REKLAMA

Powszechne, równe, bezpośrednie, tajne - o wyborach i referendach w Polsce rozmawiają dr Adam Gendźwiłł i Roch Kowalski

Magazyn Reporterów
Data emisji:
2017-08-03 17:00
Prowadzący:
Czas trwania:
27:30 min.
Udostępnij:

Krótki przewodnik po polskim systemie wyborczym. Dr Adam Gendźwiłł z Uniwersytetu Warszawskiego tłumaczy w rozmowie z Rochem Kowalskim między innymi, dlaczego posłów i senatorów wybieramy jednocześnie, czym się różni głosowanie parlamentarne od wyborów samorządowych. W jakiej sprawie można rozpisać w Polsce referendum i co kryje się pod pojęciami ważne i wiążące?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
czwartek 3 sierpnia Roch Kowalski witam państwa w magazynie reporterów w ubiegłym tygodniu rozmawialiśmy o tym w jaki sposób funkcjonuje Sejm i Senat jak wygląda proces legislacyjny dziś przyjrzymy się jak wybieramy przedstawicieli do tego parlamentu, dlaczego procedura wyboru prezydenta różni się n p . od wyborów samorządowych my postaramy się też odpowiedzieć na pytanie czym jest referendum ogólnokrajowe i czym jest referendum lokalne ze mną w studiu dr Adam Gendźwiłł z Rozwiń » uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień dobry zacznijmy od art. 90 tego szóstego konstytucji on, mówi że wybory w Polsce są cztero przymiotnik owe akurat te do Sejmu są powszechne równe bezpośrednie i proporcjonalne co to w ogóle oznacza w powszechne znaczy że, gdy wszyscy mogą wziąć w nich udział są przeprowadzane na terytorium całego kraju wszyscy obywatele Polski w przypadku wyborów samorządowych mieszkańcy wspólnot lokalnych wspólnot samorządowych mają prawo wybierania prawo bycia wybieranym wybory są równe przez to, że każdy głos waży tyle samo niezależnie od tego w jakim jesteśmy wieku niezależnie od majątku, jaki posiadamy niezależnie od płci każdy obywatel UE w dniu wyborów ma tak samo ważne, by tak samo się liczący głosy, ale może go oddać swojego przedstawiciela wybory są tajne, ponieważ nikt nie może poznać treści naszego głosu jeśli tego nie chcemy stąd te wszystkie instytucje przegródek Kotar do głosowania innym właśnie służą zapewnieniu tajności naszych głosów i oczywistą bezwzględnej wybory są bezpośrednie to znaczy, że głosujemy bezpośrednio nad tych, których chcemy widzieć w zgromadzeniach przedstawicielskich to znaczy głosujemy bezpośrednio na tych kandydatów, których chcemy uczynić z prezydentem posłem senatorem radnym, a nie da takie n p . w stanach Zjednoczonych na elektorów, którzy dopiero wybiorą nam przedstawiciel, a także głosujemy bezpośrednio na tych, których chcemy na tych najważniejszych urzędach państwowych widzieć te wybory do Sejmu są też proporcjonalne w odróżnieniu do wyboru od daty wyborów do Senatu tak zgadza się wybory są proporcjonalne to znaczy, że rozkład naszych głosów to jak one się rozkładają pomiędzy różne Stronnictwa będzie w miarę równo wiernie odzwierciedlony przy podziale mandatów pomiędzy poszczególne Stronnictwa, czyli że, jeżeli powiedzmy 20 % głosów otrzyma jakiś Stronnictwo to możemy się spodziewać w systemie proporcjonalnym w VAT w systemie proporcjonalnym wyborczym, że około 20 % mandatów również to Stronnictwo dostanie oczywiście w praktyce zwykle dostaje więcej, ponieważ ta mechanika wyborcza działa w ten sposób, że Stronnictwo, które zdobywają więcej głosów zwykle zdobywają nieco więcej mandatów mamy też instytucje progu wyborczego, która sprawia, że ci, którzy są najmniejsi w ogóle mandatów z i nie dostają ten system proporcjonalny ta zasada proporcjonalności różni się od wyborów większościowych, w które mówią, że zwycięża ten, kto dostanie głosów najwięcej po prostu ich do Senatu natychmiast, ponieważ wybory do Senatu w Polsce od 20 1 1 roku są prowadzone są w okręgach jednomandatowych z słynnych JOW-ach wcześniej zresztą też były większościowe to znaczy co prawda w każdym okręgu wyborczym mogliśmy wybierać więcej niż 1 z 2 lub 3 senatorów z, ale to też były wybory większościowe to znaczy zwyciężali ci kandydaci, którzy dostawali najwięcej głosów wyborców jeśli były 2 mandaty do obsadzenia w 2 największą liczbą nikt nie zastanawia się dominacji proporcjonalność no właśnie, bo często jest takie nieporozumienie dotyczące tego w jaki sposób wybieramy posłów głosujemy n p. na ósmą osobę z listy Jana dostaje bardzo dużo głosów, ale do Sejmu wchodzi poseł pierwsze, który był na liście kandydat albo kandy dat drugi związany jest, bo oczywiście konstytucja mówi nam tylko o o tym, 1 przy śmietniku nieproporcjonalne, ale jak się temu przyjrzeć dokładnie to systemów proporcjonalnych jest mnóstwo to można powiedzieć to jest, gdy taka skrzynka, w której bardzo dużo suwaków różnych jest, które decydują o tym jak ten system działa i kraje różnią się bardzo mocno między sobą tym jak systemy proporcjonalne, które są najpopularniejszymi systemami wyborczymi na świecie jak one działają Polski system wcale nie jest taki prosty łatwy intuicyjny do zrozumienia, chociaż spróbuje powiedzieć o nim oni w miarę w miarę prosta oczywiście musimy wybrać 4 6 0 posłów wybieramy ich w okręgach wyborczych to znaczy dziś są okręgi, gdzie Doliny kraina 4 1 części i te 4 1 obszarów z daje nam łącznie z z nich mają pochodzić mają pochodzić nasi posłowie, chociaż 1 to jest taka liczba, którą wymyślił sobie ustawodawca czczona jest tak ona jest ten zawiera ona jest wpisana w kodeksie wyborczym oczywiście były liczne polityczne targi wokół tego jak mają wyglądać granice okręgów wyborczych one inaczej wyglądały z latach dziewięćdziesiątych inaczej wyglądają obecnie mają oczywiście wiadomo, że czasu to jest taki taki mecz parametry systemu wyborczego, w którym rządzący zawsze jakoś starają się manipulować, ponieważ wiadomo, że to nie jest także ludzie w Polsce są losowo rozproszeni wiadomo jest także w niektórych częściach Polski niektóre Stronnictwa mają, więc więcej zwolenników, że w miastach niektóre partie mają więcej swoich zwolenników, a inne mają bardzo rozproszony elektorat tajne bardzo skoncentrowani, więc to jest rzecz którą, którą też pokusa, który tutaj, że zawsze można jakoś manipulować w każdym razie nie w okręgu wyborczym tych mandatów do obsadzenia jest kilka bądź kilkanaście w praktyce w Polskim systemie obecnie obowiązującym mamy do obsadzenia w każdym okręgu wyborczym w zależności od tego jaki jest dużo od 7 do 1 9 do 20 mandatów jak jest duży terytorialnie, czyli czas, gdy duży liczebnie, ponieważ jeśli chcemy zachować, które pamiętamy o tym, że chcemy zachować jednak przeciwny trend ten zasadę równości to znaczy jeśli mówimy, że każdy głos masz ma ważyć tyle samo co znaczy mamić takie samo mniej więcej przełożenie na to kto może, kto może zostać naszym reprezentantem nie możemy podzielić się tych mandatów pomiędzy okręgi w ten sposób, że łatwiej będzie zostać posłem z 1 okręgu niż z innego stąd jest troska o to, żeby zachować tzw. normę przedstawicielstwa to znaczy, żeby na 1 mandat, który jest w okręgu przypadało mniej więcej tyle samo głosujących, a dokładniej mieszkańców, więc te mandaty pomiędzy okręgi są rozdzielane w zależności od tego ile osób w nich mieszkańcy tam, gdzie mamy do czynienia zna oczywiście największy jest warszawski okręg w ich, ponieważ tam jeszcze oprócz mieszkańców Warszawy doliczanie są wyborcy głosujący za granicą no i tam rzeczywiście też tych posłów wybieramy najwięcej i w każdym z tych okręgów wyborczych toczy się gra oto ograniczoną pulę mandatów pomiędzy listami kandydatów to znaczy partie polityczne albo komitety wyborcze wyborców nie partyjne tak jak n p. Kukiz 1 5 zgłaszają swoich nie tylko my rejestrują się jako, o jaką jako komitety wyborcze zgłaszają konkretnych kandydatów na te mandaty i inne jako wyborcy dostajemy dostajemy na karcie do głosowania listy kandydatów i mamy obowiązek postawienia 1 w wyborach do Sejmu 1 i tylko 1 krzyżyka na liście, ale przy konkretnym kandydacie nie mamy możliwości zagłosowania na listę jako taką jak by zdarza się w niektórych krajach nie mamy możliwości musimy wskazać konkretną osobę, na którą oddajemy swój oddajemy swój głos i dlatego mówimy, że w Polsce mniej wyborca ma tzw . głos preferencyjny, bo może wskazać swoją preferencję koło określoną konkretnego kandydata albo inaczej głos personalne, bo wskazuje za 1 zamachem jednocześnie wskazuje partie czy komitet wyborczy, na które chce zagłosować i konkretną osobę i to apotem znaczenie w obsadzie mandatów, bo oczywiście na samym początku, kiedy mamy już podliczone wyniki wyniki wyborów no to sprawdzamy po pierwsze, które partie polityczne, które komitety wyborcze przekroczyły tzw. ustawowy próg uprawniający w ogóle do udziału w podziale mandatów, czyli mówiąc w skrócie przekroczyły te 5 % poparcia w skali całego kraju 1 z banku w przypadku koalicji, ale jeśli nic jeśli są jeśli mogą uczestniczyć w podziale w podziale mandatów no to spoglądamy wtedy na to, jakie wyniki otrzymały w poszczególnych okręgach musimy w okręgach na podstawie tego jak wyglądał ten rozkład poparcia podzielić te mandaty między między stronnictwami oczywiście to nie jest jest kilka różnych sposobów to podział tych mandatów często politycy w telewizji czy w radiu kłócą się między sobą czy Bijak były dyskusje nad ordynacją to się kłócili o metodę Don ta metoda sam plaga w każdym razie w 2 metoda ta wymaga metodę bądź Kai ta metoda można pojeździć dużym skrócie preferuje te ugrupowania, które zdobyły więcej więcej głosów ale, sprowadzając to do zwykłego wyborcy, który oddaje głos na swojego kandydata dziś to jaki de facto wyborca ma wpływ na to czy jego kandydat znajdzie się w parlamencie no właśnie i dopiero w momencie, w którym my wiemy ile mandatów dostaje poście dostają poszczególne partie w okręgu wyborczym no to trzeba te mandaty przydzielić konkretnym kandydatom, gdybyśmy mieli wybory z tzw. listą zamkniętą, czyli taką, gdzie partia decydowała o obsadzie mandatów, gdzie wyborca nie miałby tego głosu personalnego lub po prostu byliby kandydaci do góry listy 5 mandatów jeśli dostaje partia do 5 pierwszych dostaje mandaty, licząc od pierwszego miejsca lidera listy w Polsce tak nie jest w Polsce dostaje jeśli partia zdobywa 5 mandatów to Take my te 5 mandatów jest przydzielanych kandydatom w kolejności głosów preferencyjnych, które zdobyli wyborców i to nie zawsze ta kolejność nie zawsze jest w i odzwierciedleniem wiernym ich kolejności na liście to prawda oczywiście zwykle pierwszy na liście ma prawie murowaną pewność, chociaż zdarzają się przypadki, że nie ma prawie Murowana pewny, że jeśli partia zdobywa 1 mandat to kto nas dużym prawdopodobieństwem 1 mandat będzie będzie pierwszym Bento będzie mandat dla lidera listy Okręgowej, ale oczywiście zdarzają się przypadki, w których dmt lider i zostaje przedłożony przez kogoś z tyłu stawki wtedy ten ktoś ustawki dostaje głosy, a więc nasze głosy personalny przekładają się na to kto dostaje mandaty i to ma znaczenie w szczególności w sytuację czy takich kandydatów ze środka stawki można powiedzieć, że jedynki prawie zawsze dostają mandaty i ktoś, kto jest na jedynce to zwykle ten mandat zdobywa jeśli partia zdobywa mandat w okręgu węglowego, ale też dla kandydatów są dalej zniżał tak no ale też nie byle kto je dostaje to znaczy zwykle dostają jedynki kandydaci, którzy są już jakoś rozpoznawalni mają też mogą być lokomotywą tej ognistej tak i bardzo często często się mówi o tych kandydat także wesołe lokomotywy, chociaż słyszałem również być ciekawą przenośnie mniej intuicyjne, że są to często też odkurzacze z, dlatego że drogo drożej, dlatego że kandydaci z pierwszych miejsc jest ściągają do siebie głosy wyborców niezdecydowanych na konkretną osobę to znaczy, jeżeli ktoś idzie do wyboru filmów ja zagłosuję na PiS, ale nie wiem na kogo dokładnie na tej liście no to zwykle oddaje ten głos na pierwszego z na liście, chociaż jego niczyjej też nie zna i w tym sensie często mówi się TK wyda także oni ściągają tych wyborców lojalnych partyjnie, ale bez konkretnej preferencji personalnej na to czas, żeby nie po to, dać się go jakąś konkretną liczbę NATO z moich wyliczeń wynika, że Decora co wybory sejmowe od 2 0 do prawie 30 % mandatów w Polskim Sejmie jest obsadzonych niezgodnie z kolejnością wyznaczoną przez partie czy można powiedzieć że, gdybyśmy zrezygnowali z tego z systemu, w którym wyborcy mogą wskazać konkretne osoby, a polegali wyłącznie na rankingach partii Chin na tym jak partie układają listy przydzielani wg tego klucza to mielibyśmy nieco inny skład Sejmu to mielibyśmy to mielibyśmy właśnie różniący się te 3, a te 2 od 2 0 do 30 % posłem teraz cała reszta odwzorowuje kolejność partyjna to się zatrzymamy teraz informacje TOK FM pani wracamy to jest magazyn reporterów Radia TOK FM jego wakacyjna edycja ze mną w studiu dr Adam Gendźwiłł z uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o tym jak wyglądają wybory i referenda w Polsce rozmawialiśmy przed chwilą jak i w jaki sposób wybieramy swoich posłów senatorów już, zamykając temat parlamentu chciałem się od pana dowiedzieć, dlaczego posłów i senatorów wybieramy jednocześnie, dlaczego nasz system wyborczy nie jest skonstruowany tak jak niektóre systemy na świecie, że n p. senatorów uzupełnia się skład Senatu albo dekadencji w jaki sposób się wymijająco lip no to jest bardzo dobre pytanie czy w ogóle Polski Senat jest i to, że mamy dwuizbowy parlament jest pewnym ewenementem to znaczy Polski ustrój, który się upływało w wyniku porozumień okrągłego stołu potem tak długiego procesu takiego prowizorycznej konstytucji potem usankcjonowane go z konstytucją w uchwalonym w dziewięćdziesiątym siódmym roku w no zawiera dużo takich paradoksów takich też takich problemów, które można powiedzieć wynikają same samego pomysłu jak te instytucje w Polsce są ze sobą poukładane, bo Senat i czy w ogóle drugiej Izby parlamentu zwykle te występują w krajach federalnych są wybierane zwykle w ogóle wg innego klucza wg wg innych zasad niż niższy tzw . Izby niższe natomiast w Polsce mam wrażenie nigdy nie było takiego dobrego ustrojowego pomysłu na Senat to znaczy zawsze mówiono tylko oni, że to jest izba refleksji, ale w gruncie rzeczy poza podwyższonym nieco progiem wejścia dla kandydatów do dna umożliwiających kandydowanie do Senatu nieco innym sposobem wyboru grać w tym sensie, że tam teraz obowiązują jednomandatowe okręgi wyborcze, więc tak ten skład jest jest rzeczywiście różni się od składu Sejmu to właściwie nie ma takiego dobrego wyróżnika ustrojowego Senatu, który by nakazywał te kadencje, żeby się na siebie nakładały kary dla systemu wyborczego, że jednocześnie wybieramy i posłów senatorów, by to oczywiście swoje dobre złe strony daczy w sytuacji, w której byśmy rozdzielali wybory zawsze byłoby ryzyko tego, że wyborcy wzywani wielokrotnie do urn chodziliby do nich jeszcze rzadziej, a w szczególności że chodziliby do urn rzadziej do wyborów, które uznawali za drugorzędne za wybory do mniejszej wagi prawdopodobnie wybory do Senatu byłyby traktowane jako wybory mniej ważnej i ucierpiałaby na tym z pewnością frekwencja wyborcza i inne można, by się zastanawiać, że na tym, że w ogóle da, bo osłabiłoby to jeszcze bardziej ranga rangę Senatu, a zalety takiego rozwiązania zalety zalety są takie, że kampania wyborcza toczy się równocześnie, że wybory do Senatu w przez to, że toczą się równocześnie z wyborami sejmowymi kosztują mniej natomiast oczywiście wydaje mi się, że jest to rzecz Warta namysłu Press było wiele pomysłów na to żeby, żeby wybory do Senatu radykalnie odróżnić od wyborów sejmowych, żeby to większym stopniu n p. była izba samorządowa czy izba reprezentująca różnego rodzaju samorządy to wymagałoby zdecydowanie zmiany systemu wyborczego w tej chwili po prostu mamy wybory parlamentarne, które są jednocześnie wyborami do Sejmu do Senatu wybory samorządowe do odrobiny różnią się od tego w jaki sposób wybieramy posłów i senatorów chociażby jeśli chodzi o okręgi wyborcze, bo w wyborach samorządowych nie możemy n p. głosować poza miejscem zamieszkania jesteśmy przypisani do tego miejsca czym jeszcze różni się to głosowanie samorządowe od tego takich w bardziej ogólnopolskich głosowań jeśli chodzi o Sejm Senat prezydenta męża czy wybory samorządowe są w tym sensie ogólnopolskiej, że odbywają się jednocześnie w całym kraju wcześniej w całym kraju są takim wydarzeniem, które można powiedzieć odbija się echem podobnie jak wybory parlamentarne czy prezydenckie natomiast oczywiście musimy pamiętać o tym, że to jest po prostu mnie seria równolegle odbywających się kilku tysięcy wyborów tak, bo mamy 2 i pół 1000 gminę ponad 30 0 powiatów i 16 województ w, w których przeprowadzane są wybory do organów stanowiących, czyli do rad, a w przypadku gminy również bezpośrednie wybory wójtów burmistrzów prezydentów, które są można powiedzieć, że podobne do wyborów prezydenta RP jeśli chodzi o system wyborczy jaki, jaki tam obowiązuje w związku z tym to jest taki sam najbardziej skomplikowane logistycznie też miał trudne z perspektywy wyborcy wybory, ponieważ nadal dostajemy kilka kart do głosowania i musimy na każdej z nich postawić 1 krzyżyk, ale nie zawsze wiemy, która karta do czego służy też tak mało tego no oczywiście nasze podejście do wspólnot samorządowych jest jest bardzo różny jest wielu wyborców, dla których jedyną taką wspólnotą, która ma znaczenie jest gmina i tam można powiedzieć najbliższa lokalnie wspólnota polityczna, czyli interesuje mnie ludzi idących do wyboru wybór radnego wybór wójta ewentualnie natomiast już zupełnie abstrakcyjną wspólnotą polityczną jest dla nich, gdy wspólnota powiatowa czy wspólnota województwa Samorządowego i stąd też o to zainteresowanie tymi wyborami czy zainteresowanie może sprawami powiatów województ w i kandydatami kampanię wyborczą w wyborach powiatowych wojewódzkich, zwłaszcza w takich peryferyjnych regionach rzeczywiście dużo mniejsze to się też przekłada i przełożyło się z ostatnich wyborach chociażby na te odsetki znacząco odsetki głosów nieważnych, a także czy w tym czasie wybory samorządowe są trudne, ponieważ często nakazujemy wyborcom podejmować decyzje w sprawach, które są dla nich bardzo nie namacalne na czym innym jednocześnie przytrzymujemy ludzi przy ich miejscu zamieszkania nie dajemy im swobody głosowania w we współczesnym świecie, w którym mamy tak ku dopłat dużą migrację to jest rzeczywiście, kto może wpływać na frekwencję tak oczywiście jest też jest to 1 z bardzo często dyskutowanych problemów i nie dotyczy tylko o sytuacji, w których ktoś wyjechał ze swojego miejsca zamieszkania im przez kilka lat bez meldunku zamieszkuje gdzieś indziej to dotyczy również sytuacji, w których ludzie n p . na obszarach podmiejskich w 1 gminie mieszkają i płacą podatek od nieruchomości i czy płacący podatek dochodowy, a w innej gminie pracują, używając chociażby infrastruktury drogowej prawda często również takiej infrastruktury społecznej komunikacji miejskiej należącej do innej gminy i w zasadzie trudno powiedzieć, która widnieje, która z tych gmin jest ich gminom taką gminą, w której oni jako obywatele powinni mieć prawo do decydowania w sprawach publicznych wybierania swoich przedstawicieli Enei ten problem narasta, ponieważ ta lokalność trochę nam się z gry trochę nam się rozmywa w se we współczesnym świecie i to dotyczy również tych migracji także innych domowych tak też takich, które się, które się odbywają w związku z dojazdami dojazdami do pracy pojawiają się jakieś pomysły jak można byłoby te wybory głosowanie samorządowe zmienić to jedno jest oczywiście instytucja w wielu krajach jest instytucja rejestrowania się wyborców do wyborów w we wspólnocie, którą wybierają jako wspólnotę jako swoją wspólnotę lokalną to znaczy decydują, w której w, której wspólnocie samorządowej oddają głos i na jakich na jakich przedstawicieli rozumiem, że do ustawodawca obawiał się, że n p. niektóre gminy się wyludniły n p. podwarszawskie mogłoby się ulotnić z wyborców, by szczerze mówiąc ta dyskusja w Bad jeśli dobrze pamiętam dyskusję bardzo rzadko przechodziła już na poziomie prac sejmowych taki legislacyjny w tym czasie nie jestem pewien czy ustawodawcy rzeczywiście martwią się wyludnia, więc mi gminami z pewnością i w ogóle istnieją, jakby jej odejście od takich sztywnych rejestrów administracyjnych którymi posługujemy się teraz przy czym rejestracji wyborców przylgnie przy ustalaniu, kto ma prawo do głosowania, gdzie i zawsze wielkim wyzwaniem prawna 1 czy w ogóle rejestrowanie wyborców i zmuszanie wyborcy do tego, żeby przed dniem głosowania w ogóle zrobili coś jeszcze, żeby oddać głos daje zawsze ryzyko tego, że inne frekwencja będzie niższa, że motywacja do ludzi do do udziału w wyborach będzie będzie spadała, bo podnosi poprzeczkę, bo baba do BOR czynimy to trudniejsze tak w związku z tym tu zawsze jest na czym to zawsze jest duże duże ryzyko ostatnim typem głosowanie, które mamy w Polsce poza wyborami parlamentarnymi samorządowymi prezydenckimi jest ich do parlamentu Europejskiego i są referenda ogólnokrajowe i lokalne pokrótce, w jakich sprawach możemy rozpisywać ogólna krajowe referendum w sprawach, które są ważne dla naszej wspólnoty politycznej jest bardzo pojemny, a to jest bardzo pojemne katalog oczywiście jest także o tym, ustawa o referendach ogranicza możliwości przeprowadzania referendów słynna wniosek obywateli dotyczących spraw obronności spraw budżetu czyli jakby takich spraw, które są można powiedzieć zarezerwowane do domeny rządu wybieranego ciebie odpowiedzialnego przed parlamentem to znaczy można powiedzieć, że tutaj obowiązuje taka zasada, że jednak niektóre sprawy muszą być rozstrzygane przez przez rząd, a jedynym sposobem wpływania leżąc na skład rządu jest udział w wyborach parlamentarnych i na czas trwania tej kadencji wyborcy muszą tu się użyć obywatele muszą się tutaj uzbroić w cierpliwość, a teraz generalnie katalog spra w wielkich mogą być przeprowadzane referenda jest wzrost dosyć szeroki, ale nie mamy w Polsce takiej kultury głosowanie w referendach do tej pory mieliśmy w sumie 4 jeśli dobrze liczę często mówimy o referendach w Polsce postulujemy te referenda jesteśmy w przededniu właściwie referendum Konstytucyjnego czy to referendum konstytucyjne mieści się w tym katalogu, gdzie jako jakoś z referendum, które jest sprawą ważną dla wspólnoty tak oczywiście to znaczy, by natomiast oczywiście nie znamy jego kształtu i też chyba my myślę, że największe największe pole tutaj inne niż do wątpliwości nic takiego sceptycyzmu, dlatego że ja jestem bardzo źle nastawiony do idei referendum takiego konsultacyjnego to znaczy referendum jako formy zbadania co ludzie myślą na temat jakiejś sprawy i podjęcia takiej tylko kierunkowej decyzji, która dopiero potem będzie przekuwa na inne rozwiązanie właśnie w oczy wynik referendum w ogóle dla władz jest jakikolwiek sposób wiążące czy powinien być wiążący w sytuacji, kiedy w referendum weźmie udział więcej niż połowa uprawnionych do głosowania jest jakaś sankcja za nieprzestrzeganie tego wyniku i dogadanie się nie byli mało tego pytania referendalne nigdy nie są raczej bimber tylko bardzo prostych sprawach można sformułować pytanie referendalne tak, żeby było zrozumiałe i sensowne dla głosującego jednocześnie wystarczająco precyzyjne, żeby wiedzieć co tak naprawdę potem ma się znaleźć w ustawodawstwie jeżeli, by się okazało, że to referendum jest wiążące oczywiście mieliśmy w Polsce referendum wiążące dotyczące wejścia do Unii Europejskiej można powiedzieć, że da wybór był tu dosyć prosty tak natomiast oczywiście wszyscy wiemy, że w praktyce NATO było ukoronowaniem bardzo długiego procesu negocjacji, w którym liczne postanowienia były były zawarte natomiast przykładem takiego moim zdaniem spalonego referendum w NATO było referendum ogłoszone przez prezydenta Komorowskiego to po pierwszej turze wyborów prezydenckich, bo ono właśnie zawierało pytania, które były tylko wyłącznie pytaniami kierunkowymi dręczy głosujący bardzo mnie czy nie wiedział co osy co właściwie oznaczałoby jego głos w tej sprawie, pytając ludzi jak i szczerze mówiąc obawiam, że im pre referendum, które zaproponuje prezydent Duda jeśli ostatecznie zaproponuje jest ryzyko żona będzie miał podobny charakter to znaczy, że będzie się pytać ludzi to czy generalnie są za tym, żeby prezydent miał więcej uprawnień czy mniej uprawnień to już na koniec rozstrzygniemy wątpliwości pomiędzy ważności referendum, a tym, że referendum jest wiążące, bo to się bardzo często szczególnie w ostatnich miesiącach myli i referendum referendum jest inne ważne z wtedy kiedy by spełniał wymogi ważności tak jak w jak jak spełniają wybory to znaczy jest jest przeprowadzane zgodnie z regułami, które określa ustawa o referendach natomiast jest wiążące wtedy, kiedy decyzja podjęta została przez większość przez wyborców, którzy stanowią większe więcej niż 50 % mojej państwa gościem był dr Adam Gendźwiłł z uniwersytetu Warszawskiego rozmawialiśmy o wyborach referendach w Polsce bardzo dziękuję dziękuję bardzo teraz informacja taka sama my słyszymy się za tydzień magazyn reporteró Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MAGAZYN REPORTERÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA