REKLAMA

Dziewczynka z obrazu. Historia życia Józi Oderfeldówny

OFF Czarek
Data emisji:
2017-08-21 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:32 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
studio prof. Robert Kotowski historyk i dyrektor muzeum Narodowego w Kielcach dzień dobry witam serdecznie dzień dobry witam serdecznie muzeum narodowe w Kielcach onegdaj taki termin duży wydał książkę pana autorstwa zatytułowaną dziewczynka z obrazu historia życia Józek już w Dössel główne i być może imię nazwisko Iłża, czyli Józefa od Szwedów na nie od razu naszym słuchaczom nie mówi o filmy mowa natomiast sąd wydaje mi się, że na pewno większość z państwa, Rozwiń » że nie wszyscy myślę, że wszyscy my znają obraz, na którym tytułowa postać jest sportretowana, a jeżeli państwo tego nie znają no to myślę, że wpisanie nazwiska autora i tytuł obrazu, które dziś jest muzeum narodowe w Kielcach od razu ujawni o kim mowa ne Józef Pankiewicz z autorem portretu dziewczynki z czerwonej sukience nie jestem przekonany, że państwo ten obraz znają albo gdzieś go widzieli morze w Kielcach może po prostu w tzw. internetowych dziewczynkę z czerwonej sukience przynajmniej z tego obrazu znamy natomiast pana profesora dyrektora Roberta Kotowskiego meta w postać zainteresowała bardziej niż tylko jako modelka, która dziś ta pojawiła się w którymś momencie i postanowił pan przeprowadzić detektywistyczną pracę wykonać tak rzeczywiście rzeczywiście tak jest, bo mówiąc już od Szwedów na dno myślę, że niewiele osób kojarzy mnie postaci właśnie z tym obrazem, ale w momencie, gdy powiemy dziewczynka czerwonej sukience myślę, że już znakomita większość kojarzy tę tę postać bo, bo jeśli nie z galerii Jeślinie z wystaw to kto może ze szkoły w bo w programach nauczania ten obraz też często często się pojawią jest to bardzo tajemnicza postać się postaci dołoży powiedziałbym w dużej mierze anonimowa do pewnego do pewnego momentu i to bardzo bardzo, jakby mnie skłoniło do tego, żeby zainteresować się dziewczynką czerwonej sukience dowiedzieć się kim kim ona była okazało się, że to była niezwykle niezwykle ciekawa niezwykle barwna barwna postać żyjąca w te 3 w niezwykle barwnych ciekawych czasach to postać się, która właśnie na przykładzie rodziny i późniejszych losów przedwojennych czy powojennych ktoś pokazuje stanie sposób z historii Polski tego okresu tak różnego rodzaju dramaty wybory tak bardzo trudną trudną historię Polski, bo od czasów od czasów zaborczych jeszcze jeszcze tutaj historia życia już od Szwedów związana jest też z asymilacją grający miała korzenie korzenie żydowskie pokazuje też bardzo trudne trudne czasy przemian od 3 zaborów poprzez okres dwudziestolecia międzywojennego poprzez drugą wojnę światową i trudnych bardzo bardzo trudnych czasów czasów powojennych w nie pokazuje w pewien sposób życia już nie nie pokazuje pewien sposób degradację społeczną polskiej inteligencji, czyli test taki pewien 9 zloty w drugiej połowie dziewiętnastego wieku poprzez rodziny poprzez przodków Józefy potem takiej nie ma się tak jak powiedziałem, bo my z tego rodzaju degradację społeczną i inteligencji w czasach w czasach stalinowskich to zaczynamy już działa od SLD równo tak bardzo ciekawa ciekawa postać była nie była córką Adama Rotfelda znanego znanego Warszawskiego adwokata, który stał się z pewnym okresie w drugiej połowie dziewiętnastego wieku był wielkim miłośnikiem sztuki, ale stał się także mecenasem mecenasem wielu wielu artystów w tym Józefa Pankiewicza wcześniej bazował na po toruńskiego prowadzi takiej salon artystyczny, gdzie będą pewnie pewnie wielokrotnie z nimi rozmawiał wielokrotnie wielokrotnie dzielił się swoimi spostrzeżeniami swoimi zainteresowaniami nie sztuką w wspierało ich wspierał wspierała artystów dzięki dzięki jego mniej jego wsparciu artyści mogli podróżować mogli mogli odbywać różne studia poza granicami kraju, ale to też nie było także tylko i wyłącznie wspierał bowiem kupował u nich ich obrazy zamawiał zamawiał też liczne portrety rodzin nowy wyjada model walki z tą bycia jak wykształcony przedstawiciel inteligencji bardzo mocno zasymilowani Anny zajmujący taką dosyć już jest ważną pozycję w społeczeństwie nie w społeczeństwie nie jest Warszawy i dziś na swojej drodze kariery swoich swoich zainteresowań napotkał właśnie tych artystów i Józefa Pankiewicza wcześniej Władysława Podkowińskiego i portretował zlecał port dotowanie swojej rodziny pierwszym portretem który, który zlecił to był portret czy zlecone Władysław Podkowiński jemu mówił papież bardzo się już dzień po pierwszym portrecie portrecie już nie miała ona wówczas 4 lata w 2 wyłaniają się od lat niemiłosiernie się wróciła nie wytrzymywały tych trudów trudów pozowania i na znak protestu obcasy grzywkę całą no, jakby trochę wzburzyła artystę przerwał przerwał portretowania niestety w przeciągu roku zmarł jedno to spowodowało, że ten obraz nie został dokończony, ale co ciekawe ten obraz zachował zachował się przetrzymywane przez przez rodziny są bardzo bardzo ciekawych okolicznościach ten obraz przechowywany był przez rodzinę rodzina jak w wynika z z moich z moich badań długi czas spędzała spędza na Śląsku Siemianowicach śląskich i tam 1 obraz obraz znajdował w okresie drugiej wojny światowej, kiedy wyprowadzano się uciekano przed przed Niemcami ten obraz miał pozostać w domu no nie zabrano go na to był dobór szkic natomiast za brak służąca służąca Osiewicz chcieli, czyli rodziny Józefa i Wacława, bo to był mąż mąż Józefy zabrała go nie ze względu na wartość artystyczną obraz, ale bardzo ładnie biorąc gramy ładną ramę miał taki to oddaje go skłoniło do tego, żeby zabrać ten ten 1 obraz w i ten portret stołu nie został nie został dokończony jest niesforna czterolatka, jakby nie wytrwała tych tych wszystkich trudów trudów pozowania i 3 lata później z 1 800 10 07 . roku od 2 zdecydował się powtórzyć całą mocą akcje zaprosił do portretowania Józefa Pankiewicza jedno i dzięki dzięki tej pracy Józefa Pankiewicza powstało wspaniałe jest najpiękniejszy niektórzy niektórzy historycy sztuki krytycy oceniają, że to najpiękniejszy portret czy Porto czy dziecięcy EPO w Polskim malarstwie właśnie powstał ten portret czy dziewczynka czerwonej sukience w co ciekawe, kiedy patrzymy na portret dziewczynki w czerwonej sukience autorstwa Józefa Pankiewicza to sprawa wydaje nam się prosto to mała dziewczynka z pięknej czerwonej sukience z takimi co dalej z tymi wskazanymi rękawami stoi oparta o krzesło i patrzy się tymczasem niejako ujawniły także badania warstwy to inny być może nie była koniecznie ta sukienka na początku, że części, gdyby tak to co dziewczynka, ale ostatecznie nas będzie miała i w jakim kierunku będzie się patrzyła na to, że gdzieś tam wynikało czy powstawało w procesie twórczym tak to postawa w procesie twórczym i to nie tylko sukienka nie miała takiego rzeczywistego obrazu 3 czy wyglądu, ale również twarz Józefy ta twarz, którą widzimy bardzo tajemnicza, a w takim lekkim uśmiechu z bardzo takimi tajemniczymi głębokimi oczami głębokim spojrzeniem to jest już w pewnym sensie to co widział widział Pankiewicz w tej w tej postaci w swojej w swojej modelce, bo nie pierwotny pierwotne szkic pierwotny zarys tego obrazu, które ujawniły promienie badania podczas jej wpływem promieni rentgenowskich pokazują z kwaśną minę do Odry trochę inną w domu sukienka nie tak nie tak okazałą z więcej to co podkreślali współcześnie Pankiewicza i krytycy Pankiewicz 3 wkładano całe serce w swoją pracę, ale też wkładał nawet portretując swoją pewną wizję wizję artystyczną on bardzo dbał dbał o detale one z chciał przedstawić swoją postać się w tym przypadku dziewczynka czerwonej sukience taką jak on ją widział mnie taką, jaka ona w rzeczywistości w rzeczywistości była idol zdobyła sukienkę, za którą już, że nie przepadała w Wilnie przypadała zarówno za sukienkę z obrazem bojaźnią w coś było w tej z tych w tych służących w godzinach poza wania takiego co odstręcza ciało Józefa w jelito to utrwalone zostało przez z późniejszym życiu, ponieważ mało zarówno tej sukienki, jaki później tego obrazu Józia nie i że nie lubiła obrazy przeżywał różne koleje koleje losu najpierw był w kolekcji Józefa Adama od salda, a później trafił do jego mnie z syna do jej, gdy do jego córki i zięcia później zaś trafił do już, ale na bardzo krótko dosłownie na kilka dni i już się go pozbyła, oddając go w depozyt do muzeum Śląskiego co w paradoksalnie uratowało uratowało ten obraz przed dniem przed zniszczeniem cieczy kradzieżą w okresie drugiej wojny nie światowej będzie muzeum śląskie został przeniesiony do do Bytomia tam wszystkie zbiory Niemcy mieli Niemcy przed przenieśli dzięki temu dzięki temu ten obraz ten obraz przetrwał także nie miała zbyt esbecy ziemniaki już tak sentymentalnego stosunku do do swojego portretu wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacji już za kilka minut meczu o godzinie 11 20 państwach UE gościem jest prof. Robert Kotowski historyjki dyrektor muzeum Narodowego w Kielcach gości jest autorem m. in. książki dziewczynka z obrazu historia życia już IOD asfalt równy mecz i dziewczynki w czerwonej sukience z obrazu Józefa Pankiewicza leży państwo obraz mają gratuluje, jeżeli nie to można znaleźć sobie w różnych miejscach Józef Pankiewicz historia historyk dziewczynka w czerwonej sukience oczywiście na historię dziewczynki w czerwonej sukience dzielił się oderwać dolny poznał Annę prof. Robert Kotowski dzisiaj o tej historii rozmawiamy z informacji o 1 1 20 po informacjach wracamy do programu Owczarek to w w prof. Robert Kotowski dyrektor muzeum Narodowego w Kielcach jest państwo mają gościem na wzrost Robert Kotowski autor m. in. książki dziewczynka z obrazu historia życia już Die Oder cel główny mówisz o kulisach powstania tego portretu czy portret dziewczynki z czerwonej sukience my natomiast bardzo ciekawa jest historia rodziny wspomniał pan o ojcu Adamie o dochodzie i już jutro, bo jedno z piątki czwórki tak piątki tak tak rodzeństwa no i Adam Oder Phelps, którzy przeszedł na Ewangelię tak zastanawiali się, że w Groznym być pewnie lepiej zaakceptowanym było chyba gdzieś no to było związane z procesem jest procesem asymilacji w społeczność żydowska troszeczkę występem w miała trudniejszy trudniejszy start i trudniejsze w możliwości i Gosia możliwości do tego żeby, żeby robić karierę w ówczesnym czasie dzieci między nimi Józia dorastały, chociaż bardzo niefortunnym miejscu, bo dostała ona też o taką na bardzo nie lubiła tego tego imienia no wielokrotnie gdzieś tam w swoich w swoich wypowiedziach nic w tych przekazach przekazach rodzinnych właśnie pojawia się informacja, że już działa nie przepadała za swoim imieniem, ale za to miał dość szczęśliwe dzieci dzieciństwo i to też tak dzieciństwo powiedzielibyśmy dorastała w domu, który był domem otwartym na właśnie różne ciekawe postaci ówczesnego i bohemy i też wyższych sfer czy inteligencji cegle dom co chwila Domosławski odbywały ciekawe osoby tak ojciec ojciec już wiadomo też cel był bardzo tak światłem światłym człowiekiem nie bał się tych tych przemian obyczajowych i przemiany kulturowe, które następowały w drugiej połowie dziewiętnasty dziewiętnastego, gdy pod koniec pod koniec tego wieku no nie samo to, że wykształcił swoje swoje dzieci w większości córki z dnia średnio tylko 1 syna i 4 4 córki wykształciły i Anny dobrze spisywał się z tą resztą tendencji FT w te przemiany które, które zmierzały ku temu żeby, żeby dopuścić dziewczęta do do edukacji sprawa, kiedy już rozpoczynała edukację w na terenie zaboru rosyjskiego, a więc jeszcze jeszcze w Warszawie nie było możliwości kształcenia w języku języku polskim stąd już została wysłana do Krakowa do do pierwszego żeńskiego ziem żeńskiego gimnazjum z językiem obowiązującym językiem językiem polskim podobnie jak rząd niemiecki albo rosyjskie, bo Polsat albo w zaborze zachodnim w zaborze pruskim niemiecki 1 na terenie zaboru zaboru rosyjskiego rosyjskie jedynie jedynie w Galicji była możliwość możliwość kształcenia się w języku polskim i tam są w Krakowie skończyła skończyła gimnazjum podobnie jak lisy starsza siostra Karolina, która później została została lekarzem co też akurat wpisując się w te pierwsze nie jest ten pierwszy moment w, kiedy kobiety były już przyjmowane na studia z pełnymi prawami, choć zaczynała jeszcze jako jako taka studentka Hospital Antka, więc bez pełnych pełnych praw także jej młodsza siostra Anna kończyła dni kończyła gimnazjum w Krakowie w jest to świadczy to świadczy o takiej takim szerokim otwartym umyśle nie Adama Adama od salda do tego jego i jakby zainteresowania jego hobby jego pasje związane jest związane ze sztuką i salon który, który prowadził, który w, którym gościł wiele znamienitych postaci to oczywiście nie mogło być bez wpływu na wychowanie wychowanie jego dzieci także także Józefy inne to oczywiście odbijało się w jaki sposób na 1 na wychowaniu to była bardzo bardzo bym powiedział otwarta otwarta nowoczesna jak na tamte czasy czasy rodzina i w tym duchu w tym duchu wychowywane były dzieci w, żeby studiować uczyć się z w Krakowie na to nie było być może były, ale akademik nie był czymś co wchodziło w grę tylko musiał być porządna stancja porządnej osoby tak tak tak no i Józefa mieszkała mieszkała na stancji u takich znamienity wdowy po po po znanym lekarzu krakowskim także jej siostra Anna młodsza siostra, która przybyła Józef jesienią dama z zajmował opiekowała się co później jak w późniejszym już w dorosłym życiu odbija się czy w i jest jakby skutkiem tego taka dość duża zażyłość pomiędzy pomiędzy Józefą, a Anną sią też bardzo ciekawą ciekawą postacią, której wina źle Witkacy pod Gowin znalazł się w niej podkochiwał nawet czy nawet chciał się z nią ożenić ale, ale ojciec ojciec stwierdził, że jednak te żydowskie korzenie Anny nie mogą nie mogą, jakby tutaj kandydaci muszą stanąć na przeszkodzie, a także mienie nie wyraził nie wyraził zgody sią bardzo ciekawe ciekawe zdjęcia Anny Anny zrobił zrobił Witkacy Anny te zdjęcia te zdjęcia znajdują się z Tay Gallery natomiast w ogóle to była bardzo ciekawa postać myślę, że ona też zasługuje na odrębne odrębne potraktowanie myślę, że moja książka ta rodzi ciekawe ciekawe życie, gdy w bardzo bardzo ciekawa myślę, że znana w wielu kręgach, bo była autorką wielu wielu podręczników pracował w ministerstwie nie oświaty była nie była tłumaczką z nową bardzo bardzo ciekawa mniej ciekawa postać i z nią zasadzie Józefa utrzymywała utrzymywała przez całe dorosłe życie takie dość dość zażyłe zażyłe kontakty no i po studiach rusza świat daczy po po zakończ po pogrom po maturze ma już po maturze rusza rusza w świat jej ojciec przewidywał, że skończył prawo i przejmie przejmie po nim po nim schedę mnie wysłał ją na studia studia do Paryża studia studia prawnicze, ale dość szybko stamtąd stamtąd wróciła wiązał się dostojnie sporty zbiegło się to może ze śmiercią Adama Anny Adama od salda z dnia przyciągnął z nie wiadomo tak do końca 3 3 w tym było to związane bezpośrednio i dlatego zrezygnowała czy z faktem, że poznała tam miłość swojego życia Wacława nie Oziewicz faktury, które tam już kończył kończył studia z też paryskich na paryskich uczelniach nie wróciła do krajów w 1 900 11 11. roku wyszła za mąż za Wacława Wacława Anny ożywić trzeba jednak nikt już resztę resztę życia spędziła jako żona przy mężu, że my tak tak powiem, ale patriotyczna wolna, bo można coś mówi kochanie no wiesz jesteś już kosztuje ona mówi kochanie i seks dopiero w wolnej Polsce no cóż powiedzieć czy seks dopiero w wolnej Polsce, ale na pewno potomstwo dopiero w wolnej Polsce tak się stało w 1 500 dwudziestym roku dopiero przyszła na świat ich jedyna jej jedyna córka jest bardzo ciekawe są te lata lata do odzyskania niepodległości ani trochę podróżują po bo po Europie, ale dużo czasu spędzają spędzają w Zakopanem i znowu tam Józefa o już Oziewicz czoła trafia mnie trafia w takie bardzo ciekawe ciekawe środowisko m. in. Żeromski nawet z list co myślę, że nie mnie nie było jakimś tam jest zaszczytem dla nich, ale bardzo ożywić był bibliotekarzem rząd tworzył Towarzystwa nie bibliotekarki biblioteka nie jest w Zakopanem nawet obsługiwał obsługiwał nie Lenina wypożyczając dla niego dla niego książki to było tak bardzo pozwoleń na zasięg do tego nie dotarły Chiny to trudno o zdanie w niedziele natomiast natomiast był bardzo mnie bardzo ciekawym ciekawy okres, a później wraz z odzyskaniem niepodległości wracają wracają do Warszawy no i tutaj już rodzi się ich jedyna 11 gazu Wacław 8 3 skończył dobre dobre studia był politologiem prawnikiem ekonomistą dyplomatą w gdy też obracał się w tych kręgach kręgach niepodległościowych brał udział w konferencjach we Francji też tutaj nawiązał kontakty z Korfantym z kilkoma innymi takimi wybitnymi postaciami nie życia życia politycznego z rządem nie jest jednak kontakty z Korfantym one odbiją się na 3 w jaki sposób determinują późniejsze życie Jaroszewicz ów i wybucha wojna wybucha wojna wcześniej jeszcze wcześniej jeszcze z tej Warszawy przenoszą się do Siemianowic śląskich to właśnie te kontakty z Korfantym, ponieważ nie Wacław Misiewicz dostał propozycję jednak jest z funkcji dyrektora francuskiego banku Śląskiego, a później prokurenta Zjednoczone Huty królewskiej Laura widzi się wiedzie się dzieje w bardzo bardzo dobrze on wcześniej pracował jeszcze jeszcze w ministerstwie jako dyrektor departamentu przeprowadza się do Siemianowic śląskich ta przeprowadzka trwa kilka lat, a to ze względu na to, że księgozbiór Wacława Misiewicza to jest 1 z największych w Polsce prywatnych księgozbiorów on wspólnie z bratem odziedziczyli po swoim ojcu potężny księgozbiór i przygotowanie mieszkania po psy jednak przyjęcie tego tego potężnego księgozbiór zajmuje zajmuje kilka lat i dopiero wyczyn czwartym roku trafiają tam do Siemianowic śląskich tam jest jakby mniej Józefa oddaje się takiej swojej aktywności aktywności społecznej i Wacław Wacław tej aktywności zawodowej no i tuż przed wybuchem wojny Wacław otrzymał propozycję objęcia stanowiska też w Ministerstwie Gospodarki w nie jak już dyrektorskiego stanowiska, w którym z departamentów Ministerstwa Gospodarki i mają wrócić do Warszawy tuż już w sierpniu w sierpniu rozpoczynają podróż do Warszawy szykują się nalot wybuchła nie wybucha wojna no i to całkowicie odmienia odmienia ich ich plany w życie swoje swoje kroki kierują w stronę w stronę Lwowa tam też rozgrywać swoje kroki w stronę Lwowa, ale samolot drogie autobusem długo myślę, że już łatwiej łatwiej będzie dzisiaj niższy niż wtedy woda podróż trwała trwała kilkanaście kilkanaście dni, a nie tak Wacław miał tam wielu przyjaciół wielu wielu uznaje poniesione opór 3 swoje, jakby tej aktywności zawodowej nie bardzo aktywnie uczestniczył w tym życiu bibliotekarskich miał tam właśnie ten krąg krąg bibliotekarzy z biblioteki Ossolineum to gromkiego jego znajomi oni zaoferowali za farby zaoferowali mu pomoc i tam trafili trafili wspólnie całą trójką i zasad z mężem i z córką w nogi w zasadzie w zasadzie dla ich o Wacława to był już ostatnie ostatnie miejsce jego jego życia, bo tam dożył swych dni natomiast Józefa Józefa jeszcze Józef udało się jeszcze wrócić wrócić do kraju, ale cały okres drugiej wojny światowej na wzrost jest niesłychanie ciekawe, bo zwierząt trafia do polskiego Lwowa tak trafia do dołu do polskiego Lwowa i są świadkami na tych zmieniających się okupantów tych okupacji prawda rosyjska niemiecka rosyjska ukraińska rzeczywistości jest data ta rosyjsko ukraińska bardzo siermiężna siermiężna rzeczywistość, którą Józefa Shadow nie bardzo może pogodzić wręcz w ogóle nie może się pogodzić pamiętniki córki Józefy z domu wielokrotnie w pamiętnikach Hania córka córka Józefa wskazuje NATO NATO się miękkie, więc w, jaki sposób drwi z z poziomu z poziomu tej kultury Wacław tato po pierwsze, miał korzenie żydowskie, więc stało w okresie okupacji niemieckiej było jedno czekiem, który na bardzo zagrożonym, ale to właśnie prace przy via wiele, a resztę ukryli w przyjaciele właśnie pracownicy biblioteki ukrywali go ukrywali go w w w swoich w swoich magazynach właśnie bibliotecznych gdzieś na Gazeta PL tel poza tym te tt nocne nocne wywózki przez NKWD to z kolei w okresie w okresie okupacji okupacji rosyjskiej radzieckiej to to był ten czas kiedy, kiedy też musiał się musiał się ukrywać w nawet natrafiłem na taką taką informację w archiwum lwowskim Stefanek, czyli obecnej dawnej biblioteki im Ossolineum dziś nazywa się na najmniej Stefan KSM jest jego i jego w jego teczce w teczce osobowej Wacława Wacława Misiewicza przy nazwisku jest słowo pomiar z mięsną specjalnie, by zapisano że, że nie żyje, że zmarł, żeby jednak, by odwrócić się odwrócić od niego od niego uwag są bardzo bardzo dobry też istotna mniej istotna rzecz, że EPO zmieniali sobie nazwiska rodowe podmieniono nazwiska rodowe trudno było dotrzeć do tych prawdziwych dokumentów prawdziwych dat jej urodzin i ich wszystkich tych nie pokrowiec, ponieważ w na okres drugiej wojny światowej no bo zmieniano te dokumenty zapisy w aktach urodzeń, w jakich odpisach, więc trzeba było to trzeba było zweryfikować dziewczynka z obrazu historia życia już dziś o asfalt równy to książka prof. Roberta Kotowskiego dyrektora muzeum Narodowego w Kielcach, gdzie się od dzisiaj o tej historii rozmawiamy wkrótce w programie Owczarek informację o godzinie 11 4 0 po informacjach wracamy do naszych rozmowach w głowę w studio prof. Robert Kotowski historyk dyrektor muzeum Narodowego w Kielcach, a także wydział dziennikarstwa informacji naukowej i bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego gość jest autorem m. in. książki dziewczynka z obrazu historia życia już Die Oder saldo równy już Real zdrobnienie imienia oczywiście nawiązuje do portretu dziewczynki czerwony i sukience Józefa Pankiewicza, ale potem jako Józefa Józefa ożywi to ożywić owa trafiła do Lwowa w czasie wojny do Lwowa, w którym nie mogła się chyba odnaleźć i zaaklimatyzować no ale jak tylko już trzecia Rzeczpospolita jako PRL w powstała, więc możesz się Rzeczpospolita Polska ludowa doktor zmierza w tym, kto to jest moment, kiedy rodzina trochę się los dzieli na 3 rodzina dzieli się w czterdziestym trzecim roku córka wyjeżdża za pośrednictwem swoich koleżanek do Krakowa Jona w zasadzie mały rozstaje się z rodzicami i tam wychodzi za mąż przeprowadza się na Śląsk wraca w rodzinne rodzinne strony do Siemianowic śląskich nawet początkowo mieszka w tej kamienicy, w której mieszkali przed wojną w UE, ale dość szybko musi opuścić tą do kamienicy, bo to była bardzo atrakcyjna atrakcyjna kamienica no natomiast jej pochodzenie tutaj żaden sposób pieniek stawał do tego, żeby tam tam mieszkać, więc mieszka, w jakich takich koszmarnych warunkach na poddaszu natomiast Józefa z Wacławem mieszkają mieszkają we Lwowie wojna się zakończyła mają możliwość powrotu do do kraju jednak nie Wacław Osiewicz jest tak zaangażowany w ratowanie polskiego księgozbioru i ratowanie polskich grup kultury w Ossolineum, że decyduje, że nie wyjadą z ze Lwowa dopóki to nie zostanie nie zostanie zrobione nawet dostaje taką propozycję, że będzie mu kurs uczestniczyć w tych pracach, ale no, żeby tylko tylko wrócił z tam była taka wyznaczona data graniczna, kiedy Polacy mogli mogli stamtąd stamtąd wyjechać niestety nic do tego momentu nie wyjechali no i pozostali tam we Lwowie z czego zostanie była niezadowolona ona dość mocno sfrustrowana przeżywała to przeżywała to bardzo bardzo mocno Józef syn Wacław niosły z żona pisze w Wista do swojej córki, że Wacław ma swoje książki ja niestety jej nie ma się czym zajmować chodzę na spacery tam zbieramy też szukać tak dalej tak dalej z jedno widać że, że ewidentnie ewidentnie cierpi z gminy, ale po tym okresie kiedy, kiedy jednak już, jakby Wacław częściowo uporał się z tym swoim zadaniu rozpoczynają starania o umożliwienie o możliwość powrotu do do kraju jednak nową spotykają się z odmową nie nie otrzymują oni otrzymują paszportu jest to w pewnym sensie wydają się można to tłumaczyć tym, że ono jednak pochodzenie z urzędnika ministerialnego przedwojennego no myślę, że w dużej mierze decydowało o tym, że, że Wacław nie miał możliwości powrotu na powrót do kraju zresztą on był uważany za w okresie jej, jakby w czasie drugiej wojny światowej jeszcze kiedy kiedy z ta biblioteka była pod zarządem czy w zarządzie związku w związku z Radzieckiego był uważany za 1 z bardziej wywrotowych wywrotowych pracowników jest to tutaj nie myślę, że nie miał takiej możliwości, żeby nie, żeby wrócić takie starania podejmuje też córka Hanna, która pisze nawet do marszałka Rokossowskiego Rokossowskiego prośbę, żeby pomóc w staraniach o powrót z rodziców to do kraju no oczywiście taka prośba też w jaki sposób nie mogła spotkać się z dnia jest pozytywnym odzewem ostatecznie dopiero w 19 5 2 roku otrzymuje paszport, ale tylko Józefa tylko Józefa na ślub przyjeżdża uwierzyli w tym co znaczy ona jest, gdy ona, gdy nasz ślub przyjechała nie było ślubów w okresie drugiej wojny światowej ona przyjechała wtedy jeszcze się poruszali miała wtedy wtedy przyjechała przyjechała do Krakowa natomiast tutaj już możliwości przemieszczania się były bardzo mocno mocno ograniczone grono dopiero w uzyskujący te dokumenty z 10 02 . roku nie przyjechała z tym, że nie zatrzymuje się córki jedzie prosto do do Warszawy do swojej siostry Anny Kowal czeskiej i stamtąd dopiero odwiedza odwiedza córkę jest załamana tym tą sytuacją, w których zastaje córka i dzieci, bo od córka miała trójkę trójka dzieci z fatalne warunki warunki mieszkaniowe dziś dziś na poddaszu ona strasznie to przeżywa ona panienka z dobrego domu wysłuchana wydmuchał na później w okresie w okresie już dorosłego życia także w jaki sposób no Panic Don system tego zacnego środowiska, więc znał wszystko to bardzo ją bardzo ją bulwersuje ta data data ta siermiężna tych czasów czasów stalinowskich w nas zostaje nie zostaje z z kraju przy czym zamieszkuje zamieszkuje u Anny Kowal czeskiego co jakiś czas odwiedzając, odwiedzając tylko on nie tylko córkę Wacław w tym czasie zostało sam we Lwowie zachowały się listy pisane przez Wacława w tym czasie do córki do do żony z, więc o Wacław oddaje się dalej dalej swojej swojej pracy natomiast Józefa meczbola myślę, że z ta Polska rzeczywistość rozczarowała to ona nie nie nie zastała tego co mogła sobie wyobrażać być może wyobrażała sobie, że to co zastanie to będzie w jaki sposób przynajmniej porównywalny z tym co co zostawiła, a tutaj żadnego takiego porównania nie mogą znaleźć osób z dr Adam wyjechał z Polski i Podole małe no i co najmniej w Józefa Józefa tutaj pomagacie angażuje się w pomocy w pomoc swojej mniej swojej siostrze w pracach nad jej nad książkami nad na 3 tłumaczeniami z przygotowaniem podręczników w ocenie pobyt trwa niecałe 2 lata powielany jest w kwietniu 5 0 tego czwartego roku Józefa zostaje znaleziona martwa gdzieś w okolicach mostu mostu na Wiśle przy zagadkowa sprawa niewyjaśniona do dziś bardzo bardzo zagadkowa nie udało mi się dotrzeć do dokumentów ani w terenie ani w archiwach w archiwach nie policyjnych dokumentów, które w jakikolwiek sposób wskazały, by w ścieżka dalszych dalszych poszukiwań czy było to samobójstwo czy było to morderstwo czy była to śmierć z przyczyn z przyczyn naturalnych nie ja najbardziej skłaniam się ku hipotezie, że było to to jednak samobójstwo, że jednak nie wytrzymała tych tych trudów trudów, jakby tej idei tej rzeczywistości nie powojenne nic przy czym są co też, jakby jakości zwraca zwraca moją uwagę to torze nie ich relacji z córką niebyły nie były poprawne wielokrotnie dziś w listach przewija się takiej takich moty w żony nie mogą się nie mogą się porozumieć myślę, że to wszystko razem i ta rozłąka i tam nie da się Miga czasów czasów stalinowskich wszystko to razem, jakby tak czy tłoczyło Iza uważa że, że targnęła się na swoje na swoje życie, aczkolwiek tak jak mówię jest to tylko 1 1 AZS z hipotez jej nie, bo być może być może jego przyczyny przyczyny śmierci były niebyły zgoła odmienne na czas Sonny bez względu na to jak w życie życie Józefy to życie, jakby takie bardzo tragiczne powiedziałbym tragiczna, gdyż życie które, które zapowiadało się nie zapowiadało się bardzo bardzo dostatnio bardzo bardzo kolorowo bardzo barwnie w czasach zarówno jeszcze jeszcze zdarzyć się za życia i rodziców jak później, żyjąc już, zakładając własną własną rodzinę to jednak przerwane drugą wojną światową i w dalszym okresem tym w tym powojenną pokazuje, że rzeźbiarze będą było bardzo bardzo tragiczne i do bardzo brutalnie podział przerwane w taki sposób sposób brutalny zerwana została z w swoich swoich środowisk ze swoich ze swoich upodobań i ze swego życia powiedział w jaki sposób, by obraz dziewczynka coraz więcej trafił w końcu do muzeum Narodowego w Kielcach to też bardzo mnie bardzo ciekawa historia, ponieważ obraz tak jak mówię najpier w było w domu od salda Adama Rotfelda później trafił do Anieli lał się w czołowej czwórki córki Adama od salda żony Stefana lał się Wicia senatora drugiej Rzeczypospolitej też znanego znanego kolekcjonera i przyjaciela Pankiewicza i Aniela wraz z Aniela 30 06 . roku przekazała ten obraz jako prezent na srebrne gody Wacławowi i Józefie tak jak wcześniej wspominałem Józefa nie chciała tego obrazu dom przekazała go do muzeum Śląskiego w tam przejść przez okres drugiej wojny światowej on został przez, jakby przesłonięty przez przewieziony do muzeum jest Bytom i tam przetrwały przetrwał wojnę po wojnie pracownicy muzeum Śląskiego zwrócili się do Hanny chrzanowskiej 3 córki i Józefy z informacją, że jest ten obraz może go odebrać najechania odebrała jej dno ze względu na to zgodziła się tak materialną postanawia gorzej, gdy go sprzedać, choć też spotkała się z takim dość dość zróżnicowaną reakcję nawet taką, że własną matkę sprzedaje tak dalej tak dalej z no ale ale ten obraz został sprzedany i nie jego historia dosyć dosyć ciekawa, ponieważ kupił go jakiś handlarz nic nie dziełami sztuki, który został list czy był zamieszany w jakąś taką dużą aferę gospodarczą w związku z tym jego majątek został został skonfiskowany on sam gdzieś się przebywało przebywał w więzieniu dopiero po odbyciu kary jest na majątek został został uwolniony natychmiast znalazł się w antykwariacie i gdy z 3 10 05 . roku trafił został kupiony przez pracowników muzeum Narodowego nie jest w Kielcach trafił, więc na naszą na naszą galerię i wtedy dopiero córka Józefa po raz pierwszy w muzeum w muzeum Narodowym w Kielcach mogła zobaczyć ten obraz od momentu od momentu sprzedaż w drugą przerwę nie niestety to zależy, by obraz został poddany nagle z Radomia już Żagania wielokrotnie tak tak tak wielokrotnie zostało zostało poddawane różnym procesom konserwacji wielokrotnie też opuszczał naszą naszą galerię było zarówno w na wystawach w Niemczech na Ukrainie z wf w innych miastach miastach Polski przy różnych okazjach przy roli organizacji różnych różnych wystaw oprócz tych tych działań konserwatorskich także został poddany poddany takim intensywnym badaniom nad warsztatem Pankiewicza złą jest sam sam obraz, bo mnie trzeba wiedzieć, że mnie jak replika tego mnie tego obrazu z tym, że w nieco takiej ograniczonej formie znajduje się w muzeum Narodowym w Krakowie jest to po pierwsze, dziewczynki czerwonej sukience ono już było malowane malowane już jako mniej jako kopia kopia autorska na zlecenie dziadków Józefa, którzy także chcieli mieć ten ten obraz i ono znaczy bez dywidendy prawdopodobnie banki już nie mam cierpliwości do powtarzania tego tego obrazu związku z czystym taka taka nieco ograniczona nie jest forma tego psa, ale co ciekawe Józefa jako dwunastolatka była procedowana przez przez nie Pankiewicza 19 02 roku w przygotował taki portret i dziewczyna w Białej sukience z kokardą niestety ten obraz jej nie zachował się prawdopodobnie spłonął w 30 09 . roku razem z innymi z innymi obrazami które, która pozostawi po sobie Odessa zachował się natomiast wiele wiele innych obrazów Pankiewicza związanych z rodziną o oderwali portret samego od salda portret portret żony żony z najmłodszą córką Anną też przepiękny przepiękny obraz nowych wind obrazy obrazy które, które Pankiewicz malował dla jej od salda to myślę, że znaczny znaczny dorobek z i w ogóle twórczości w twórczości Pankiewicza klimy zaraz się sprawdzą mecenat się mecenas się sprawdzał i dodaje tutaj myślę że, że trafiło trafiło od 1 SA trafił na takiego człowieka bardzo bardzo wrażliwego, który w, które potrafiłyby wykorzystać tamtą swój swój swoje zaangażowanie w ku chwale ojczyzny oczywiście tak jest i rodziny 2 godziny bardzo dziękuję panie profesorze również bardzo dziękuję prof. Robert Kotowski historyk dyrektor muzeum Narodowego w Kielcach i wykładowca na wydziale dziennikarstwa informacji naukowej i bibliologii tak się ładnie nazwał Uniwersytetu Warszawskiego w sosie z nosa nowe nazwy państwa Małgosię, ale także autor książki dziewczynka z obrazu historia życia już IOD asfalt równy, czyli słynny dziewczynki w czerwonej sukience Józefa Pankiewicza ten obraz mogą państwo albo podziwiać w muzeum Narodowym w Kielcach było poszukać w innych albumach sobie informacje Radia TOK FM już zalała kilka minut z po godzinie dwunastej po informacjach Mikołaj Lizut jego program dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara, a zrealizował Krzysztof Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA