przedyskutowane i odesłany na półkach filozofia ma olbrzymią bibliotekę to wszystko co mamy w bibliotece filozoficzne to są teorie, które były odłożone na półkę, bo są jasne ciekawe przekonująca, ale nie mówią w żadnej sprawie ostatniego słowa i w każdym roku czy w każdym dziesięcioleciu nowe problemy wydają się szczególnie interesujący szczególnie ważne dla nich musimy skupić ale jakie będą one będą w przyszłości nie wiem mogę natomiast, chociaż to nie data nie ma żadnego dowodu mogę natomiast zgadywać, że nigdy filozofia nie będzie zabiegać o jednomyślność i powiem panu odwrotnie wstecz kiedykolwiek popatrzymy na te próby dokonywane filozofii, które w, którym wieszczono albo wobec, których stawiano tego rodzaju roszczenia się one mogą mają być powszechnie przyjęte powszechnie wiążące wszystkie te próby z upływem czasu zostały uznane za nie nie dostatecznie przekonujące i nawet bardziej ideologiczny niż filozoficzne prawda to te przykłady będzie wiele głównie pochodzą z filozofii polityki prawda marksizm faszyzm pewne wersje rygorystycznych autorytarnych rządów to zostało zapomniane i wielokrotnie pokazano, że jeśli w tle, a w tle nie ma przekonujących teorii to niemożna na tego rodzaju propozycja opierać budowy społeczeństwa natomiast i to nie tylko tt totalitarny system w ten sposób, ale jakoś się skompromitowały także nieskrępowany liberalizm jak każdemu wolno robić toczą się podoba teoria, która Bodo szczegółowo opisana przez Tomasza kopca przed dniem budziła pewne nadzieje po Tomaszu pan to nasłuchał się w Filipowiak 1 6 w gruncie rzeczy nikt tego się już nie wracał, bo wszyscy byli przekonani o tym, że świat, w którym każdy robi to na co akurat wdanej chwili ma pod ochotę wprawdzie jest maksymalnie swobodne daje największą ilość uprawnień, ale jednocześnie daje największą ilość zagrożeń i nie pozwala się zorganizować nie pozwala się we do Gdyni nie jesteśmy w stanie w takim świecie wg wytrzymać i być zadowoleni z tego co robimy i budować przyszłość tylko on i jednocześnie nawet nie mieścili się z jeśli spojrzymy na nas w przeszłość na tak widzieliśmy tt tt tt wszystkie porażki natomiast i nauczycielem tyle ile Lem czasami czasami fiasko nawiązuje do historii filozofii, wyciągając tak tak taką wojnę postaci jest z dna nasza 1 z moich ulubionych wyjaśnia jest taka, że mecze z najwybitniejszych filozofów byli zesłani w przeszłość przyszłości za karę za to jak bardzo narozrabiali to się pojawia w międzyczasie pewien Amerykanin imieniem Harry jest to Teresa właśnie arbiter jest ich już nie będę wchodził, choć wciąż jest zresztą dygresja nie ale, ale jednocześnie mówił, że jej i ja jak jest do pokolenia Czytelników jego książek, czyli n p. już może nawet nasze zostanie Wenecję przed polem, w którym technicznie trzeba rozwiązać te problemy, o których o, których no powiedzmy zwolennicy dyktatorskich jakiś myśli z dziewiętnastego wieku nie mieli technicznych możliwości, żeby wprowadzić w życie, ale n p. tak jak tak jak teraz zaskakujące wyniki wyborów często są tłumaczone tym, że 1 strona sprytnie drugi wykorzystuje nowoczesne technologie do manipulowania umysłami umysłami wyborców więc, więc oczywiście dyktatury dwudziestego wieku były skazane, jakby z natury rzeczy znane o tyle na porażkę zawsze można było włączyć się w setną wolnej Europy i choćby na tej zasadzie zagłuszane jednak dało się z Zagórzan zabraniano tak do końca na nie mogli zabronić ludziom kręcenia gałką radioodbiorników zawsze w końcu dysydenci osoby zainteresowane głosy dysydentów jakoś tam odnalazł wyczytał w drugim obiegu cytowali natomiast internet elektronika tworzy możliwość naprawdę cenzurę, jeżeli ktoś, by chciał ją tak prowadzić nad ranem na terytorium danego kraju jak w Chinach n p . test technicznie możliwe technicznie do zrobienia i przerażająco skuteczna to znaczy dyktatura to już w ogóle nigdy ludzie nie poznają innego punktu widzenia niż tylko na oficjalnym propagandowy i zasady technicznie możliwa już teraz na postęp jest coraz bardziej dość przerażający, więc może tego brać pokusa, żeby to wykorzystać w dobrym celu może z może być wart wszystkich ludzi to za wcześnie, by przez pierwsze punkty się nie zgadzam to na drugi muszą odpowiadać za czyny absolutnie nie wierzę w to, że można, by było w tej chwili dokonać bardzo skuteczny cenzury to znaczy można zniszczyć urządzenia techniczne tak w Boga tego wyobrazić sytuację, w której nie ma telewizji nie ma Radia nie ma internetu i ludzie są całkowicie pozbawieni wiadomości na ten temat są inni myślą o ale gdyby rzeczywiście tego rodzaju techniczne urządzenia wprowadzono to znaczy do zagłuszania zagłusza przed albo całkowicie włączono w tego typu nośniki informacji dot wtedy propaganda przestaje także działać to wtedy ten rząd, który krzyczy tak klika, która chciałaby narzucić swoje przekonania nie będzie miała dotrzeć do innych ludzi natomiast gdyby tak było jak ja tego doświadczaliśmy trochę w latach pięćdziesiątych, że jest nie tylko 1 nadajnik 1 2 1 styl myślenia, które jest wariant wszystkim właśnie, dlatego że działa cenzura jak ja pamiętam, bo trzeba się znać się pan starszy ja pamiętam, że to nie budziło powszechnego uznania to nie wydawało się wiarygodne to znaczy jest takie sławne powiedzenie Lincolnem można połowę ludzi oszukiwać przez cały czas wszystkich ludzi oszukiwać przez pół czasu, ale nie można wszystkich ludzi oszukiwać cały czas jeśli chce się całkowicie sterować wózkami i umysłami wszystkich ludzi to trzeba będzie zamienić ludzi, by czasami jakieś zupełnie naiwne bezkrytyczne automaty, które tylko powtarzają to co słyszał to naturalna naturalna sceptycyzm naturalne jak mobilność przy czym przekora, która każe nam to są dobre nastawienie przychodził, w które każą nam być u z osobami podejrzliwym zmusi nas w takiej sytuacji do tego, żebyśmy krytycznie patrzyli także na kompletny oszukania wszystkich ludzi nie są to wciąż Belle seria myślał, że to ludziom realnie grozi ja nie znajduje inny temat, którym też wydają się ciekawszy bardziej niepokojący jak pan na pewno pamięta na wewnętrznej okładce suma technologia jest pokazana tak bardzo ciekawy rysunek, który jest ilustracją historii ewolucji tam są pokazane w taki też wprost takiego, jaki obraz czy mamy jakieś proste organizmy, z których powstają bardziej złożone organizmy potem pojawię się gady potem pojawiło się ssaki pojawia się człowiek i potem nagle z głowy ludzkie występom rozdziela się ataki pojawiają się nowe organizmy w przyszłości, które będą silny sposób zaprogramowane przez ludzką inteligencję i możemy to odnieść do innych gatunków, ale w szczególności na tym obrazku to widać mamy to odnieść do siebie samych to jest idea, która z bardzo zagrażające bardzo niebezpieczne powinniśmy się zastanowić czy ona stanowi dla nas realne realne powód do strachu, że kiedyś powstaną jakieś reżimy czy jakieś laboratoria czy jakieś inne instytuty naukowe, które za cel sobie po postawił właśnie tę pozytywną eugenika w, czyli ułóż udoskonalenie ludzkiego gatunku gatunku tak bardzo, że przyspieszymy inteligencja przyspieszymy uczenie przyspieszymy pomysłowość, bo czy potrafilibyśmy naprawdę pokierować przyszłym rozwojem naszego gatunku wiedzielibyśmy co mamy zrobić czy mam n p. starać się o to, że przeciętny człowiek był 2 × mniejszy lżejszy przy dużej głowie albo miało być 2 × szybszy niż, że ludzie są w tej chwili albo odporny na program na promieniowanie, a głośno coś innego znów powstaje tutaj problemem są to urologii koszt przewidywania tego co naprawdę będzie dla przeciętnego człowieka korzystne za 10 2 0 lat, a dodatkowo ten problem jest wzmocniony skomplikowany przez fakt, że za 10 2 0 lat może mieć inne plany inne nadzieje co do przyszłości dziś mamy dzisiaj, gdybyśmy dziś w cudowny sposób potrafi rozmawiać z człowiekiem, który dopiero urodzi się jutro czy pojutrze i przekaże nam za 2 3 3 0 lat swoje poglądy to na pewno jego wyobrażenie o roku 2 500 będzie zupełnie inne niż nasze wobec tego ja myślę, że filozofia trzeźwo i monsieur trzynastego, że powinniśmy przede wszystkim poznać nasze ograniczenia w ich tutaj jednomyślności dość daleko większość rozsądnych ludzi zgadza się z tym, że zdolności prorocze u człowieka są bardzo mi sobie z ich punktu widzenia się zmienia w zależności od tego co przeczytamy, jakiego typu mamy doświadczenia, jakiego typu eksperymenty mamy już za sobą, bo z tego czynem całkiem serio to proponował, że to był z jego strony żart tego oczywiście nie natomiast znamy ma na tyle dobrze nie osobiście, ale to co napisał, żeby podejrzewać o bardzo często formułował pewne hipotezy czy pewne projekty nie całkiem serio tylko albo, żeby żartować albo, żeby wywołać ostrą burzliwą ciekawą dyskusję jak tak tak jak nowa rozlewnia w ogóle można zaryzykować taką daje takie prawo dotyczące Lema jeszcze Niewiem czy żartuje to znaczy, że zaatakuje to bardzo aktywny aktorem to właśnie na ten rok wycofali się do Bałtowa w sumie bardzo fajna płyta bardzo panu z, dziękując moim gościem był inny prof. Jacek Hołówka wydział filozofii socjologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawialiśmy o Stanisławie Lemie pod kątem wiedzy i obietnice pod kątem innych Stanisława Lema mam dla państwa egzemplarze swojej biografii Stanisława Lema proszę napisać, kto chce dostać na adresy salonowa TOK FM audycję wydawał Zuzanna Piechowicz takie informacje pod wieczór Radia TOK FM i Hanna Zielińska zapraszam w imieniu Leszek Mazan Wojciech Orliński je do zrzucenia za jak zwykle za tydzień w piątek od czystych salon Radia TOK FM piąty czołg dla chorych okna zaprasza Wojciech Orliński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SALON - PIĄTECZEK (WOJCIECH ORLIŃSKI)

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA