REKLAMA

Wszystkie polskie książki w Warszawie. Cezary Łasiczka rozmawia z dr. Tomaszem Makowskim

Studio Plac
Data emisji:
2017-08-17 09:50
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:35 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka dla studio plac z państwa i moim gościem jest dr Tomasz Makowski dyrektor biblioteki narodowej dzień dobry panie dyrektorze dzień dobry słowo biblioteka zachęca brzmi swojsko przyjaźnie lokalnie narodowa sprawia, że stajemy na baczność sortujemy my albo po ruszymy się pod z ogromem tego ciężaru jak to wszystko połączyć jest biblioteka narodowa to jak połączyć tę przyjazność lokalność jednak z pełną odpowiedzialnością dziejową to jest bardzo Rozwiń » słuszne pytanie, zwłaszcza w kontekście warszawskim i polskiej biblioteki narodowej akurat tak się składa, że 2 7 0 lat obchodzimy powołania pierwszej biblioteki narodowej, choć jeszcze nie pod taką nazwą 8 sierpnia 1 70 0 czterdziestego siódmego roku raczej niepowołania otwarcia było powołane wcześniej otwarcia dla publiczności w Warszawie właśnie biblioteki braci Załuskich taka jest popularna nazwa, ale to była faktycznie biblioteka publiczna później otrzymała nazwę biblioteki Rzeczypospolitej, kiedy przeszła już na własność państwa, a faktycznie była już pierwszą biblioteką narodową od początku, a co warto powiedzieć od razu była największą biblioteką osiemnastowiecznej Europie otwartą publicznie dla wszystkich to było 200  000 woluminów na samym początku, a nie jest pod koniec osiemnastego wieku już 400  00 0 z tego samych rękopisów było ponad 10  00 0 było naprawdę ogromna biblioteka oczywiste już wtedy jakiś taki plan systemowe jak ona ma działać na motorze z 2 1 40 nie skończyła dość szybko to jest cenne, ale pytanie czy to były przypadkowe zakupy czy to był jakiś systemowy plan to niebyły przypadkowe zakupem nie już w 1 7 30 30 02 . roku Court, czyli my 1 5 lat przed otwarciem powstał program program opublikowany zresztą po polsku i po niemiecku program budowy bibliografii tej biblioteki, o których mówimy o zgromadzeniach zabytków piśmiennictwa polskiego, ale także całej wartościowej literatury Europejskiej także zdaniem biblioteka została otwarta nie był już program zgromadzenia czy program jej ideowe samej biblioteki to co ważne i bibliotekarzy układała się z wielu historycznych kolekcji założyli ją 2 bracia nie bardzo dobrze wykształceni 2 bracia biskupi, a zatem w posiadającej w owym czasie ogromną ogromny majątek, zwłaszcza biskup krakowski Andrzej Stanisław Załuski jego młodszy brat Józef Andrzej nie nie tylko podróżowali po świecie, ale stworzyli grupę agentów, którzy kupowali najlepsze książki angielskie francuskie włoskie sami sprowadzali niezwykłe dzieła do paczki co ciekawe do Warszawy, mimo że założycielem i głównym fundatorem tej biblioteki był biskup krakowski to jednak uznano, że uznano, że Warszawa jest centrum już wówczas na początku osiemnastego wieku ten centrum, w którym taka biblioteka powinna się znaleźć sama pierwsza myśl w ogóle to był 1 700 20 02 . rok, kiedy Andrzej Stanisław objął biskupstwo płockie je odziedziczył biblioteka swoich poprzedników w rodzinie m. in. biblioteka im Ludwika Solskiego, a także prymasa Olszewskiego bardzo dobrą biblioteka i sprowadzają do Warszawy najpier w do klasztoru Karmelitów potem na Maryję Will aż w końcu kupując pałac Daniłowicz słów, które państwo doskonale znają, bo został odbudowany po drugiej wojnie światowej dzisiaj się tam znajduje ZAiKS, czyli tzw . dom pod królami też dawna biblioteka ta pierwsza biblioteka narodowa biblioteka Załuskich to 2 70 lat temu się wydarzyło ta biblioteka była słynna znakomita, a także Katarzyna druga, kiedy nie jest następował trzeci rozbiór Polski wśród punktów koniecznych do wykonania było przewiezienie biblioteki Załuskich do Petersburga coś bardzo szybko się stało Zosia z dużymi stratami w czasie podróży i tam stała się od razu początkiem nowej biblioteki carskiej, której nie było Katarzyna w następnym roku kazał wybudować od razu osobny gmach dla tej biblioteki w ten sposób ta 1 kolekcja stała się początkiem 2 bibliotek narodowych paczki i rosyjskiej, które przeskoczą nas do współczesności dzisiaj biblioteka narodowa, jakie ma zadania cele zapewne można to by znaleźć się w nim napisane bardzo oficjalnie na stronie, ale zastanawia się dla kogoś, kto na krzyż, który przerażony, bo budynek dla oka trochę już powiedziałbym taka architektura nieświeże, ale nie oni dziś rozmawiamy, ale położone w przepięknym miejscu na polu Mokotowskim w Warszawie na, ale jednak narodowa instytucja, więc z 1 strony ma bardzo ważna z drugiej strony jako biblioteka zachęca do tego, żeby przychodzić czy ceny za niezwrócenie książki są wyższe niż normalny 2 tysiące nie ma żadnych takich scen, dlatego że nie wypożyczamy na zewnątrz może korzystać na miejscu NATO, że jesteśmy tą jedyną właściwie taką, która całość dorobku piśmiennicze ego ma przekazać następnym pokoleniom także nie możemy wypożyczać korzysta się tylko na miejscu jest oczywiście forma, jaki można wszystkiego korzystać, czyli nasza cyfrowa biblioteka Polona, w której każdy może korzystać z 2 4 godzinna dobę z naszych zasobów to prawie 2 1 000 00 0 obiektów w tej chwili zadania się tak naprawdę niewiele zmieniły się od osiemnastego wieku chcemy zgromadzić całość piśmiennictwa polskiego i tego drukowanego, ale także tego ręką silnego mamy egzemplarz obowiązkowy od 1 700 osiemdziesiątego roku jak jest skrupulatnie lub nie podchodzą instytucje podmioty w Legii bardzo dobrze, odkąd jest elektroniczny i SB Jan, czyli wydawcy rejestrują swoje numery wydawanych książek na w naszym portalu, który bardzo wygodne pozwala im też kontrolować czy wysłali go nie przesłanie jest będą jedynie przesyłanie egzemplarza obowiązkowego zazwyczaj nie wynika ze złej woli po prostu się wydaje książki chce się szybko sprzedać i pamięta się o o wszystkich obowiązkach, a roczna stawka teraz do roku dostajemy stałego wokół książki w tej chwili jest to dużo lepsza co widzimy we wpływach, które są absolutnie gigantycznej ten rok 20 1 7 będzie największą część działkowych szantażu obowiązkowego dużym stopniu dzięki elektronicznemu i SB nowi, czyli numerowi każdej książki i gdzie tego co się dzieje z tymi książkami przecież kotek co roku wpływa coraz więcej więcej no to trzeba to gdzieś składować tak to jest my mamy w tej chwili prawie 10  000 000 jednostek, bo mówimy tutaj o książkach, ale także czasopismach gazety tygodniki miesięczniki roczniki wszystkie nuty wszystkie klasy wszystkie ma PRL-owskie Globus nie noszą przesłane w postaci płaskiej bez czaszy tylko samo wydrukowaną mapa, która jest na Globus naklejona, a także wszystkie płyty z muzyką czy z filmami to wszystko do nas trafia w ramach sąd zaś obowiązkowego też prawie 200  00 0 jednostek rocznie trafia oczyszczono naszego magazynu szczęśliwie daje nam się tak gospodarować nim, że jeszcze przez jakiś czas uda się w nim znaleźć miejsca drugi magazynem w podziemiach biblioteki jest wielkie repozytorium cyfrowe, do którego trafiają wszystkie publikacje elektroniczne, która też są przesyłane jako egzemplarz obowiązkowy my także doszło w pomieszczeniach dawnej drukarni też symboliczna zmiana dawnej drukarni na wielkie repozytorium cyfrowe oraz biblioteka narodowa soczyście dużo więcej zadań są 3 instytuty naukowe i 1 zajmujący się konserwacją w czasie drugiej wojny światowej my jako biblioteki straci 7 0 straciliśmy 70 % naszych zasobów, ale biblioteka narodowa sama straciła niemal kompletnie podpalone przez nie przez Niemców po powstaniu warszawskim ma zbiory rękopisów starodruków rękopisów stracić 50  00 0 tak już nikt nie tworzy, a także kolekcję grafik rysunków czy inne być może Carl Jung stąd każda rzecz, która została nawet w złym stanie jest nas przechowywana bardzo delikatnie i powołany jest osobny Instytut konserwacji i 1 z największych z najlepszych na świecie, które się tym zajmuje wydaje nawet własne czasopismo naukowe, a także Instytut biograficzny, który zajmuje się w tej chwili zmiana opisu zbiorów na bardziej przyjazne Natan, który pozwoli państwu korzystać bez problemu z naszych serwisów czy Instytut książki Czytelnicy faktu się zajmuje badaniami czytelnictwa badaniom historycznym biblioteka narodowa to są również dotacje dla bibliotek, w których publiczne służby mogą kupować książki net to to jest zadanie ne centralne biblioteka narodowa to jest się dziś o współpracy międzynarodowej to rząd też nowe zadania zastanawiamy się nad inne na to chociażby archiwizacja internetu dzisiaj możemy Gdańsk co może on bardzo małym zakresie robić ze względu na ograniczenia prawne, ale także proszą imprezy promujące czytelnictwo, choć też małym zakresie, bo my nie jesteśmy agencją promującą czytelnictwo jako tak jesteśmy odpowiedzialni za zachowanie dziedzictwa biblioteka narodowa po to, 200  00 0 jednostek rocznie pewnie będzie więcej więcej RM co 5 lat to jest 1 000 000 nowych jednostek, ale są te najcenniejsze, który jak się mówi to wszyscy mówią, a tak tak 5 najcenniejszych pytanie pewnie pierwsze zdanie to co co to znaczy, że co najcenniejsze, bo te najcenniejsze da się, że nie da się wycenić i teatr jest bardzo trudne pytanie nie jest kilka innych miesięcy temu udało nam się kupić na rynku pierwsze wydanie sierotki Marysi, którego nie do zdobycia praktycznie i to w stanie idealnym to byłoby dla mnie to jest dla mnie wielkie wydarzenie, bo wiele nam też powiedziało, a po samym wydaniu o czytelnictwie w idiocie pensja żołnierza złożone z racji Acta to do niej nie tylko raz wydarzeniem apelowaliśmy wiele dziesiątków lat na NATO pierwsze wydanie następnych mieliśmy bardzo dużo, a to pierwsze było prawie nieosiągalne, ale jeżeli miał taką piątka rzeczywiście na stosują też są różne kryteria to na pewno będzie to Kronika Galla Anonima rękopis kroniki Galla Anonima nie ma oryginału, ale my mamy najstarszą kopię 14 wieczną to na pewno będzie rocznik Świętokrzyski dawne, czyli tam te 2 najważniejsze zdania Dąbrówka przybyła domieszka Mieszko został ochrzczony początek państwa polskiego to na pewno, a zaliczyłbym do tego rękopis znaleziony w Saragossie, który posiadamy czy pana Culture przesłanie pana Cogito Zbigniewa Herberta, ale może bym zaliczył też grypsy więzienne z obozów koncentracyjnych, która też posiadamy goście wśród 30  000 rękopisów pewnie połowa się nadawała na taką lista ma to niby dlaczego z tego usunąć złotą legendę z piętnastego wieku zdobioną w razie na najpiękniejszych także Włosi jak organizują wystawę poświęconą malarstwu z tego czasu to zapraszają to nasz egzemplarz, ale z druków z formacja Ada, czyli 1 z 4 istniejących przepięknych druków zdobionych dla 4 różnych członków rodu Sforzów tekst, który miał budować legendę rodową i na 11 4 egzemplarzy ten jedyny podpisane pięknie zdobione przez Gianniego Pietro białego rzeczy nie do wycenienia w żaden sposób, a może będzie pierwodruk Schulza mama i archiwum Schulza od kilku lat kupione do naszych zbiorów, a może tekst Leszka Kołakowskiego archiwum podarowane przez 3 rządowe i można, by wymieniać tak naprawdę mnie bardzo dużo teraz jak robię przegląd szybko ner skarbca to my myślę co jeszcze rękopisy Chopina cześć największy zbiór rękopisów Chopina tak długo mecz roku zarząd spotykamy się w bibliotece i zastanawiamy się co powinniśmy dodać najnowszych nabytków do naszego skarbca co tak naprawdę kupiliśmy bezcennego nasi słuchacze zapewne czujnie zauważą słowo Skarbiec i pewnie pomyślą sobie ciekawe, gdzie jest Skarbiec -li ile tam jest zamków ne, ale to, gdzie jak wygląda ile zamków jest schodów i kto ma kody to zdaje się najpilniej strzeżona tajemnica naszego państwa myślę, że 1 z pilnie strzeżonych tajemnic to może pan powiedzieć Oskar nie mogę powiedzieć mądrego powiedzieć, że jest naprawdę bezpieczne, że bardzo nowoczesne, że otrzyma wiele działań wojennych i rzeczywiście te straty, które w czasie wojny ponieśliśmy one nie dotyczył skarbca na torze w sierpniu trzydziesty dziewiątego roku skarb został wywieziony do Kanady przez Rumunię i tam się zachował na szczęście natomiast teraz takie warunki nasze zbiory posiadają zarówno w tym głównym magazynie jak w skarbcu liczą na najwyższym poziomie warunki klimatyczne i też ochrony są na niezwykłym poziomie to tyle mogę powiedzieć mogę też wchodzić, jeżeli ktoś myśli, że ja wiem wszystko na ten temat to taki jest dozwolona procedura pozwól, że ja pana po małym i zatrzymała skopać po ilu minutach wyznał pan wszystko jak nas powiedział wyznam jeżeli, jeżeli bym się złamało to i tak znam tylko część tej procedury NIK jakąś całość, a nikt nie zniknie z całości to może coś nie istnieje Józefa Walczaka zechcą wejść do skarbca pokazy wyniknie dla całości zbiory na zawsze przepadły procedura jest tak skonstruowana, że by nawet najsprytniejsi się nie zorientować no dobrze Skarbiec Szanowni państwo, gdzie są najcenniejsze no właśnie czy takie rozumienie niemożliwe do tworzenia tak czy takie, które są ważne dla euro trudno zrozumieć cywilizacje w ogóle nie rozmawiamy tylko o polskim piśmiennictwie rozmawiano o światowym mamy rzeczy, które są bezcenne w kontekście świata tak jak mówił nos formacja Jazz stworzoną w stworzonej we Florencji 1 40 0 dziewięćdziesiątym roku, ale może zrozumieć, że to leży, gdzie zamknięte nie wiadomo, gdzie nie wiadomo co w ogóle istnieje szansa, żeby został przyhamowany już dawno jest soczyście zeskanowanych udostępniane co jakiś czas na wystawach co można zobaczyć oryginały rzadko bardzo, ale jednak udostępniane, a dawka przepiękną przepiękne atlasy renesansowy Ptolemeusza włoski sąd ma tylko takie egzemplarze rękopiśmiennych dr Ireneusz, a jedynie w Watykanie nie w bibliotece watykańskiej drugi jest u nas przepiękne do przepięknego ma również ma pan wizualne wystawa Jan dotknąć szczególnie dotknąć nie, dlatego że mamy kwaśne palce miał oboje są słodkie potwierdzony potwierdzone informacje o dotyka się tylko w rękawiczkach większość zresztą z tych obiektów przeszła konserwację inny skład taśma jest przechowywana w postaci pojedynczych map nie nie trzeba już ponownie ner tak, żeby najlepiej przetrwały, ale MON może najcenniejsze są to rzeczy, które budzą jakieś emocje, które w naszych zasobach się zachowały może przezroczysta urna z prochami po bibliotece książki jak wiemy nie palą się do kosza Popiela ciężko podpalić całą książkę blok książki i mamy po tym co zastaną po podpaleniu magazynu biblioteki narodowej na fragmenty tych książek zachowane w szklanej urnie, która pracuje nad tarczą ciasta te prochy opadają i pewnie zaskoczy 200 lat opadną całkowicie jak memento przechowujemy jeszcze widać kształt książeczki popieramy jest 400 czwartego roku także tych historii soczyście bardzo dużo dobrych złych Maria powieści o tym jak w kupowana książki różne książki mówił też rękopisach, kiedy myślimy o książkach korespondencja Leibniza może dla niektórych będzie Warta zachowana w naszych zbiorach, którą kupili bracia załóżcie, na której z aukcji wspomniał pan jeszcze o archiwach czy też takich kolekcjach, które albo są nabywane przez bibliotekę narodową albo są darowane, czyli tutaj punktem meczu kluczem jest osoba tak albo ich zbiorczym mamy właśnie pisarzy autorów poetów, ale przecież też ci jazzmanów kompozytorów muzyków po, których albo jest zbiór tekstów rękopisów trafiła, bo sami przekazali ich tak to są to ty też zaczynamy się otwierać na kulturę popularną jednocześnie mamy 1 z najlepszych zbiorów muzyki klasycznej poczynając od Chopina i mówię to oryginała uroczyście drukowane nuty mamy niemal w całości mówimy o oryginalnych rękopis SA, ale także mamy Komeda czy Agnieszką Osiecką Maryla Rodowicz i wiele wiele innych zaczynamy też otwierać się na banana współczesną nie tylko literatura niektórzy żyjące autorzy nam przekazali swoje archiwa duża mniejsza, a także muzycy zaczynamy rozmowy z muzykami na ten temat chcemy zachować dziedzictwo tak jak on jest piosenka Agnieszki Osieckiej budowały naszą wyobraźnię podobnie jak Maryli Rodowicz czy Kołysanka Komedy z dziecka rozmiary też coś co co jest cenne i zasiał proszę zobaczyć Skarbiec biblioteki brytyjskiej 1 z najwspanialszych bibliotek w ogóle najcenniejszych może nawet najcenniejszej bibliotek i na świecie rozpoczyna się od tych najstarszych rękopisów z kodeksem syna chińskim czy nie Aleksandry miejskim, a kończy się Jasnej Bitelsów, dlatego że jest to część naszej kultury i osoby te się w bibliotece narodowej i nie tyle tego nie na euro na razie w i mamy różne ciekawe rzeczy no mamy listę Erazma z Rotterdamu n p. pisane do Polaków w bardzo ciekawy świadczący o bardzo bliskich stosunkach polskich intelektualistów 16 wieku liczyliśmy na kogoś więcej płyt sprzedali na wsi oraz z Rotterdamu na duże, ale też mamy sporo, a propos rekordów rękopisów związanych Stanisława Hozjusza Emu, który najwięcej z Polaków wydrukowało szesnastowiecznej Europie jak się okazało, a wkrótce jej elity wkrótce pewnie pan doprecyzuje co znaczy wkrótce nowa lepsza biblioteka czy biblioteka odnowiona jest tutaj rewii Redy Viva chłop tak biblioteki muszą się zmieniać takie jak się zmieniają technologia także się zmieniają oczekiwania użytkowników rzeczywiście nie biblioteka rozpisać konkurs na zmianę wnętrz publiczność, czyli czytelni bardzo mocno wygrało studio Tomasza Koniora nos z lepszych architektonicznych inne grupy w tej chwili dla tych, którzy się nie orientują w architekturze to śmierć i autor budynku w NOSPR w Katowicach 1 z najlepszych sal koncertowych w tej chwili na świecie i nie będziemy zmieniali oczywiście bryły samej biblioteki, a szkoda w wymieniamy ją mocna czy wymieniamy elementy, które winny, które już nie wytrzymają próbę czasu biblioteka Zaza zaczyna przypominać bardziej po projekty, które były, a samo wnętrze chcemy zmienić, dlatego że biblioteka została zbudowana tuż przed erą internetową jest nie nie do końca przygotowana do tego, ale także biblioteki z założenia, jeżeli są budowane tu o to, żeby się zmieniać tak jak się zmienia oczekiwania naszych użytkowników najważniejsze, żeby się nie zmienia wały na niekorzyść, a ten projekt, który wygrał konkurs, który ma już leśną dofinansowanie spełnia też standard znaczy nic nie stracimy jest zalet tego budynku, a znacznie poprawimy jakość, ale także statek i kiedy ta nowa lepsza biblioteka narodowa otworzy swoje podwoje od 20 20 roku już na pewno państwo mogą przechodzić, ale co jest ważne, by nie zamkniemy nawet na 1 dzień biblioteki jest już przygotowane alternatywne scenariusze alternatywna czytelnia na państwo oczywiście mniejsza niż w tej chwili inne tak, żebyśmy nie nie zamykali na naszych zasobów przed innymi co ważne przypominam, że nasz czytelnik w tej chwili są znakomicie oblężone mamy klimatyzowane czytelnie, więc największe upały można korzystać u nas książek frekwencja rzeczywiście ogromna w tej chwili, ale nie zamykamy również na czas remontu udostępniania po to, żeby realizować nasze hasło, które od kilku lat bardzo mocno realizujemy w lesie streszcza do prostego zdania otwieramy magazyn zarówno działalność cyfrowa, jakiej zmiany architektoniczne mają na celu jak najszersza udostępnienie naszych zasobów naszej kultury to co się podoba to zdanie złożonego z podmiotu o wrażeniach AAA, a jednak nie znają się latem można dodać wyrazy jak Anglicy krachy jednak żołnierze 3 0 wieków piśmiennictwa spogląda na noc otwieramy magazyny PL bin, ale też Czarnolas byłby dumny, a właśnie mamy 1 autograf Jana Kochanowskiego Apropos naszych magazynach jedynek, które się zachował, czyli wierszy Diaz nam Hanna niestety tekst po łacinie nie mamy żadnego w języku polskim nie może odprawie posłów greckich zachowały się 2 oryginały to jednak żaden nie przetrwa ani żadna kopia dla reaktorów przygotowana do wystawienia w Warszawie czyli, ale i on pan wspomina o tym, budynku, który znamy na środku pola Mokotowskiego on został wybudowany w dość niedawno, bo projekt konkurs na projekt pierwszy był w 19 6 3 roku, ale rozpoczęto prace w końcu lat siedemdziesiątych, czyli wtedy, kiedy przychodził kryzys na Polski wszelkie prace zostały zakończone w dziewięćdziesiątym dziewiątym roku, ale biblioteka po zaborach została otwarta w 19 20 ósmy roku między 20 08 . a końcem lat osiemdziesiątych biblioteka była w wynajętych pomieszczeniach w bardzo wiele miejsca biblioteka przed wojną znajdowała się w budynkach Uniwersytetu Warszawskiego, czyli w Pałacu Potockich na na nas na rogu krakowskiego Przedmieścia była, a w w gmachu SGH na Rakowieckiej w długi czas koło 8 miejsc, w których bibliotekarz znajdowała w całym w całej Warszawie także dopiero w latach osiemdziesiątych przenieśliśmy się do napra w Mokotowskiej, czyli biblioteka otwarta cały czas pomimo tego, że będzie remont wnętrz, który zostanie zakończony około 20 2 0 roku to nawet na 1 dzień nie zamykajmy można wpadać oglądać, ale też można cyfrowo korzystać z zasobów tych, które zostały zdigitalizowane bardzo dziękuję to dr Tomasz Makowski dyrektor biblioteki narodowej był państwa mają goście dziękuję panie dyrektorze dziękuje Cezary łasiczka dla studio plac Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: STUDIO PLAC

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA