REKLAMA

Jak się mieszka w Arktyce? Rozmowa z dr. hab. Michałem Łuszczukiem

OFF Czarek
Data emisji:
2017-08-02 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
37:52 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w pogoda taka Szanowni państwo, że coś się dla ochłody przydało w n p. Arktyka studio Radia TOK FM w Lublinie jest dr hab. Michał Duszczyk sekretarz naukowy komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk delegat Polski do meczu aż o Arktykę wstają z komedii zakład stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie dzień dobry witam serdecznie nigdzie nawet do państwa o Arktyce pewnie myślimy wciąż się jako takiej niedostępnej ziemi Rozwiń » zamarzniętej, gdzie trudno jest przeżyć i pewnie przez całe lata różne państwa rządy zupełnie się tym nie martwił, bo no właśnie było za zimno bo, bo nikogo tam nie było, bo niczego też tam nie było właściwie taka przestrzeń, której nocą martwi się nie trzeba, a tymczasem okazało się, że i zmiany klimatyczne SPA sprawiają, że coraz więcej terenu staje się dostępnych, a być może w najbliższej przyszłości spora część Arktyki stanie się dostępna poza tym okazuje się, że jest tam sporo surowców oczywiście swoją podróż przez Arktykę składy z skraca podróż z punktu ADO punktu UB no i pojawił się też różne nierozwiązane kwestie terytorialne co sprawia, że dla wielu państ w takie n p . Kanada Arktyka jest w bardzo poważną kwestią na tyle poważna, że nawet specjalna agenda, która się zajmuje Neo Arktyką no ale nie tylko dla dla Kanady także dla innych państ w, które tworzą tzw. Ant Arktyki second, czyli radę arktyczną natomiast pytanie Polska też czy Polska się z państwem Arktycznym u pana pytanie było bardzo interesujący z tego punktu widzenia, że faktycznie Arktyka jest taką mityczną trochę krainą z punktu widzenia wszystkich państw społeczeństw rysą na południe od niej i Latakii naszych wyobrażeniach to co faktycznie jest zgodny z tym co pan rektor powiedział często taka kraina mrozami wodę mieli jeszcze silnym wiatrem przerażająca ludzi rzeczywistość jest oczywiście troszkę inne to do spadku mitów przede wszystkim Arktyka to jest w większości ocean arktyczny, czyli to nie jest tylko Rzymian to przede wszystkim woda one są oczywiście zamarznięta w cyklach taki całoroczny, choć faktycznie zamazane rozmarza pokrywa lodowa na moc tanie i jedno od kilku lat faktycznie obserwujemy, że zakres tego lodu i pokrywy lodowej znacznie spada i to jest powód do raczej zmartwienia niż do do radości, bo ma to swoje określone konsekwencje globalne związane również to, wpływając na nas na nasz klimat na zmiany z tym związane po drugie, Arktyka jest obszarem zamieszkanym wbre w pozorom nie jest to z koniem był niezamieszkany obszar 4  000 000 ludzi mieszka w Arktyce i 8 państw zaliczamy do grupy państ w arktycznych, czyli te będą stany Zjednoczone poprzez zamiast Kanada dania poprzez Grenlandię Norwegia Islandia Finlandia Szwecja oraz Rosja, więc tutaj są, jakby wyznaczani główni gracze w tym w tym regionie żywność tak od strony politycznej na to popatrzeć te konsekwencje zmian, o których pan powiedział Klich rodzeństwo są zainteresowania gospodarczego i takiego ekologicznego oczywiście jest bardzo istotnej i dobrze co się dzieje, bo faktycznie to co się dzieje w Arktyce ma znaczenie dla całego świata w tym również plan dla Polski Polska swoje badania w Arktyce rozpoczęła w latach trzydziestych ubiegłego stulecia, czyli mamy ponad 80 tatuś tej diety tych doświadczeń i dorobku ten rok jest bardzo wyjątkowy z tego punktu widzenia, ponieważ celebrujemy 60 lecie polskiej stacji badawczej arktycznej, choć są ludzie nas najbardziej stacji imienia Stanisława Siedleckiego, który był 1 ze współzałożycieli tej stacji tak się składa, że Polska należy do wąskiego dosyć grona państw, które mają stać się na obu biegunach znaczną obu obszarach wokół biegunowo chcieli nam też na Antarktydzie i w tym roku przypada z kolei czterdziestolecie stacji imienia Arctowskiego, więc się śmiejemy, że mamy stulecie tak w sumie stulecie polskiej stacji polarnych po co są te badania w Polsce prowadzone w regionach polarnych nie mają takich wymian udział w 3 aspektach tak jak w innych państwach przede wszystkim taki poznawczy naukowym to jest istotne co dzieje się w Arktyce, bo to ma również znaczenie dla naszego kraju z punktu widzenia zmian środowiskowych ekologii, ale świata fauny flory, jakby lepsze poznanie n p. procesów Gracjan związany z ludowcami nas najbardziej pozwala nam lepiej zrozumieć to co widzimy wokół siebie tak znane nam na terytorium naszego kraju, który też, kiedy został przez lodowce ukształtowany po drugie jest to spektakl to, żebym polityczny prestiżowy Polska przyłączyła się do traktatu z malborskiego, który reguluje status części Arktyki niedużych części Arktyki w 19 3 1 roku, czyli to jest naprawdę już kawał czasu i powiem szczerze, że nie do końca baner zdajemy sobie sprawę co kierowało tu decydentami wówczas się gdzieś ponad 80 lat temu, że przekształciliśmy się do tego traktatu, ale z tego korzystamy nalot dzięki temu możemy prowadzić badania NASK najbardziej należą do grona państw obserwatorów w radzie arktycznej bardzo ważne organizacji, która zarządza współ zarządza współpracą właśnie w regionie w regionie Arktyki jest trzeci wymiar jeszcze oczywiście ten ekonomiczny Trumpa na placu wspomniał, czyli kwestia dostępu do surowców kwestia korzystania z nową otwierających się czym być może takich najbardziej dostępnych szlaków żeglugowych, ale ja osobiście tutaj jestem dosyć ostrożny umiarkowanym optymistą z racji tego, że jak na razie mówimy o szacunkach dotyczących zasobów gazu i węgla i ropy przepraszamy w tym w tym obszarze są też inne surowce, ale możliwości wykorzystania to jest kwestia kilku dekad do przodu podobnie jest z transportem morskim w Arktyce cały czas jest niebezpieczny mamy cały czas noc polarną trwającą pół roku przecież mamy góry lodowe to, że topnieje pokrywa lodowa to tylko generuje więcej zagrożeń niż wcześniej, a wydaje się, że jeszcze żeglugi różnych państw nie są gotowe na to, żeby podołać temu wyzwaniu to prawda żeglugi w państwie są gotowe zabawną zabawne faktem jest następujący Otóż okazuje, że Kanada niemal lodołamacze, który byłby w stanie operować w miesiącach zimowych także to oczywiście można podawać jako zabawną anegdotę, ale jeżeli mówimy o suwerenności państwa z trudno mówić o suwerenności, jeżeli państwo nie ma kontroli nad częścią swego terytorium przez część roku n p. zgadza się na czym faktycznie myślę, że to jesteśmy troszeczkę, czyja akurat bezpośrednie w Polsce miały państwa arktycznego sukcesowi ofiarami tego, że taktyka zawsze była postrzegana jako ten obszar, przez który się bardzo trudno jest przedostać prawda, czyli zagrożenie drogą morską lądową raczej nie wchodziło w Preston w sumie te zasoby ochrony granic północnych zawsze były bardzo niewielkie za wyjątkiem oczywiście infrastruktury, która była związana z pociskami balistycznymi, czyli te, które mogą przenosić broń jądrową od lat pięćdziesiątych sześćdziesiątych dwudziestego wieku jest taka droga najkrótsza droga między ówczesnymi Zjednoczonymi i związkiem Radzieckim odda w czasie zimnej wojny mówi prowadziła ponad jedno na północnym z tego powodu akurat ta ta to czas przestrzeń była bardzo istotna innego strategicznie, ale teraz faktycznie jest także państwa ani eliptyczne, zwłaszcza Rosja bardzo intensywnie starają się nadrobić pewne braki i rozwijać infrastrukturę w zakresie ratownictwa Morskiego w zakresie oczywiście też ochrony granic przed niepożądanymi niepożądanymi skutkami notes, gdyż najpierw konferencji słusznie zauważa, że co to za globalne ocieplenie topnienie lodu pokrywa lodowisko wszyscy budują lodołamaczy, a więc faktycznie taka taka sytuacja, że nie wszyscy budują, bo nie wszystkich stać pana do miała ambitny program, ale zabrakło pieniędzy stany Zjednoczone nadal też mają z tym duży zbyt duży problem lodołamacze no akurat ma dużo fotela, by Rosja, ale to jeszcze z minionych lat co ciekawe no na najbardziej chyba taki mini interesującym przypadkiem są Chiny, które budują swoje lodołamacze i chyba też zerkają w stronę bieguna Północnego taka oczywiście wraz ze zmianami klimatycznymi Anne rozpoczynają się nią rozpoczną się cała masa potencjalnych wyzwań dla Arktyki no bo w 1 z takich wyzwań, które na razie jeszcze nie są bardzo ważny, ale wkrótce mają szansę stać się takim kluczowe wyzwanie przemierzyli, choć dotąd Arktykę kanadyjską z tego, ale przejście północno zachodnie inny i związane z tym wyzwania, ale może do tego wątku innych wątków związanych z ze spotami terytorialnymi powrócimy po informacjach Radia TOK FM informacje o dziesiąty 20 już za kilka minut studio Radia TOK FM w Lublinie dr hab. Michał Łuszczek sekretarz naukowy komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk i na takie upały tylko Arktyka Szanowni państwo studio w Lublinie dr hab. Michał Wołoszczuk sekretarz naukowy komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk zakład stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z wysławianiem panie doktorze o przejściu północno zachodnim to o ary są drogi wodne wewnątrz archipelagu arktycznego, ale i teraz Kanada stoi na stanowisku, że to są wewnętrzne wody i terytorialne Kanady i co za tym idzie oczywiście wszyscy, którzy chcieli tamten się przeprawiać na potrzebują odpowiedniej skrót i potrzebują, gdyby ta część traktować sobie jak właśnie wewnętrznego od wewnętrzne wody niezależnego państwa i wymyślne tego punktu widzenia postępowali właściciele czy organizatorzy rejsu przystosowanie tych w 20 1 6 roku w taki pierwszy wycieczkowiec, który sobie pod tą trasą przepłynął strasznie drogie były bilety natomiast nie wszyscy się uczy się z tym zgadzają stany Zjednoczone zdaje się nie do końca uważa, że przejście północno-zachodnie to są wewnętrzne wody na zyski natomiast ta relacja amerykańską Kaliska jest wyjątkowo relacją i nie i bez względu na to, jakie statki tym, gdy status tych wód to Amerykanie mogą sobie pani wpływać ile tylko dusza zapragnie na tę sprawę się komplikuje, gdy był właśnie zwyciężyło raczej myślenie, że to są wody eksterytorialny i można sobie nimi pływać albo można nad nimi sobie latać zgadza się na to teraz bardzo ciekawe zagadnienia którymi w tym kandydatem powiedział i żeby dobrze, aby zrozumieć trzeba się cofnąć do 1 5 0 lat starsi jak dokładnie, kiedy Kanada zyskała, a zaczął odzyskiwać niepodległość przez 10 był to błoto to część imperium brytyjskiego i wtedy, kiedy wielka Brytania przekazywała, jakby to zwierzchnictwo terytorialne nad ziemiami kanadyjskimi sami Kanadyjczycy nie wiedzieli, gdzie kończy się na północy ich terytorium itp w zasadzie przez kolejne 5 0 lat tym procesem wyjaśniania, gdzie się kończy ziemia, gdzie zaczyna się wróci co to oznacza było, gdy w Kanadzie nie nie do końca jasne współcześnie kwestia przynależności i obszarów arktycznych tych położonych na północ od koła podbiegunowego jest rozwiązywana zgodnie z konwencją o prawie morza i w tej konwencji zapisane faktycznie ziarno to terytorium tego archipelagu arktycznego przed formalnym kanadyjskiego autora archipelagu arktycznego koła kilka lat temu Kanadyjczycy oficjalnie zmienili nazwę, żeby podkreślić właśnie przynależność do Kanady tego obszaru no właśnie korzystanie jest z tego obszaru wynika z tej konwencji tam taki 1 art. 2 3 4 ile pamiętam, który mówi, że z uwagi na ekologiczną wrażliwość tych obszarów państwo może zarządzać nimi w taki sposób bardziej wyjątkowy, domagając się zresztą spełnia określonych wymogów od statków, które przepływają Kanadyjczycy z tego chętnie korzystają, czyli wymagają tego, zanim to wpłynie na poczet tego archipelagu, aby przedstawił odpowiednie dokumenty i wykazał się, że jego ciepło będzie bezpieczny i remisie oraz punktu widzenia interesów kanadyjskich i bezpieczeństwa Kanady jest to by jak najbardziej racjonalne podejście to drugie stanowisko, w którym pan wspomniał, które jest stanowiskiem stany Zjednoczone, ale również też w większości państw Unii Europejskiej mówi o tym, że z racji właśnie takiego gros strategicznego GOK ekonomicznego znaczenia tego tego szlaku tę wodę powinny być traktowane jak właśnie wody międzynarodowe kliniki kwestionuje żony należą do Kanady i kochać oto, żeby każdy mógł przepływać zgodnie z wymogami obowiązującymi wszystkich, które wynikają n p . takiego kodeksu popularnego w tym roku przyjętego w, a nie tylko z punktu widzenia kanadyjskiego ministerstwa lekki sport bardziej prawniczy stany Zjednoczone Kanada zgodził się nie zgadzać w tej materii czyli jakby sport nie jest rozwiązany na dobrą sprawę to sport trochę teoretyczne, bo póki co faktycznie ruch statków w tym obszarze jest bardzo bardzo ograniczony ten statek, którym pan redaktor wspomniał wycieczkowiec w ubiegłym roku to była taka jaskółka, a teraz zastanówmy się, dlaczego też Kanadyjczykom zależy żeby, żeby pilnować nadzorować ten obszar mogliśmy sobie, że w tym stada podczas tego rejsu dochodzi do wypadku, kto będzie odpowiedzialny za udzielenie pomocy statkowi udzielanie pomocy tym ludziom mówimy o obszarach, które są kilka tysięcy kilometrów od najbliższych szpitali takim dobrym przykładem jak w skali tego wyzwania jest to, że 1 z największych szpitali na Grenlandii ma do dyspozycji 5 0 łóżek tak na takim wycieczkowców w 2 000 osób więc, jakby skala możliwości udzielenia pomocy tym przypadku zagrożenia jest jest bardzo ograniczona stąd też państwa arktyczne współpracują ze sobą intensywnie, żeby tu to zaplecze to infrastruktura rozwinąć, ale jedno nie zmienia to faktu, że faktycznie ten problem statusu przejścia północno Zachodniego jest takim ciekawym przykładem wyrok n p . na to tak ostrożnie podchodzi do Arktyki z tego powodu właśnie, że Kanada się przed tym bronić, żeby nie było dyskusji na forum NATO na temat tego tego problemu, że jeszcze skomplikować sprawę n p. związaną w inny z przejściem północno-zachodnim i z tym wycieczkowce, bo ten wycieczkowiec, kiedy planował resort poda zaś głos autora, bo 2 lata zacznie przygotowania do roboty papierkowej tak ale kto negocjował oczywiście z władzami Kanady tak to natomiast, żeby skomplikować kwestie suwerenności arktycznej netto na tych terytoriach mamy ludność rdzenną zam . która jeżeli chodzi o suwerenność i jest może być takim samodzielnymi jednostkami no i teraz n p . gdyby statek ten okres stosują się albo dowolnych, który w przyszłości chciał sobie przybić do brzegu oby, bo takie warunki delegacja z rządem kanadyjski, a czy terytorialnym, a lokalna wspólnota, by powiedziała sorry my się nie zgadzamy na to mielibyśmy do czynienia z wyzwaniem, bo z 1 strony co zdarzy się nie zgadzamy albo teraz nas nie interesuje, ale wtedy ta suwerenność rdzennych ludów jest tylko na papierze albo no dobrze to się Torres respektuje my, ale wtedy organizator rejsu mówiono dobrze to to jesteście poważniej napił się zgadzać się też nie zgadzać się także ta kwestia suwerenności arktycznej w Kanadzie też bardzo złożona z racji rdzennej ludności gminy i traktatów zawartych z nimi tak to to jaka rodzi się zgadza no to szczerze nie jestem specjalistą od Kanady 3 jedno jedno dr Gabryś, a zarazem zapytać się z o szczegóły to czy Niemczech lokalna wspólnota mogłaby oprotestować przybicia statku do do dolara oraz zdrowe drzewo mogłoby się od dziesiątek tancerzy wiąże się mogłaby nie zgodzić faktycznie in Which kanadyjscy mają bardzo szeroko zakrojoną autonomię i akurat jako spółki z dnia badaczy wiem o tym, że na twarzy dokonywać badań jakichkolwiek w ramach tych wspólnot trzeba przejść przez papierkową biurokrację bardzo rozbudowaną, żeby uzyskać zgodę, żeby woda oraz tymi ludźmi porozmawiać przeprowadzi jakiekolwiek badania antropologiczna kulturowa czy Etnograficzne jest faktycznie to tak jakby zakres suwerenności ludu Partyki arktyczne w Kanadzie jest bardzo szeroki nieco inaczej wygląda to w Europie sama mi jeszcze inaczej wygląda to z lodami optycznymi w Rosji tak czy inaczej faktycznie ten problem zwierzchnictwa terytorialnego w Arktyce jest bardziej złożony, bo ludzie za inne w większości przypadków, nawiązując do swoich tradycji prawie 1000 letnich w niektórych przypadkach wskazują na to, że ziemia jest ich matką prawda jest nie mogą, jakby sprzedać ziemi nie mogą spać surowców mogą sprzedać się wody czy czegokolwiek, bo jak to sprzedać swoją matkę jest zupełnie inne podejście niż w cywilizacji zachodnioeuropejskiej czy współczesnym świecie 9 podchodzimy po prostu do domu w takich kategoriach klas ekonomicznych w Tomasza skoro tak, ale mimo to to są różne pomysły, gdyby na zagospodarowanie potencjalnych złóż, które pojawiały się włamać się, że zmiany klimatyczne pozwolą na ich eksploatację i Kanada zadeklarowała, że nie będzie, jakby niczego tam wydobywać Arktyka powinna pozostać nietknięta, ale z, ale skoro jesteśmy przy tym przejście północno-zachodnie i może przy północ Kanady to tu warto też wspomnieć o w północnym w systemie ostrzegania czy sieci i radarowej wczesnego ostrzegania o takim projekcie, a disco amerykańskim toczy się w czasach zimnej wojny był bardzo popularne no bo związek radziecki zagrażała, więc prawo być gotowym potem okazało się, że wszyscy jesteśmy braćmi przyjaciółmi i siedzi już tym samym stole pijemy z tego stanowiska w NATO trochę te stacje pokryły się lodem śniegiem i kurzem może my, a teraz nowym zagrożeniem jest Korea Północna i pociski balistyczne, a więc czas, żeby znowu te stacje trochę odpracować odkurzyć i wrzucić całą masę nowego sprzętu do 9 tego co tracą co wiem to te stacje od kilku lat już troszkę intensywnie działają, bo proszę przypomnieć sobie, że od czasów początku prezydenta Putina Rosja troszkę tak bardziej się zaczyna zaznaczać w Arktyce i nie więcej ponad 10 lat temu rozpoczęła takie przywrócone zostały loty dalekiego zasięgu z bombowców rosyjskich, które z tak naukowcy nie mówiąc ocierały się o strefę, a strefa kanadyjską islamską norweską po drodze jest tutaj to to wezwanie się pojawił już wcześniej Kanadyjczycy Amerykanie oczywiście do tego adekwatnie starać się reagować m. in. właśnie, przywracając potencjał związany z tą coś się wczesne ostrzeganie w kontekście korale Korei północnej myślę, że oczywiście to też jest pewien element szerszej układanki, która ma na celu zabezpieczenie kontynentu północnoamerykańskiego przed tego typu atakami warto też może pamiętać n p . o inicjatywie tej tarczy, którą stany Zjednoczone NIK sprzed kilku lat stara się realizować to niektóre elementy infrastruktury tarcia kontrakt anty rakietowej również znajdują się w Arktyce akurat tutaj myślą o Grenlandii i więcej, by taka nowość strategiczne znaczenie Arktyki cały czas faktycznie jest pies jest istotne w, jaka jest tym rola Polski no bo mówiliśmy o państwach arktycznych przy tej ósemce państw, które w sumie mają 8, by przez 4 milionów obywateli i mają dostęp i jak gdyby ze sobą rozmawiają w inny Chiny zgłaszają akces też do tego Towarzystwa jest pomiar ponoć Polsce o Polsce która, jeżeli chodzi o naukową obecność Noto na północy na południu Stolat 100 lat w sumie, ale czy mogą tak w sumie, ale czystego mogą wynikać z jakiejś benefity, że użyję takiego brzydkiego słowa, czyli czy być może przy tym dużym stole nie miało się nie zaś będziemy, ale może jest taki, jaki stolik dla dzieci z małymi krzesełkami, przy którym możemy sobie usiąść aż tak źle nie jest aż tak źle nie jest wpół współpraca w Arktyce opierać na radzie arktycznej testatora organizacja założona dokładnie 20 lat temu i to jest 8 państw 8 państw członkowskich plus grono obserwatorów przez wiele lat tych obserwatorów było mniej więcej 8 9 Polska od samego początku należała do tego grona mniej więcej 10 lat temu zrobił się tak i trochę gorąco wokół Arktyki, więc wiele państw zgłosiło akces m. in. to Chiny Indie Singapur Japonia Włochy Unia Europejska i przez kilka lat był ładny taka dyskusja na temat tego włączy się włączyć pozwolić im ostatecznie zostały te państwa włączono Unia Europejska tak nie do końca powiedział ona pełni rolę de facto, ale de iure jeszcze nie została uznana głównie z powodu waszych wójtów w Kanadzie swego czasu, którzy protestowali przeciwko zakazowi handlu towarami ze skór foczych Toruń Europejska w 20 1 0 roku wprowadziła, ale teraz głównie tato to w oczach banana to nawet uznanie go do Unii Europejskiej nie pozwala, ale tak czy inaczej obserwatorzy na fakt zgodnie z nazwą mogą obserwować mają prawo zabierania głosu mogą współpracować w grupach roboczych taki bardziej naukowo eksperckich to stwarza nam pewne możliwości to stwarza nam możliwości w zakresie nawiązywania dobrych relacji dobrych kontaktów, które można wykorzystywać można dyskontować również ona na poziomie 3 wymiarze ekonomicznym polskie stocznie n p . od kilku lat dostarczają statki, które operują rozwożą towary na Grenlandii tarcze i warunkach jak najbardziej modowych polscy producenci produkują elementy wyposażenia kopalnie i zakładów przetwórstwa, które też są ulokowane za kołem podbiegunowym akurat w Rosji kilka lat temu był mamy bardzo dużo migracje z Polski nie wy na Islandii prawda cały przemysł rybołów czy przetwórstwa ryb w 1 też w jakiejś mierze opiera się na plan pracy Polaków, ale są pewne takie przyczółki, w których Polska i Polacy mogą odgrywać rolę i wydaje mi się że, że nasze władze na szczęście są tego tego świadomi Ministerstwo Spraw Zagranicznych hotel kilku dobrych lat aktywnie wspiera te działania, które mają promować polskie interesy, że w Arktyce działa taka grupa robocza d s. polarnych czy minister spra w zagranicznych w tym roku 2 na zasadzie ministerstwo nauki i spójne i szkolnictwa wyższego bardzo aktywnie wspiera też Polski badacz polarny, a więc jest taki dosyć korzystny klimat lat dla dla badań polarnych polskiej aktywności w Arktyce chociażby była lepsza koordynacja pomiędzy różnymi instytucjami co nie było bowiem nie byłoby źle wrócił do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje już za 2 minuty o godzinie dziesiąty 4 0 dr hab. Michał tłuszczu jest w Rabie w studiu Radia TOK FM w Lublinie a studio Radia TOK FM w Lublinie jest dr hab. Michał Musioł zakład stosunków międzynarodowych w Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w ciemne doktorem musi to jest sekretarzem naukowym komitetu badań polarnych przy prezydium polskiej Akademii nauki delegata Polski do 13 oczek scalenie z komedii w, a są co zajmuje się, więc nasze oczy same z geometrii panie rektorze nieraz komitet badań nauk artystycznych powstał 2 5 lat temu co jest ciekawe to było jeszcze przed zakończeniem zimnej wojny grupa badaczy z kilku państ w arktycznych doszła do wniosku, że istnieje potrzeba intensyfikacji współpracy naukowej ponad granicami tak, abyśmy patrzyli sobie na Arktykę totalna van de facto granice polityczne nie mają znaczenia, bo są wszystkie procesy, które się dzieją głównie przyrodnicze one granic nie uznają popatrzmy na problem związany nie będzie działań polarnym żaden niedźwiedź polarny przyszli będzie się zastanawiał, gdzie płynie, w którą stronę po nieco to dla niego oznacza on populacja niedźwiedzi rozprzestrzenia się w Arktyce wg zupełnie innej logiki niż ludzie by na to patrzyli co ciekawe nie jedyna umowa międzynarodowa, która była podpisana w okresie zimnej wojny, która dotyczyła Arktyki to był traktat z siedemdziesiątego trzeciego roku właśnie o ochronie niedźwiedzi polarnych, ale wracając do komitetu gminna, więc w związku z tą taką sprzyjającą sytuację troszeczkę grą polityczną związaną ze zmianami politycznymi w końcu zimnej wojny ta współpraca została zinstytucjonalizowana komitet powstał właśnie dokładnie 2 5 lat temu w ubiegłym roku, że śmiecą celebrowali to jest taka organizacja zrzeszająca teraz około 20 2 8 państ w przedstawiciele spotkają się tym co roku nawet takich spotkaniach roboczych dyskutowane są priorytety związane z badaniami naukowymi w Arktyce trzeba pamiętać, że to badania są bardzo Krzysztof Łanda wysłanie lodołamaczy oraz grupą badaczy na kilka tygodni czy kilkanaście tygodni, który w przypadkach to są olbrzymie kwoty dlatego też współpraca międzynarodowa, która opiera się na takim efekcie synergii nie tylko w zakresie wiedzy, ale również finansów jest bardzo wskazana bardzo potrzebna, ale komitet jest podzielony na kilka grup takich tematycznych chemia z racji swojego swej specjalizacji zajmuje się tym biorą udział w spotkaniu grupy, która zajmuje się właśnie reprezentuje nauki społeczne humanistyczne i przyznał się, że coraz więcej mamy tematów coraz więcej mamy problemów, które Toure, który są właśnie podczas spotkań dyskutowane co ciekawe badacze z nauk przyrodniczych ukorzenić coraz częściej zwracają się z pytaniami o to, żeby ten aspekt społecznej i wartości humanistyczne wręcz również łączyć ich badaniami, ponieważ widzą, że na ten system arktyczny to jest system nie tylko przyrodę, ale też w system społeczny jak i jakie tematy n p . pojawiają się po dużym problemem to może będzie zaskoczenie dla większości z państwa to jest problem pewnego powiedziałbym nietoperz może ubóstwa, ale byt problem takich wyzwań społecznych socjalnych które, które to 4  000 00 0, że nie wszyscy, ale niektórzy z tych 4  000 000 mieszkańców Arktyki odsuwają od poziomu 0 3 marca elektorzy będą żadne zaskoczenie aktor benzyna to benzyna fontanna na razie nie wszyscy oddychają, żeby przeżyć mentalność wciąż mentalnie oczywiście mogę tak, ale proszę Boga to była czystej z perspektywy mówimy wszak na 4  000 00 0 ludzi tak mniej więcej 10 % jest ludność rdzenna ono od kilku tysięcy lat się adoptować świetnie dawała radę w Arktyce, żyjąc wg swoich specyficznych takich kulturowych i naturalnych takich rozwiązań nie potrzebowała do tego żadnej żadnych rozwiązań generatorów i t d. światła funkcjonowała z blisko przyrody zgodnie z tym, że z rytmem przyrody, ale ten rytm trasie bardzo bardzo zakłócił takim dobrym przykładem to jest wyzwanie takie powiedziałbym wręcz urbanistyczne dla dla mieszkańców dla dalekiej północy związany z topnieniem wiecznej zmarzliny Felipe Massa octu i rtęci państwa, którzy byli na północy bardzo w Polsce też znaleźli wieczną zmarzlinę, ale gdzieś tam koło Suwałk tanio, ale nie taki dłużej nie w takiej dużej ilości natomiast na nas są bardziej czy to będzie będzie Syberia bardzo często widzimy na na zdjęciach, że są to całe takie chodniki i całe rury rurociągi mieszkania budynki zawsze na takich palach poustawiane po to, żeby ich ciężar nie roztapia właśnie wiecznej zmarzliny, żeby mięśnie zapadały tam teraz temperatura w Arktyce ponosisz podnosi się mniej więcej 2 × szybciej niż w innych częściach świata oczywiście na to też teatr nie jest tak jak dzisiaj w Polsce ale, ale to te 2 stopnie w skali kilku lat mają duże znaczenie to oznacza, że ziemia się do klienta cała infrastruktura zaczyna się zapadać tak i teraz jakby NATO to trzeba remontować to trzeba jakoś uzdatnić dostał dodatkowe koszty cokolwiek ma się znaleźć w Arktyce Domaszewicz dodał dowieziono i teraz pytanie jak od, jeżeli drogi nie działają, bo właśnie jest wieczna zmarzlina która, która uniemożliwia to sam lotniska się zapadają na lotnisko właśnie się zapadają w niektórych miejscach takie, żeby można było coś konkretnego przebić tak takie małe jakieś tabletki sobie pewnie dają radę zostaje transport morski, który też nowe działa przez określoną liczbę miesięcy w roku nie stać, żeby się dostać przewieźć cokolwiek zdana na północ często jest to wyzwanie w takie właśnie te organizacyjne infrastrukturalne koszty związane z mieszkaniem na północy stoły są strasznie strasznie wysokie brak pracy w bliżej domu powiemy sobie powiemy o ludziach Ula rdzennych na to samo tradycyjne formy związane z hodowlą myślistwem znowu są pod znakiem zapytania na Bornholm zwierzęta migrują znikają te procesy są w przyrodzie poza opłacane, więc bardzo wielu tradycyjnych takich myśliwych tak lawinowo w zasadzie staje przed wielkim dylematem czy mają dalej robić to od kilku już dobrych lat ten trop się pojawia to z kolei wpływa na taką spójność społeczną tych tych małych wspólnotach na północ i euro 2 Ruszel takie zwykłe ludzkie problemy prawda, czyli problemy z depresji samobójst w narkotyków oraz na modernizację PZF modernizacja globalizacja dotarł też znana na północ tym w tej w tej gorszej swojej wersji czyli, przenosząc część problemów, a nie dając wielu mieszkańcom odpowiedział czy mają radzić w tych zmieniających się w warunkach w no dobrze, ale czy oprócz 3 teoretycznego rozważania tych kwestii jest szansa na jakiejś praktyczne czy rozwiązanie czy był też pomocna, bo rozumie, że te źródła problemów także pewnie komplikuje pomoc taką oto to nie jest tak, że może nagle w nie wysłać tam armie psychologów terapeutów i animatorów i powiedzieć, że bardzo to wy teraz zajmijcie się tym, żeby ludzie z nami rozmawiali, żeby może rozwiązać kwestię depresji i jeszcze zajmować wszystkich kulturalnie społecznie w nią oczywiście takie takie rozwiązania to troszeczkę w takim duchu powiedział no no kolonialnym o ten aspekt również na północy z bardzo często podkreślany właśnie, że państwa tak jak dla mnie w stosunku do Grenlandii cały czas, jaki subsydia wysyłali do dnia, bo to jest taka więź główna łącząca oba kraje badania naukowe mają oferują możliwość rozwiązywania tych problemów poprzez głównie o przeniesienie jakichś dobrych pomysłów rozwiązanie poznanie tych potrzeb, ale nie bezpośrednio naczyń naukowcy nie będą rozmawiać nie będą tego robić, bo to nie jest zadanie natomiast mogą być zaangażowani w procesy, które są prowadzone przez władze lokalne władze regionalne, które są świadome tych potrzeb, które która, która na danym regionie są najpilniejsze, bo już żarty kabla nasz stół oraz z naszego punktu widzenia wydaje się dosyć jednolita to każdy region jest bardzo inny sposób chociażby dla Rosji mamy tam regiony, które w Jakucji wydobyły już będą wydobywane są diamenty są bardzo bogatej w zasadzie tam wiele problemów ekonomicznych nie ma, ale kilka naście czy kilkaset kilometrów dalej mogą być zupełnie inne obszary, gdzie indziej się pojawia problem właśnie z wypasem reniferów to poziom życia ludzi zupełnie inny zawsze trzeba mieć, by świadomość o jakich programach w jakim takim miejscom mówimy oczywiście problemy przełożenia wyników badań do Dody zbyt dla decydentów politycznych jest teraz coraz bardziej znowu się rozważane i podejmowany zauważyłem, że bardzo chętnie politycy przyjeżdżają do Dodge DART dzięki bardzo chętnie robią sobie zdjęcia gdzieś tam pod lodowcami natomiast później nasz punkt widzenia takiego praktycznego czasem jest tak, że poziom wiedzy na temat tego co dzieje się w Arktyce i to jak ta wiedza się przekłada na decyzje polityczne jest bardzo bardzo znikomy tutaj niestety Unia Europejska jest takim nie najlepszym przykładem, że rządzą biurokraci w Brukseli w różne rzeczy to wymyślają często nie mają świadomości, jakie to konsekwencje rodzi, ale nie dotyczy tylko Unii Europejskiej przede wszystkim czasu państwa arktyczne na miejscu tutaj każdy z tych państw ma coś za uszami tak bym powiedział kolokwialnie w naszych wspomniał pan o tym, że w konflikcie pomiędzy rdzennymi mieszkańcami, a Unią Europejską sprawa dotycząca handlu produktami pochodzącymi z faktu w ogóle system nie jest taka też w przestrzeni powiedzmy ekologów przestrzeni dla opinii publicznej samice Europejskiej jakaś taka świadomość barbarzyńskiego postępowania z fokami w Kanadzie natomiast z drugiej strony to wygląda trochę inaczej, a mieszkańcy mówią Kanady mówią Super cieszymy się, że dostrzegł jeszcze fotki no ale co n p. Wisła gra co skoro idą co z innymi barbarzyńskim mi hodowlą zwierząt futerkowych w Europie tak może najpierw posprzątać swoje podwórko, a dopiero później przyjdziecie krytykować nasze oczywiście te różnice międzykulturowe są losowo 6 podstawą, ale często właśnie tak, że nieznajomość realiów sprawią że, że te rozwiązania są troszeczkę takie chybione że, choć ten konflikt między Unią Europejską to właśnie Kanadę Norwegię Bono oficjalnie reprezentowały Ludo rdzenne to problem polega na tym, że Unia Europejska czy parlament Europejski, wydając rezolucje później wychodzi wyszła dyrektywa, jakby zainspirowaną oczywiście, że zrobi ekologów wskazywał na problemy niehumanitarnego zabijania młodych fok, których później skóra była wykorzystywana do produkcji ubrań i sprzedawane w unii Europejskiej czy na obszarze Unii Europejskiej na pewno z punktu widzenia takiego właśnie humanitarnego masowe masowe zabijanie fok na pewno nie było potrzebne natomiast z punktu widzenia ludów rdzennych oni w turnieju uczestniczyli w tym zajmował się specjalne firmy toby toby ludzie, którzy przed laty wali dokonywali tego polowania nazwijmy to tak eufemistycznie zabierali zabierali skóry i wracali na południe tam sprzedawać swoje produkty z punktu widzenia mieszkańców północy ta skala oczywiście jest, więc zupełnie inna, bo trzeba pamiętać, że odrodzona w większości przypadków kobiety jest obowiązująca w 100 %, ale większość przypadków będąc zależnymi od zasobów naturalnych wiedzą, że nie mogą ich przestrzegać, bo po prostu to się nie opłaca czy ich poziom, jakby świadomości ekologicznej jest zupełnie inny i teraz mamy coś bardzo ciekawego tym w gronie badaczy arktycznych mianowicie takie zdarzenie jest tym co się nazywa wiedzą ludów rdzennych to jest tak, by taka oficjalna nazwa i mam wrażenie, że idziemy troszeczkę strona nie dożył uznania ją za równoważną zwiedzą naukową, ale jako istotny element inspiracji dla badaczy, którzy mogą sięgać do wiedzy do tradycji właśnie ludów rdzennych to styl typowy przykład, że także inne dzieci rozpoznają 20 0 rodzajów śniegu tak, że wraz z linii powiat w głowie od tych co taka może w oczy tak to co wynika trochę z innej konstrukcji języka i Nowickiego w porównaniu z MFK europejskimi my też mamy też mamy różne słowa na śnieg tylko, że nazywamy je nie wiem ruchomy śniegiem z z wodą oraz o CIT i t d. tak, by to to co to jest taki trochę mit, ale to wynika z innej konstrukcji to jest bardziej zaś Maciej Ham miastem to dlatego wiedziałam, że to jest taki najbardziej może rozpoznawany przykład tego, że żal, że żołnierze rezerwy mają tu, więc mogłem się znaleźć się rzeczy muszą mieć się już bardziej pogłębioną i nominaci sobie na umocnienie dawały rady natomiast faktycznie data ich wiedza może być źródłem źródłem inspiracji jest wykorzystywana do badania bardzo często teraz właśnie osoby z dowodem są włączani do zespołów badawczych o to, żeby z 1 strony właśnie, by nauczyć się dowiadywać wymieniać poglądy i doświadczenie związane z tym coś co jest obserwowane, a także, jakie skutki te zmiany, które dokonują wpłat w przyrodzie świecie przyrody no co to oznacza właśnie dla od lat dla mieszkańców północy, ale nie tylko w bardzo dziękuję panie rektorze dr hab. Michał Łuszczek sekretarz naukowy komitetu badań polarnych przy prezydium Polskiej Akademii Nauk zakaz stosunków międzynarodowych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i delegat Polski do 1 5 oczek same skok jej dług państwa i moim gościem dziękuję serdecznie bardzo dziękuję rzeczy chłodnego lata w dziękuję mam nadzieję, że wszystkim netto się przyda informacje Radia TOK FM już za kilka minut no ale Szanowni państwo cóż mogę powiedzieć dzisiaj jakoś tak się złożyło, że goście i dr habilitowany Michał Wołoszczuk ze studia Radia TOK FM w Lublinie, ale także kolejny goście po godzinie po informacjach prof. Andrzej Kokowski też będzie ze studia Radia TOK FM w Lublinie dzisiaj o kobietach gotów, które traciły dla nich nie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA