REKLAMA

Michał Przeperski o książce "Nieznośny ciężar braterstwa. Konflikty polsko-czeskie w XXw."

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-08-11 21:00
Prowadzący:
Czas trwania:
52:30 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
czy mamy magazyn Horyzonty przy mikrofonie Hanna Zielińska, a nami w studiu jest już nasz gość Michał Przytarski dobry wieczór dobry wieczór historyk autor książki nieznośny ciężar braterstwa doktorant Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk pracownik Instytutu Pamięci Narodowej dzisiaj drodzy państwo porozmawiamy o temacie, który mimo tylu lat naszych audycji zahaczające o historii lub bezpośrednio historycznych nie występował jeszcze inne w tym programie będziemy Rozwiń » rozmawiać o historii stosunków polsko-czeskich, na który momentami były stosunkami polsko czechosłowackiej mi pan specjalizuje się w szczególności w dwudziestowiecznej historii bez tych stosunków pewnie tak, ale mamy przed sobą pana książkę wydaną przez wydawnictwo literackie zatytułowane nieznośny ciężar braterstwa, które jest takim popular Zatorski wprowadzeniem w naszą historię w ogóle wspólnot naszej naszych kultur języka religii właściwie to nawet można powiedzieć, że my kulturowo religijnie językowo jesteśmy po prostu młodszymi braćmi Czechow zgodził się pan w tym czasie to pewnie na pewno się zgodzili, a w inny na pewno można można argumentować, że tak nowym torze Dobrawa w uczynieniu go nie było pierwsza żona pierwszego znanego nam na pewno z imienia polskiego władcy była Czeszką, nawet jeżeli tylko na to spojrzymy na pewno to, że ona przyniósł ze sobą do Polski chrześcijaństwo to na pewno było bardzo istotne o tym, o tym piszę bardzo szeroka dostępność takie fakty rzeczywiście rzeczywiście powszechnie znany cały problem polega na tym co było później no dobrze to zaraz odpowiemy sobie co było później mamy na to całkiem sporo czasu jestem ciekawa co było, zanim zabrał się pan na ten temat i dlaczego akurat ta dziedzina wydaje się panu ważna interesująca, a może inspirująca dla nas wszystkich, o ile ją dobrze poznamy, bo to jest faktycznie jakaś Biała plama naszej świadomości wydają się rzeczywiście tak jest było szereg powodów, dla których zająłem się akurat akurat tym tematem czym to jest właściwie temat bardzo bardzo współczesne współczesne w tym sensie, że kiedy dzisiaj myślimy sobie o tym, jaka jest dla Polski nie w Europie nie tylko w unii Europejskiej, ale w Europie też inni na wschód to bardzo często lokujemy się na inne na takich osi wschód zachód, a przede wszystkim dziś z 1 strony Niemcy z drugiej strony z drugiej strony Rosja Anny piku pobiedy życiowemu czasem jeszcze żyli jeszcze jest to zły ldl właściwie na tym sprawa się na tym sprawa się kończy i to jest bardzo interesujący, że właściwie do tej pory o o tych cechach wiemy wiemy tak niewiele tutaj dobrą robotę na pewno robi mówi Mariusz Szczygieł już od wielu lat no to jest taka dobra robota na poziomie my takim popularyzator z kim właściwie sposób społecznej bliskości jakieś zbliżenie się do kultury do literatury, ale dzisiejszy i to jest bardzo istotne i to jest bardzo istotna, ale właśnie wychodząc z takiego założenia Zofia Szczygieł barwne znakomicie pisze i pewnie pewnie dobrze byłoby widać jak Szczygieł, ale spojrzeniem jest inne moje spojrzenie spojrzenie historyka, który próbuje próbuje analizować ruch w dzieje w takim szerokim znaczeniu od Bieszczad do głębokiego średniowiecza aż do dzieci i dziś próbuje zjeść w głowie, żeby zadawać niewygodne niewygodne pytania, bo właściwie tylko ci Czesi u o szczegółach są tacy sympatyczni tacy tacy fajni tacy jednak nie chce powiedzieć, że tym książkom Szczygła brakuje głębi na pewno nie brakuje, ale oni są tacy otwarci te relacje odważni tolerancyjni a zanim się w oczy ani bardzo anty teza o anty tezą Polak zaczyna mi tego co się wydaje być może czegoś, czego w Polakach irytuje to oczywiście moje odczytanie jego i jego twórczości im i myślę sobie pomyślał, że w pewnym momencie, że chyba chyba to jest prosta, że chyba tak nie wygląda mnie w szkole uczono tego jak wyglądało jeszcze w szkole podstawowej jak wyglądały zabory założono trzydziestym ósmy roku roczny okres myśmy mieli okazję, żeby powiedzieć ja zapamiętałem to jako kota kolekcję kurtek powinniśmy się strasznie wstydził za to co jej nie przeczę na pewno jest to, że w, której w, których nie mamy co chwalić oraz grajmy swoje pytanie, dlaczego w ogóle doszło do konfliktu w jaki sposób wyglądały te stosunki na poziomie mikro, dlaczego Polacy w ogóle wnuczka ówcześnie w dwudziestoleciu mieszkali w Czechosłowacji jak tomu wierszy krok wstecz potem następny krok wstecz rok 1 500 dwudziesty i tak dziś do 7 do dziewiętnastego wieku w danym zaczęły się za zaczęły się rzeczy prawdziwie ciekawe tam się pojawiły po pojawiły pewne aspekty rywalizacji na pograniczu polsko-czeskim, ale też potem przyszły jeszcze szerszy i głębsze pytania co to właściwie, jaki jest na nim polskie zorientowani cywilizacyjne może być dużym uproszczeniu powiedzieć, że na wschód już od czasów Jagiellońskich, a czeskie właśnie dokładnie dokładnie w drugą stronę i stąd wziął się 1 stan spod tytułów gdzieś gdzieś pierwszego rozdziału pracy w plecy tak naprawdę okazało się, że w znacznej mierze ten to nasze myślenie nasze polskie w dużej mierze skierowane skierowany na wschód przez wiele lat ostatnie 2 5 ponad lat to wygląda nieco inaczej czeski właściwie od zawsze od zawsze na zachód to ta pierwsza konstatacja była punktem wyjścia do zauważenia całej masy różnic jej i IT, a także podobieństw, a na ile dla pana istotne było rozróżnianie Czechów Słowaków czy tutaj w ogóle jest inne dla tego tematu w ogóle, ale czy to jest istotne czy my mówimy o stosunkach polsko-czeskich czy polską czechosłowackich ranne dla mnie do tego tematu jest wprowadzeniem wprowadzenie miejsce rozmowa z Ludwiką Włodek, która napisała książkę Spiszu od też odsłoniła nie niezwykłe fakty czy dziury właśnie w naszej świadomości białe plamy, które znane są doskonale jedynie osobom żyjącym na pograniczu, które mają nel rodziny po obu stronach znajomy byłych po obu stronach granicy mamy jakieś związki handlowe czy inne po obu stronach granicy i pokazała, że ten tygiel międzykulturowe, bo to akurat nie tylko w tym miejscu polsko-słowackie, ale to miejsce najwięcej kultów i narodów czy śladów po tych kulturach, bo akurat pożydowskich duszą tylko myślano, że ten tygiel cały czas żyje i funkcjonuje my, więc na ile do tej historii wplata się jeszcze ten wątek słowackim w mojej historii moich z tej mojej książce tej sytuacji jest jest bardzo niewiele, tym bardziej cieszę się, że ta książka ciężka Ludwiki Włodek którą, którą przeczytałem z entuzjazmem rząd jest świetna nie powstała ja pozwoliłem sobie na nas na pewno takie podziały, które są być może nieco zbyt grubo zarysowany znaczy to taki strach to ja przedstawiam to jest to historia nie wątpię popularne niewątpliwie uproszczona Otóż taki miał pan chyba cel tak moździerze oczywiście po zapoznaniu się z szerszą publiczność w ogóle z tym tematem w bok, bo wydaje mi się takich, że taki popularnonaukowych publikacji właśnie brakowało bo o ile możemy n p. by przeżyć przeczytać przynajmniej kilka kompetentnych bardzo szczegółowych prac poświęconych przez militarnym aspektom sąsiedztwa polską czechosłowackiego na przekaz dwudziestolecia międzywojennego to są przy całym szacunku dla autorów myślę, że książki nie co nieco hermetyczny trudno no takiego, który w kosmos walne takiemu takiej osobie umiarkowanie, zaczynając może zaczynających swoją przygodę przygodę z historią zaskoczona moja książka ma stanowić jakiś taki rodzaj rodzaj może może wprowadzenia pewnego i zawezwania do głębszych do głębszych studiów ale gdzie tutaj są Słowacy Słowaków tutaj tak naprawdę jest bardzo niewiele to jest myślę, że 1 z bliżej pewnie napisałbym nieco inaczej, bo obok Ludwika Włodek pokazała w jaki sposób tych Słowaków można tutaj uwzględnić w ogóle, pisząc o o po pograniczu, bo najczęściej bardzo wiele pograniczu Śląska cieszyńskiego przede wszystkim pograniczu polsko-czeskim skupiałem się na wyjmowaniu przed nami jest właśnie tego czynnika polskiego i czynnika wszystkiego, a to oczywiście przez długi czas kluczową rolę tak tak politycznie i kulturową szkody odgrywa pierwiastek niemiecki czy Niemcy mieszkali tam mocy od wieków to ten zdobyła ludność napływowa w ten sposób to każdy jest skądś napływowy ona tam po prostu była tam byli oczywiście nie oczywiście również, że również Żydzi Niemcy z kolei, którzy o, których powiedziałem to też byli Niemcy nas z różnych części z różnych krajów niemieckich gmin Austriacy zrobili Niemcy rodowici czescy w znaczeniu z ziem czeskich też tacy, którzy napływali naprowadzi zaś w związku, z czym mozaika pogranicza polsko polsko czeskiego, a co za tym idzie skomplikowania stosunków polsko-czeskich jest ogromna Słowacy oczywiście też tym, że w tym krajobrazie się mieszczą jak ich troszeczkę ciężko potraktowane po macoszemu być może to jest znowu punkt wyjścia do następnej może kolejny ważny właśnie z rynków o stosunkach polsko słowackich, które na pewno na to na pewno na to zasługują może tylko jedno zdanie na ten temat wydaje, że stosunki polsko-słowackie w Polskiej historiografii sam szef Polski w ogóle można bać się na temat historii są co nie docenia jakość przyćmione już nawet przez te stosunki polsko-czeskie ana pewno się stosunki polsko węgierskiej oraz grono no dobrze to spróbujmy właśnie tak popularyzator skromne opowiedzieć się o historii naszych relacji im już tych polsko czeskich przede wszystkim będziemy się rozmawiać o dwudziestym wieku mamy na to czas, ale najpier w chciałbym zapytać się pana o to wszystko co siedział wcześniej, bo to też on zaczyna swą książkę zarysowują tło historyczne nel i tak rozcinając różne wydarzenia na takiej skali między sąsiedzkim braterstwa, a wrogą rywalizację ne między nami i o dziwo, bo naprawdę to nie jest oczywiste, dlaczego my jednak więcej było właśnie tej wrogiej rywalizacji czy też odwracania się do siebie plecami mimo bardzo oczywistych Jenny wspólnych elementów podobieńst w pokrewieństwa ne na poziomie właśnie kultury religii języka innych wartości wydawałoby się, ale to właśnie pojawia się różnica no, więc od, czego to się zaczęło to nasze relacje właściwie zaczęły się tego trzymać mieliśmy okazję powiedzieć, czyli możliwe, że się bardzo dobrze odsetki od mieszka dobra ze współpracy z ważnych dla kogo bardzo dobrze, bo chrześcijaństwo w Polsce było wprowadzane jest pewnymi oporami Polaków ten nie był to otoczenie było pokojowe wprowadzenie może ruszyć nie było pokojowy wprowadzenie takiego nigdzie zastępowanie go jednak w drugą nie jest nie jest to proces odbywał zawsze przemoc nie nie jest procesem łatwym natomiast niewątpliwie był to dla Polski awans i taki cywilizacyjny niewątpliwie Gicewicz cywilizacyjny kulturowy i pewnie niejedna osoba powiedział, że również eschatologiczne w związku, z czym ja nie wątpię pozytywnie wartościuje to pierwsza to pierwsze spotkanie i jest ich wejście chrześcijaństwa do Polski jest niewątpliwie goście mogą coś powie Andrzej Nowak powie, że to bez w ogóle początek polskości, bo trudno powiedzieć o tym, że mamy 90 0 sześćdziesiątym piątym roku do czynienia tak naprawdę z Polakami to z takich plemiona o tożsamości, której tak naprawdę nigdy nie nigdy nie poznamy ich umownie mówimy, że wówczas potęgę spotkali się Polacy z Czechami, a tak naprawdę spotkały się elity 1 plemienia z elitami drugiego bardziej cywilizacyjnie zaawansowanego to, gdyby tak bardzo twardo historyczną, ale jednak jeszcze plemienia u Czechów uważa pani inaczej jest oczywistym jest czy jestem przekonany, że ze znacznej mierze tak, że w znacznej mierze tak można tak można na to tak można na to patrzeć to właściwa organizacja pro to Państwowa na pewno bardziej zaawansowane niż Polska, ale w takich kategoriach bym tak w takich kategoriach matowym na to by patrzył właśnie dlatego tak wyraźnie o tym, mówię może też nieco upraszczając, żebyśmy nie nie przykładali nadmierna w dzisiejszych dzisiejszych miar Nana to się stało z 100 0 zlotemu dzisiaj spotyka się Polski prezydent ze swoim czeskim odpowiednikiem test na coś innego aniżeli tydzień to co się stało 90 0 sześćdziesiątym szóstym roku, ale tak mówią tego się zaczęło od tego się zaczęło i w bardzo istotne jest konstelacja geopolityczna kratowe z towarzyszyła tym tym wydarzeniom mówiąc krótko wzrasta polityka mieszka od pierwszego polskiego banku polskiego VAT doprowadzi do tego, że chrześcijaństwo zostało przyjęte z rąk czeskiej ani z rąk niemieckich co doprowadziło do można powiedzieć zmniejszania bezpośredniego wpływu władców niemieckich na ziemie polskie co jednocześnie niejako poszerzyło swobodę polskiemu władcy co właściwie poszerzyło traci suwerenność tego tworzącego się przyszłego rozumiem, że w zwycięskiej nie był wówczas rozpatrywane jako jakiekolwiek zagrożenie dno cóż na pewno były były powiedzmy, że do wyboru była były wpływy niemieckie wpływy czeskie topowy czeski była o tyle korzystniejsza, że były słabsze one były nie miał też inne w jaki sposób pokrewne nam o wiele bardziej z nowym myślę, że myślę, że tak, bo Bobo język pokrewny, owszem, natomiast pamiętajmy, że tutaj głównie należy patrzeć na ten transfer kulturowy i kultura, którą przyjęto przy przyjęliśmy za niemieckie kultura to przyjęliśmy wzrok z rąk czeskich chyba wszystkim kultura łacińska, więc co prawda w kontaktach można sobie wyobrazić, że wojewoda robi tak tak to są Polska ekipa na czeska posługiwała się tym samym językiem to prawda, ale na język dokumentów n p. był el był językiem łacińskim ryt religii również był również łacińskie cent na tym poziomie zaczęło się to dobrze, bo interesy były interesy były wspólne, ale już kilkadziesiąt lat później sytuacja się sytuacja się zmieniła, by tak to to władztwo nad polskie z plemion innego stało się rzeczywiście rozbudowanym no właśnie takim pro to państwa, a królestwem w u końca ukończy panowania Bolesława Chrobrego mówiąc krótko Polska stała się stała się silna oczywiście na skalę na skalę regionalną to znaczenie w dalszym ciągu nie mógł się równać z cesarstwem niemieckim, które w związku z tym ograniczyła Polska stała się silniejsza aniżeli Czechy militarnie stała się silniejsza przejściowo gospodarczo również to doprowadziło do tego, że w pewnym momencie ziemie czeskie ziemie słowackie zostały w ogóle przez PL to właśnie przez Polskę przez Bolesława Chrobrego zajęte i to co jest trwało długo mówi się mówić o kilku może kilkunastu miesiącach roku tangu w 100 0 w trzecim, jeżeli w 100 0 dziewięćdziesiąty czwartym no ale w 30 lat później nań niejako przychodzi przychodzi rewanż, ponieważ książę czeski Brzetysław taki brutalny sposób można powiedzieć niejako odpłaca się za zaręczyny Bolesława Chrobrego, że to właściwie dobrani bez mała doprowadza do do totalnego załamania się jakiekolwiek państwowości w Polsce właściwie mówi się o tym, że Kazimierz odnowiciel, który niejako dopiero zebrał Polskę 1 całość po tym co niszczącym najeździe czeskim niejako na nowo w ogóle rozpoczął dzieło budowania państwa witane gotowy to może nieco bardziej szczegółowe spojrzenie na te pierwsze lata pokazuje pewną prawidłowość, która później, która później się powtarzała przez przepisy zwiększą średniowiecza właściwie średniowiecza to jest niewątpliwie taki czas można być z czasem ciastko polskich wojen to są wojny na ogół przez Polaków sromotnie sromotnie przegrywane przerywany to są wojny toczące się o ziemię od terytorium przede wszystkim do stołu to są już to oni są wojny tylko toczące się, by o terytorium to są to są wojny toczące się o polityczną podległość geopolityczne wpływy od terytorium pewnie do końca średniowiecza, gdy na skutek szeregu rozłożonych złożonych procesów historycznych dawniej Polski Śląsk wreszcie gra kwituje stronę czeską co jest zresztą bardzo interesująco, bo też i Czechy i o czym my bardzo często, jakby nie myślimy skupieni na naszej własnej historii to Czechy bardzo się zmieniają między wiekiem dziesiątym wiekiem w jakim 14 mąż nieprawdopodobnie rozwijają gospodarczo wówczas właściwie to jest to jest moment, kiedy cechy są 1 z takich europejskich centrów Flandria północne Włochy dziś Mierzewski chyba tak, bo w ten sposób można było powiedzieć, jakie siły można powiedzieć o ich korzeniach czeskich jako takim miejscu, gdzie się na pro to przemysł rozwija bardzo silnie rozwija się państwo i tak by tak dalej różne takie różne takie takie rzeczy, o których które są może mało wdzięczne, kiedy się o nich o nich mówić, bo to historia gospodarcza, ale niezwykle istotne i cóż zatem wielkim awansem gospodarczym cywilizacyjnym idzie również bardzo poważna, że zmiana kulturowa zmiana kulturowa, która łączy się z bardzo silny napły w ME niemczyzny w znaczeniu osadników niemieckich, ale również nasileniem inne kultury Tref Lem działalności osób, które lektur, które krzewił kulturę niemiecką i montaż radość i rzemiosło i rysownika pojawi się któraś liście, która miast na myśli to oczywiście jest proces, który w, którego dotyczył także duet, którego doświadczył również ziemie polskie, ale ziemie czeskie daleko silniej, ale i t d. cóż też tt Czechy, które nieprawdopodobnie wzrosły w siłę rozwinęły się rozwinęły się gospodarczo gości 1 4 wieku za Karola luksemburskiego do dziś przecież bez złota Praga to plaga to druga kolejka Karola właśnie psy z uniwersytetem Karola pracę Karola mostem Karola to jest moment, który właśnie Praga jest na takim jest odpowiednikiem dzisiejszej Brukseli, jeżeli chcesz, ale tak spojrzeć na centrum europejskim absolutnie tamto to co do Pragi przyjeżdża się po to, żeby ustalić, jaki jest porządek porządek w Europie czasem zadać pytanie, jaka to jest właściwie Praga to znaczy, jaka jest wówczas tożsamość tej Pragi Otóż to jest Praga, która jest zupełnie inna niż 4 dzięki temu to jest Praga, w której się mówi językiem niemieckim to jest Praga bardzo mało czeska ile w ogóle takie rozpatrywanie średniowiecza w kategoriach narodowych masę z, a więc czy dana wpływowa kultura niemiecka AB zdominowała również tę przestrzeń geopolityczną w znacznej mierze przestrzeń polityczną również zdominowała ponieważ, o czym trzeba pamiętać, że w końcu średniowiecza Czechy i jej i co za tym idzie Czesi czy przede wszystkim elity czeskiej w dziedzinie ci Czesi, którzy brali udział w polityce rzeszy są traktowani przez innych władców niemieckich innych Książąt niemieckich właściwie za współpracę Niemców co jest charakterystyczne w ten sposób Niemcy nie książę Tadeusz Saksonii nigdy nie pomyśli o Polakach w Czechach i owszem, jestem też zresztą bardzo charakterystyczne dla tego co się później działo dzieje w wieku dziewiętnastym jest bardzo istotny dla naszych dla naszego okresu dla dla wieku dwudziestego, ponieważ wykształciła się w pewnej tradycji niemieckiej później, jakby jeszcze znana na nowo odkrytej w romantyzmie, że właściwie Czesi no to, że Czesi to Niemcy Marceau tożsamość dlatego od dawna pewien zespół współ tożsamości, które w normie można, by być może odnieść do tego jak Mickiewicz czuł się Litwinem, ale był Polakiem dawna takich zasad nie można byłoby się być ciachem jednak Polacy Litwini trochę mam wrażenie, że są bliżej kulturowo ten korzeń jest w można, by powiedzieć zdecydowanie bardziej wspólna niż korzeń czeski niemiecki, ale jak to, o czym pan powiedział tak silna Praga nawet jeśli ona była na tą plagą w tym momencie bardziej niemiecką niszczy skoro ktoś przykładał na te nasze stosunki polsko-czeskie wydawałoby się, że moglibyśmy tylko czerpać z siły takiego wielkiego sąsiada grzać się w jego świetle no cóż to oczywiście zawsze jest zawsze jest ono kilka wymiarów takiego takiego sąsiedztwa 1 jedno 1 z wymiarów jest rzeczywiście co to to, o czym pani mówi czyni niewątpliwie ten transfer kulturowe transfery technologii transfery intelektualne Neo, których badacze, by polscy pisali nieco w w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych ostatnim istotnym miejscu odbywały się z korzyścią w tym wypadku dla partnera słabszego czym niewątpliwie dla Polski, więc w takim znaczeniu kulturowym można to na pewno znaleźć 1 z 1 korzyść no ale z drugiej strony spójrzmy na to jest z punktu widzenia politycznego rozdrobniona Polska mamy i my jesteśmy w tym momencie dziś wysłała mu w progu wieku wieku czternastego, a więc tak bardzo dobry co mamy mamy mamy mamy początek mamy być początek czternastego wieku, które wówczas polskim królem królem polskim jest wówczas Wacław drugi uczestnik przemyśli da, dlaczego dlatego właśnie, że tą przewagę i nie dla Czechów czy też pewną polityczną ziem czeskich nad ziemiami polskimi wykorzystał w ten sposób, że za transferami kulturowymi poszła po transfer władzy doszedł po prostu transfer władzy też właściwie dominacja władzy na wał w ta niebyła wymiana wzajemnych uprzejmości cóż oczywiście o to kto to jest dużo bardziej dużo bardziej złożonej dużo błędów na pewno warto się nad tym pochylić myślę, że można, by mówić o takim transferze władzy ludzkość może tylko na 1 rzecz jest bardzo Harry charakterystyczne, że właśnie to właśnie Wacław drugi czeski wprowadził w Polsce instytucja starosty przyznano na nas nazwa została nazwa została do dziś starosta był urzędnikiem Królewskim, który w Dominiak miał dublować taką administrację samorządową, która do tej pory funkcjonowała na ziemiach na ziemiach polskich i ktoś, kto to z 1 strony okazał się ogromnym usprawnieniem, bo tu oczywiście urząd starosty został później już po dawno dawno, bo my Czesi wycofali się Polski utrzymany i proszę bardzo to jest to niewątpliwie odbyło się odbyło się z korzyścią dla dla fundacji dla polskiej historii ustroju i w ogóle dla za jakość zarządzania dla jakości gospodarowania da zapewne jakoś też polityczne niewątpliwie inna rzecz, że to nie jest także Wacław drugi czeski zajął Polski rzemieniem nie liczył się, że mógłby liczyć się z możnowładczej polskim, którzy tutaj niektórzy tutaj no właśnie Anna imię mieli swoje miejsce właśnie bardzo charakterystyczne jest to bardzo trudno układało mu się z można władz sami skupionymi w wojewódzkim w żywność na południu przez w Krakowie on musiał się znicze i w tym sensie może mówić, że także pewien rodzaj, że pewien rodzaj transferu transfer zaistniał tak myślę, że to jest to w ciekawej też warto też warto o tym, mówić natomiast czternasty obiekt jest niewątpliwie taki moment, w którym w jasnych tych wzajemnych wzajemnej rywalizacji między Polakami, a czy Czechami w tym właśnie władcami spragnieni list z Krakowa nie wypada wypada na pewno ona na korzyść na korzyść czeską i tutaj takim bardzo symbolicznym momentem niewątpliwie są okolice roku 1 30 0 czterdziestego, o czym, o czym warto pamiętać znaczy Polacy ówcześnie wycofują się na nas na trwale do 1 20 0 czterdziestego piątego roku z Wrocławia, a wchodzą do Lwowa jest symboliczna zmiana paradygmatu ZES po z polskiego spojrzenia na zachód na spojrzenia na ekspansję na wschód spróbujmy, by opowiedzieć się amnezji, jakim się jednak w skrócie to co się działo między wiekiem 14 dwudziestym to zależy mi, żeby opowiedzieć o tych 3 konfliktach, na których skupił się pan w książce, który miał miejsce w pierwszej połowie dwudziestego wieku, ale które jeszcze punkty między wiekiem czternastym dwudziestym uważa one istotne dla zrozumienia nawet tej wielkiej kumulacji agresji wojennej Annę właśnie na początku dwudziestego wieku między nami ich wydaje mi się w ogóle dla zrozumienia wieku dwudziestego najważniejszy jest wiek dziewiętnasty, więc myślimy też na tym można zrobić, ponieważ nawet, gdy dziś myślimy to wszystko co zdążyłem powiedzieć o średniowieczu to jest tak naprawdę nasze spojrzenie na średniowiecze tak jak nauczono nas patrzeć na to w wieku dziewiętnastym to znaczy dziewiętnastym wieku z 1 strony właśnie myślicie w Polsce z drugiej strony i historiografia czeska dawno nauczyli nas nauczył nas myśleć po pierwsze w kategoriach państw narodowych to znaczy, że patrzymy na nas właśnie średniowieczna część średniowieczną Polskę jako na pewne całości ani, jaką ma na pewne luźne konstelacja można to jest taki bardziej do chmury rozmaitych modeli konglomerat takie konglomeraty, które nie są dla nas się do końca czytelne może dlatego może dlatego nie po nim nie podają w niewątpliwie dziewiętnasty wiek jest jest ogromnie istotne, a to przede wszystkim z tego względu, że znowu w stosunkach polsko polsko-czeskich i tak naprawdę dla rozwoju 1 drugiego nie narodu właśnie narodu, bo Bóg, bo właśnie jest zwolennikiem tezy o tym, że ZUS to wówczas narody, jeżeli powstają nagle Stali zająć się ostatecznie przybierają taki kształt, jaki mieli, jaki znamy nie to bardzo istotną rolę w wy w tym procesie narodowo twórczym polskim i czeskim Ber role tak tak bardzo ważna rola przypada Niemcom w wypadku Czechów, którzy znajdują się od bitwy biało Górski, który w tym pewną ulgę pewną datą symboliczną tysiące dwudziesty rok i my Czesi znajdują się podłości totalną polityczną nominacją dominacją Niemiec mówi się o tym, że w osiemnastym wieku wreszcie być czeska kultura stała się kulturą i zupełnie chłopską co tutaj znowu przypominamy wam na pewien wątek jednak litewskiej to znaczy mienie jako język czeski i czeska kultura co zna się zupełnie od Grochowskiej chaty się nigdy nie spadnie zdarzyło nam na ziemiach polskich nawet wczasach najgorszej rusyfikacji czy leczyć germanizacji zawsze znajdowały się nim domy arystokratyczne mówiło się po polsku jakąś formę polskości tak jak ją rozumiano kultywowano w związku z tym dziewiętnasty wiek jest jest niewątpliwie istotne, ponieważ rola takiego hegemona kulturowego tej części Europy, jakim chciałby niewątpliwie, więc jest nie jednoczy znowu jest nie niejednoznaczna w pełni znaczy z 1 strony politycznej niewątpliwie Niemcy albo generują wówczas Europa tancerką ta część Europy w sposób jak i kulturowo przede wszystkim sposób w sposób dominujący, ale znowu też mamy dla państwa niemieckie Austrię Niemcy i to tworzy pewną przestrzeń możliwej, jakby częściowo przynajmniej politycznej gry, a z drugiej strony no właśnie te trasy tej kulturowej, której byłam, a to znaczy Czesi na ziemiach czeskich początku dziewiętnastego wieku pod wpływem niemieckiej nauki niemieckiej filozofii Herdera Goethego zaczynają po pierwsze, dbać o własny język następuje odrodzenie języka języka czeskiego, zwłaszcza może jego narodziny na powrót i nie bardzo podobnie bardzo podobnie dzieje się z czeską polityką Czesi zaczynają zyskiwać świadomość, że najpierw coś się w dawno warstwa bogata pełna bardzo cienka warstwa elity aż jakiś taki rodzaj inteligencji, która stopniowo, na jaką idzie w w lód, jeżeli tak można powiedzieć mówiąc krótko zaczyna się skrzywienie krzewienie świadomości czeski to wszystko dzieje się pod wpływem pewnego transferu kulturowego niektóre głowy nie było, gdyby tam nie było, gdyby tam nie było Niemcy, więc ta rola właśnie hegemona tu wychodzi Bastos w sposób bardzo ciekawe idee i niejednoznaczne wypadku oczywiście Polski to tego chyba nie trzeba mówić, bo to jest sprawa, którą właśnie, by to znamy całkiem dobrze podręczników znamy znamy z podręczników może tak taka podstawowa różnica między nami, a Czechami jedno w Czesi podanie 1 1 2 genów mogą regionowi Niemcom w austriackim przede wszystkim w tym wypadku na nie byli podzieleni na nogach Rozalia jest basen czy ciężarna, ale co ciekawe nas Polaków postrzega jako 3 niemal osobne grupy właśnie z różnych zaborów rozróżnia liter tożsamości nasze w czasie, kiedy my uważaliśmy, że jednak ta nasza główna tożsamość jest to wspólna anty polskość tak na to patrzymy dzisiaj tak na to patrzymy to jest wielkie zwycięstwo Romana Dmowskiego, który z nas przekonał co do tego, że ruch wszech Polski przecież, skąd wzięła się słowo Wszechpolski wszech Polski, bo wszystkich części Polski mamy na mamę na myśli Polskę przed sprzed roku 1000 osiemnastego sprzed sprzed 1 sprzed odzyskania niepodległości, bo przed rokiem 1000 jesteśmy to wcale nie było to oczywiste, że rzeczywiście Polak z załóżmy z Pomorza będzie miał taką samą świadomość polityczną kulturą na swoją tożsamość we wszystkich częściach netto rodziny wykształcone czy mające dostęp do edukacji, czyli arystokracja podtrzymywał tę tożsamość Iranu podtrzymywała, ale wcale nie było oczywiste, że wcale nie było oczywiste, że zestaw taki, że czują ze sobą jakiś związek między zaporowe dla myślę, że ja myślę, że taki, że nie możemy sobie zrobić żaden nie Dmowski to nie byłoby tej wspólnej dzisiaj tożsamości to oczywiście nie jest tylko Dmowskim tylko cała masa ta cała masa ludzi zaangażowanych w stworzenie w tym w krzewienie polskości, ale do Dąbrowski posłuży mi tutaj jako powieką jako pewien przykład oczywiście nie tylko narodowi Demokraci również ludowcy socjaliści ogromna ogromna praca na ogromna praca u podstaw to co próbuje powiedzieć oto, że jeżeli dzisiaj zastanawiamy się n p . dlaczego Ślązacy z Górnego Śląska nie wiem domagają się autonomii wroga to różny sposób taki, który uważa się zaakceptowany, a dla innych jest to co się z pełnienia cytowanych, skąd do siebie, że może to jest bardzo długie trwanie pewnej różnicy kulturowej, która wykształciła się, kto ma dziś swój początek właśnie w tym czasie, kiedy różne tożsamości polskie rozwijały się niejako w izolacji od siebie, kiedy mówiliśmy spotkanie robocze w 19 1 8 Polak z Pomorza, którego ja pochodzę mówił zupełnie inną polszczyzną aniżeli Polak syn załóżmy na dziś z Kresów albo z MO z Kongresówki dzisiaj to my sobie możemy żartem mówić nie wiem, że wysiadając wysiadając w Gdańsku do wody do pociągu, że jak dotąd do Kongresówki dzisiaj te różnice są przynajmniej na pierwszy rzut oka słabo w jego ocenie wynikają tylko z tego, że nie mamy już zaborów, ale również z pewnych powiedziałbym osiągnięć cywilizacyjnych no po prostu ten język literacki ten 1 wspólny i z tym, który jednak pojawia się w mediach i on już opanowały cały kraju teraz w sposób sztuczny można, by powiedzieć im kaszubski jest podtrzymywane jest chroniony pewnego rodzaju programami ochrony właśnie języków ginących czy też dialektu wracał czas jest dyskusja na czy też gwara czy dialekt czy języki, ale również z tych powodów, że mamy wspólną ustanowione języka akademickie szkolne, lecz ten właśnie, w którym posługujemy się w mediach jest niezwykle interesująca w lesie sobie nie zgodzić, ponieważ myślę, że podstawowym powodem, dla którego n p. dzisiaj mamy wspólny język to jest to co stało się w Polsce w roku 100 0 czterdziestym piątym, czyli wszystkim zmiana granic to, że ludność na terenach Polski zachodniej Polski północnej czy tzw. ziemiach odzyskanych właściwy zestaw pełni przemieszane dialekty polskie, które były, które funkcjonują n p. na Wschodzie na Wschodzie Nana Nana nabywczych Kresach i Kresach wschodnich zniknęły w takiej formie leczone są w tym momencie kultywowane przez bardzo niewielką mniejszość polską na Litwie Białorusi czy liczy na Ukrainie w związku z tym chcę to co próbuje powiedzieć to jest na pewno interesujący temat znana, kiedy indziej, ale próbuję powiedzieć, że tak wielkie procesy homogenizacji inne to jest po pierwsze, modernizacja i modernizacja to jest ten drugi zawsze przemoc w i w tym wypadku data taka taka homogenizacja jest zawsze zawsze łączy się łączy się z pewną drobną przemocą pozyskiwanie wiedzy czy też budowanie właśnie pewnej pewnej tożsamości polskiej w taki sposób na nazwijmy to naturalny taki nie od podsta w taki wieloletni na skutek jakiegoś wybuchu tylko w pewnej pracy właśnie u podstaw taki naukowiec trwającej nieco naukowej co może bardziej nauczania to co mam namyśli na skutek nauczania NATO to siłą rzeczy musiał powodować pewne różnice no dobrze przejdźmy teraz do początków wieku dwudziestego, czyli właśnie domy tego pierwszego z 3 opisanych przez pana konfliktów polsko-czeskich na pierwszy ten punkt zapalny to lata 1 9 16 1 9 20, czyli ten spór o Śląsk Cieszyński mnie zakończony przyznaniem, że tych ziem Czechosłowacji i to wszystko co towarzyszyło ne temu konfliktowi na 5 z forowi co dzisiaj w terminologii dwudziestowiecznej nazwane zbrodniami wojennymi tak muszę powiedzieć, że to jest niezwykle interesująca rzecz, kiedy patrzy się na na ten problem z konfliktu polsko czechosłowackiego czy polsko-czeskiego w tym wypadku zeznał 18 2 0 różnych perspektyw to znaczy ja miałem okazję nieraz być na Śląsku cieszyńskim rozmawiać z ludźmi, którzy już tam mieszkają, którzy mniej interesują się stron albo bardziej interesują się historią tak różne oczka są w jaki sposób politycznie zaangażowani tacy, którzy tego stronią i naprawdę to jest rzecz tam na miejscu stale używa stale kontrowersyjna niekiedy Jana patrząc na to MEN jednak perspektywy Warszawy przede wszystkim i z karnego z pewnego dystansu w jakim sensie wpływają podkreślać torze, że zespół do lat 1 8 18 20 było konfliktem polsko-czeskim niejednokrotnie to tam na Śląsku cieszyńskim spotkał się z takim takim spojrzeniem na rzeź sztucznie wykreowane, bo na coś chodzi o to, że w 1000 osiemnastym roku tam na terenie Śląska cieszyńskiego istniała rzeczywiście prawdziwa mozaika MO mozaika narodowości mieszkali tam tam Niemcy mieszkali tancerz mieszka tam Polacy mieszkali tam rzecz oczywiście, którą o tym, o tym teścia państw, ponieważ to były to były naprawdę licznie reprezentowane tam tam narodowości problem polegał na tym, że do osiemnastego roku władza polityczna wreszcie w pełni mieni mili Niemcy troszeczkę dzieli dzieli się z Czechami z Polakami w sposób zupełnie minimalny Ant złożyć niejako byli w ogóle na obok tego wszystkiego jako jako niewinną przy nim uznawano, że nie zainteresowani władzą polityczną jest z roku 10 1 8 się zmienia upada monarchia habsburska i przychodzi pytanie w jaki sposób przebiegu granicy obok niej jest niewątpliwe, że pojawią się jakieś cechy pojawi się jakaś Polska rzecznik generalnego będzie ona będzie wreszcie wyglądała taka droga tam na miejscu dochodzi do dobrego porozumienia z 1 strony są działacze polscy z miejsca są działacze czescy wcale nie jest powiedziane, że tam, gdzie akurat graj biegła granica polsko-czeska właśnie można głosy wyobrazić że, że być może biegłaby nie wiem czy skłoni niecka albo albo albo polsko-niemiecka w tym niemniej Niemcy jako pokonani nie tylko Niemcy Austriacy, ale jest również Niemcy nie Niemcy zaś jako pokonani nóg, w jakich jakimś sensie ostatecznie został też pozbawieni pozbawieni głosu do czego dochodzi, choć do kompromisu kompromisu działaczy czeskich i polskich, którzy znajdą, którzy mieszkają obok siebie są sąsiadami, a to zawsze tak jest, że kiedy dowiadujemy się z sąsiadem nie naciskani przez Warszawę Pragę czynu przez kogoś z góry nie jesteśmy nie wiem w jaki sposób ogłupianie jakąś w taki czy inny sposób zaczepiają co nas ideologią to jest po prostu prościej się porozumieć z poradami porozumiewamy się jakiś pragmatyczny sposób wydaje decyzje w pewien sposób jesteśmy w stanie wytyczyć granice co się stało w roku 1 100 osiemnastym cały ambaras polegał na tym, że Polacy uznali to, że z tatą wytyczono granice za otoczona oficjalnie była pewną linię demarkacyjną Polska oficjalnie istniała jeszcze nie była uznawana publicznie to jest do dziś najważniejsze czeski argument natomiast Czech szybko zostały uznane i w jakim sensie do niedawna czuje się uprawniony do tego, żeby zignorować Czechy jako państwo, żeby zignorować to porozumienie zawarte przez działaczy, więc w pewnym sensie w pewnym sensie lokalnych i rzeczywiście doszło do tego, że kiedy w sprawę granicy czy też linii demarkacyjnej wysiądzie z osiemnastym roku w listopadzie wytyczonej w zeszły rządy Polski i Czechosłowacji czy praski i warszawskiej doszło do mediów do poważnego napięcia dyplomatycznego ostatecznie do tego, że Czesi wprowadzimy tę ziemię na tej ziemi swoje wojska Legię stworzoną w we Francji to taki bez odpowiednich naszej na naszej armii Hallera doszło, bo do krótkiej brutalnej siedmiodniowej wojny, który jest też źródłem bardzo poważnych kontrowersji, ponieważ ja napisałem o o zbrodniach popełnionych przez Legię na żywo pułkownika później gra generała jest ważny Darka Czesi do dziś kwestionują to, że rzeczywiście do do tych do tych zbrodni doszło nocą problem polega na tym, że rzeczywiście dysponujemy dosyć dosyć ubogą bazę źródłową która, czyli są wspomnienia relacje wspomnienia pośrednie wspomnienia relacje są również są również są również zdjęcia miast cały ambaras oczywiście ćwiczyć różne rzeczy problem rozbija się o interpretację tych tych źródeł one nie są oni nie są tak z BAEL za rury pacjenci wersja czeska, a nawet siedmiodniowe i wojny czym się różni od ona możliwa na interpretację, że rząd Polski jeśli w ogóle można mówić jakiś Polski wspólne Inter tak właśnie to jest też to też bardzo dobre pytanie, ale jej wybicia SK interpretacja jest taka przyszliśmy na ziemi nie tzw. ziemie Korony Świętego Wacława bardzo istotne może 2 słowa w domu koronę Świętego Wacława była koncertem średniowiecznym, który pozwala utrzymać no właśnie takie średniowieczne granice granice czeskie nie pokrywały się z granicami etnicznymi, ale był on ale w jakim sensie gdyby, gdyby to nie Korona Świętego Wacława miała wytyczyć czy też granic jej granice nie miały stanowić granice Czech czy częściowo Czechosłowacji to po prostu Czesi no nie byliby w stanie stworzyć tak takiego nie on ani nie zaginie zamieszkiwali w wy w odpowiednim skupieniu wystarczającego terenu 1 słowem gdyby, gdyby poprowadzić granicę wedle podziałów etnicznych w trudno byłoby sobie w ogóle wyobrazić tak funkcjonujące państwo to ono być może częściowo trafiły przypominało to Czechosłowację, jaka przez kilkanaście mi kilka miesięcy funkcjonował po Monachium w roku 19 30 ósmy, a więc wracając do czystki interpretacji tej siedmiodniowej wojny w czasie właśnie przyszli po swoje bo, ponieważ w 19 18 w listopadzie i lokali Polacy z lokalnymi Czechami dogadali się w ten sposób, że Czesi niejako 2 część część ziemi wygaśnie Korony Świętego Wacława oddaj była bardzo niewielka część zachodziło pewien symbol jest część po prostu po prostu przyszli po swoje nie ma o czym mówić Czesi mówią nie było zbrodni te zdjęcia, które jak kciuk latamy sądy są jak jakiś w jaki sposób niejasne, by zostały zrobione w inne okoliczności aniżeli mówiąc to Polacy i oczywiście wszystko jest nasycony taką bazę emocjonalną ryty retoryką każdego badacza i publicysta polskiego, który próbuje podnosić ten problem z odchudzającego 3 odcinki jak i od razu, mówiąc że nie, zarzucając nacjonalizm, ale i tak gada takie takie spojrzenie na okres to jest bardzo ciekawe, bo historia zna jednak jest dziedziną nauki im obwarowana pewnymi warunkami de pewną weryfikacją no, a tu się okazuje, że nawet w przypadku w historii dwudziestowiecznej może dojść do tego, że historycy najpierw identyfikują się w Nest tożsamością narodową interesem narodu, który reprezentują, a potem dopiero do tego w jaki sposób na niewielką ilość faktów dopasowują do nich trudno to zinterpretować inaczej to, o czym pan mówi wyraźnie czescy historycy i jedno polscy historycy drugie to oczywiście nadlatują nad można z dumą można więc, by patrzeć na różne sposoby niewątpliwie jest, że istnieje taki problem przedkładania swoich poglądów, gdyż tożsamości po prostu osobistej wie pani co to jest, że nie nie baliśmy przekonanie o tym, że jesteśmy w stanie wyjść z własnej skóry i zostawić naszą tożsamość chodzi o to, że ta tożsamość n p . nie rzutuje na w przypadku wyników badań ciała BMI, który z fizykiem kwantowym ciasto moment w przypadku historyk humanista w przypadku historyka no to po prostu się mieszała wplata splata z jego z jego badaniami należy dobrze, żeby wiemy już, tyle że ta interpretacja czeska i Polska radnych była różna, że na Śląsk Cieszyński został przyznany na Czechosłowacji i przejdźmy teraz dałoby do kolejnego konfliktu minęło 2 0 lat mniej więcej od nich trzydziestym ósmy roku Polacy czekają cenne przez to wiele lat na okazje czy sposobność się odzyskania ziemi, która wg Polaków należała się w Polsce czy należało się Polakom wymuszają w jaki sposób zwrot z Zaolzia w przez Czechosłowację w stylu wydaje się rozumiemy innym niższy niż to miało miejsce w roku dwudziestym tutaj nie mówimy o zbrodniach wojennych, chyba że znowu mamy tu jakiś różne interpretacje Polski do powiedzmy szybko, czego nam brakuje systemu w razie czego nie zdążyłem powiedzieć to znaczy, że rzeczywiście ostatecznie założył zostaje sporny teren o zmianie bombą spornym terenie Śląsk Cieszyński większości większa część tego terenu zostaje na konferencji spaw 19 2 0 roku przyznana przyznana Czechosłowacji 3 dwudziesty Roman jest też bardzo kiepski moment na jakiekolwiek dogadywanie się, ponieważ właśnie wówczas załamał się w front wschodni front bolszewicki, aby maszerują na Warszawę i wszystko wygląda NATO, a w lipcu 1000 dwudziestego roku, że Polska upadnie w związku, z czym ich jak nie ma sensu przyznawać czegokolwiek jest ich i w ten sposób spór między polską Czechami liczono się przez 2 lata w zróżnicowany sposób został rozstrzygnięty wczesną tamte przede wszystkim przez Francję czy Francji jak je na niekorzyść Polski i co ich miejscu mamy tutaj do czynienia i Śląsk Cieszyński zostaje podzielony na tz w na tzw . Zaolziem jest tą częścią jest za Olzą to są te tereny, które Polacy uważali, że pop powinny znaleźć w granicach Polski znalazły się w Czechosłowacji, dlaczego uważa, iż powinny się znaleźć wolne jeszcze powoływali się NATO poprzednie porozumienia oraz do jedno ale dlaczego porozumienie wciąż jest 18 wyglądał tak jak wyglądało, ponieważ i to jest również przedmiotem sporów, ale myślę, że można przyznać bez bez długich deliberacji, że Polacy stanowili wyraźną większość na tym terenie etnicznie i fakt, iż być może elity były tam przede wszystkim czeskiej niemieckiej natomiast nie wiem robotnicy na krótko jak w przewagach ludnościowa przewaga etniczna była Dafi wśród Polaków i teraz mamy rok 1 500 30 08 . i 30 30 ósmy jest również niejednoznaczny, bo spójrzmy na to w telegraficznym skrócie rok 1 5 30 zlote jest moment, kiedy trzecia rzesza Adolfa Hitlera rozdaje karty w Europie dopiero co w marcu 30 08 . roku została zajęta została zajęta Austria widać, że Francja wielka Brytania nie chcą się bić nie chcą spełnić swoich zobowiązań sojuszniczych wobec Czechosłowacji ataki mają Polska natomiast, która z Czechosłowacją miał bardzo złożone nieprzyjemne generalnie ich w latach trzydziestych tras bardzo nieprzyjazne stosunki prawne jak przypomina sobie o tym, żeby właściwie należałoby tą ziemie odzyskane i po prostu korzysta z okazji osłabienia korzysta z roli, owszem, pozycji sąsiada jak i trzeba powiedzieć, że bez z punktu widzenia taki etat takiej polityki, jaką n p . Czechosłowacja prowadziła wobec Polski to jest właściwie zupełnie zrozumiałe, bo co innego niż w biathlonie dwudziestym roku Czechosłowacja nie skorzysta ze słabości Polski problem polega tylko na tym, że któryś z 30 08. ma to wiemy dziś to jest ostatni rok pokoju w Europie dla Czechosłowacji jest właściwie BP powinno podlegać Czechosłowacji po początek początek końca tak naprawdę i jeżeli spojrzymy na to co robi minister Józef Beck, czyli ówczesny minister spra w zagranicznych Polski, domagając się w 1000 trzydziestym ósmy roku, kiedy gminni niejako równolegle z Adolfem Hitlerem, który domaga się przyłączenia tzw . z detalami, czyli inaczej takiej części Czechosłowacji zamek zamieszkanej przez większość niemiecką można powiedzieć ta mniejszość czy niemiecka Czechosłowacji była bomba była niezwykle liczna Polacy Niemcy występują jak wymienieni jako jedno żądanie co prawda Niemcy domagają się ogromnego ogromnej części Czechosłowacja była Czechosłowacja Polacy ratują jedynie 1 skrawka miasta rodzi się pewna legenda o współpracy Polski polskiej niemieckiej podkreśla nie ma dowodów na to, że była rzeczywiście jakaś realna taka współpraca konsultacja były pewne pewne do porozumienia w prawie pewne spotkania dyplomatyczne, ale nie Beck żaden sposób nie na niejednym można powiedzieć nie nie dogadywał nie porozumiał się względem tylko źle go niejako wspólnie wystąpić przeciwko Czechosłowacji nie mam na to dowodem w Reno Mal taka interpretacja historyków taka jest oczywiście interpretacja historyków czeskich, która narzuca powiedzieć, że ona właściwie byłaby logiczna, gdybym właściwie Novum to by dobrze świadczyło ministrze jak gdyby najpierw wybił w jaki sposób z Niemcami się, że porozumiał, ale my nie mamy takich dowodów znaczy to, że w, jaki sposób, by pewne kroki dyplomatyczne się w nocniku je inna n p . n p. stronie trzeci jest praktykowane i nie oznaczała konsultowania z nią decyzje polityczne natomiast to jest to też torsy to już jest pewna sprawa nowej interpretacji głównie wszystkich przez historyków dyplomacji potem przychodzi wojna są wspomnienia dokumentacja w tym też pan mówi o dalszych napięć już takich lub w między sąsiadami ludności, kiedy ludzie donoszą na siebie opisuje pan takie sytuacje w tych różnych miejscowościach czy w czy mecz czy wsiach my tego terenu spornego co się dzieje, kiedy na NSDAP się tam pojawia i tuż po wojnie nel konflikt na wybucha można powiedzieć też, że my zaczynamy nabrzmiewa, acz a, zanim wybuchnie tak naprawdę jest spłoszony czy zduszone my przez Stalina i tak zostaje zaś Ber no one na wiele wiele lat rynny i właściwie w tej formie takiej nierozwiązane jak jakiegoś takiego zamrożonego konfliktu można powiedzieć inne w tym w wehikule ne, by przynajmniej z naszej strony peerelowskim po prostu dotrwał aż do końca PRL-u, a właściwie dzisiaj mamy taką sytuację, że zapomnieliśmy trochę o tej historii udało się EBI nie wiem jak i 1, jaki cel miał Stalin oprócz tego, żeby pewnym akurat w tej części Europy był Święty spokój, ale udało mu się faktycznie dość ten konflikt w tym sensie, że wymazać go trochę z naszej świadomości dzisiaj mamy taką sytuację, że my Polacy generalnie upraszczając dosyć słabo znają Czechów, a Czesi dosyć słabo znają Polaków i tę naszą wspólną historię szczególnie ten kawałek wspólnej historii jest tak jest tak w istocie myślę, że to co się stało między rokiem czterdziestym piątym osiemdziesiąty dziewiąty jest niezwykle istotne, dlatego że ja mówię o tym, że problem został zamrożony został zamrożony przez to, że w dyskursie publicznym nie funkcjonowały czy minister możliwości tak, żeby mówić o o tych od trudnych bardzo nieprzyjemnych elementach historii polsko polsko czechosłowackiej, ale jednocześnie zaszły inne procesy znaczy n p. zaszedł proces wynaradawiania mniejszości polskiej w Czechosłowacji dom to być może jest nieprzyjemne słowo ktoś może powiedziałby, że do Czech powiedział, że Polacy już zasymilowani to jest prawda, lecz Polacy się zasymilować natomiast trzeba pamiętać o tym, że mniejszość Polska i Czechosłowacji, która jak się szacuje 30 05 . roku mogę gdzieś w 10 0 kilkadziesiąt tysięcy ludzi, a więc całkiem sporą została pozbawiona 3 stopniowo oczywiście w odwrót od czterdziestego piątego roku w górę została pozbawiona swoich, ale rzeczywiście samorządnych instytucji swoich niezależnych od władz czechosłowackich przecież władz instytucji jak i organizacji samopomocowych szkolnictwa w końcu to są rzeczy, które stały się między rokiem czterdziestym piątym 8 0 dziewiątym z polską mniejszością w Czechosłowacji bo kiedy jeszcze mówić roku trzydziestym ósmy to tylko jedno zdanie na ten temat, bo chciał, żeby ono brzmiało to znaczy to co zrobił za brak w roku 30 08. w dół, domagając się zwrotu Zaolzia było błędem politycznym pewną głupotą, która druga w Polsce gender słowo wspólnika Hitlera i testy w błąd i to co trzeba je policzyć bykowi zamilkł, a prawe jest też taka, że Czesi przez całe dwudziestolecie z Polakami bardzo brzydko postępowali ENA na Zaolziu i o tym trzeba pamiętać o tym, się pamięta na Śląsku cieszyńskim i o tym, dobrze, bo byśmy pamiętali naszych zabraknie mnie nie wyssał sobie z Palucha jakiś zupełnie wydumanych żądanie oczekiwań on w jakim sensie chciał im zrobić prawo to w jakiś bardziej miękki sposób w latach trzydziestych będą walczyć o o interesy polskiej mniejszości w Czechosłowacji i to się nie udało ostatecznie w sumie poniósł klęskę i warto jeszcze powiedzieć myślę i 1 rzecz z tego co się stało co się stało w PRL -u może 2 po pierwsze, prozaicy sprawę z tego, że w okresie PRL -u na wkład czeska literatura w Polsce stała się popularniejsza niż kiedykolwiek wcześniej nigdy żadnych tabu pól to bogata literatura podtrzymujące stropy pociecha pani uważać Bohumil Hrabal naprawdę potrzebna jak i no, chyba że uważamy, że Hrabala czytaliśmy masowo zauważa poniżenie nie wiem nie pamiętam pan czytał w PRL masowo choroba jak pani jak pani zapewne Żydom jest realny zysk 0 przyrządu zdecydowanie zdecydowanie zbyt krótko możemy, żeby móc poczytać Hrabala natomiast, jeżeli spojrzymy tylko włącznie na nakłady wydaje się, że to było naprawdę masowe Stronnictwo pewnie też na osobną u nas norm chodzi o to, że dostępność kultury czeskiej była była ogromna ktoś powie żydowską były cenzurowane, że to, że doszło przez sito oczywiście tak, ale proszę zdać sobie sprawę z tego, że w dwudziestoleciu międzywojennym Polacy o cechach widzieli znacznie znacznie mniej, jeżeli Polacy w PRL-u również dziś dziś dostępność do książek n p . Hrabala albo nie wiem o polskich oczach nie będzie wspomniany tutaj Mariusz Szczygieł Mariusz Szczygieł jest jest powszechne z tym jest zysk, jeżeli ktoś chce się dowiedzieć o czegoś w Czechach to może i w końcu pamiętamy jeszcze 1 z Super istotnej rzeczy o współpracy opozycji polskiej i czechosłowackiej czeskiej w latach siedemdziesiątych w latach osiemdziesiątych to jest to go w pewien zaczyn pewnej współpracy politycznej, z której wyrosła grupa Wyszehradzka drodzy państwo więcej na ten temat jeśli państwo chcą zrobić się sobie własne zdanie własną opinię, bo historia jednak jest dziedziną interpretacji co dzisiaj bardzo mocno wybrzmiało my w książce naszego dzisiejszego gościa nieznośny ciężar braterstwa konflikty polsko-czeskie w dwudziestym wieku może uda nam się wspólnym wysiłkiem inny zasypać tą białą plamę w naszej świadomości i dowiedzieć się czegoś więcej historii naszej polsko-czeskiej my przede wszystkim wydawnictwo literackie ma dla państwa kilka egzemplarzy książki prosimy o maila na adres wieczór małpa to krok KFM wieczór małpa Stokrotka FM już bardzo dziękuję za rozmowę naszym gościem w dzisiejszym wieczorze Radia TOK FM był Michał Przytarski historyk autor książki nieznośny ciężar braterstwa doktorant Instytutu historii historii Polskiej Akademii Nauk pracownik Instytutu Pamięci Narodowej dziękuję bardzo bardzo dziękuję zapraszamy na informację Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array