REKLAMA

Sierpień '80. Jak to się zaczęło? Mówi dr Jan Olaszek

Pierwsze Śniadanie w TOK-u
Data emisji:
2017-08-31 06:00
Prowadzący:
Czas trwania:
11:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
przy śniadaniu w dołku szósta 6 i 30 sekund na zegarach pierwsze śniadanie w toku Piotr Maślak przed mikrofonem państwo po drugiej stronie bardzo się z tego powodu cieszę mamy 30 01 . dzień sierpnia mówi o tym nie tylko, dlatego że część państwa zapewne o szóstej włączyła radioodbiorniki, a więc przypominam także z tego powodu, że to trzydziesta siódma rocznica podpisania porozumień sierpniowych bardzo ważne wydarzenie myślę, że początek końca komunizmu w Rozwiń » Polsce i chyba nie jestem w tym myśleniu osamotniony pani Ania napisała kiedyś słyszałam historie o chłopaku, któremu rodzice i działacze Solidarności dali im soli Dariusz chyba mu mocno dopiekła Bobo skończy po skończeniu 1 8 lat poszedł do urzędu i zmienił przed zrobieniem dowodu osobistego historie się nie zmieni wchodząc na tę samą obchody już widzę te piękne trofea na ścianach netto Panny i Łukasz państwo ją gościem jest dr Jan Polaszek autor książek na temat opozycji Demokratycznej w PRL-u pracownik biura badań historycznych Instytutu Pamięci Narodowej dzień dobry panie doktorze ten dobry panu dzień dobry państwu no i wspólnie zapraszamy państwa na taką krótką, bo 1 3 minutową lekcję historii ja wiem wiele o tym, się mówi, ale nie wszyscy wiedzą nie wszyscy pamiętają na pewno niewielu z państwa pamięta o tym, może przesadzam, że tak naprawdę pierwsze strajki zaczęły się nie w Gdańsku, a w Świdniku i Lublinie jak to było panie doktorze tak to znaczy władze PRL -u nie do końca umiał wyciągnąć lekcje z historii z własnych doświadczeń własnych doświadczeń i tak jak w siedemdziesiątym roku siedemdziesiątą szóstym roku nagle ogłosiły wysoką podwyżkę żywności przede wszystkim mięso, na które było takim tematem nr 1 tematem drażliwym tematem odejdzie w głowę niewiele tematem, który wyprowadzał ludzi ludzi na ulice nadal także o to, żeby stanęli w kolejkach przed miastem ja sam pamiętam co środę mama nie wysyłała kolekcję obrazów dom do kolejki do mięsnego w nasze mięso było tematem bardzo politycznym no i wówczas najpier w na Lubelszczyźnie później w całej Polsce rozpoczęła się fala strajków na początku lipca 8 dziesiątego 8 dziesiątego roku jest taki miał charakter ekonomiczny władze PRL zastosował wobec tych strajków taką taktykę w szybkie zaakceptowania postulatów poszczególnych zakładów to były postulaty jakich wydatków wdrożyć zmiany w podwyżek tylko, że efekt tego było odwrotnie od zamierzeń to znaczy jest i radio wolna Europa w ślad za opozycją demokratyczną pro nagłaśniają te wydarzenia podawało, że strajk w jakim zakładzie skończy się sukcesem czy zaakceptowania postulatów oto zachęcało to kolejne zakłady do Nantes się uda rozpoczynanie strajków, bo nie mieli nic nie wskazywało takiego przełomu, że zmieni się zaś jakościowo w Polsce, że nastąpi jakiś gwałtowny wybuch natomiast kiedy w sierpniu 8 dziesiątego roku stanęła stocznia Gdańska nie tylko 1 z najważniejszych największych zakładów w Polsce, ale też miejsce symbolicznie naznaczony wydarzeniami sprzed 10 lat trudno o 7 1, kiedy na Wybrzeżu strajki miały tak duży duże zasięg, że władze PRL musiała użyć siły musiał on chciał użyć siły i postanowił o kilka postanowiło kilkadziesiąt kilkadziesiąt ofiar śmiertelnych to kiedy znowu stanęła stocznia no to wszyscy zdawali sprawę, że to może być coś co ważnego coś przełomowego skupmy się na tych wydarzeniach sierpnia już na Wybrzeżu Jerzy Borowczak Bogdan Felski Ludwik Prądzyński zresztą bardzo ci arcyciekawa postać nieco pomijana przez karty historii, bo do końca pracująca w stoczni gdańskiej i zrezygnował z wszystkich propozycji politycznych pod kierownictwem Bogdana Borusewicza wywołują strajk 14 sierpnia tak tak 1 4 sierpnia jest początkiem strajku w stoczni stoczni gdańskiej do protestu oni najpier w grupa robotników rozrzucał ulotki zachęcano biegają chodzą po kolejnych lat działa na innych wydziałach do protestu przyłączą się coraz większa grupa ludzi pojawia się też przywódca przywódca strajku Lech Wałęsa działacz wolnych z rodziną w to w jaki sposób czy przeskoczył przez płot czy przypłyną motorówką charczy tutaj historycy chociaż, chociaż nie jest do końca jest dokładnie znane miejsce, w którym przeskoczył przez płot i my historycy są zgodni, że Lech Wałęsa przeskoczył przez płoty teoriom o motorówce moim zdaniem można można włożyć między bajki między bajki Lech Wałęsa działacz wolnych związków zawodowych człowiek już pracujący stocznia zwolniony zwolniony jeszcze wcześniej robotnicy posiadając wiele dzieci, bo po postać postać barwna i lubiana i tu wspomnieć jeszcze trzeba drugie takie dramatyczne pozy charyzma wiosna bardzo charyzmatyczna i taka, która nadaje się na takie na taką funkcję lidera Niemiec trzeba wspomnieć jeszcze drugie dramatyczne postaci tego okresu Annie Walentynowicz to, które jest właśnie postulat przywrócenia do pracy ona ona została chwilę chwilę wcześniej zwolniona Anna Walentynowicz była również działaczką wolnych związków zawodowych postulatów było 5 przywrócenia Anny Walentynowicz Lecha Wałęsy postawienie pomnika ofiarom grudnia zagwarantowanie bezpieczeństwa strajkującym podwyżki od 2 000 zł i dodatek drożyźniany i rodzinne odpowiadający wysokości zasiłków funkcjonariuszy MO i SB toczyli widzimy, że tutaj dominują postulaty socjalne no w właściwie z przywróceniem jestem z tym pomnikiem grudnia, który z góry, który trochę się wyróżnia 1 4 sierpnia początek strajkuje stawia początek strajku w stoczni taką jakościową zmianę przynosi 1 6 sierpnia 8 dziesiątego roku w tego dnia komuniści, godząc się na część postulatów stoczniowców stoczni gdańskiej Lech Wałęsa ogłasza koniec zakończenie strajku tu jest z września 8 dziesiątego roku relacja Anny Walentynowicz, która pokazuje, że wcale nie było tak, że ona już wtedy z Lechem Wałęsą była była skłócona ona, mówi że w Lechu już właściwie stracił głos, a my zobaczyliśmy, że ludzie się zaczynają rozchodzić, że koniec strajku, a dostajemy głosy z małych zakładów pracy, że mnożone rzeczy oszukany one wsparły stanęła stara stocznia teraz zostały zostały same na jej Anna Walentynowicz Ewa Osowska Magdalena Więckowska RODK Krzywonos Henryka Krzywonos należał do tych osób, które broni z starał się zatrzyma zatrzymać liderów w ostatecznie strajk zostaje utrzymany z tym, że tak już nabiera innego Solak charakteru i tutaj pojawia się to magiczne słowo Solidarność start nabiera charakteru solidarnościowego stoczniowcy strajkują nie tylko w imieniu swoich interesów, ale właśnie solidarnie z innymi i powstaje MKS, czyli Międzyzakładowy komitet strajkowy na jego czele staje Lech Wałęsa do tego MKS -u przyłączają się kolejne zakłady na Wybrzeża z Trójmiasta później jest innych również w innych miastach jedno niedługo później z listą postulatów czy 2 1 wśród, których obok wielu postulatów socjalnych pojawią się postulaty polityczne dotyczące uregulowania działania cenzury uwolnienia więźniów politycznych no i ten najważniejszy postulat postulat nr 1, który był takim wydawał się nie do zaakceptowania dla systemu postulat utworzenia niezależnych związków zawodowych to niezależny Samorządny, chociaż to słowo się pojawi rozdaje się później tak wydaje tak na początku miał być mowa o wolnych związkach zawodowych, ale tonie wyraża się, że to jest, że to jest zaostrzono wolno, więc obok organizacją opozycyjną wcześniej co wcześniej to źle się kojarzyło to wydaje się oczywiste związki zawodowe, żeby być realnymi związkami zawodowymi muszą być niezależne, ale w państwie komunistycznym tak nie było, więc trzeba było to podkreślić statusie w nazwie i w porozumieniu tak trzeba było to podkreślić no i Tadeusz Mazowiecki i Bronisław Geremek, którzy przyjechali do radości Szkocji do stoczni na czele takiej delegacji doradzać robotnikom początkowo żalić to jest zbyt ostry postulat moim zdaniem można to zrozumieć to znaczy ktoś nie mieściło w tym systemie postulat nie przeszło trzeba wiedzieć, że wtedy w PRL -u w zasadzie nie było organizacji, w której która była niezależna od władz o związek zawodowy siłą rzeczy było organizacją masową zdawał się, że komuniści na to nie zgodzą i długo zgodzić się nie chcieli ten strajk trwał 3 państwa no właśnie przypadkowo spotkał się dzisiaj mówiliśmy o dniach w połowie sierpnia Obamy, a mamy koniec ujawnienia także ten postulat mógł wydawać się nierealistyczne, niemniej władze w końcu zdecydował się ustąpić pod wpływem siły tego strajku 30 01 . siłownia i podpisano porozumienie tak podpisano porozumienie w Gdańsku wcześniejsze podpisano porozumienie w Szczecinie jeszcze 2 porozumienia porozumienie w Jastrzębiu rozmienia w Katowicach to ostatnie podpisano już we wrześniu na początku września właśnie najważniejsze efektem tych porozumień była zgoda władz na utworzenie niezależnych samorządnych związków zawodowych w wyższej jak rozpoznać tak naprawdę netto warto przypomnieć sobie taką scenę filmu człowiek z żelaza, a w tym filmie dziennikarz grany przez Mariana Opani dziwią, bo relacje wychodzi wychodził ze strajku, który z wygranej w tym momencie spotyka samochód w 1 z działaczy działa z działaczy partyjnych, które mówi, że to wszystko jest nieważna to porozumienia są nieważne przecież one były podpisane pod przymusem, więc to już nieważne no komuniści od początku traktowali to ustępstwo jako jakoś tymczasowe i rzucać celność kłody pod nogi jej wyrok, niemniej związek niezależny Samorządny związek zawodowy Solidarność przetrwał do ponad rok do grudnia 8 10 01. roku co się wtedy wydarzyło to już zupełnie inna historia na kolejną lekcję historii bardzo dziękuję dr Janusz Lasek był państwem nie gasimy bardzo za chwilę informacje o informacjach Dorota Obidniak ze związku Nauczycielstwa polskiego rozmawiamy o nowym roku szkolnym Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PIERWSZE ŚNIADANIE W TOK-U

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA