REKLAMA

Czy ekstremalne zjawiska pogodowe faktycznie zdarzają się częściej? Pierwsza część rozmowy z prof. Szymonem Malinowskim

Homo Science
Data emisji:
2017-08-26 11:40
Audycja:
Czas trwania:
15:43 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
11 4 2 sobota, więc najwyższa pora na audycje Homo science zapraszają Aleksandra i Piotr Stanisławscy dzień dobry państwo audycja Homo science, a w studiu nasz gość prof. Szymon Malinowski fizyk atmosfery z wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry, a w spotkaliśmy się dzisiaj po to, żeby porozmawiać o ekstremalnych zjawiskach pogodowych, jakie ostatnio nawiedzają Polskę, ale właśnie czy one rzeczywiście bardziej częściej ostatnio nawiedzają Polskę czy Rozwiń » po prostu media bardziej o tym, informują bardziej intensywnie jesteśmy bombardowani tymi informacjami wszyscy mają smartfony smogu sfilmować i pokazać wszystko się rozchodzić szybciej jak to jest naprawdę myślę, że w akurat w tym przypadku jest i tak i tak to znaczy z tymi zjawiskami ekstremalnymi to w metodologii jest bardzo dużo różnych zjawisk ekstremalnych bardzo długa susza to się zjawiskiem ekstremalnym czy fala upałów to się zjawiskiem ekstremalnym natomiast tutaj mówimy konkretnie prawdopodobnie nawałnica akcji jakich zjawiskach związanych z pogodą taką jak mówimy silnie konwekcyjne, czyli z burzami mówiąc ludzkim językiem tak, ale nie tylko w zeszłym roku mieliśmy n p . w zeszłym roku uderzyliśmy wrzesień mniej, który był nadzwyczaj upalne dni suchy i właśnie ekstremalne jeszcze wcześniej były susze powodzie też, żeby w tych ostatnich latach nawiedzały Polskę ma największa była w dziewięćdziesiątym siódmym roku czy te zjawiska czy intensywność tych zjawisk jest alarmująca dla fizyków atmosferę każda z tych zjawisk jest troszkę innej oczywiście wszystkie świadczą o tym co mnie, że klimat się ociepla, bo to z ocieplaniem klimatu właśnie nie jest tak jak wszystkim się wydaje, że trochę temperatura wzrośnie poza tym się niewiele zmieni tylko wyniesie się woda w zazdroszczę trochę Botswana troszeczkę tylko problem polega na tym, że zmiana klimatu to jest jest, że w cieplejszym świecie pogoda wygląda zupełnie inaczej niż jesteśmy do tego przyzwyczajeni na tym polega cieplejszy klimat, ale jak to możliwe, bo w te powiedzmy 2 stopniu, który się mówić już teraz 4 stopniu, który się mówi na koniec stulecia popiersie do końca stulecia jeszcze słuchu ile czasu, więc to o ocieplenie, które mam do tej pory nie jest spektakularny przynajmniej w takim bezwzględnych wartościach z drugiej strony co mnie to właściwie obchodzi, że było trochę więcej deszczu, a trochę mniej mrozu gdzieś na Grenlandii albo, że być może jest troszkę cieplej znaczy im jakieś złe przełożenie takich odległych miejsc na torze przez Polskę przejdą n p. rocznie na nie wymyślam tych jest zupełnie nie 4 ekstremalnie silne burze tylko n p. 6 to znaczy jest także w te ekstremalne zjawiska to są zjawiska, które są zjawiskami stosunkowo mało prawdopodobnymi nie można tak powiedzieć, że będzie 6 w ekstremalnych bus co roku związany z znamion czynu jest właśnie to jest właśnie właśnie właśnie o to chodzi o te zjawiska są bardziej prawdopodobne to znaczy, że mogą zdarzać się części to znaczy nie raz na kilka lat tylko kilka razy w roku, ale czy to będzie 4 3 6 to już zależy od konkretnego roku w konkretnej sytuacji może się zdarzyć rock, gdzie nie będzie takiego zjawiska to musimy być świadomi natomiast kosze to wszystko bierze klimat to jest kwestia przepływu w atmosferze ilości energii, która znajduje się w atmosferze i coraz cieplejsza atmosfera 1 stopień to nie jest tylko cieplejsza atmosfera 1 stopień, ale to są odpowiednio cieplejszą samym odpowiednio na powierzchniach powierzchnię ziemi i odpowiedzi te inne procesy, które wymieniają energii między powierzchnią ziemi oceanami i atmosferą, a te procesy związane są ze zjawiskami fizycznymi takimi jak parowanie kondensacja, które z kolei mówią kondensacji uwalnia ilość dużą ilość energii w atmosferze w postaci ciepła utajonego, która zamienia się na energię kinetyczną ono i tak energia kinetyczna wiatru wszyscy bardzo dobrze wiemy, że powoduje właśnie różnego rodzaju poważne skutki każdy się oczywiście może o tym, sam przekonać prawda progu próbując, czego nie polecam wystawić rękę na autostradzie przez 1 50 km / h ta ręka może zostać urwana przed 200 to już na pewno będzie MO złamana, więc można sobie to to wyobrazić proszę pamiętać, że energia kinetyczna rośnie z kwadratem prędkości, czyli ceny i innych chorych prędkość większa ze studia 1 40 km / h powiększenie powoduje dwukrotny wzrost energii prawda na listę z tymi zjawiskami mamy do czynienia w atmosferze drugą sprawą jest organizacja tych wszystkich przepływów chmury burzowe w tym cieplejszym świecie mogą być po prostu silniejsza to energia może być silnie skoncentrowana na mniejszym obszarze i taka przyszłość nas czeka, czyli z grubsza można to porównać to działanie klimatu do działania takiej ogromnej maszyny parowej od tak im posypujemy węgla do lokomotywy lokomotywa może jechać szybciej albo przyciągnąć większy skład wagonów prawda zwiększą zwiększą zwiększą ładunkiem, a więc jest cieplej większe parowanie więcej pary Wodnej w atmosferze więcej może skropić w postaci deszczu i w związku z tym te wszystkie zjawiska, które są z tym związane mogą być silniejsze w sumie przełożenie z punktu widzenia takie elementarne fizyki jest bardzo prostych to teraz, przechodząc od ogółu do szczegółu mieliśmy inną sławną nawałnica, która ulegliśmy tydzień nawałnicy Grad wielkości piłeczek z rozmaitych, które to z Nisko się zakończyło tę nieszczęsną nawałnicą, która zabiła w sumie 5 osób w Polsce, bo 11 sierpnia taki, jaki to był mechanizm znaczy coś się takiego dzieje oczywiście nie mówię, że taka nawałnica nie mogłaby nastąpić latem 50, gdyż nie mówił jeszcze o zmianach klimatu mogłaby zapewne byłaby nieprawdopodobna, ale chodzi o to co się takiego dzieje, że do takiej nawałnicy dochodzi ona odzyskuje aż taką energię myśmy byli w tym rejonie, gdzie ten las został powalony, gdzie był ten obóz harcerski to jest to wygląda niezwykle tak to znaczy to jest tak jakby coś przejechało po tym, lesie i wobec niego nie został no podobne zjawisko zdarzyło się kilkanaście lat temu koło Piszu jest to nieco zjawiska, które się nie zdarzają, ale jeśli chodzi o ten mechanizm co tak nakręca tę nawałnicę, że ona było wyprowadza się do takiego stanu co więcej, że tylko na pewnym obszarze występują takie zniszczenia to jest dosyć skomplikowana sprawa, bo jest także wróćmy do tej pary Wodnej tak naprawdę w pierwszym przybliżeniu ilość energii, jaka ją wydziela się w takiej takiej burzy jest proporcjonalna do ilości opadu to są bardzo łatwo wyobrazić prawda ciepło kondensacji to jest, jakie widzieliśmy się w procesie kompensacji to jeszcze po kompensacji, który dobrze znane oraz masa tego co skondensowane zło Thomasa tego co kontrastowało to 10 0 co upadłą wypadło potem na ziemię, więc jeżeli mamy warunki, w których może być, w których jest więcej pary Wodnej, która może skoncentrować, a to zależy od ilości pary Wodnej i od przepływów atmosferycznych, które prowadzą do tej do tej do tej konwersacji w tym momencie tej energii może wydzielić więcej my tutaj dochodzimy do pewnej tajemnicy, którą nie do końca rozumiemy to znaczy tzw. samoorganizacji przepływów trzeba dla organizacji konwekcji brak jest państwo wszyscy państwo słyszeli kiedyś o komórkach konwekcyjne czasami zwanych komu komórkami ja Bernarda, które mówią o przepływach o przepływach w atmosferze czy nie tylko w atmosferze może być także w garnku z wodą pogrzebano podgrzewanym od spodu może być też w garnku z wodą chłodzonym od, a od góry albo jedno 1 i drugie i za tym stoi takie zjawisko, którego nie rozumiemy też największa zagadka fizyki klasycznej turbulencja właśnie w tej chwili wróciłem z Europejskiej konferencji turbulencji w Sztokholmie, gdzie było kilka referatów na temat organizacji konwekcji my cały czas nie rozumiemy jako, na jaką ma się odbywać organizacja występuje w różnego rodzaju w różnych skalach także w maszynach parowych także także także w naszej atmosferze, ale w tej chwili mamy już narzędzia, które powolutku powolutku potra w, bo pozwalają pozwalają to badać w każdym razie tak się stało, że ta przepływem z różnych powodów zorganizowały się tak, że energia wydzieliła się w 1 miejscu ogromne ilości opadu ogromna ilość energii ogromna energia wiatru i tak się dzieje w silnych burzach komercyjnych cyklonów tropikalnych i winnego tego razem zjawiskach i tam była mowa o zjawisku o nazwie po i komu, czyli Echo naukowe KUL czy jak to tłumaczyć jej jak pan to mógłby wytłumaczyć i dlaczego akurat w tej sytuacji takie zjawisko miało miejsce co do tego doprowadzić drogowcy zaczęli oni nagle mówić rano, by zaczęli nagle mówić, dlatego że stało się nieszczęście tak, które było związane z właśnie tą organizacją przepływu w atmosferze w po powstania tych mu tego wału burzowego, który na ekranach radarów przypominał radar meteorologiczny nie widzi nie widzi jak przepływa powietrze on widzi tylko gdzie są kropelki deszczowe i grać i ewentualnie w związku z tym na obrazie radarowym to miejsce, gdzie w atmosferze występowały duże krople, które powstały w wyniku kondensacji krople gradu układały się Vuk tego typu odpowiedniej wielkości tego typu zjawisko nazywane było Echo Jona świadczy o Bogu, który sam nie po angielsku łuk i ona świadczy właśnie o tym, że i jest w pewien sposób zorganizowany przepływ w tej w tej atmosferze czy dostarczana jest para wodna jakiś to miejsce gdzie, gdzie występuje temu, kto się zamienia w opat Sybilli i tam prawdopodobnie pod tym obszarem, a szczególnie jeśli będą na nim jakieś jakieś zawirowania może być dzielić się najwięcej energii, jakim jest bezpośredni związek między tym opadem to energia i wyzwoleniu w postaci wiatru, bo po jak sądzę jak rozumiem wiatr położył te drzewa, ale w tak makabryczny sposób na to wpły w bezpośredni związek skomplikowany związek pośredni jest taki właśnie, że więcej energii się wydzieliło doprowadziło do powstania silniejszego prądu wstępującego robota energia kondensacji podgrzewa powietrze, które się wznosi no i jak się wznosi coś do góry to pada coś obok najczęściej jako podatek jest to powietrze, które opada razem zapadamy opat jest ciężki i duże cząstki opadowe jeszcze stawią opór, czyli rozpędzają prąd zstępujący w domu obok ten prąd uderza o powierzchni ziemi, gdy jest odpowiednia właśnie organizacja on nie rozpływa się na boki tylko biegnie takim 1 korytarzem mają w tym momencie jest najbardziej niszczycielski czyli kiedy taka struktura się przemieszczamy to ona, z której strony zasysa powietrze jak to wygląda z jakiego obszaru no bo to musi być na bieżąco rynek żona zaraz się weźmie tak powiem głęboki oddech, a później wypuści jak rozumiem tak cały czas się dzieje taką mięsną sytuacja jest taka, że najemcę to zjawisko ono przesuwa się natomiast niekoniecznie znaczy, że całe powietrze, które my widzimy przesuwa się razem z tym zjawiskiem, bo ruch powietrza jest bardzo skomplikowane w miarę jak przez psie przesuwa tobą Echo, czyli to miejsce, gdzie dochodzi do kondensacji kolejny, że tak powiem warstwy ciepłego wilgotnego powietrza dostają się do tych do tych obszarów, gdzie wznoszą się do góry i tak uwalniają energię uwalniają energię w postaci, bo w związku z tym to powietrze przepływa przez ten system proces wyobrazić n p. czy jesteśmy w chmurze na wierzchołku górskim chmura jest przyczepiona do wierzchołka Górskiego, a wiatr może być całkiem silne jest tutaj mamy taką sytuację z tobą wahań względem tego, iż występuje skomplikowany przepły w powietrza wznosi się w tym miejscu, gdzie mamy, bo Echa i gdzieś tam dalej wędruje do tyłu, a czy takich zjawisk, o których pan w tej chwili ofert było Echo kiedyś się do nich nie słyszeliśmy, dlatego że było ich rzeczywiście dużo mniej czy, dlatego że po prostu się o nich mówiło teraz większa wiedza na ten temat, bo pierwsza jak nie było radarów meteorologicznych to nikt nie nazwał tego zjawiska bułkach, bo w tego nie widział prawda jak wygląda to była burza Navarro nawałnica potem powstała hiszpańska nazwa adres co na podstawie ścieżki zniszczeń prawda, które tego typu zjawisko mogło wywołać na powierzchni ziemi, a Mourinho to jest w zasadzie slang meteorologiczne, które mówi o tym, że właśnie jak patrzymy na obraz radarowy, kiedy sytuacja może być niebezpieczna w MON, ale była mowa też o tym, by ostrzeżenia wcześniej wydawane widziałam w kilku miejscach, że przy takim było Echo mogą się pojawiać również trąby powietrzne osób przy każdej silnej burzy, a szczególnie, kiedy występuje tzw. Cyklon Mezo skarbowych to morze mogą tego typu trąby powietrzne wystąpić i aby one są związane właśnie silnym prądem wstępującym, który ściąga do siebie masy powietrza, które sobie powoli kierują, ale jak są ściągnięte do małego obszaru zaczyna wirować bardzo szybko znamy wszyscy takie zjawisko wiru w wannie ona działa dokładnie w ten sam sposób, jeżeli pomachał ręką w wannie, którą napełnił wodą, a szczególnie nadamy powolną rotację no to po tym, jak wyciągniemy korekt to widzimy, że w tym miejscu, gdzie woda spływa w wannie Villi Siesta i intensywnej zlokalizowane, która od lat trąby powietrznej ten to poruszenie rynków zwany tez ruch obrotowy ziemi tak mu to niekoniecznie musi być ruch obrotowy ziemi ta może być jakaś mniejsza właśnie cyrkulacja atmosferyczna MOK, która związana była z frontem atmosferycznym właśnie z układem burzowym kilka także także oczywiście w wielkiej skali tak natomiast natomiast lokalnie lokalnie nie właśnie morze wracając do tego wirowanie właśnie niektórzy mówią, że winną stronę kręci się na półkuli północnej i windą na półkuli Południowej to jest właśnie kwestia tego tego rodzaju oznaczone znakami intensywnie odmienne zdanie nie da Iana 0 i nawet im nawet w skali pojedynczego tornada tak się tak się tak się nie dam z, a w drugiej części naszej audycji będziemy się zastanawiali nad prognozowaniem tego typu zjawisk możliwością przewidywania ceny ich siły, a to już od 12 40 naszym gościem jest dzisiaj prof. Szymon Malinowski fizyk atmosfery wydział fizyki Uniwersytetu Warszawskiego bardzo dziękujemy zapraszamy teraz na informacje Radia TOK FM wracamy już 1 2 4 0 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj wszystkich audycji Radia TOK FM kiedy chcesz i jak chcesz - na stronie internetowej i w aplikacji mobilnej!!

Dostęp Premium

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA