REKLAMA

Czym były greckie obozy koncentracyjne? Opowtórka)

Wywiad Pogłębiony
Data emisji:
2017-08-13 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:36 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwowiec pogłębione Anna Wacławik-Orpik dzisiaj może zaczniemy się tak powtarzają wszyscy słowa przysięgi i zasady postępowania prawdziwych Greków zrobił co w mojej mocy, by przyczynić się do zachowania się tej rasy Greków dzięki zdrowemu ciału zdrowej duszy z iście nadzieje, jakie pokłada we mnie mój wielki naród moje życie poświęcam narodowi religii i rodzinie przysięgam dbać o to by Grecja była szanowana, a jej siła przerażała wrogów ryb Rozwiń » nie wiem czy państwu skóra ścierpła mi ścierpła zresztą nie po raz pierwszy i nie po raz ostatni podczas lektury książki, której autor jest dzisiaj moim gościem będzie emisja z Tourism dobry wieczór dobry wieczór mój kolega redakcyjny dziennikarz reporter Radia TOK FM reporter piszący książkę debiutancka Grecja gorzkie pomarańcze wyszła w 20 1 3 roku później gdziekolwiek mnie rzucisz wyspa man i Polacy historia splątania to był rok 20 15 teraz jest nowa książka nowe życie jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji, ale skoro już się zaatakowaliśmy państwowych w tym cytatem to co to jest co to za tekst to jest tekst, który RM tekst przysięgi, którą musieli składać się ludzie przebywający w obozie koncentracyjnym na wyspie Makronisos jest taka malutka wyspa bezludna dziś w bardzo blisko anteny znajdujące się, choć nie wpływają na nią żadne promy można się tam dostać tylko w ten sposób, że się poprosić jakiegoś rybaka okolicznego w okolicy la Rio o odrzucenie i ta podróż trwa dosłownie chwilę dzisiaj ta wyspa wygląda w dosyć przerażająco poza kozami poza tak koło bardzo skąpą roślinnością jakimiś krzakami widać tylko ruiny dawnych zabudowań no, a te zabudowania, kiedy się właśnie tworzyły ten obóz koncentracyjny dla ludzi lewicy początkowo zamykano tam żołnierze armii greckiej, których podejrzewano o sympatie lewicowe czy sympatie komunistyczne i był to taki obóz takiej politycznej rehabilitacji później zaś po czasie, kiedy już zakończyła się wojna domowa, kiedy trwała tak krwawa i bardzo brutalna rozprawa z komunistami i generalnie z ludźmi lewicy zamykano tam wszystkich byłych partyzantów ich rodziny byłych członków czy członków partii komunistycznej nel ta wyspa była 1 z wielu PRM podobnych, ale też chyba im wydarzenia, które tam miały miejsce właśnie na Makronisos myślę, bo najbardziej brutalne dlatego też właśnie ta wyspa stała się takim symbolem prześladowania ludzi lewicy symbolem cierpienia takich nieludzkich zachowań tortur, które były na porządku dziennym ludzie musieli przysięgać ERM te słowa, które przeczytała wcześniej po to, ażeby ewentualnie skrócić sobie wyrok po to, ażeby mieć nadzieję na opuszczenie tej wyspy jednocześnie jeśli się złożyła taką lojalkę trzeba było się liczyć z tym, że informacje o tym, trafią do do wioski do miasta, z której osoba pochodziła przy sięgająca jej nazwisko będzie wymienione w czasie nabożeństwa, a więc oznaczało w wy parcie ideałów, które wcześniej się wyznawała mu, by faktycznie w ten sposób łamano wiele od osób nie wszyscy przysięgali nie wszyscy składali też lojalki mecz jak po wizycie na Makronisos w Atenach spotkałem człowieka, który był więźniem na tej wyspie, który nie złożył też lojalki, chociaż wielokrotnie go do tego namawiana w zasadzie przy musiano także torturami fizycznymi taka reedukacja od siebie swojej książki dowiedziałam się, że były greckie obozy koncentracyjne zwykle słyszymy obóz koncentracyjny to wiadomo co się nam z tym kojarzy to były obozy z robione przez Greków dla Greków i łatwe książkami może mówić o uchodźcach z Grecji, którzy byli w Polsce, o czym za chwilę będziemy rozmawiać mówi o o wielu różnych historiach, więc może jednak poprosić o to, żeby się uporządkował to, bo to mnie jest tak prosty jak mógłby sugerować podtytuł run podtytuł, czyli jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji faktycznie to jest główny temat tej książki, ale chciałem pracujący nad nią chciałem uporządkować tę tezę tę wiedzę i faktycznie pokazać przyczyny greckiej wojny domowej, która zaowocowała później tak licznym wychodźstwa czy uchodźstwa z Grecji przyczyna, a później konsekwencje sięgamy w tym moim reportażu do mniej więcej lat dwudziestych wieku dwudziestego, kiedy grecka partia komunistyczna zaczyna się rozwijać, ale bardzo szybko natrafia na opór ze strony drugiej strony, czyli rządzących Grecją i m. in. dyktatura Metaksasa, który ta partia rozwiązuje członków greckiej partii komunistycznej wsadzał do więzienia i ta partia zmuszona jest działać pod ziemią, kiedy wybucha, kiedy rozpoczyna się okupacja w Grecji, kiedy najpier w napadają Włosi, a później Niemcy Bułgarzy to właśnie komuniści z tym doświadczeniem działania w podziemiu są jedyną siłą, która tworzy faktyczny ruch oporu armia się ewakuowała rząd się ewakuował rodzina królewska też ewakuowała zostali tylko w zasadzie komuniści z tak koło RM energię do działania tworzą organizację euro taką społeczną i jej zbrojne ramię las ne i faktycznie uprzykrzają życie bardzo skutecznie ARM Niemcom Włochom i Bułgarom pomagają im w tym Brytyjczycy przynajmniej na wstępnym przynajmniej na wstępnym etapie nie boli ciało na to, że UE jeśli uda się wypędzić z Grecji, ale okupantów to oni sami się tam zainstalują na dobra taką obietnicę Churchill dostaje od Stalina Churchill czterdziestym czwartym roku jedzie na kremy i tam rozmawia ze Stalinem układają się co do podziału wpływów na Bałkanach Grecja przypada Churchilla w taki trochę lewicowy Ribbentrop Mołoto w tak jest i ponad głowami Greków ani o tej umowie dowiedzieli się dopiero kilka lat po pop po po tym, jak została zawarta w potem zasadził się skończyła się wojna domowa między kończy się okupacja wychodzą Niemcy skraca wkraczają Brytyjczycy, bo to Churchill nie planował ERM takiego scenariusza, że oto komuniści, którzy tworzyli ten ruch oporu stają się bardzo popularni w społeczeństwie właśnie za to wojenne zasługi chcą mieć udział we władzy wybucha powstanie w Atenach z 1 strony zwalczał członkowie ram las z drugiej Brytyjczycy, których Churchill ściągnął do Aten 50  000 oraz oddziały powracającej z emigracji armii greckiej Churchill sobie zamarzył, że przewróci do Aten króla, który był taką marionetką, a że na czele rządu postawił polityka, który także będzie wykonywał wszystkie jego rozkazy wybucha to powstanie w Atenach, która jest bardzo tragicznej kosztuje życie 20  00 0 osób to jest grudzień czterdziestego czwartego roku chwilę po tym, jak zakończyła się okupacja bardzo brutalna przeciwko tym partyzantom lewicowym walczył też oddziałem ERM Batalionów bezpieczeństwa bataliony bezpieczeństwa to była taka formacja powołana przez okupantów kolaboranci, którzy przysięgali na wierność Hitlerowi ani strzał w wypuszczenie Brytyjczycy wypuszczają ich z więzień i angażują do walki przeciwko tym komunistom, którzy chwilę wcześniej walczyli z Hitlerem jak jest w zasadzie preludium do do wojny domowej, która na dobre rozpocznie się chwilę później tak jak liczny jest to ME w jakiś nie są reprezentowane te siły czy był mówiąc wprost jak wygląda to walka o sercowe Greków co to jest bardziej popularne od popu zdecydowanie bardziej popularni byli komuniści w not ja bardzo upraszcza mówiąc komuniści, bo zarówno w skład ellaOne, jaki lans wchodzili różni się w chodzili ludzie o różnych poglądach w tym inteligencja, której pisze, że zresztą też posługiwało się tą partyzantką w sposób instrumentalny absolutnie, ale to było organizacją masowe toto zbrojne ramię Ela straciła na dobrych kilkadziesiąt tysięcy zlotym wieża jest ruch oddolny chłopski ludzi ubogich kilka mniejszych partii politycznych też włączyła tak, ale tam to takie społeczne skrzydła to by to było chyba 1,5 1 000 00 0 Greków Grecja miała wówczas populację około 9  000 00 0 to naprawdę był masowy ruch i po wojnie ludzie rozumieli, że okupacja przebiegała w taki sposób w jaki przebiegała dzięki właśnie staraniem ruchu oporu i sympatia wobec komunistów czy wobec członków tych organizacji była naprawdę bardzo duża i wydawało się, że taką dziejową sprawiedliwością będzie umożliwienie udziału we władzy komuniści nie rozważali wówczas teraz to wiemy ze źródeł historycznych zbrojnej opcji przejęcia władzy to nigdy nie było opcją taką realną, choć tym właśnie straszył Churchill on, więc mamy taką sytuację, że oto właśnie brytyjskie wojska i brytyjscy politycy zaprowadza zajął swoje porządki w Grecji wbre w woli greckiego społeczeństwa przy pomocy innych Greków z ostrej prawicy no tak można także jest zdefiniować jako państwo słyszeli z komunikatu z wysp Macron mistrzost w kościół naród wstawanie z kolan ruch dlatego mówią, że czerwoni ze skóry, bo te frazy brzmią bardzo znajomo i aż trudno w to uwierzyć, że w tylu miejscach naziści to zawsze brzmi tak samo tak tak niezależnie od czasu też niezależnie czy z prawdą, bo mówimy teraz w latach czterdziestych greckich wróćmy do tej historii na strzelenie ciekawe i byłoby też dla mnie wielką zdobyczą swojej książki to, że przybliżyły się czytelnikowi History, która jest nam nieznana, którą właściwie nie mamy specjalnie powodów interesować się na co dzień wojną domową w Grecji po wojnie ciekawy jest dla mnie też o tym, podział to pęknięcie w greckim społeczeństwie, by jednak jest to wojna, w której ludzie się mordują sąsiedzi się mordują tak tamten ten podział to ta linia graniczna przebiegała ideologicznie się, bo wioska, której lider był trochę bardziej lewicowe, ale niekoniecznie komunistyczne występowała przeciwko wiosce, której lider Die macho z burmistrz powiedzmy czy sołtys był trochę bardziej prawicowy, ale tak biologia wcale nie była chyba najważniejsza po prostu często było także ludzie znajdowali się Zaplątani w wir historii to nie jest także, że społeczeństwo pękło na pół i że każdy wiedział dokładnie, o co walczy wiedział przed kim musi się bronić przede wszystkim chyba to podziały później oczywiście, że ugruntowały się przez to, że ta wojna była tak bardzo brutalnej kosztowała życie tak wielu osób i dlatego zakopanie ich po tym, jak ona już się zakończyła trwało bardzo bardzo długo zresztą do dzisiaj można opisywać greckie społeczeństwo, zaglądając historie wcześniejszych pokoleń i tego jak one zachowywały się jak członkowie tych pokoleń zachowywali się w czasie greckiej wojny domowej przy każdym kryzysie politycznym społecznym dziś ta wojna domowa wraca na, bo też narracja po wojnie taka oficjalna okazała się czy dziś okazuje się pełna mitów pełna kłamst w manipulacji w zależności, kto opowiadał to historia opowiadali przede wszystkim ludzie z prawicy każdy rząd ma swoją politykę historyczną tak jest, a pierwsza lewicowa partia w Grecji uzyskała władzę w latach osiemdziesiątych, czyli od czterdziestego dziewiątego do lat osiemdziesiątych narrację wyznaczała prawica i to jest też ten okres te lata od czterdziestego dziewiątego do zasady na powiedzmy do połowy lat siedemdziesiątych, kiedy upadła junta to jest ten okres, kiedy uchodźcy nie mogli wrócić do Grecji, ale powiedz czy to byłby to też czystek dla mnie ciekawy wątek czy zanim wejdziemy w dół, choć z 2, którzy są jak kiedyś głównym tematem jednak książki to w prawicowych ciekawa jestem, jaki był jej stosunek do jej własnej przeszłości do tej kolaboracji z Hitlerem do faszyzmu na szczęście nie zostali nigdy rozliczeń wręcz przeciwnie byli promowani, ale i po nie po tej okupacji trzeba było na nowo utworzyć policję wojsko i wszelkie inne struktury takie militarne czy paramilitarne i czołowe miejsca obsadzane były właśnie tymi ludźmi albo tymi, którzy udali się na emigrację członkowie dawnej armii albo tymi właśnie członkami Batalionów bezpieczeństwa 1 z nich był płk Papadopulos który później się okazało został agentem był agentem CIA był 1 z tych pułkowników, którzy przejęli władzę w sześćdziesiątym siódmym roku w ramach zamachu stanu i było 1 z twarzy junty czarnych pułkowników, a wcześniej tuż po wojnie w latach pięćdziesiątych był sędzią w wielu procesach politycznych m. in . w procesie Nikosa Bella Janis faktury to proces opisuje w tej książce i przywołuje postać tego na 1 z ważniejszych członków greckiej partii komunistycznej takiej postaci świetlanej w zasadzie bardzo pozytywny bohater który, którego spotkał okrutny los został skazany na śmierć się właśnie macie on miał 2 procesy i w tym pierwszym procesie płk Papadopulos wydał na niego wyrok śmierci, ale potrzebny był później drugi proces, żeby faktycznie ten wyrok wykonać i tu już Papadopulos nie uczestniczył, ale myślę, że on i wielu innych z tych formacji kolaboracyjnych zrobiło świetne kariery w Grecji i można poprowadzić taki tata taki ciąg to znaczy tak dzisiaj mamy w Grecji partyjną faszystowską UE złoty Świt, której to partii członkowie odwołują się bezpośrednio do spuścizny Papadopulos i innych, a więc to, że ci ludzie nigdy nie zostali rozliczeni wręcz przeciwnie robili kariery konsekwencja tego widzimy do dziś w postaci m. in. istnienia funkcjonowania i sukcesów, jakie odnosi partia złoty Świt kilka lat temu weszła do parlamentu i ciągle zasiada w tym parlamencie nikt tego nie potępił nikt tego nie rozliczył nikt tego nie wypłacił odszkodowanie nie oddał sprawiedliwości ofiarom reżimu nie nie przez wiele lat ta narracja prawicowa, która obowiązywała takich tematów do debaty nie dopuszczała jedyne gesty takiej sprawiedliwości, jakie zadziało się po wielu latach to było przywrócenie obywatelstwa tym ludziom tym uchodźcom właśnie, bo oni zostali pozbawieni obywatelstwa, kiedy znaleźli się poza granicami Grecji na na kilka dekad ale gdy już wrócili okazało się, że muszą zaczynać zupełnie odnowa nie mogą liczyć na żadną rehabilitację, a wręcz bywało tak, że używano wobec nich ERM takich kruczków prawnych, żeby jednak niektórych przynajmniej po wsadzać do więzień już nie w związku ze to ich działalność koło w czasie wojny domowej partyzancką tylko gdzieś tam, doszukując się jakichś innych przewin, ale wiadomo było, że chodzi o to czy nawet jeszcze w latach osiemdziesiątych zdarzało się, że sędzia jeśli miał trop trochę bardziej prawicowe poglądy to potrafił wsadzić do więzienia kogoś za jego rzekome przewiny sprzed 40 lat kogoś, kto wyjechał z kraju przez 3 0 lat mieszkał w Polsce n p. właśnie S1 swoich bohaterów, którzy tak tłumnie udaną URE emigrację właśnie przy przeżył wrócił do Polski z tego powodu, że został tam na miejscu oskarżony w całym czytałam z szeroko otwartymi oczami tę historię właśnie mogłam uwierzyć w to, że to stek silne i tak żywe było przez wiele lat w każdym razie sądzę, że już trochę słuchacze nasi wiedzą, dlaczego uchodźcy z Grecji byli rozumiem, że to są ludzie, którzy uciekali przed nadciągającym terrorem, a był już w trakcie, kiedy co się działo podczas wojny domowej i ilu trafiło do Polski jeszcze tylko powiem, bo mówiliśmy dużo na początku Brytyjczyka ach, powiem dla porządku, że Brytyjczycy w pewnym momencie wycofali się w Grecji, dlatego że u nich wybuchu koszmarny kryzys gospodarczy nie mieli pieniędzy na to, żeby jeszcze angażować się gdzieś poza krajem wtedy wkroczyli do akcji Amerykanie w ramach doktryny Trumana i to oni w czasie wojny domowej wspierali stronę to tata też rządową m. in . wysyłając do Grecji samoloty i bomby Napalm, która później spadały na wioski, których mieszkańcy uciekali m. in. w ten sposób uciekła moja rodzina i warto jeszcze dodać opowiedziała, że to jest historia, o której to w zasadzie nie mów, która nie powinna nas interesować, a ja myślę, że na bardzo powinny nas interesować ze względu choćby na to, że Polska także była bardzo mocno zaangażowana w grecką wojnę domową i wysyłaliśmy partyzantom greckim potężne zaopatrzenie żywność ubrania sprzęt wojskowy byliśmy koordynatorem całej tej operacji przez pewien czas, bo tak jak my działały również Czechosłowacja Węgry Bułgaria to była akcja na polecenie Stalina, którą w Polsce podjął Bierut, ale nie na rozkaz Stalina i Polska mogła odmówić udziału w całej tej operacji nie odmówiła z różnych względów prawnych może jeszcze gdzieś tam do tego wrócimy mamy taki kraj to jest bardzo ciekawe też taki wniosek ogólny trwał ogólna obserwacja kamienisty kraj na południu Europy, gdzie mocarstwa toczą wojnę ze sobą słodkie bułki i wszyscy są pionkami w tej zabawie, a najśmieszniejsze jest to, że Grecy o tym nie wiedzą ani myślał, że biją się o swój kraj o jego przyszłość tymczasem to była pierwsza bitwa zimnej wojny tak dokładnie oni dopiero po zakończeniu krwawego domowe gród nad cudzymi rękami absolutnie dowiedzieli się, że już wcześniej ten Stalin dogadał się z Churchillem prawda nie mogli w to uwierzyć, że zostali tak sprzedani tak oszukani tyle dramatów ludzkich tyle ludzi straciło życie tyle rodzin rozdzielonych skłóconych tyle ludzi musiało opuścić kraj i 60  00 0 z czego 14  000 blisko trafiło do Polski początkowo były to dzieci greckiej macedońskie z terenu walk ewakuowane w ramach takiej wielkiej operacji jeszcze w czasie trwania wojny w czterdziestym ósmym roku blisko 4 00 0 z tych ewakuowanych dzieci trafiło do Polski na dolny Śląsk do byłych niemieckich kurortów takich ośrodków wypoczynkowych takich jak Lądek Zdrój przyjeżdżają pociągami albo przypływają statkami i później są przewożone na południe Polski tam opiekują się nimi polscy pedagodzy wychowawcy, których przysłało na dolny Śląsk ministerstwa edukacji w PS 4 000 około 3 0 później kilka miesięcy później do Dziwnowa na wyspie Wolin przypływają ranni partyzanci, bo Polska zgodziła się utworzyć dla nich taki specjalny tajny szpital w 2 00 0 blisko osób uzyskało tamę pomoc medyczna to byli ludzie, którzy trafiali do Polski po dwutygodniowej podróży takiej bardzo ciężkiej statkiem, ale prosto z frontu często ludzie w koszmarnym stanie z wszelkimi możliwymi chorobami i ranami z odłamkami tkwiący w nich ciele często po pierwszej amputacji, która tam mutacja ręki lub nogi odbywała się właśnie na froncie w związku z tym trzeba było ją powtarzać w Polsce i w tym w Dziwnowie nęci Grace partyzanci otrzymali naprawdę wspaniałą pomoc do pięćdziesiątego pierwszego roku dział ten szpital już po zakończeniu wojny w kilka miesięcy po trafiła reszta z tych 14  00 0, czyli byli par bat partyzanci, a także członkowie ich rodzin, więc mamy rok czterdziesty dziewiąty 50 i w Polsce znajduje się nagle blisko 14  00 0 Greków Macedończyków wszystko przebiega, gdybym spokojnie i gładko czy zdążymy z dużą ciekawością czytałem, że wielu twoich bohaterów nauczyły się polskiego w ciągu roku n p. czy, że po roku już potrafili się dogadać z Polakami co biorąc pod uwagę jednak zawiłości naszego języka, nawet jeżeli 1 z bohaterów, mówi że taka jest życie, bo życie jest rodzaju żeńskiego po grecku to z Wyżyn to jednak to jest niesamowite zupełnie, bo dziś wchodzą w tą naszą rzeczywistość polską jak nóż w masło tak, chociaż początkowo ci uchodźcy liczyli na to, że niedługo wrócą do Grecji, że są w Polsce tylko na chwilę, bo w takim przekonaniu utrzymywali ich liderzy partii komunistycznej podtrzymywali taką mrzonka, że oto uda się to kolejny raz otworzyć front w ramach tej wojny domowej i wygrać i wygrać przejąć władzę więc, iż picie z bronią u nogi, bo za chwilę być może trzeba będzie Polskę opuścić wrócić do Grecji nie wszyscy w to wierzyli ci, którzy nie wierzyli 13 2 0 pozycję z na jego dokładne ich od 1 z polskim świetnie też radził sobie te greckie dzieci często to były trzylatki czterolatki pięciolatki wśród nich część mówiła po macedoński dla nich nauka polskiego była jeszcze łatwiejsza, ale też dla tych dzieci, które przyjeżdżały stroma frezowane z potwornymi wojennymi doświadczeniami, kiedy okazało się, że kiedy zrozumiał i uwierzyły w to, że są w bezpiecznych warunkach, że nic im to nie grozi, że będą nakarmione i że faktycznie znalazły się w w takim w zasadzie w raju to jest słowo, którego ci ludzie dorośli już później używali w rozmowach ze mną przyjechali z piekła wojny do raju Polska nie była wtedy rajem była oczywiście biedna zniszczona i z własnymi problemami, ale tymi dziećmi zajęła się w taki sposób, że dla nich to ta ukonstytuowała raj bardzo szybko pojawił się pierwszy mieszane małżeństwa, bo już 50 tym roku, ale to ta integracja oczy, ale czy to adaptacja do polskich warunków przebiegała pod prąd potrzebny był czas na to żeby, żeby Grecy otworzyli się na Polaków z drugiej strony, żeby Polacy także otworzyli się na Greków początkowo byli dosyć nimi niezainteresowani, bo oni wszyscy ci uchodźcy znaleźli się na dolnym Śląsku, gdzie każdy był nowy każdy był przybyszem ludzie z całego kraju z zza Buga byli jeńcy wojenni Żydzi, którzy przetrwali Holokaust cały dolny Śląsk po tym, jak opuścili go Niemcy autochtoni zaludnione był przez ludzi bez korzeni przez przybyszów, którzy musieli sami się dopiero właśnie tam zakorzenia się myślę, że mieli z tych świadectw, które czytałem interesowali się głównie sobą dlatego też ci Grecy szczególnie tam jakoś nikogo nie dziwili, ale też nikogo nie interesowali się z byli tak samo obcy wszyscy byli tak samo obcy dokładnie co się okazało okolicznością sprzyjającą tak tak ale, ale właśnie bardzo szybko też że kiedyś grać umieli się trochę dogadać kiedy zaczęli pracować razem z Polakami, bo od razu zaczęli pracować początkowo zupełnie w zawodach niezwiązanych z ich wykształceniem czy właśnie zawodem w pegeerach w różnych fabrykach nowo otwieranych na dolnym Śląsku w spółdzielniach inwalidzi Grecy znajdowali pracę, kiedy te kontakty stały się takie naturalne, kiedy dzieci zaczęły chodzić do polskich szkół to się okazało, że życie Grecy są z auta cena trochę bardziej egzotycznie od nas strach trochę inaczej wyglądają trochę inaczej nazywają na czym się echem nazywają co innego gotują, a przecież mieszkali razem z Polakami, więc taki jakiś taka naturalna ciekawość wytworzyła, która owocowała przyjaźniami wspólnymi wspólnym spędzaniem czasu nie tylko w pracy, ale też poza pracą, bo wielu moich bohaterów opowiadał orzekł, że bardzo szybko zaczęli być zapraszani do Polaków na imieniny albo, że razem spędzali sylwestra Grecy wszędzie tam, gdzie byli w Polsce w tych kilkudziesięciu miastach miasteczkach mieli swoje świetlice AM tam spotykali się na co dzień, ale też bardzo często zapraszali Polaków i opowiadali o wojnie albo uczyli n p. greckich tańców więcej czystej ciekawości brały się takie naprawdę dobre koleżeńskie często przyjacielskie relacje później nawet jakiś miłosnej małżeńskie to następowało bardzo naturalnie bez żadnych programów integracyjnych bez żadnej jakiś takiej odgórnej ingerencji w spotkali się z ciekawością, która później przerodziła się serdeczności myślę, że brała się ona także m. in. z tego, że mam Polacy bardzo dobrze pamiętali czym jest wojna i szybko dowiedzieli się, że Grecy przyjechali z warunków wojny właśnie, że to, że to są ofiary wojny, którą trzeba pomóc po prostu takie panowało przekonanie pociesza mnie nie trafili ani do raju jak wydawało się tym dzieciom greckim ani do żadnych takich luksusowych warunków to pomoc polskiego państwa polegała głównie na tym, że dano im miejsce do mieszkania i prace, a później musieli radzić sobie sami oni byli za to kolosalnie wdzięczni do dziś pozostają, ale ten wysiłek podjęli sami samodzielnie MO możliwe to było dzięki temu, że Polacy byli na nich tak otwarci ERM stąd prostej linii wniosek, że dzisiejszy stosunek Polaków do uchodźców 70 parę procent negatywnych opinii o przyjmowaniu uchodźców to jest wynik tego, że dawno u nas nie było wojny stąd tak dobrze we własnym sosie, że jesteśmy kompletnie nieczuli na cierpienie drugiego człowieka tak, a te miejsca, gdzie wojny trwają wydają nam się miejscami na innych planetach ani miejscami, do których można dotrzeć samolotem trzygodzinny blok, który jeszcze niedawno zwiedzaliśmy z wielką chęcią jak syryjska Palmira dzisiaj Syria wydaje nam się krajem na innej planecie takie mam wrażenie nie znoszę bardzo wygodne jest myśleć także Syria leży na Marsie tak i tym samym mamy problem z głowy wspominał o tym, dlatego, że w dajesz też wyraz temu chłop frustracji człowieka, który może chciałby coś zrobić w książce czy piszesz wprost otwartym tekstem co myślisz no ten temat, więc może jako dziennikarz lechici recepty czy to nie jest ryzykowne dla dziennikarza takie dla reportera taki strajk MMC otwartym tekstem myślę, że myślę, że nie, dlatego że uważam, że dziennikarz powinien być zaangażowany jeśli sprawa jest tak ważna jak ta uważam, że to co dzieje się dzisiaj na morzu Śródziemnym i sytuacja uchodźców to jest chyba najważniejszy problem, jaki mamy do czynienia najważniejszy temat, któremu nie poświęcamy ani wystarczająco miejsca w naszej debacie ani wystarczająco dużo uwagi ani refleksji ja tego nie jestem w stanie zrozumieć, ale właśnie być może 1 z powodów jest ono, którym wspomniałeś przed chwilą, czyli brak pamięci wojny z równoczesną pamięcią wojny na poziomie symbolicznym równie odległymi jak to realne cierpienie ludzi, którzy gdzieś to przeżywają tak jest im to co dziś dzieje się w ME na bliskim Wschodzie i w Europie było 1 z motywów do napisania tej książki w ogóle ja oczywiście miałem tę historię w głowie chciałem ją z siebie wyrzucić chciał miał opisać od dawna dlatego, żeby ją sobie, żeby ją sobie przede wszystkim opowiedzieć, bo to jest historia także mojej rodziny wspomina, że moi dziadkowie uciekli z wioski na północy Grecji w czasie wojny domowej, a później trafili do Polski razem z moim małym ojcem no właśnie ty jesteś potomkiem tych właśnie uciekinierów z prostej linii, więc chciałem tę historię opowiedzieć sobie chcemy przypomnieć się w Polsce dlatego żona została kompletnie w zasadzie zapomniana nigdy nie była dobrze opowiedziana, a te skrawki opowieści, które znaliśmy gdzieś poparliśmy zapomnieliśmy czym to były to powody, ale równie ważny był trenerem do współczesności w postaci obecnego lokum w cudzysłowie kryzysu uchodźczego bo dla mnie nie ma różnicy między tym, skąd pochodzą uchodźcy czy oni przyjeżdżają z Grecji czy przyjeżdżają z Syrii mnie zadziwia to, że kiedyś byliśmy w stanie im pomóc kiedyś rozumieliśmy ich dramat, a dzisiaj nie, choć mamy warunki dużo bardziej sprzyjające do tego, żeby przyjmować w Polsce uchodźców, choć raz mamy tak rozmodlonych rząd, żeby można było FOT podejrzewać, że może stoją za tym jakieś wartości 6 im Sehna pierwszy rzut oka, ale w jak wysokiego spot po pewnych faktach niestety fakty zweryfikowały deklaracje jak zawsze zresztą Wypowiedz co się stało z tą grecką grupą tak powiem coś z tym co się stało, dlaczego my dzisiaj też o nich nie słyszymy, gdzie oni są już w radiu RMF kilkanaście tysięcy plus dzieci urodzone w rodzinach greckich także w sumie pewnie gdzieś z 20  000 osób no to jest to jest więcej niż moje rodzinne miasto Chojnów Chojnowie Greków Macedończyków było około 200, a więc także spora część się społeczności i w tym hali nowie pamięci o przybyszach z Grecji nadal żywa czy ożywa właśnie kilka lat temu na ścianie urzędu miasta zainstalowano tablicę upamiętniającą pobyt uchodźców z Grecji w Chojnowie wiele z tych osób wyjechało do Grecji, kiedy co się stało możliwe niektórzy wyjechali po raz pierwszy te dzieci urodzone w rodzinach greckich niektórzy wrócili jak uchodźcy z pierwszego pokolenia no właśnie, dlaczego wyjechali powiedz mi skoro było tu tak dobrze, dlatego że wielu z nich zostawiło w Grecji rodzinne wszyscy oni wspominają pobyt w Polsce naprawdę w samych takich pozytywnych słowach i w superlatywach mówią o wdzięczności bez wyjątku rozmawia naprawdę z wieloma osobami na potrzeby tej książki ja nikogo nie słyszałem o Polsce złego słowa od nikogo, ale jednocześnie fakt, że właśnie n p. ktoś zostawił w Grecji rodziców rodzeństwo albo takie przekonanie, że Grecja to jest mój kraj i o ten kraj walczyłem zatem kraj bywałem ranny później zmuszono mnie do ucieczki, ale wrócę tam chociażby po to, żeby umrzeć, żeby moje kości spoczęły na greckiej ziemi to tor tor to była częsta motywacja ani w Polsce naprawdę świetnie się zaaklimatyzować i nawet klimat już przestał im przeszkadzać, jakby jak chociażby tym ludziom, którzy założyli w zasadzie własną osady w Bieszczadach w Krościenku wiem, ale taka jakaś tęsknota jakaś taka no tak taka nie jest tak takie poczucie niesprawiedliwie nie sprawiedliwości zdecydowały o tym, że rzeź zdecydowali się wrócić w większości Penny ta decyzja często także była podejmowana była rozpatrywana różnie w zależności od tego czy mówił mężczyzna może w domu czy kobieta żona kobiety Greczynki tak jak moja ciotka wydaje mi się myślały trochę bardziej tak praktycznie, że oto mamy w Polsce przecież życie zbudowaliśmy sobie życie odnowa mamy domy mamy prace mamy nowe meble nasze dzieci chodzą do szkoły, dlaczego my wrócimy po co mamy wracać do tych Grecji tymczasem grecki mężczyzna nie wyobrażam sobie, żeby ERM nie zrobić tego taki Gostek MEN tu prawda skoro ja mogę nareszcie wrócił do Grecji skromnie kiedyś wyrzucano to ja wracam niezależnie nieważne, że będę zaczynał od nowa data powrotu był bardzo trudne inne myślę że, że wiele osób nie zdawała sobie sprawę z tego jak trudno będzie zaczynać na nowo w Grecji liczyli, że wracają do kraju, które znają, który przyjmie z otwartymi ramionami, że ich rodziny ich wyczekują z niecierpliwością, że na pewno zachowały dla nich część spadku po rodzicach część ziemi kawałek domu tak się nie działało okazywało się, że już ani państwo na nich nie czeka ani ich współ rodacy ani ich krewni ani wrócili do Grecji często stawali się tak samo chłopcy jak przez wiele lat byli obcy w Polsce nie byli stamtąd trochę łatwiej radzili sobie chyba na ludzi, którzy wracali z młodszym wyjeżdżali w młodym wieku moja kuzynka Marysia wyjechała, kiedy miał 10 lat i w zasadzie zapomniała jak się mówi po polsku zapomniała dziś wyparła te 1 0 lat życia w Polsce i dziś jest taką pełnokrwiste stuprocentowo powiedzmy Greczynka, ale często to były bardzo dramatyczne wybory bardzo dramatyczne decyzje nie podejmowane od razu wracać można było od 7 10 05 . roku powiedzmy i wtedy faktycznie ruszyła taka pierwsza fala, ale niektórzy ludzie potrzebowali 1 0 lat, bo jeszcze w połowie lat osiemdziesiątych Grecy wyjeżdżali niektórzy do dziś nie podjęli tej decyzji i na spotkaniach autorskich jakieś z tą książką po kraju to spotykam często przychodzą nie opisani bohaterowie tej historii ludzi, których nie poznałem którzy, którzy mogliby się w tej książce znaleźć i mówią że, żeby może nadal się zastanawiają wracać nie wracać, bo teraz tak łatwo można polecić można przenieść samoloty i w 2 godziny być w Atenach, więc może polec tylko na wakacje w ale z drugiej strony mam ten domek po rodzicach gdzieś tam na wyspie może wrócę, ale całe nikogo tam nie znam nie mam przyjaciół Moskali, ale z jest kryzys niektórzy poznam taką panią Irenę na pierwszym spotkaniu autorskim tu w Warszawie która taki sobie sposób wymyśliła, że pół roku spędza w Polsce pół roku w Grecji jest ich stres bardzo ciekawa przyjechała do Polski w czterdziestym ósmym roku jako kilkuletnia dziewczynka bez pamięci w zasadzie o tym co działo się w Grecji szybko zapomniała czy wyparła i w Polsce funkcjonuje jako Irena, kiedy w osiemdziesiątym, którym w tym roku pojechałam po raz pierwszy do Grecji okazało się, że w papierach zapisana jako Katerina i kiedy na tym spotkaniu do niej podszedł miejskiej w obronie byłem pewny czy to ona zapytam pani Irena mówiła Irena ja jestem Katherine Heller tata podwójne aż taka, która wkrada się w życie uchodźców często także w inny imigrantów, ale uchodźców myślę przede wszystkim jest dojmująca ona to takie doświadczenie podwójną oś ci 2 ojczyzn 2 domów, że 2 języków 2 kultur ono często jest takie uboga zające i ludzie je doceniają Alone jest też często bardzo trudne, bo w żadnej z tych kultur nie jest się u siebie w żadnym z tych języków nie jest się u siebie w Krościenku rozmawiałem z taką panią w UE, która ma dziś już 80 kilka lat i była też walczyła w czasie wojny, która po polsku mówi bardzo słabo i po grecku mówi już w tej chwili bardzo słabo takie wyobcowanie następuje siłą rzeczy przez lata trwania gdzieś pomiędzy ja jestem reprezentantem kolejnego pokolenia ME ucha, czego i dla mnie to jest raczej bogactwo dla mnie znajomość tych 2 światów jest bardzo cenna, chociaż też nie powiem, że zupełnie nie problematyczna, bo ja ze swoją polskością i prędkością gdzieś tam siecią zamierza ale by powiedzmy, że ja to już tak to nie mam tak komfortowe warunki do tego, żeby rozstrzygać te kwestie w porównaniu z tymi ludźmi, którzy kiedyś musieli uciekać później mogli albo gdy mogli wracać albo wygodne znaczy ci ludzie przede mną mieli dużo trudniejsze wybory dużo trudniejsze decyzje do podjęcia niższy jak teraz i jesteś rozdział w książce inny o tych dzieciach, które wróciły do Czech wyjechały do Grecji to są ludzie dzisiaj już na emeryturze założyli taką organizację meta i oni do dzisiaj też mierzą się z listą swoją tożsamością trzymają się razem, choć mieszkają w Grecji czasami więcej niż 40 lat, czyli 2 × tyle ile mieszkali w Polsce, bo wyjeżdżali z Polski, kiedy mieli tam po 1 8 19 2 2 0 kilka, gdy byli na studiach ne i oczywiście wsiąknie w Grecję, ale jednocześnie co się do tej Polski nadal ciągnie do tego spotykają się wyjeżdżają wspólnie dlatego mówię taką mieszanką obu języków jednocześnie zdanie zaczyna się po grecku kończy po polsku i rozmawiać z Czechami i rozumieją się rozumieją się, bo mają zupełnie unikalne doświadczenie myślę, że nie rozumieją, iż Grecy tak do końca ani nie rozumieją, iż Polacy i może zawsze znaleźć się ktoś z 1 z drugiej strony, kto będzie kwestionował tą prawdziwą grecką szczytu już prawdziwą polskość co zresztą nie jest tylko i doświadczeniem, ale każdego kto, kto ma on tak po komplikował my losy na koniec zapytamy od nowości chce wrócić do początku naszej rozmowy i zapytać czy to pęknięcie tego greckiego społeczeństwa, które zaowocowało tak dramatyczną historią czy to jest podział, który jest żywy i który może zaowocować kolejnym dramatem myślę, że ostatnie lata tego no potężnego kryzysu, który przetacza się przez Grecję i imię i i miażdży greckie społeczeństwo, ale się radykalizuje się radykalizuje, ale jednocześnie jedno czy Grecy mają teraz innego wroga już sami zawsze jest tak nie są nie są problemem głównym główną trudnością jest teraz zrobić, żeby przetrwać tym wrogiem momentami były Niemcy momentami była Unia Europejska to się zmienia, a momentami to były jakieś banki światowej także uchodźcy, którzy taką falą przez bramy do Grecji wpływają też są wrogami dla Greków przez chwilę byli była taka kampania wyborcza w latach 20 1 2 roku, kiedy uchodźcy Stali się, że głównym tematem sporu politycznego i na fali takiego hejtu, który zalewał wówczas debata grecką właśnie ta partia złoty Świt weszła do parlamentu i wprowadziła bodajże 1 8 posłów, ale dziś ta partia ma poparcie 6 7 %, więc znikome jest marginalizowana nikt nie chce z nimi rozmawiać nie inni politycy nie wchodzą tu z nimi żadne Billa polityczne, więc uchodźcy przestali być problemem kraju, w którym są uchodźcy prawda ja jeździłem na koło znalazł post, a ten wszędzie tam dzieci uchodźcy byli, bo zajmowałem się tym tematem dziennikarską dla Radia dla dla gazet pisałem teksty i postawa Greków jest naprawdę tym zupełnie odmienna od postawy Polaków także postawa greckich władz jest różna od postawy greckiego rządu polskiego rządu, choć naprawdę Grecja tak potężnym kryzysie tak jak kiedyś Polska przyjmuje tych ludzi jest mnóstwo takich akcji solidarnościowych zbiórki ubrań zbiórki żywności z kryzysową na Grecję z kryzysu vana Grecja która, która jednak daje dowódcy i takiego humanitaryzmu takiej Solidarności empatii tym zachowują się Grecy tak jak ja bym chciał, żeby ci Polacy się zachowywali jak często jednak jesteśmy tego bardzo dalecy tym nie wesołym wnioskiem zakończymy naszą rozmowę, ale nie będziemy pudrować rzeczywistości byli po co książka jest bardzo ciekawa nowe życie jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji legionistą Risk mój dzisiejszy gość autor książki bardzo dziękuję za rozmowę i dziękuję za tę książkę ja dziękuję za zaproszenie za ciekawą rozmowę zapraszam za tydzień na wywiad pogłębiony Anna Wacławik-Orpik Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POGŁĘBIONY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA