REKLAMA

Porażka przekuta w sukces, czyli o jakim wydarzeniu historycznym opowiada "Dunkierka" Nolana

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-08-03 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
54:14 min.
Udostępnij:

Wiosna 1940 roku. Francuskie nadmorskie miasteczko Dunkierka. To właśnie tam po klęsce z Niemcami odbywa się operacja Dynamo - próba ewakuacji Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego oraz części wojsk francuskich i belgijskich przez kanał La Manche do Wielkiej Brytanii. Wydarzenie to przypomniał ostatnio w swoim filmie "Dunkierka" brytyjski reżyser Christopher Nolan. O tym dlaczego porażka wojsk brytyjskich została przekuta w sukces oraz o przebiegu operacji Dynamo i jej znaczeniu dla kolejnych działań wojskowych II wojny światowej rozmawiają prof. Michał Leśniewski i Paweł Sulik

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM słuchamy Radia TOK FM jak zwykle o tej porze przyszedł czas na program koło historii dziś w naszym studiu prof. Michał Leśniewski Instytut historyczny Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór dobry wieczór w trochę z tej okazji, że na ekrany polskich kin wszedł właśnie film Christophera Nolana p t. Dunkierka i dotyczy wydarzeń w Dunkierce czterdziestym roku chcemy rozpocząć naszą rozmowę od tego właśnie nie jest to wydarzenie jakoś mocno w Polsce opisywane Rozwiń » znany oczywiście na Wyspach brytyjskich hasło Dunkierka znaczy bardzo wiele rozumie, że tam na lekcji historii w szkole brytyjskie można więcej się o tym, dowiedzieć dłużników na lekcjach historii w Polskiej szkole, gdybyśmy mogli zacząć słodką powiedzieć co tam się tak naprawdę wydarzyło no jest to przede wszystkim ewenement to znaczy zorganizowanie w krótkim czasie ewakuacji w końcu ponad 300  000 żołnierzy zaznacza mamy sytuację, kiedy planowanie zaczyna się gdzieś tam około dwudziestego przyjmijmy maja, bo wtedy właśnie zostaje podjęta decyzja o tym, że trzeba wokół Łodzi brytyjski korpus ekspedycyjny cała impreza kończy się na początku czerwca trwa całe dokłada się między 1 1 dni w ciągu tych 1 1 w Gdyni ewakuowanych zostaje ponad 300  000 ludzi ciał żołnierzy przy czym warto podkreślić, że początkowo zakładano, że się uda ewakuować 4 8 może trochę więcej tysięcy przewidywano, że tylko żołnierze brytyjskich ostatecznie ewakuowano żołnierzy brytyjskich francuskich trochę belgijskich ogólnie mówię ponad 300  00 0 z czego brytyjskich było około połowy mniej więcej reszta to byli Francuzi Belgowie tak na marginesie większość Francuzów potem wróci do Francji jest, więc nie będą ci, którzy będą wspierać do golenia ani wrócili do Francji większości jeszcze w maju, więc trzeba się przebrać się na początku czerwca, więc to inna historia natomiast tak czy inaczej na plany były inne zakładamy uratowanie części sił uratowano większość sił, które Brytyjczycy wysłali oczywiście kosztem zostawienia sprzętu, bo tego się już ewakuować nie dało po prostu jak to się stało, że wszystko miało Otóż dokładnie tak jak zakładali brytyjscy dowódcy francuscy, a ty się okazało, że wręcz tak jak w Polsce w rok wcześniej we wrześniu Niemcy hitlerowskie w radykalnie krótkim czasie potrafił militarnie 2 potęgi tak uważano chyba w tym pokonać inne w tym kotle koło Dunkierki zamknąć, a za po pierwsze, porwanie z polską nie jest do końca słuszne, dlatego że ona jednak nie oszukujmy się kampania wrześniowa zwyżka lodów w konflikt między 2 krajami od zupełnie różny potencjał nie fakt, że ten fakt, że Polska armia nie była w stanie się bronić C4 5 tygodni i tak był dla wielu zaskakujący, bo dla niektórych tydzień może 2 lata było się Max oczywiście byli tacy, którzy wierzyli, że więcej to my mamy zupełnie inna sytuacja na dzień patrząc przynajmniej na papierze, bo oczywiście tak też ten problem chemia francuska brytyjska czy obie armie razem były i większa i lepiej uzbrojone i silniejsze właścicielka w 1 dziedzinie, więc mieli przewagę to znaczy w lotnictwie natomiast nawet broni Pancernej i Brytyjczycy Francuzi mniej czołgów więcej i do tego lepszych metod ktoś zapytać panie profesorze to co się stało w realnej to jest problem na czyje to ta jest jakby przykłady, że w ostatecznym rozrachunku decyduje czynnik ludzki niania sprzęt tylko czynnik ludzki i rzeczywiście ta co zawiodło po stronie, zwłaszcza francuskich, chociaż Brytyjczycy też nie byli zupełnie bez winy jak to znaczy w pewien brak wyobraźni i tam wcale nie tak, bo bardzo często mówimy o syndromie linii Maginota paradoks polega na tym że, gdyby rzeczywiście Francuzi Brytyjczycy przygotowali wojnę taką klasycznie obronną właśnie w oparciu o linię Maginota i z uzupełnieniem tej linii nawet nie umocnienia mi stałymi, ale polowej miały jak grasz pomoże to prawdopodobnie Niemcy mieliby dużo więcej problemu tymczasem tancerzy i Brytyjczycy chcieli być nowocześni dowiedziawszy się, bo o tym, rzadko się, że pierwotny plan wojny niemiecki był inny nie został zrealizowany, tyle że te plany wpadły w ręce aliantów Niemcy światem zorientowali zmienili plan wojny, jakby pierwotny plan wojny był mutacją planu szlify na jeszcze sprzed pierwszej wojny światowej nie miałoby oznaczać wielką ofensywę, która przez Holandię Belgię miałoby jeśli nie masz wino ta na ich wasze pytanie czy by się to udało nie wiemy na pocieszenie zdarzyło tymczasem, jako że plany niemieckie padły przypadkiem ran w ręce aliantów znać niemiecki samolot, którym jest planem był zmuszony do lądowania na terytorium Belgii, a załoga zaniedbała zniszczenia planów mamy się dostały w ręce i tu pojawia się pytanie czy właściciel domu przypadek czy niemiecka pod pucha mówiąc niezbyt elegancko tak czy inaczej plan ostateczny przygotowany przez MON Steina w nabył zupełnie inny to znaczy przewidywał przejście przez Ardeny i jakby uderzenie właśnie odcinające siły w francuskie brytyjskie belgijskie stacjonujące w Belgii i w ten sposób, jakby doprowadzenie do rozdzielenia na takim kinem pancernym wojsk alianckich przy czym sam plan był efektem tego, że dowiedziawszy się o planach pierwotnych planach ofensywy właśnie najlepsze jednostki swoje zmechanizowane pancerne Francuzi Brytyjczycy przesunęli do północnej Belgii, bo one miały zablokować marsz niemieckich kolumn Zmechanizowanych pancernych przez Belgię w ten sposób miało na właśnie na terenie Belgii dojeżdżała do starcia, w którym jak niemiecka ofensywa miała być zatrzymana dali ta miała być razem doprowadzić rzeczywiście miano do wojny pozycyjnej, jakby w pewnym sensie powtórzenia sytuacji z pierwszej wojny światowe uderzeniem co uderzy inaczej uderzy przez Ardeny, które wszyscy uważali, że są niemożliwe do sforsowania, zwłaszcza dla wojsk pancernych, bo to góry, bo to Bury niedużo, bo nieduże, ale bardzo takie bardzo po gęsto porośnięte lasami było tam niewiele bitych dróg w efekcie przyjmowano, że na nie, że po prostu, owszem, dywizje piechoty tak natomiast wojska pancerne zmechanizowane nie są w stanie przejść przez organy Niemcy jedno 100 zdecydowali się zaryzykowaliśmy właśnie, wykorzystując czy domyśla się, że w związku z tym Francuzi Brytyjczycy w ciężkim Francuzi ani nie zastawią wystarczająco dużo sił do osłony przepra w na na morze i ogólnie na na tym odcinku afgańskim co się sprawdziło w ten sposób nie przyłożę przechodzą przez linię morza okazało się, że właśnie kolor proniemieckie kolumny nie mają przed sobą żadnego przeciwnika, chociaż do morza do planu przy ujściu Jan na wasze teraz niż jako uciekła od dna lek. Maria aż do morza dotarli bez właściwie żadnego oporu i odcinając a, jakie zgrupowania to była perspektywa czasowa, kiedy atak na Francję 5 maja o 2 1 maja docierają do morza, czyli 1 1 dni w coś niesamowitego zadała kwintesencja blitzkriegu tak, że to jest ewidencja przycięto też warto podkreślić, że Niemcy właściwe w tym wypadku dopracowali taktykę, którą wymyślili jeszcze w pierwszej wojnie światowej, tyle że wtedy brakowało im tego kluczowego elementu, jakim były czołgi czy tzw . Kampf grupek które, czyli 1 jest w dużych zwartych duży na czym dużych, chociaż nie bardzo dużych i jednostek, które działały de facto samodzielnie Wandzie, ale generalne dowództwo wyznaczało tym jednostkom ogólne cele natomiast znana jako netto osiągną w jaki sposób to była już decyzja dowódców polowych po taktyka się po raz pierwszy sprawdziła w 19 18 roku, kiedy Niemcy doszli znowu nad marnym, ale tam zabrakło już im siły i możliwości przegrali i sprawdziła się teraz tym bardziej, że to ona byli wyposażeni w czołgi w broń pancerną, skąd kina są tacy, którzy się dziś śmieją, że to ta kampania była sukcesem czeskiego przemysłu zbrojeniowego, gdyż te czołgi, które utorowały drogę to w większości bycze rogi zdobyte w Czechach przez Niemców przejęte z Czech i to były ciężkie czołgi scalenie niemieckie przynajmniej stanowiły znaczący udział w najlepszym prawdy ile mi tutaj jest oczywiście do dyskusji, ale rzeczywiście czołgi czeskie przejęte przez Wehrmacht odegrały dużą rolę i w efekcie nie były tak jakby tam dopracowana taktyka Council grupa wspartych jeszcze do tego właśnie lotnictwem, zwłaszcza sztuka czasami rzeczywiście doprowadziła do tego, że Francuzi są kompletnie zaskoczeni, a on w i dlaczego zostali rozproszeni w w masie 1 czy 2 powodów, dlaczego się zastanawiam, ale groźbą de facto był 1 zaznacza armia francuska inaczej niż niemiecka była z bardzo silnie scentralizowana zhierarchizowana rządzą dowodzenie, ale i tak, jeżeli chodzi o dowodzenie i problem polega na tym że, o ile w niemieckiej armii tak, by duża część odpowiedzialności za działanie na tym poziomie taktycznym spoczywa na dowódcach polowych to oni decydowali jak kiedy, gdzie kamienice i jednocześnie bardzo dużo informacji bezpośrednio z pola walki rannych jest prawda, więc może, więc o tyle w armii francuskiej Błasika dowódcy pojedynczych jednostek typu brygady, zwłaszcza brygady czy dywizje właściwie sami nie mogli zrobić gracze musieli każdy rozkaz skonsultować z generalnym sztabem na IKE siłą rzeczy trwało nawet przy granicy armia była bardzo scentralizowana, a w efekcie była mało elastyczna dowodzenie było mało elastyczna co więcej Francuzi zupełnie niezrozumiałych powodów jak zaniedbali takiego podstawowego podstawowej w rzeczy, którą powinien każdy dowódca robi to znaczy nie zachowali rezerw czy ta jest także między oddziałami wysuniętymi we Flandrii czy ogólnie północnej Belgii, a tymi oddziałami tytułowymi, które stacjonowały dalej na na zachód właściwie nie było jakiś mobilnych jednostek, które mogłyby w razie czego wchodzić w lukę jakoś nie efekt tego po prostu zaczną sam Gamala przyznał, że renoma nie pomyśleli o tym, jej w związku z tym rzeczywiście Niemcy jak przeszli już może, by się okazało, że właściwie między morzem, a morzem nie ma wojska mogą iść właściwie jak masło wiemy, że pojedynczy francuscy dowódcy jak chociażby szalonego próbowali na własną rękę od organizować kontrataki tylko żona właśnie, by nieskoordynowane zresztą ta jest wielu zarządza właśnie brak odwagi, by brak tych jednostek rezerwy taki bezpośredni nadzór był widoczny, bo Niemcy też wbre w pozorom popełni w tej ofensywie błędy, gdyż jednostki pancerne pognały do przodu, a Piechota została z tyłu i gdyby Francuzi mieli jednoczy 2 dywizje na tyle mobilne, żeby wejść tę lukę spokojnie zamiast kotła pod Dunkierką niemieckiego byłby francusko brytyjskich kończą gdzieś tam w rejonie Calais, gdzie zamknięte były jednostki pancerne aż po prostu ewidentne błędy w dowodzeniu, ale diagnozami, ale jest jeszcze 1 historia, która w rozmowach o tym co się stało we Francji w czterdziestym roku, dlaczego Francuzi Brytyjczycy po prostu przegrali tę kampanię francuską zdjęty być może do jakich stereotypowe myślenie, ale czasami się mówi o tym, że armia francuska nie miała odpowiedniego morale żyw no cóż prochu ile w tym nic takiego to nie jest do końca prawda nie to nie jest do końca prawda, dlatego że, o czym my patrzymy na to z perspektywą wiemy jak skończyła się ta kampania, więc z góry zakładamy, że jak się tak skończyła to znaczy, że musiał się na plus to, że wcześnie mówić nie chcą umierać za Gdańsk Gdańsk oszczędza się w dworze w ogóle nie chce przebaczyć natomiast to nie jest do końca prawda, bo akurat ten pierwszy okres, że właściciel śmieci od dziesiątego na czas od dziesiątego od początku kampanii do jedno do stanięcia na Niemców nad są mu co szef France Libre choroba, czyli całkiem dobrze nie to nie jest tak, że ta armia się już poddawała nie jak oni to już nie jest prawda nie po pierwsze, tak jak popatrzymy będziemy to te przydomkiem zamówić gracza w bitwie pod Dunkierką resztki pierwsze armii francuskiej przez, żebym nie skłamał 7 dni stawiał naprawdę zażarty opór wojskom niemieckim co w dużej mierze umożliwiła ewakuację spod Dunkierki, więc to nie jest mamy pod Lille nauczyła się nawet bardziej Dunkierka w pobliżu francuskie oddziały, które broniły właśnie się przez no chyba tydzień i Odra odbyła się poddały się w momencie, kiedy zabrakło amunicji czy nie poddały się, bo taka była atmosfera tylko rzeczywiście walczyli do momentu, kiedy była amunicja jak się skończy amunicja dopiero wtedy się poddali co pokazują walczyli przeciw 7 Dywizjonu niemieckim było około 40  00 0 żołnierzy francuskich, czyli równowartość więcej w 2 i pół dywizji przeciw 7 dywizja niemieckim przez prawie tydzień i rzeczywiście trudno tym żołnierzom odmówić odwagi poświęcenia, więc to jest trochę mniej znaczy trochę, dlatego że właściwie to jest także dopiero jak te najlepsze jednostki, które były właśnie skierowane do Flandrii czy do do Belgii została, jakby w został pokonany przez Niemców to wtedy dochodzi do załamania jak domowa, ale to nie jest tak, że od początku Francuzi źle walczą są źle dowodzeni to tak, a czy wróćmy do Dunkierki itd Otóż mamy sytuację taką, że w ba w błyskawicznym tempie znajduje się tam de facto w okrążeniu nawozy miasta jest morze z drugiej strony są odciągając Niemcy znajduje się tam po prawie 400  000 żołnierzach znikąd coś koty i IBF, kto i, w którym momencie w decyduje o tym, że to się skończył, bo to, bo ta decyzja o ewakuacji jest mniej między wierszami zawiera też decyzję o końcu kampanii francuskiej tak, ale obaj nie musiała zawierać decyzja kończy kampanię, bo my znowu trochę patrzymy na to w przez to także wiemy jak się to skończyło prawda nie tymczasem lot pamiętajmy, że i w pierwszych 2 tygodniach to jeszcze nie było wiadomo jak się to skończy co więcej nawet po klęsce pod Dunkierką, gdyby wtedy, że tak powiem Francuzi zdobyli się na na jakąś tam większą wytrwałość też nie musiałoby się tak skończyć ile ta kampania wyrwać się oczywiście nie wiemy, bo jest to gdybologia natomiast ta decyzja została podjęta właśnie teraz Dorawa Brytyjczycy będą mówić jak to było, że Gorc w tym wypadku, którego ogólnie sami Brytyjczycy nie uważam za jakiegoś wybitnego dowódcy byli jakby spoczywa na nim pewna pewne odium za porażkę Grzegorczyk właśnie podjął taką jedyną rozsądną decyzję, że w momencie, kiedy 20 01. w mają niemieckie dywizje stanęły przy ujściu Sommy to właściwie, jakby on wtedy zaczął uważa, że trzeba ewakuować sił w Meritum jest pewien problem Boatenga czy to jest oczywiście jestem laikiem nie byłem w danej sytuacji nie będę się wymądrzać, ale zdało biorąc pod uwagę całość tej sytuacji w inne pytanie czy gdy bez siły francusko brytyjski nie zdecydowały się na jakiś koordynowana ofensywę 3 czy kontrofensywę czy jednak by nie były w stanie się przebić jasna sama nie wiem, żeby było jasne, ale Brytyjczycy uważają, że to była mądra decyzja na pewno była rozważana i to tak, tyle że rząd chce też trzeba pamiętać, że ta decyzja wiązała się z pewnością da inaczej było jasne, że nawet, jeżeli da się ewakuować większość żołnierzy to nie da się ewakuować sprzęt i dobór wielki problem, ale wiem jak później, że wielka Brytania właściwie aż do przystąpienia Basi aż do ogłoszenia przez stany Zjednoczone Landis będzie borykać się przez następny rok z niedoborami sprzętu z treściami z brytyjskim mimo przestawienia na tory wojenne nie był w stanie zapewnić armii, aby wystarczających ilości sprzętu, żeby prowadzić wojnę z różnych rejonach z różnych powodów, które się na to składa natomiast na to była w kontrowersyjna decyzja natomiast Gorc uznał po prostu, że w sytuacji, kiedy Niemcy odcięli się też o to prosił, że właśnie najlepsze co można zrobić to ewakuować te siły nie po to, żeby zrezygnować wojnę tylko, żeby później te siły z powrotem przewieźć do Francji przed Norman ginie tam jakby tej jednostki na nowo tchnąć na front co częściowo się stało po premierze i jednostki francuskie ewakuowane czyni z nich później wróci na fakt i kilka dywizji brytyjskich znało znajdzie się na froncie, więc to częściowo się stało, jakby miał być to odwrót taktyczne próba, ale opinia publiczna w wielkiej Brytanii powinna to postrzegać jako klęskę na nerwy i wrócę jeszcze na chwilę do filmu Christophera Nolana spotykam Dunkierka, gdzie był kilkakrotnie żołnierze wracający ewakuowani z Dunkierki wyrażają obawy jakich przyjemnie opinia publiczna w czasie ludzie na ulicy zieloną 1 z nich nawet obawia się będą pluli na nich, że oni takie poczucie klęski dopiero później czytając w Gazecie przemówienie Winstona Churchilla zrozumieli, że to niebyła taka do końca klęska to fragment przemówienia brzmi wojen nie wygrywa się ewakuacja mi, lecz w tym ocaleniu było jednak zwycięstwo, które należy uznać Raczek to był wielki sukces propagandowy, jakby przekucie porażki zwycięstwo na czym rzeczywiście to się udało przekuć porażkę zwycięzca ewidentną porażkę, bo wszyscy skupiamy się na ewidentnym sukcesie ewakuacji to znaczy dokonać w tak krótkim czasie ewakuacji tak olbrzymiej ilości ludzi młodszych niesamowicie, ale pamiętajmy że, gdy 4 lata później będzie organizowany inwazja na Normandię przy całej olbrzymich środkach którymi dysponowały stany Zjednoczone albo okaże się, że zna oczywiście, że trzeba było poza ludźmi sprzęt jeszcze przewieźć coś co jest zawsze trudniejsze, ale dotąd było planowanie wielomiesięczne czekanie na właściwą pogodę na wszystko się składa tutaj właściwie ad-hoc zorganizowana w krótkim czasie na opanowanie zaczyna się 20 maja dwudziestego i de facto piątego zaczyna się ewakuacja czy 5 dni później, a czwartego zależność jak patrzy 04 06. czerwca nie już właściwie wszystkie siły za 2 słowa, a więc to jest rzeczywiście poznaniakiem i organizacyjnym logistycznym takiego łatwo jest to niewątpliwie sądzę, ale opowiedzą słuchaczom, gdy zarekwirowano kutry rybackie statki wycieczkowe Janiak tak wszystko co się dało cień zarekwirowano też ludzie sami oddalają nie było także wszystko zarekwirowano znaczy ogólnie preferowano, żeby nie rekwirować leżały było nie było czasu nie było ciasta możliwości konsol tak to się z właścicielami, więc kiedy właściciele byli można, by się z nim kontaktować dotarła do nas już dawno nie było chyba sytuacji, żeby ktoś odmówi, jeżeli to były pojedyncze albo problem, że część tych jednostek były to jednostki turystyczne ludzie mieszkali gdzieś wgłębi Anglii raz, gdy nie było czasu na kontach żniwo prosto jest pływała zabieramy ich już apotem będziemy się martwić nie czy ktoś ma do tego jakieś tam sytuacja jest ważniejsza jest oczywiście część jednostek zarekwirowano, ale właśnie zarekwirowano na zasadzie mała siedziała Matterhorn potrzebna już teraz natychmiast, więc nie będziemy czekać na Nana Nana znalezienie właściciela jednostki są potrzeba rzeczywiście, dlaczego te małe jednostki rekwirować, dlatego że bardzo szybko się okazało, że w masie tak duże jednostki na, na których ewakuowana rodzina nie mogły popływać zbyt blisko brzegu, a i nie chodzi nawet zagrożenie niemieckie archiwa głębokość dnia zanurzeni w związku z tym te małe jednostki przez nie miały służyć do wożenia ludzi z plaż na tak duże jednostki szpitalne na niszczyciele na korwety na regaty na te wszystkie jednostki duże, które mogły zagrać po kilkuset żołnierzy jednorazowo, żeby ich od wiślanki Robak, ale te leżą one z wyjątkiem kwoty 2 mól nam 1, który przez, do których mogłyby ozdobić poza tym dobrze, bo nie mogły bawić jest były potrzebne te małe jednostki do tego, żeby wozić ludzi z brzegu na okręty oczywiście część tych jednostek woziła ludzi po prostu, że Dunkierki gangi to zależało, które te większe woził te mniejsze góry służył głównie jako takie nasza prośba o sylwetce nie zmienia faktu, że te mamy do czynienia z sytuacją, kiedy na 400  00 0 żołnierzy z drzew, pozostawiając ciężki sprzęt w Adam w niektórych przypadkach czytam nawet, że wręcz odmówiono im, żeby broń nawet zostawili, żeby nie obciążać tych nie ma dla łódek, ale oni wracają do Wielkiej Brytanii i o to by premier rządu musi też powiedzieć narodowi tak pisał co może powiedzieć tak usytuował się ogłosić zwycięstwo ogłosił, jakby to jest majstersztyk propagandowy pokazanie klęski jako zwycięstwo niesamowite, która co można pokazać jako zwycięstwo no można pokazać przede wszystkim właśnie poświęcenie ludzi jako zwycięstwo i poświęcenie samych żołnierzy, którzy jednak do końca zachowali dyscyplinę, mimo że warunki były ciężkie poświęcenie całej rzeszy cywilów która, jakby nie będąc do tego de facto nijak zmuszona, bo rząd brytyjski, jakby chciało obsadzić jednostki marynarzami, a tymczasem wielu z tych ludzi powiedział chciał sam brać udział w tej akcji, więc poświęcenie tych ludzi, których można byłoby się pokazać jako wzór cnót obywatelskich oddania ojczyźnie, a ta druga rzecz trzecią rzeczą nad zwycięstwem jest postawa samych Floty, która mimo zagrożeń mimo ataków Luftwaffe, mimo że wśród graczy pierwszej w niszczycieli zostało zniszczonych bezpowrotnie 1 9 uszkodzony, więc rzeczywiście te ataki lotnictwa niemieckiego były groźne, więc można było przedstawić jako właśnie no coś takiego armia użyje takiego porównania dzisiaj pewnie trochę anachronicznego, ale pamiętam czytając wojny światów w USA, gdzie jest nieustraszony niszczyciel nieustraszony jako, by ten mit Floty, która walczy ze wszystkimi zawsze do końca nigdy się nie poddaję ten mit w Dunkierce po raz kolejny zostaje potwierdzony zaczyna wracać na cele na flotę możemy liczyć prawda ona jest naszą tarczą mnie wreszcie to jest mit czy początek budowy mitu RAF -u Royal Air Force inaczej rola lotnictwa brytyjskiego w osłonie tego odwrotu już za pewnie nie przynajmniej częściowego bezpieczeństwa macie też pewne dzisiaj byśmy powiedzieli ex post wiedząc co się wydarzyło preludium do bitwy anginę czy po raz pierwszy Niemcy stopa wzrosła w powietrzu spotyka przeciwnika, które są równorzędne strojenie nie jest łatwy do pokonania tylko walczy i jest równorzędny dysponuje równorzędnym sprzętem i równorzędni wyszkolonymi pilotami w efekcie nie okazuje się, że tamto Luftwaffe nie jest w stanie zdobyć bezwzględnego panowania nad Dunkierką dzięki czemu ewakuacja jest z łatwiejsza rzeczy można powiedzieć, że tak w następnym etapem z w tym konflikcie tak naprawdę to już była właśnie bitwa Angelika ta wojna powietrzna, która dzieli się na niebie w jakimś sensie tak oczywiście jak byłbym pamięta, że nad to nie jest coś co następuje bezpośrednio na bok tutaj też przełom maja czerwca bitwa, gdy zacznie się więcej miesiąc później czy nawet trochę więcej niż miesiąc później natomiast jest to pewna zapowiedzi i trzeba, aby tym istotniejsze, że ogólnie rzeczywiście w kampanii francuskie lotnictwo alianckie nie popisało się specjalne miękka jest tak, że rzeczywiście tak, by podobnie jak w kampanii polskiej stronie też do kasy latają bezkarnie w dużej mierze właśnie torują drogę Dywizją pancerną Włosi nie będąc niejako niepokojony przez lotnictwo francuskie czy brytyjskiej, jakby wojna w powietrzu ogólnie w kampanii francuskiej jest od początku toczona pod dyktando niemieckie z tym 1 wyjątkiem, jakim jest bunkier w w jaki sposób społeczeństwo brytyjskie odebrało no coś tak, by zwrot, który nastąpił na ich oczach stosunkowo krótko oznacza z 1 strony tuż przed chwilą żołnierze brytyjscy byli na kontynencie, czyli walczymy nie na swojej ziemi tajne psychologicznie zupełnie inna historia, a tu okazuje się w krótkim czasie, że zostajemy bezpośrednio zaatakowani nasi żołnierze są ewakuowani nie mamy sprzętu, który został zniszczony i oczywiście premier, mówi że wygłaszać płomienne przemówienie, że będziemy walczyli na plażach na wzgórzach i t d. to 1 z tych drze w gmin, które Churchilla, który przeszywa do historii na palec co społeczeństwo na to czy opinia publiczna rzeczywiście tak mając przed poprzedniego premiera, który był jednak bardzo ugodowym premiera w pewnym sensie nie podgrzewał tak nastrojów społecznych związanych z wojną znaczy to też są 2 kwestie nasza pierwsza rzecz tu się ujawnia pewna cecha społeczeństwa brytyjskiego nie wiem czy Kanady dziś jest aktualna treść natomiast na pewno wówczas laptopa czy taka wielka psychiczna odporność to znaczy takie wyrastające z głębokiego przekonania o swojej wielkości ważności o swoim miejscu w świecie Maczeta jest to było mieniem jest to bowiem dzisiaj nie wiem, jaki jest nie chce tutaj niczego przesądzać, jaki jest dzisiaj na to zwycięstwo, bo ciągle społeczeństwo wychowane w tych tradycjach imperialnych wiktoriańskich Edward Jański społeczeństwo które, jakby wychowane z 1 strony na historycznym doświadczeniu wojen napoleońskich, kiedy to samotna wyspa przeci w całemu kontynentowi jak walczyła i wychowane bezpośrednio na tradycji pierwszej wojny światowej, kiedy na to w dużej mierze Brytyjczycy byli przekonani, że to oni wygrali tą woli i przy wszystkich stratach, które ponieśli przy całym wstrząsie, jaki pierwsza wojna stanowiła jednocześnie była powodem do dumy była powodem do przekonania, że oto główne dowiedliśmy swoich odporności rzeczywiście mamy do czynienia co wszyscy nawet ci, którzy nie lubili czy nie lubią Brytyjczyków podkreślał w czasie drugiej wojny światowej, że rzeczywiście ich żołnierze brytyjscy społeczeństwo brytyjskie en masse nie będziemy mówić jakich pojedyncza grupa Ciech, tym bardziej jednostka wykazały się olbrzymią odpornością 8 wyrastająca z takiego głębokiego przekonania o swej ważności znaczeniu w świecie, a to wg pana profesora jest zaczepiona w takim myśleniu imperialnym właśnie, bo myślenie imperialne mato do siebie, że jednak tych z dystansu do kolonii, w których działa się różne rzeczy są też wojny, ale to jest to co jednak daleki to są dalekie ziemie to, że tutaj jest tu takie przekonanie, że nie jesteśmy sami, że nawet, jeżeli stracimy wszystkich sojuszników czas pozostają najwierniejsi nasi sojusznicy czy nasze Dominique, a Kanada Australia Nowa Zelandia, a i tak jakby to były rzeczy, których już doświadczona, bo kanadyjscy żołnierze już byli obecni na Wyspach brytyjskich australijscy Nowozelandczycy żołnierze stacjonowali w Egipcie Palestynie Iraku, jakby były jasne dowody, że imperium stoi murem za nami 1 wyjątkiem Irlandii, ale nuta, jakby nikt się nie spodziewał niczego innego miasta nie był żaden jakiś tam szok po drugie, wyrastające z przekonania, że na wasze mamy tą par 3, jaką jest rolą na ich rzecz co by się nie zdarzyło na kontynencie to mamy ciągle najpotężniejszą flotę świata i na tej swojej wyspie jesteśmy względnie bezpiecznie, a wreszcie stoi za nami potęga imperium, które na pracę i w pewnym sensie pracuje na nas to znaczy mamy jego zasoby jego środki jego finanse w związku z tym znowu nie jesteśmy sami, nawet jeżeli Francja przegra, chociaż pamiętajmy, że jeszcze na początku czerwca nikt nie wiedział czy nie nie nie podejrzewał, że Francuzi tak szybko skapituluje a, ale tak był, więc to jest osobna kwestia natomiast tak czy inaczej, jakby to społeczeństwo często trudno dzisiaj zrozumie, bo to się są takie rzeczy dzisiaj trochę niepopularna, o których mówimy rzeczona było w i patriotyczne Radom, a w pewnym sensie także szowinistyczne to jest coś takiego co jakby dziś jest niemodne mówić o takich rzeczy, ale paradoksalnie to ten szowinizm wtedy czyni silniejszym ale w jakim znaczeniu szowinizm czy takiego, ale z nim po imieniu aroganckiego przekonania o swojej przyrodzonej wyższość ani uważali, że są lepsi niż Niemcy, że są lepszym państwem lepszym społeczeństwem w związku z tym co by się nie wydarzyło oni sobie dadzą radę, że mają tą wielką siłę i odporność, którą zawsze dowodzić, że już tak jakby cała nauka pamiętajmy, że historia też lekko histeryczna angielski, zwłaszcza publicznych, czyli ciasto zbliżą się po drugie, jak był wtedy uczono właśnie cały była to nauka właśnie sięga 8 wspomnienie wojen napoleońskich, kiedy miała się Napoleon podbija całą Europę jesteśmy sami, a mimo to na końcu i tak wygraliśmy wreszcie takie przyzwyczajenie, że wielka Brytania na początku zawsze przegrywa po to, żeby wygrać to są takie elementy pewnego mitu Narodowego mitu państwowego, które były bardzo silnie ugruntowane w społeczeństwie brytyjskim to znaczy takiego przekonania, że my nie możemy tak naprawdę przebić, a więc co by się teraz nie zdarzyło jakakolwiek, aby się katastrofa nie wydarzyła to w ostatecznym rozrachunku i tak wygra dlatego mówię wtedy to było oczywiście takie jest zupełnie inna sprawa ma sens wtedy to głębokie przekonanie było błędem mówimy o społeczeństwie zawsze jak czasami oraz występem na nie rozmawia owo pada takie 2 przykłady, które moim zdaniem pokazują specyfikę brytyjskiego społeczeństwa jednocześnie ich podejście do seksu pierwszy przykład tych to słynna sprawa zatrzymaniem dzieci nienawiść czy wręcz poza nim czyli jakie społeczeństwo, by zdecydował się nataki krok nie jacy rodzice jak na tarczy zaczynam się to wydaje aż niewyobrażalne, że jak to można własne dzieci, owszem, wysłać może doby, ale oderwać od siebie, żeby każdy pojechał gdzieś, gdzie jest bezpiecznie czy bezpieczniej przynajmniej prawda, a druga rzecz mniej poważna jest taka, że w czasie wojny wprowadzona do gry w golfa dodatkowy tymczasowy punkt Otóż, jeżeli piłeczka wpadnie do Leja po bombie to tego ruchu nie liczymy w, dlaczego ona, bo nikt nie jest w stanie przewidzieć, kiedy bomba spadnie Lech, więc na trudno mieć do zawodnika o to pretensji nie zdarza, by Brytyjczycy bardzo się bliscy macie takie podejście dla nas może czasami dziwne śmieszne, ale bardzo zdroworozsądkowe na czym i pełny etat jeszcze raz powtórzę przekonania własnego ziemi nie możemy tak naprawdę przy tak w słup gęstego zapasy mówi przypominający, że kilka tygodni temu podczas 1 z rozmów nie dotyczących historii na antenie Radia TOK FM muzyka dotyczących żywienia okazało się, że podczas drugiej wojny światowej w media, aby publiczny Wielkiej Brytanii tłumaczyły społeczeństwu, dlaczego piloci brytyjscy tak kapitalnie walczą w powietrzu latem, dlaczego mają taki kapitalny wzrok, ponieważ jedzą dużo marchewki służyło to temu, żeby społeczeństwo w ciężkich czasach niedoborów żywieniowych dostarczał w sobie witaminy, żeby też jadło marchewkę i ta stała się to oznacza, że to jest jakby z kwintesencja od, a dodam jeszcze gorzej, bo my zwykliśmy myśleć ciągle nie ma się w kategoriach dała się ugodą owca i t d. nie chcę tutaj mówić, że to było zupełnie inaczej wypada, że w dużej mierze sukces brytyjski, zwłaszcza w powietrzu był zasługą ciągle na bon był tym człowiekiem, który jeszcze w czasach rządu, bo wojna wywalczył przeznaczenie przez rząd dużych środków na rozwój lotnictwa ale jakby to, że raz był względnie dobrze przygotowany do drugiej wojny światowej było w dużej mierze zasługą Neville Chamberlain, czyli społeczeństwo, które mówiły o Chamberlain był dobry na czas pokoju ad 3 czy na czas wojny, a później powojnie no skoro nie ma wojny do Cho no to przegrywa wybory jest długa i głębokie racjonalizm taki znak, bo rzeczywiście jest tak dużych miast czy był potrzebny ktoś zdoła się tak jak cierpiałem specyficznym charakterze, aby na czas wojny natomiast pamiętajmy, że Churchill nie wziął się znikąd nie nie bazował na nic znaczyć Szambelan w dużej mierze to, że wielka Brytania w ogóle jakikolwiek sposób była przygotowana do wojny, chociaż niedostatecznie, żeby było jasne było zasługą właśnie czym Dylana, który oczywiście pożąda samuraja Bombol z Lubina był tym pierwszym premierem, który zrozumiał, że dosyć polityki pacyfizm może trzeba jednak, jeżeli mamy nie obudzić się z ręką w nocniku to musimy zacząć przeznaczać coraz większe środki na zbrojenia na przygotowanie się do kolejnej wojny Marzena tych środków była ograniczona ilość to przede wszystkim, jakby położył nacisk czy zwrócił uwagę, że trzeba właśnie te środki przeznaczyć na lotnictwo na jego unowocześnienie jego rozbudowę i rozwój i to jest w dużej mierze zasługa Szambelana co oczywiście nie przekreśla jego różnych błędów, które popełnił nie o to chodzi, żeby tutaj teraz go jakoś tam na piedestał wznosić go też obawy, że to właśnie taka prosta opozycja, że jakiś tam głupkowatych ugodowy Chamberlain kontra przewidującej jakże ten Churchill pamiętajmy, że ten obraz jest trochę dziełem samego Churchilla, który dziś po mistrzowsku sprzedał taki obraz, żeby samemu lepiej wyglądać finał w sprzedało, chociaż we wszystkich swoich braci dostał literacką nagrodę Nobla za m. in. swoje pamiętniki z drugiej wojny światowej Ion w dużej mierze stworzył ten negatywny obraz Chamberlaina ja nie mam do niego o to pretensji, bo to nie o to chodzi tylko, że tak, jakby Bratko mówię tylko, żeby pan też, że ten problem też nie było takiej znaczy też miał swoje zasługi tak to nazwijmy Churchilla, o czym warto trzeba pamiętać miał w swoim życiu doświadczenia wojskowe również pan zna, ale oczywiście, że także było w młodości wojskowym, które ważą koło tych doświadczeń nie miał, żeby było jasne, ale powiedzmy na tyle długo, że nie był kompletnym laikiem w sprawach wojskowych, chociaż też trzeba pamiętać, że miał wielkie wpadki jako mama w końcu Dardanele i Kańska poddali powoli to, że jego zasługa w cudzysłowie, więc w pierwszej wojnie światowej co dalej co jest bardzo ważne dla Australijczyków Nowozelandczyków, którzy osiągali oni wiedzą już w szkole chyba się urażona, że to jest coś zdziałać w naród australijski powstał wymagali Polina czytamy w ręczną mąż przedtem tabeli Queensland wszyscy mieszkańcy nowej Południowej Walii Victorii, którzy gdzieś tam czuli jakoś winą związek natomiast tam znali się Australijczyka, ale cóż za paradoks panie profesorze kolejna rzecz, która jest de facto klęską Rogali Poli było klęską no bo chyba tak jak to jest także chyba każdy naród ma bardzo lubimy biadolić jacy my jesteśmy ciągle rozpatrujemy tylko nasze klęski, ale chyba każdy naród potrzebuje swoich termo Pile jako takiego swoistego my tygla, w którym wytapia się pewna przekonanie o swojej wielkości, że właśnie ta w klęsce widzimy ten moment najbardziej chwalebne, bo to w klęsce testuje się charakter nie na testach co powiedział Piłsudski, że przegrać, ale walczyć dalej to zwycięstwo, a wygrać spocząć na laurach to klęska mniej to jest jakby w pewnym sensie to jest taki moment czy klęska pokazuje siłę charakteru SA ludzie pojedynczych i społeczeństwo i dlatego może właśnie Dunkierka była takim wdzięcznym tematem, bo to jest ta klęska, które pokazuje siłę charakteru pakietu nie jest kompletna klęska tylko to jest porażka, która stała się zwycięstwem, która pokazała właśnie siłę zdolność przetrwania umiejętność dopasowania się do sytuacji czy wreszcie upór, jakby w obliczu przeważającej siły takie ramy od Dunkierki zaczyna się kariera Harolda Alexandra 1 z najwybitniejszych brytyjskich dowódców drugiej wojny światowej, który pan dowodził przecież tylną Arriero Garda sił brytyjskich toną osłania odwrót to on jest tym ostatnim w wyższym oficerem, który wchodzi na najgorsze, jakby wtedy ta jego kariera się, jakby zaczyna na 3 rzeczy czy wtedy staje się tym tym czy życie zaczyna być zauważony konwent w zasadzie pan mówił dużo o tym, czym dla Brytyjczyków była Flota w takim Imagine arię tych, gdy w kluczowych cech potęgi państwa ma jednak muszę przypominać to wtedy imperialnego tak, ale w karierze zielone chce przy okazji rozmowy zapytać czy czy jeśli on wiele dekad później Margareta czy decyduje się, żeby wysłać na Falklandy flotę to ona bardziej liczy na to, że ludzie pomyślą aha to jest kolejna odsłona tego samego nieśmiertelnego cyklu, że oto nasza Flota po raz kolejny ratuje jakieś nasze interesy czy to było takie no trochę cyniczne, ale zagranie właśnie na tym, by przekonać społeczeństwo pomyśli ach to znowu jesteśmy w tej historii, w której jesteśmy co parę pokoleń, czyli Otto von myślę, że tak znaczy to było raczej nam się, że to było więcej rzeczy te 2 po pierwsze, błota co pan powiedział czy takie właśnie pewna, że odwołanie się do pewnego Imaginarium po drugie, trochę przypomnienie społeczeństwu brytyjskiemu ciągle jesteśmy mocarstwem, że to jest także nie można z nami pogrywa aż tak jak zagrali Argentyńczycy, jeżeli jednak nie jest także jesteśmy już tylko byle miały nerwem bez kłów w razie jednak nie damy sobie mówiąc kolokwialnie w kaszę dmuchać wprowadza po trzecie to oczywiście zagrywka także wyborcza to znaczy, że to nie jest przypadek, że po zwycięstwie szybko rozpisała wybory na powiedziała, że wygra, niech więc tak też trochę tak mogło cyniczna, żeby było jasne nie, ale to było też takie przypomniał, że po to, mu pewien element i planu przypominania Brytyjczykom, że i ciągle są może już nie są imperium, ale ciągle są ważnym znaczącym silnym państwem, które ma swoją Terre interesy na arenie międzynarodowej i co więcej jest w stanie tych interesów strzec nie jest skazany tylko na wielkiego sojusznika, jakim są Amerykanie, że jest w stanie samodzielnie tych interesów przynajmniej do jakiego stopnia strzec domu Brytyjczykom myśl w tamtych czasach po latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych bardzo potrzebna, bo oni rzeczywiście o tym, że w latach siedemdziesiątych w wielkiej Brytanii mówiono na kontynencie kochanym człowiekiem Europy czy coś co nam się raczej kojarzy z Turcją dziewiętnastowieczną jest to pewien element znowu tak jak Churchill po mistrzowsku rozegrał Dunkierka propagandowo tak pani tam 3 po mistrzowsku rozegrała się plan propagandowo jako element pewnego pełnej odbudowy dumy zbycia Brytyjczykiem a gitarzystów w tym sensie jest to porównywalne czy nie jest to takie samo doświadczenia, ale gdzieś tam jakiejś mierze porównywa lnie, ale ktoś może powiedzieć, słuchając pana profesora to niektórym brytyjskim politykom to wychodzi granie na tym cennym uzupełnieniem, bo jak wracamy już do dodania do do czasów nam bardziej współczesnych, czyli do tony ego Blaira i decyzję, żeby zaangażować się na czas wojny w Iraku mu na to chyba trudno teraz znaleźć kosz na Wyspach brytyjskich bronił tej decyzji, ale i tak każe też trzeba pamiętać, że to jest trochę efekt nie tego co się wydarzyło w toku samej wojny Kostrzewę nawet tego co się wydarzyło po wojnie co było wprost, że była efektem pewnych błędów amerykański czy Amerykanie bezbłędnie przygotowali plany kampanii bezbłędnie przygotowali plan jak wygrać tę wojnę naprawdę trzeba by pozwany czysto militarnym przyp bat tylko kompletnie się nie przygotowali co dalej, bo bierze liże po prostu pojawi się zaraz jakiś tam silny człowiek, który gada się poprzeć, które tam nic w okazało się, że Saddam Husajn zadbał, żeby nie było takich silnych ludzi innej okazji zieloni są kompletnie do tego nieprzygotowani i ja myślę, że ta niechętna postawa społeczeństwa brytyjskiego w wynikała tyleż starego rzeczywiście, że ujawniono, że tak naprawdę cały pretekst do wojny nabył w taki był uczelni do słabych nazwijmy to będąc grzecznym i ostrożnie, ale czy, gdyby to była wojna wygrana to chłopcy po niebie 3 miesiącach czy pół roku wrócił do domu to pewnie nigdy nawet gdyby wyszły te sprawy, które wyszły na pewno tak tak, ale dobra mam kwiaty, jaki jest wiemy różnie dyktator obalony tak jest nie obraz, jako że Lech wielka Brytania, bo stany Zjednoczone jak po później zaangażował się cały proces okupacji Iraku i ten proces nauki widać było, żeby po prostu kompletnie nieprzygotowany to się to było większym problemem niż sam udział w wojnie jako taki, a ona mogła budzić pewne środowiska wątpliwości oczywiście, że budziła natomiast czy większość społeczeństwa w tym momencie była przeciw nie wiem akurat nie jestem przekonany natomiast na pewno to co było potem nawet ewidentnie było gdzieś na koniec muszę zapytać pana profesora, korzystając z obecności tu studiowała w zemście za to dość czy czyta takie tezy twarde tezy publicystyczne od, o ile czasu głosowania referendum w sprawie brexitu, które coraz częściej w Polskiej prasie pojawiają, a mianowicie, że społeczeństwo brytyjskie przeżywa teraz taki wielki zwrot w kierunku żółtym ksenofobia takiego uświadomienia się z z powrotem sobie życie na wyspie i że świat zewnętrzny może być zagrożeniem zwrotu, który jest charakterystyczny dla byłych społeczeństw imperialnych, które przestają być odprawiani z puszczą pojawi się taki taki trochę właśnie nastawione na mniejszości, a może nawet na inne nacje on Polacy wreszcie cierpią czasu czasu na wyniku takich różnych sytuacji szturmem listy bez prowizji, a czy pan sądzi, że to, że rzeczywiście straszne rzeczy, żeby Brytyjczycy w pamięci uświadomić innym są 1 z wielu europejskich narodów niż mieszkańcy myślę, że coś z tym nie znaczy ja powiem tak znaczy tak, że wbre w pozorom stosunek Brytyjczyków do obcych zawsze byłem pełen nazwijmy to takich mieszanych odczuć jest taka książka ma już nieraz 10 lat temu wyszła, która w tej chwili nie pamiętam, ale o charakterystycznym tytule ballady w kolejnym z i teraz książka albo stosunku Brytyjczyków dała imigrantów, ale nie teraz tylko tak w ciągu właściwie od czasów napoleońskich dodała dodać do do współczesności ten stosunek Brytyjczyków był w 1 stanie byli dumni z tego, że różne nacje znajdują i szukają wielkiej Brytani schronienia przed dysputy z mamami euro w listach do Bytomia oraz drugiej stronie, jakby gdzieś tam dawał o sobie znać te przekonania swojej przyrodzonej wyższości dla przyszłości w związku z tym ten stosunek było mniej jednoznaczny zróżnicowany ambiwalentny i to jest bardzo złożony ani nigdy wbrew pozorom nie byli tacy bardzo mało, że tak powiem Bogu niech nas nie myli nasza w Londynie, bo my mamy taką się na zielonych nie Londyn jest od dawna jest kosmopolitycznym miastem, gdzie oczywiście ten natomiast na wprost trochę tak nie jak chcemy poznać stany Zjednoczone to nie jedziemy do nowego Jorku pojedziemy na miły gest zobaczymy zupełnie inna Ameryka niż nowy Jork, bo nowy Jork leży przy Ameryce ani w Ameryce czy nawet jak pojedziemy do Bostonu, który też stan wschodnie Wybrzeże to zobaczymy troszkę inny świat niż na wymiar po by trochę tak samo jest w wielkiej Brytanii, że mamy Londynie reszta ta reszta już ona zawsze była taka trochę może niechętna za to za mocne słowa w każdym razie wstrzemięźliwi, a nie zdystansowana zresztą ten brytyjski dystans jest nam druga rzecz jest taka, że pamiętamy że, aby Brytyjczycy w którymś momencie to nie jest kwestia teraz przy brexicie, a tylko ona sięgała przynajmniej początku lat 70 lat więzienia wcześniej, aby uświadomić sobie, że właściwie, jeżeli nie ma imperium to co z wielką Brytanię, a czy co łączy Szkotów Walijczyków Irlandczyków i Anglików do tej pory łączyło imperium, a jak braknie tego imperium to właściwie Okaj w przypadku Walijczyków nie przesadzałbym z tamtym separatyzm Mbank jest taki trochę odgórnie narzucony tak naprawdę większej wagi niczego w momencie, kiedy wprowadzano autonomii wcale nie była tak strasznie pro autonomiczne, a nawet tych, którzy mówią po walijsku Irlandia Północna to wiemy, że zupełnie inny kazus tam też jest bardziej złożony, ale rzeczywiście w przypadku Szkocji na ten ruch emancypacyjne niewątpliwie od przełomu lat sześćdziesiątych siedemdziesiątych nabierał siły Janus był coraz silniejszy i autentyczny oddolny i wyrasta z rzeczy się z takiego zadania są pytania na dobrze jak Szkoci byliśmy częścią Wielkiej Brytanii jako cień wielkiej Brytani współtworzą sami imperium, ale jak nie ma tego imperium to właśnie płaca ta jest także ja nie twierdzę, że większość Szkotów uważa, że chcą rozwodu z wielką Brytanią, a szczerze mówiąc o myślę, że to jest, tak więc jeśli w tej chwili w tych i test troszkę kazus jak mieszkańcy Quebecu i Kanada znaczy głośno mówią zawsze o tym, że nie chcą być osobno, ale dochodzi do referendum domaga się okazuje, że niekoniecznie w przypadku Szkocji mam wrażenie, że to jest taki trochę podobny kas znaczy dużo mówimy, ale jak przychodzi do decyzji to jednak wiedza może jednak nie może jednak w dajmy jeszcze szansę raczy i tak nikt nie twierdzę, że ta Szkocja nigdy nie wyłączy się z Wielkiej Brytanii, ale ważne, że pojawił się sam problem problem, który jest widoczny i z którym rzeczywiście trzeba sobie poradzić rzeczywiście dla wielu polityków brytyjskich PS trochę tak, że przynależność do Unii Europejskiej tworzy pytanie nowości jak należymy do Unii Europejskiej, dlaczego mamy należy jako Zjednoczone królestwo Ania osobne państwowości co za różnica jak nie twierdzę, że to jest główny element myślenia czy główny nurt, bo jest też drugi nurt to znaczy rzeczywiście my mówimy, że nasi politycy mają czasami różne obsesja, ale pamiętamy wszyscy politycy na świecie mają różne obsesję niezależnie od 3 bar w politycznych i ja rozmawiałem poeta parę lat temu z takim Brytyjczykiem profesorem 1 z uniwersytetów, który był bardzo eurosceptycznej, który uważa, że ja muszę nie podoba znalezienie do wielkich Niemiec ja wiem, że ta brzmi jak brzmi jak walczyć mógł mieć taką prośbę ciekawym, bo ta ameba zazwyczaj lubię patrzeć to u nas takie są demony krążą, ale to nie są tylko nasze demony, jakby to są demony, które gdzieś tam głośniej lub Cisnej pojawiają się w różnych Brytyjczycy byli w nowo nie twierdzę, że to obóz w decydującym o ziemi, bo to jest mnóstwo czynników na czym kolejny czynnik jest taki, że mało my patrzymy na wielką Brytanię przez pryzmat Londynu czy południowo-wschodnia w nim najczęściej ta ma teraz się, że pojedziemy sobie na północ SA i zobaczymy te miasteczka, w których nie ma nic zlikwidowana przez ms likwidowano kopalnie czasami naprawdę bez sensu, bo cała zlikwidowano sensu tu z sensem, ale część kopalni pani tacie likwidował bessa się na zasadzie takiego, żeby zniszczyć ruch związkowy głównego konkurenta to i tak ci ludzie dzisiaj tak jak darami n p. właściwie piel największym pracodawcą jest państwo czy to w postaci centralnej czy samorządach drugim pracodawcą z uniwersytetu w aresztach żyje w zasiłków na, toteż pokazuje, że to społeczeństwo ma wielkie problemy, bo ten trend ten cud gospodarczy, który czasami mówi nam dotyczy Londynu południowo-wschodniej Anglii, ale już więcej to jest różnie, ale i ci ludzie też, jakby zadających pytania co nam Unia Europejska dała, dlaczego mamy być tacy szczęśliwi z Unii Europejskiej, jeżeli się nic nam nie dała, jakby długo, by można dyskutować, bo daleko od Dunkierki odeszliśmy malucha do Dunkierki, ale to jest jakiś tam element nie taniego takiej świadomości brytyjskim kończy zaś rozmowie przypomnę, że zaczęliśmy od silnych przypomnienia, że film Dunkierka już w kinach i warto się na niego wybrać czy film Christophera Nolana bardzo chciałem podziękować naszemu gościowi, którym dzisiaj był pan prof. Michał Leśniewski z Instytutu historycznego Uniwersytetu Warszawskiego dziękuję bardzo dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA