REKLAMA

Jak ma wyglądać niepodległa Polska? Trudne pytanie na które padały rożne odpowiedzi na początku ubiegłego wieku. Rozmawiają prof. Grzegorz Nowik i Paweł Sulik

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-08-10 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:10 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM słuchamy Radia TOK FM przyszedł czas na cykliczny cotygodniowy program koło historii dziś w naszym studiu prof. Grzegorz Nowik Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku dobry wieczór dobry wieczór w, a na stole w studiu Radia TOK FM karta kwartalnik historyczny nr 90 drugi, w którym wspomnienia Michała Romera w kartach chwali się jechał rowerem, bo w grudniu dzienniki pamiętniki wydała w takim dużym wydawnictwie Rozwiń » i słusznie, że się chwalić dlatego, że kiedy czytam co piszą Michał Romer z, kto inny fragment tego są w karcie tutaj natrafiamy na w niego wspomnienia z obozu obozu internowania w Szczypiornie, o którym myślę, że część słuchaczy słuchaczek wie, że taki obóz był, ale chciałbym, żebyśmy panie profesorze zaczęli od tego kto się w tym obozie znalazcy i na morze kim był Michał Romer najpierw nadarza się z Agatą byśmy rozmawiali po Wielkanocy pierwotnych a, ale krótko trzeba powiedzieć, w którym Michał Romer był przedstawicielem spolonizowanej go rodu można powiedzieć szlachty Kurlandzkiej wypisał się jedni się pisali już przez Romer no chociażby znani są ci ci rowerowi z atlasu słynnego, który był przygotowany na konferencję pokojową przed wojną wszystkie dzieci uczyły się zawczasu Romera mówi o konferencji pokojowej w Paryżu prawda, gdzie ukazywał strukturę geograficzną ziem Polski natomiast Michał Romer był on pochodził z Litwy z tej gałęzi i uważał się zaliczki na krajówce to znaczy ukształtowany w kulturze polskiej można powiedzieć mentalnie kulturowo był Polakiem natomiast politycznie uważa się za Litwina w takim znaczeniu jak Mickiewicz 3, który pisał Litwo Ojczyzno moja pani prof. Piłsudski mówił o sobie stary Litwin i na ochotnika na ochotnika postanowił jako wyraz swojej swoich przekonań i swojej swoim opcji antyrosyjskiej propolskiej niepodległościowej wstąpił do regionów i w 19 1 5 roku przez neutralny kraj dotarł do Galicji dotarł do Królestwa polskiego już wtedy zajętego przez przez państwa centralne i wstąpił na ochotnika do Legionów służyły w nich przed przerwami blisko blisko 2 lata aż do 19 1 7 roku właśnie w tej w tym numerze karty jest ten fragment jego wspomnień związanych z kryzysem przysięgowym i pobytem w obozie w Szczypiornie czytam dzienniki numerami Romera i nie jest w stanie zrozumieć co to znaczy być krajan to znaczy krajowcy krajowcy przynoszą tak co to znaczy być człowiekiem, który od, którego rodzina od pokoleń mieszkała geograficznie na Litwie jest wrośnięty w Polski patriotyzm tak go rozumiemy, że są Polska literatura polskie dążenia narodowowyzwoleńcze i t d . tak dalej, a z drugiej strony co chwila natykamy się na takie nataką dłoń wyciągnięta w kierunku i teraz uwaga etnicznych Litwinów, którzy uważają, że ich państwo powinno być państwem w dystrykcie litewskim mało tego on jeszcze dużo sympatii myje kieruje do Żydów do Niemców, a i może powinien paść wcześniej długo Białoruś właśnie i boję się, że w 20 01 . w 20 1 7 roku trudno zrozumieć te to i tak, ale to będzie może temat na jakość następną audycję mieliśmy dzisiaj mówicie szczypior nie dojedziemy za darmo natomiast my natomiast bycie obcokrajowcem to jest poczucie przynależności do kształtu my historycznego dawnego wielką na wielkiego Księstwa litewskiego którym, owszem, przed rozbiorami do pozycji narodu politycznego sprawowała warstwa szlachecka później ziemiaństwo natomiast jeśli chodzi o tę warstwę mieszczańską to są, polemizując się Niemcy to są Żydzi to są również Polacy natomiast jeśli chodzi o warstwę chłopską mamy tutaj i Białorusinów i Polaków Litwinów są to bardzo przemieszane i grupy ciężko jest wyznaczyć granice i przedziały to jest wreszcie świadomość, że są Białorusini katolicy są Białorusini prawosławni Unia została zlikwidowana na ziemiach wielkiego Księstwa litewskiego za cara i pozostałości to tylko na jakiś tam fragmentach Podlasia później pozwolono im przejść na katolicyzm są wreszcie Żydzi, więc na tę mozaikę narodowościową budzenie się nowej świadomości nakładają się dawne dawne podziały etniczne podziały religijne i jak jak zbudować jak odbudować historyczne wielkie Księstwo litewskie to było wielkie wielkie pytanie znaku, dla których każda z nacji, a wewnątrz nacji różne grupy odpowiadał zupełnie inaczej, a Traczyk, jaką widzisz przyszłość odrodzonego kraju już wraca powoli do pierwszej wojny światowej do obozu w Szczypiornie jak się widzi ten kraj w takim razie jeśli można mieć widzenie takie, że będą tam mieszkali na w jak rozumiem krajowców naruszeń na równych zasadach tak różne nacje, a więc są przykłady w Europie narodów i krajów, bo boi, bo Szwajcarzy określa się narodem przecież których, którym obowiązują 3 różne różne języki prawda jeśli dodamy jeszcze oprócz włoskiego francuskiego niemieckiego retro Romański to do ukształtował się przecież wciąż w procesie historycznym taki naród, który w, który łączył te najrozmaitsze konglomeraty blok do niedawna przecież jeszcze za naszej pamięci istniała Jugosławia, w której mieszkali mieszkali Serbowie prawosławni Serbowie, którzy zostali przymusowo mówiący językiem serbskim ale, ale wyznania, ale wyznający islam, a więc Bośniacy ten sam problem ten sam problem jest przecież w Chorwacji i Hercegowinie także Bałkany też stanowiły przykład do urn przy czym akurat może nieudany próby stworzenia państwa z złożonego z różnych narodów religii podobnie mamy przecież w Belgii mamy Flamandów i walorów prawda mamy część francuskojęzyczną części z mówiącą językiem flamandzkim, która wtedy 2 społeczności dzielą się mają problemy ze stworzeniem wspólnego rządu, ale funkcjonują jako jako jedno państwo, chociaż to możemy powiedzieć, że pod względem etnicznym jest to państwo zupełnie się sztuczne i teraz czy czy pytanie poza plażą istniało w wśród elit elit tych różnych narodów grup w morze najprostsza odpowiedź mieli na to pytanie Polacy Żak w jakim kształcie ma się odrodzić historyczna Litwa Polacy mieli prostą odpowiedź konstytucja 3 maja znosiła podziału tworzyła jedno państwo i publiczność powinna odrodzić jako jedno państwo z autonomiczną częścią litewską i ewentualnie autonomiczną częścią białoruską bo o ile elity litewskie kształtowały się już od drugiej połowy dziewiętnastego wieku w język litewski katechizm litewskiej gazety wydawane po litewsku pismo święte przetłumaczone na język litewski no no wszystko wszystko to ukształtowało litewską tożsamość narodową w opozycji do warstwy szlacheckiej prawda, która była w całości niemalże spolonizowanej od wybrzeży Bałtyku prawda aż po aż po Wilno było inaczej na to pytanie odpowiadali Białorusini, ponieważ tam ten proces się dopiero można powiedzieć no zaczął raczkować na początku dwudziestego wieku większość tych tych elit elity Noll lepiej mówiła mówiła po polsku i wywodziła się również z warstwy z warstwy szlacheckiej, o ile wśród wśród Litwinów był jednocześnie podział w podział socjalny to znaczy młoda inteligencja księża to są pochodzą w większości z warstwy z warstwy chłopskiej natomiast natomiast wśród Białorusinów, bo takie nazwiska właśnie jak Łuczkiewicz sprawdzać czy rząd nie wie czy możemy wymieniać więcej to to to byli to byli przedstawiciele no zdeklasowała na jej szybach ziemiaństwa polskiego ziemiaństwa za dużo powiedział szlachty polskiej i ta inteligencja białoruska uznaje się z tej warstwy głównie wywodziła no wreszcie musimy powiedzieć, że przecież przed pierwszą wojną światową w zasadzie do piętnastego roku teren wielkiego Księstwa litewskiego etosu tzw. ziemie zabrane, a więc przyłączone wprost do cesarstwa rosyjskiego królestwo polskie stanowiło to odrębność od całe wielkie Księstwo było było włączone do cesarstwa były poddane intensywnej rusyfikacji wśród Białorusinów był również taki nurt Nord woli politycznej przez braci są oni wieczorów m. in . spod Grodna propagowany, aby się z braci z wielkim bratem prawda czyli, czyli z wielką wielką sami Białorusini ów uważali, że stanowią tylko gałąź gałąź tego tego narodu nie bardzo świadomą, że nawet swojej swojej odrębności no tak tak wyglądały tak wyglądały te dylematy ile ich źródłem jest rower jest inny na tym tle Romero Romero de i mówi że nie można nas inkorporowane do Polski poza tracimy zatraci meteo tę tożsamość własną odrębność własną i zdobyć jego tragedia polegała na tym że, że opcji i wybory w biegową były związane z wozu z chęcią odbudowy Unii Korony i wielkiego Księstwa natomiast zakończyły się, że idą najpier w posadę dziekana, a potem rektora Uniwersytetu w Kownie, a później go po prostu stał się częścią Romney rację realistycznej machiny machiny w litewskiej, ponieważ w czasie Litwini uważali, że rzezie Polacy zgodzili na etniczną Litwa, czyli nada po prostu ten teren gdzie, gdzie ludność mówi po po litewsku na rozliczeniu widnieje Litwa Litwa jest wielka obejmuje Suwałki Sejny Białystok Grodno Brześć jest przecież też Witebsk Mińsk jest też litewskim przecież i w wszystko to należy reliktów realizować to co zostało przez wieki spolonizowanej my z reliktów realizujemy Italii tu ani izolacja będzie się odbywała już nawet Alytus przechodzimy do okresu okresu między 2 wojnami ta liczyła dni za akcja przebiegała dosyć dosyć brutalnie konsekwentnie i do co by nie powiedzieć jednak dała dużo owoce, bo duża część szlachty Laudański prawda znanej nam z trylogii, która jeszcze do 18 dziewiętnastym roku służyła samoobronie wileński biła się w dwudziestym roku w szeregach wojska polskiego dywizji litewsko-białoruskiej 1 czy drugiej czy życzyć władzach litewskich czy czy wileńskich za dzisiaj już to są można powiedzieć niedobitki inni Polacy w Kownie stanowili około 40 % mieszkańców przed pierwszą wojną światową do dzisiaj, gdy dzisiaj te procesy, które winno Litwini konsekwentnie prowadzili przez cały ten czas wolny od od powstania Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - PAWEŁ SULIK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA