REKLAMA

Mit Kresów wiecznie żywy

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-09-04 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
52:04 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
na naszego spotkania nasz kolejny gość prof. Hieronim Grala wydział artes liberales Uniwersytetu Warszawskiego dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór pani redaktor dobry wieczór państwu do dwudziestej czwartej będziemy na Kresach na Kresach, których nie ma i który jak twierdzą niektórzy nigdy nie było Jamno kosą, a jako krainę no właśnie w jakiej geograficznej no chyba Kresy były politycznie kulturowo symbolicznie w postawmy przewrotne pytanie, jeżeli okresy, do Rozwiń » których w potocznym z okresem wschodnie zachodnie z pań szyje UE, owszem, przyjęło się przyjęły, jeżeli pani sięgnie po w publicystykę prasy z kręgu narodowej demokracji to do dziś ten termin się w prasie NZOZ sumy obalono endeckiej pojawianiu się od ich aktualną dziś aktualnej jak kot w odniesieniu do Wrocławia i t d . to się pojawia i myślę, że jeżeli poszerzy się nasze roszczenia reparacyjne nagle może odzyskać w ogóle kolory stać się hasłem zielonym natomiast były również Kresy południowe, o czym mało pamięta ne, po czym okazywało się nasze przecież się roszczenia w okresie międzywojennym do Orawa Orawa Spisz tak także tych pojęć trochę było w nie mnie zawsze intryguje 1 wątek taki trochę pozostający z boku samo pochodzenie tak powiedzieli często się teraz tzw. dyskursie poprawnym politycznie pojawia się stwierdzenie, że nie powinniśmy używać pojęcia okres okresy to kres, czego się jakaś granica dalej Theater grał Billa one są albo bar bar liku pewnie, że to jest przykre dla naszych sąsiadów we wschodnich czy południowo-wschodnich oni to potwierdzają to diagnoza w oczach historyków białoruskich ukraińskich tak właśnie wypada, że pojęcie jest takie w depresję obrazujące takie poklepywanie i t d. i t d . tymczasem jakoś umyka taki wątek w baszty techniczne, które już się pojawia Yach film niemy do słownika geograficznego Królestwa polskiego od kiedy nagle okazuje się, że te okresy to mogłoby oznaczać mnie nie granice i nie po kres czegoś, a usług Kresy jako kreska jako linia, w jaką linię jako linia oddzielająca linia łącząca linia demarkacyjna linia graniczna i wtedy nagle się okazuje nasze pojęcie Kresy znakomicie pasuje do terminologii używanej w bardzo wielu językach w wielu kulturach i w wielu epokach jakimś sensie ziemskim łez jest kreską linią są okresy prawda w na pewno takimi Kresami w tym sensie kres kołowym jest granica między Rosją Kazachstanem osiemnastym 1 9 wieku ta linia Lęborska, gdzie pić służyli kwapili nasi przodkowie w rewersie oznaczenie, które panna profesor przytoczył jako pierwszy, który pojawia się w słownikach w połowie dziewiętnastego wieku dziewiętnastego wieku nakręca lokalny szczyt g w połowie krajów wskazują, że chodzi o te linie, na których stacjonowały chorągwie broniący kraju na kierunku nie wschodnim, a południowo-wschodni mamy raczej Podole rejon Naddniestrza i t d. od ewentualnych Chinki im Kurski tatarskich tureckich 6 Turcja była za Dniestrem była za miedzą wreszcie od wolnych Band, a Domaradzki i t d . z tu właśnie u pierwszego piewcy Kresów czy lubicie tego pola w hurcie prawda jest wątek, jaki właśnie hordy Hajda macki pokazane jak ta Forte czka kresowa właśnie się od nich broni, ale tak, więc jest nowym ani nogą i żyta miał być pierwotnie techniczny termin to w ogóle w tym nic depresję z tego historycznie niemal opowiadanie, że od zawsze to oznaczało linię oddzielającą nas lepszych od tych was gorszych jest po prostu dosyć nieuzasadnionym prezenty zmian w nadmierną polityczną poprawność, aby pobić no ale jak zwykle w prawie zwykle opartą na ograniczony więc, że nie powiedzieć nieograniczone niebiescy poza tym w oczy wiście terminował, u których ten ewoluował, ponieważ myśmy w pewnym momencie rzeczywiście jak lew pierwsze w naszej wymianie zdań już to pojawiło Kresy wschodnie prawda, ale cóż to są Kresy wschodnie dla odmiany, jeżeli w połowie dziewiętnastego wieku myślano właśnie przede wszystkim na Podolu i właśnie tej granicy Naddniestrzańskiej to potem zaczęto to limit to kreskę przeciągać i ostatecznie to przecież ona dochodzi do Bałtyku tak naprawdę parafii, że było do terytorium na terytorium, które w zasadzie jedno dzisiaj są sercem sąsiedniego sojuszniczego państwa litewskiego prawda Wilno jako miasto okresowe Jaś nie dziwię, że prof. Szarota się strasznie szczekał mówi to nie jest żadne Pogranicze dawne Kresy, bo to Polska właśnie była oczywiście do tego Polski punkt widzenia, a nie do końca do zaakceptowania dla uczonych ukraińskich litewskich, ale tu pobrzmiewa to słynne zdanie Józefa Mackiewicza, że Polska to jakaś tam właśnie nie jakaś tam Warszawa tylko ten Mińsk Witebsk, a woda i t d. jak Warszawa Warszawa to jest takie żydowskie miasteczko na rosyjsko niemieckiej granicy polsko i od rozważanego bogactwo na wrzesień wisiał na alei gwiazd ingresu Juranda ich syn Kresów, czyli Józef Piłsudski panie i tutaj rzeczywiście go graficznie nawet samo pojęcie grupy wschodniej jest bardzo budujące bardzo momentami niespójne bardzo niejednoznaczne dla wielu znaczące coś zupełnie innego w inne spora część potomków tych co ocaleli spod noża kolonistów polskich zwołuje miała w salonie używa pojęć nie używała pojęcia teraz to koszt to zmieniło pojęcia Kresy obronił aż Kresy Sługi daleko, a to było tu blisko domów ich do, a więc to jest to już tak jest takie pojęcie o Solnym technicznej czy topograficznej bardzo zmienne mieniące się różnymi treściami i trujące żyć panie profesorze w ten sposób, że Bóg chciał też zapytać, kiedy zaczyna się pochód na Kresy wschodnie i czy to już od Kazimierza wielkiego można wywodzić się czy można powiedzieć tak, że to są te wszystkie tereny, które nie wchodziły fair skład CRM Polski Piastowskiej w w ogóle nie było takiego pomysłu takiego konceptu i takiego nie było nawet szansy na realizację takiego punktu widzenia w państwie, które było z nazwy Rzeczypospolitą obojga narodów, a przed monarchią polsko litewską, a miało 3 podstawowe etniczne elementy tak jest n p. słupy, na których opierało żywioł Polski litewski ruski w woli przyzwoitości statystyka na drugim miejscu jednak właśnie Figurski wyliczył jak te liczniejsze, a więc czy w takim kraju, w którym ośrodkami na przestrzeni stuleci i ważnymi ośrodkami państwowymi w był Polski Kraków czy Polska Warszawa myślę tu roli stołecznej, że litewskie Wilno litewskie Grodno, które przecież jest białoruskie w i stolica i serce Rusi koronnej, czyli Lwów, który przecież Suski nie było sensu na dzielić to ona na to co jest gdzieś tam Kresami i patrzeć na to, że tu się kończy granica Polski Piastowskiej zieleni jak Kazimierz Mijal teraz panie profesorze o tym, że nie można mówić okresach w Polsce 16 wiecznej i że Kresy testator Grande każe im się już raz do wieczora pyta to były wschodnie prowincje Rzeczypospolitej, ale to zbyt wcześnie mówiła pani o Kazimierz Kazimierz rusza na wschód na Harvardzie jest robotnik, ale nie, dlatego że on sobie wymyślił, że będzie podbija wschód tylko, dlatego że jak to potem umieszcza w swojej tytulaturze królewskiej jest do minus and Here IS religijni Borussii jest dziedzicem Królestwa ruskiego jako jedyny męski spadkobierca po ostatnich panujących Romanowicza halicką wołyńskich najbliższy kuzyn średniowieczne dziedziczenie regnum Borussii, a później o nich walczyć z Neuera musiał z Litwinami, których przecież też trudno uznać za Rusinów, aby cokolwiek bardziej odlegli etnicznie i historycznie od Rusi niż Piastowie w i przecież ten eksperyment się udało róż koron, a pozostała ważną częścią rdzenia państwowości polskiej już przed Unią lubelską to panowie nie zmusi koronnej za swoje bożyszcze przyjęli w czasie powstania Chmielnickiego księcia wojewody ruskiego, czyli Jaremy Wiśniowieckiego ruskiego kniazia uważając, że to jest właśnie ten, który jako agentowi temu znaczone Polonus Polak polityczne stawia zaporę przeciwko buntowi chuligaństwa jak mówili i oni uważali, że my tracimy prowincję Rzeczypospolitej ani jakiś kres oficjalnej terminologii 1 7 nawet 18 wiecznej te prowincje, które ostatecznie odpadły po traktacie o rozejmie andruszowskim pop olbrzymów boskiego nazwano przecież, a w USA, a dla zdobyły prowincji utracone, a tych, którzy zdecydowali się nie pozostawiać pod wysoką carską ręką, ale wrócić do Rzeczpospolitej czy jechać do Rzeczpospolitej, bo pojęcie wróci dla szlachty statut lub boskich, które z pochodzenia polskiego ono jest umownym pojęciem oni wrócili do ojczyzny politycznej, ale stracili ojczyznę swoje dziedzictwo to on nie wie ani nową FM powiedział tak przecież nikt z nich nic z tych jak mawiano wtedy także landów, a więc wygnanych nie uważał tych ziem za jakiś peryferia to była taka sama pełnoprawna część Rzeczypospolitej uczestnicząca w jej życiu politycznym w jej rozwoju gospodarczym co więcej symbolizująca bogactwo i dostatek ziemia miodem mlekiem płynąca ciężko mówić o słuchaczami wybaczą to słowo o raju utraconym, że to zadupie przecież prawda prawda to prawda, ale w związku, z czym to obrosło legendą po obcych opisy, że tam kij wsadził Shaun ci wyrasta winorośl ma jeszcze rodzić 3 × do roku prawda się ją oraz zbierają 2 × i wiele zrobił wrażenie na wszystkich, więc to raczej nie jest właśnie ta jakaś odległa perspektywa nawet nie po kres horyzontu, ale za horyzontem to jest tak to jest tak TUI teraz nie ma kresu w Polsce 1 6 17 1 8 wiecznej do swoich wykazali się biorą, więc jak długo powiedziałem na początku wówczas nikt nie używał pojęcia Kresy była rusza nawet wiele Rusin różnych prawda były ziemie Ukrainy były właśnie ów pojazd Ukrainy n p. ziemie Ukrainy województwo Ukrainę natomiast nic się posługiwał pojęcie Kresy zadomowiło się w polszczyźnie w drugiej połowie dziewiętnastego wieku, a zadomowiło się, bo w nowo polskich jak widzi się ładnie mówi projekt Narodowym wymagał obrony interesów polskiego etno usług z 1 strony przed zaborcami, a z drugiej strony jednak przed coraz śmielej eksponujący mniej projektami narodowymi naszych dawnych współbraci w Rzeczypospolitej to oczywiście następował konflikt budziła się nowożytna jak to boli nowoczesna świadomość ukraińska litewska i wtedy zaczęło się już spór wyrywanie sobie wspólnego dziedzictwa, bo tak to należy przecież nazwać nieraz ma osobną co oczywiście było nauczyć bardzo korzystne dla romansów takich, ale wie pani korzystać także przesz posługiwanie się terminami historycznymi w i naczep i grup nasze pojęcie Kresy pojęcie w zasadzie wykon cytowane w drugiej połowie dziewiętnastego wieku właśnie jest antidotum na takim nowoczesnym jak wydawało się wtedy środkiem na posługiwanie się przez zaborców pojęciami historycznymi i tak wyciągniętymi z lamusa historii, ponieważ na Podole prawda czy czy już koronę jako okresy, a co mówią zaborcy dla zaborców prawda Ukraina też Małorosja Saidi dyskusji dzisiejszej prawda o dyskurs mało rosyjski inny wszyscy wskazują na 1 9 czy się na wiek siedemnasty jako źródło tej terminologii tymczasem pojęcie Rosja micra jest pojęciem średniowiecznym dotyczącymi konkretnych granic Ukrainy w terminologii bizantyjski z oficjalnych dokumentów patriarchatu i tak da nie gorsze nawet lepsi byli Austriacy niż uzasadni swoje prawa do, dlaczego do województwa ruskiego właśnie prawda, a do regionu Murcji, ponieważ był ten argument Polski to jest regnum Lucie wyciągnęli stała się jeszcze nazwy Galicji Lodomerii ja, ponieważ to fragment tytulatury Belli trzeciego skończą dwunastego wieku, kiedy w 80 tych latach on do swojego tytułu Królewskiego jako król z dynastii Arpadów do dużego Korony węgierskiej trochę na wyrost zaliczył Halicz Włodzimierz Pa da no, więc zaborcy posługują się jakimiś argumentami i właśnie historycznie miała prehistorycznej mi tam NATO odpowiadamy tymczasem także jest czymś takim właśnie mitem rozwijający się niesłychanie jak pożar szybko, bo po Wincentym polu pojawiają się na sito zauważył Roman Gurican tak dalej, ale potem dramatycznego konterfekt Luo prawda ziem ukrainnych, gdzie wszyscy temu ulegają i romantycznie nastrojony Malczewski Marii i sarkastycznie do nastawiony do tradycji szlacheckiej Henryk Rzewuski pamiątkach Soplicy on też się okraść Rusi prawda i t d . tak dalej, a potem przychodzi jeszcze tego wszystkiego tu wspomniana w UE propaganda endecka, gdzie pojawiają się pojęcia, bo z punktu widzenia historycznego znacznie bardziej niebezpieczne, bo zwycięstwo polskiego pół grama przykład i t d . czy zdobycia 3 zwycięst w zdobycie polskiego pułku nie ma większego znaczenia, że dość często ten dług Polski był prowadzony Rusko rękojmi choćby ludnej zależną tylko właśnie, skąd się brali łowi przesiedleni codziennie zagospodarowując czy chłopi nie tylko chłopi drobna Szlachta tak, by wesprzeć konglomerat w mit oczywiście po też miał krzepę łączy większe były nasze klęski czy większy był katastrofy powstańcze, tym bardziej był użyteczny potrzebny ku pokrzepieniu serc i Henryk Sienkiewicz wiedział co mówi i stworzą taki obraz Arkadii tylko oni rozdają zdjęcia to nie jest Arkadia proszę pani jednak to u Sienkiewicza Nafty i Arkadii n p . za dużo jest w opisach rzeźni boki Chmielnickiego rzezi, którą tam pokazuje to nawet nie jest ratowanie polskich źródeł tylko, ale n p . te traumatyczne doświadczenia mniejszości żydowskiej na Kresach jest Kronika Nathana hamburgera to może też takie zdarzenie panie profesorze jak myślimy o tym, micie Kresów z 1 strony ta Arkadia ta fantastyczna przyroda wnętrz taka jakaś metafizyka dla nas jest fantastyczna w Lechu Kaczyńskim pobiegł do dzisiaj mimo wysiłków urbanistyki i polityki agrarnej ZSRR ona jest fantastyczna, a z drugiej strony takie miejsce z racji tego, że graniczne kresowe to miejsce chaosu wojny ścierania się jakiś żywioł w pani ja myślę, że ten mit Arkadii, który dosyć mocno eliminował te wątki konfliktów militarnych konfliktów etnicznych tak naprawdę bojowych dosyć późno jak miałbym się zastanawiać, kiedy zaczyna nabierać obywatelstwa to pewnie zaczyna się tu dziś w czasach śpiewania właśnie Susz lufki te przepyszne dobra humaniści i t d. potem się to właśnie z dołu romantyków właśnie UKE szkołą ukraińskiej prawdy o wszelkich Zaleski ich tu pojawia i t d . no ale tak naprawdę to wydaje mi się, że ogromne znaczenie tutaj pozwolę sobie zaryzykować pewną tezę, że ogromne znaczenie miało to łup w, że n p . Podole w nie doświadczyło niczego z tych przykrych rzeczy, które doświadczyły inne ziemie, dlaczego będące w zaborze rosyjskim, uczestnicząc emocji w powstaniach z drugiej strony Podole jest to część ziem ukrainnych którymi ZUS nie doświadczyło również takiego czegoś jak ten koszmar po rabacji galicyjskiej rozłożysty Arkadii coś narzeczy jednak jest brak sił opowiada o strasznych stosunkach między polskim panem ukraińskim chłopem to zawsze mnie niepokoi jedno pytanie, dlaczego jak przed 40 8 przyszła rzeź galicyjska wcześniej zresztą troszkę i to polskiego pana, ale znowu Polski 2 palił polskich uczelni ukraińskich niepokoi to trochę w tym chyba każdy widziany był bardzo ważnego wątku pani prof. Kik kwestia tego czy myśmy byli okupantami kolonizatorami ziem na Wschodzie jak w kategorię przez całą odpowiedzialnością pisałem o tym, niejednokrotnie jest pomieszanie pojęć jest pomieszanie pojęć i tanim ekspansja i poza średniowieczne i epoce nowożytnej w tym ekspansja terytorialna była wpisana w zasadzie model każdego państwa, zwłaszcza aspirującego do mocarstwowości, ale tak się składa, że trudno jest w ówczesnej Europie to znaczy na ówczesnym świecie prawie w wskazać model po równie demokratyczny ekspansji, gdzie centrum, gdzie władze państwowe w modelu ustrojowym jest tak tolerancyjny dla wszystkich grup wyznaniowych i etnicznych przynajmniej tych, które składają się na naród polityczny w samo ukonstytuowanie się narodu politycznego Rzeczypospolitej państwu polsko litewskim jest zaprzeczeniem modeli, które my mamy w przypadku państw, które nazywamy kolonialnymi w nowo mówił kiedyś napisałem takim przekazem, że kiedy koledzy francuscy wypisują o tym, że stosunek Polski do Kresów i dużemu ukraińskich to wypisz wymaluj stosunek Francji utraconego Magee był w, kiedy ktoś tam z kolegów anglosaskich usiłował porównywać doświadczenia z Indii złoto jak ty gadasz pytam ilu maharadżów zasiadało w izbie Lordów w ilu gejów i emirów do świata północno afrykańskiego weszło już niektórzy do Senatu, ale do rezer w nie do winy doszło do Izby parów czy do parlamentu francuskiego przez co z Rypina zupełna, gdyż nieporównywalne tymczasem kiedyś złośliwie tu już wskazywałem, że w ramach polskiej kolonizacji okolicznych ludów od momentu wygaśnięcia wstyd dla Polski dynastii, czyli Piastów, która uczy się pod koniec już też była wątpliwie stricte POL-SKONE, bo przecież to była mieszanka wszystkich możliwych genów ważnych domów panujących Europy i dynastii w ogóle z natury swojej pod koniec średniowiecza były przecież międzynarodowe to przecież po Piasta już, kto Ano dynastia litewską ruska de facto w, która przecież ani 1 z Jagiellonów nie miał kropli krwi polskiej no dobrze, a potem mamy Wazów też mieszanka PS no ale toteż jest kre w przecież Polska, bo Zygmunt trzeci wszedł na tron Rzeczypospolitej jako król Piast dzięki swojej córce Annie Jagiellonce to znaczy jako potomek litewskiej dynastii Jagiellonów, która skądinąd słusznie koledzy w Wilnie wymiennie nazywają go innymi zdobyczami uważając, że w Wilanowie są jedynie gałęzią domu gmina jest oczywiście głęboka genetyczna i geologiczna prawda no to szukamy dalej i nagle się okazuje, że po tych w wazach pojawia się nam no przepraszam, bo syn 1 z największych krajów ruskich Jeremiego Wiśniowieckiego ORA Michał Korybut kory but, a więc odwołujący się do czego odwołujący się do dziedzictwa od Rodowicz w tak no to w ten sposób na Polski etnolog z zdają się tak powiem w wpisać na listę tego polskiego WOS -u na polskim tronie bez wątpienia Stanisław Leszczyński, a po nim w pewnym stopniu ostatni monarcha, aczkolwiek przypominam, że pomoc Osieckiej sędziów polskich i dygnitarze wielkiego Księstwa litewskiego prawa do skurczu czy doszło, że mamy rozumieć, że to byli Rusini Litwini w odwecie skolonizowali na Warszawę no bo prawidło działa w obie strony, jeżeli uważamy, że Polski szlachcic na dobra na Ukrainie to znaczy, że jest to Polska, a komisja kolonizacyjna jest to polskie jak napisał 1 z historyków krakowskich Polska Kompania kolonizacji i napraw, a przez wiele lat w tym panie profesorze, że te ruskie albo litewskie elity się polemizował ze i stąd potem ten stereotyp polskiego pana i litewskiego ruskiego ci mierzonego Łotwa albo lecimy, żeby również w Polsce polskiego chłopa, bo miał również dobra w koronie i wtedy to jest co rusz kolonializm pod Warszawą, gdzie ma pani na Litwie wielkie polskie majątki polskich nie ma nic pani nie ma, gdyż złośliwie też już przypominałem, że jeżeli symbolem polskiej komisji kolonizacyjnej na Litwie ma być rozwalające się chałupa Maćka dobrzyńskiego to jak już wolę nawet rozwalający się zamek chore szkół, którzy jak nazwisko wskazuje Polakami nie są, chociaż w sensie politycznym należą do narodu politycznego polskiego długu problemy, które nie są zrozumiałe dla wielu, a czym pan profesor wytłumaczył, a może taką antypatii, jaką darzą nas Litwini uważający nas za, a tego, który wchłonął ich gdzie pani nawrócił wielu przyjaciół kolegów wśród uczonych nie tylko uczonych litewskich i zbyt wiele w swoim życiu miałem okazję przeprowadzić n p . jako animator kultury świetnych polsko litewskich projektów, żebym spokojnie przyjął sformułowanie antypatia, jaką darzą nas Litwini na niej czy też tylko emulsja do żużla z branży jest bardziej skomplikowane zjawisko po pierwsze, odbiłoby się do mojego ukochanego cytatu Stanisława Dygata, że nie można urazić stopy, na które nie ma odcisków Litwini mają tu odciski mają je od przynajmniej 200 lat właśnie od zderzenia się od projektu Narodowego litewskiego z polskim wzmocniła utrata Wilna i Litwa środkowa i t d. i wiele innych rzeczy ale to nie jest tak, że to wszystko działa jednostronna i że mamy tak jak Polska prasa donosi problem z Litwinami było nie szanują naszych aspiracji narodowościowych i kulturalnych, że problem polskich szkół i tak da nie mogę przyjąć tego w całej rozciągłości wiadomości n p. mój dawny student Polak z polskiego ziemiaństwa, który zresztą wrócił na Wileńszczyznę swoich przodków ożenił się tam mieszka pracuje ostatnio umieszcza na Facebooku dramatyczny materiał o tym jak on Polak ojciec dziecka z domu na plusie mówi po polsku walczy od dołu, żeby w szkole, do której idzie jego dziecko mu w szkole prowadzonej przez mniejszość polską był lektorat języka litewskiego o, a więc z języka kraju, w którym ta szkoła się druga szkoła się znajduje w tych małych chłopiec jest obywatelem czy to jest postawienie sprawy na głowie oczarowani polską prasę i pisze o bezczelnych aspiracjach mniejszości rosyjskiej w Estonii czy na Łotwie, która domaga się szkolnictwa w języku rosyjskim, bo nie chcą się uczyć języka miejscowego, bo to jest dowód imperialnego podejścia, a w ale kiedy my potomkowie ludzi, którzy siedzą tam od 300 400 lat jak się okazuje dopuszczamy w ogóle możliwość, że mały Polak Polak obywatel Litwy idą do szkoły młodzież języka, a dla decyzji nie żył no ja bardzo przepraszam no ale czy nie nastąpiło jednak potężne przegięcie no tak, aby atrakcyjne i takich rzeczy jest niemało czymś innym są aspiracje językowe akurat Polaków na Białorusi tam problem zupełnie inaczej wygląda nie chciał się to pogłębiać tu oczywiście władze białoruskie też mają oni jedno za kołnierzem, ale też, jakby inna temperatura sporu, a tutaj z języka języka, którym pisał tworzył wielki Litwin wielki Polak prawda z języka Mickiewicza zrobiono zakładnika doraźnych w sumie celów politycznych dosyć prof. Religa kiedyś opisywał swoją wyprawę za ocean, gdzie spotykał się środowiskami polonijnymi chodziło Polaków z terenów dzisiejszej Ukrainy i spotykał się zazwyczaj u starszego pokolenia, a z bardzo niechętną reakcją wobec swoich wypowiedzi, ponieważ oczekiwano o rząd powie, że w lufie znasz należy renegocjować granice przesunąć jak nie można inaczej to siłą to w ogóle naszym tam wracam natomiast młodsze pokolenie wtrącam się spotykał za oceanem potem brało go na strony mówił wolno to nie jest tak, by to się nie to wszystko minie to na czym bardzo różni biologia przemówi my się z Ukraińcami dogada bardzo wiele tych otwartych rachunków otwartych dziesięciolecia temu czy na początku stulecia czy w głowie było stulecie ciągle niedomknięty luk osik, kiedy zamkną się nieuchronny proces nosili samochód jak sam Musze przecież dramatyczny rachunek między Niemcami Francuzami w Alzacji Lotaryngii zamknął się nie ma tego problemu, ale tutaj decyduje jak rozumiem EMP General ska para czasy biologia nie tylko gospodarka pewnie również w bo tego rodzaju problemy dość często są problemami tych co sobie dnia, bo tych co są na dorobku z dużym trudem stracił niemal od problemów i tutaj bez wątpienia też do gry na pewno przecież znów zwraca uwagę, że 1 z przedmiotów sporu ma na Wileńszczyźnie jest problem reprywatyzacji przywrócenia stanu posiadania przed 30 09. trzydziestego roku i problem, że Litwini jak obywatele pierwszej kategorii dostają w pierwszej kolejności więcej lepiej niż Polacy, których przecież jest tym roku było tam nieznacznie więcej nieporównanie więcej i to jest prawda to zakład prawda i teraz zdarzały się sobą 2 prawdy prawda Polska ta, że off jak odtwarzamy ten stan 30 09 . to nam się należy być w kolejności na co więcej na razie jest lżejsza to tylko dlatego żeście nam w dwudziestym roku naszą stolicę Sar Solid zabrali, więc wasze prawa osób prawa okupanta, a więc czynnik materialny to w dużym stopniu gra nie tylko emocjonalne w pani oczywiście celem tych emocji, jaki ma miejsce emocji historyczny postrzegania pewnych procesów jako wczorajszych jest właściwy dla naszego regionu są także czyny nie zapewniam panią, że awantura, jakiej się zdarzają mu nawet w sympatycznych inteligenckich środowiskach oraz przy spotkaniu Polaków z Rosjanami zdziwienie wypominają im takich czasów Puszkina Mickiewicza, że szparagi jadą wozy Polski garnizon na Kremlu w istocie rzeczy trudno sobie wyobrazić w rozmowie już nie to tego przyszłego Francuza z Niemcem czy był Kol Marek prawda, żeby Strasbourg, ale nawet dyskusji Francuza z Hiszpanem po wojnach napoleońskich tegoż nie ma, a ciągle czy jest przyczyna w i tani Polska pamięć historyczna Polska tradycja historyczna jest jednak dużym stopniu ukształtowana nie tylko po coś, ale przeciwko ich jako mechanizm obronny i my ciągle leje się bać oni składa się wyłącznie z linii demarkacyjnej obronnych bastionów i t d . ale jednak dużym stopniu taki był jej rdzeń i my czasem do tego rodzenie się nawet nieświadomie odwołuje proszę zwrócić uwagę na to, że my w sumie odwołujemy się bardzo niechętnie również, dlatego że nie wiemy i nie znamy do tego co jest na wspólne co nas łączy z kimś odpowiem pani taką anegdotą w wiele lat temu, kiedy bawiłem się w pracy dyplomacji w 20 03 roku wynosiła w Petersburgu do spółki w konsulacie generalnym zaprosimy do wspólnej zabawy Litwinów i będziemy 3 maja świętować razem z konsulatem litewskim, których bardzo serdecznie zaprzyjaźnić i zwłaszcza że konsul generalny był też historię Buczek Bobrowska z moich w pierwszym roku nasza inicjatywa spotkała się z dosyć kąśliwym komentarzem z centrali w następnym roku centrala napisała, że tusza okólnik do polskich placówek obchodzić razem z Chinami, bo konstytucja 3 maja jest wspólnym świętem do dziś przechowuje inny okólnik MSZ Toski nieco późniejszy wiceminister rozsyła na placówki zalecenie, żeby nie świętować razem z Litwinami boli uważają tego święta za tak ważne dla siebie jak my to może byśmy się nim nic tutaj nie wspierali ranking święta tylko o to co jest wspólne może być n p. pamiętali o tym, że tak bardzo lubimy się powołać na to też prawnik w Polsce nie wie co to znaczy, a jednak i na ugodę sandomierską na Konfederację warszawską, a dla nas ten wielki pokój wyznaniowy jak bardzo przepraszam lepszą nie dotyczył Polaków z Mazowsza i Biel Małopolski Wielkopolski dotyczą obywateli Rzeczypospolitej, jeżeli jest to wielkie osiągnięcie klasy politycznej to jest osiągnięcie nie tylko o pałac Firlejów tarnowskich Opaliński ogórków iławskich, ale także wśród kibiców Radziwiłłów Hlebowicz sufit tak dalej to jest wszystkich narodów, które składały się na elity Rzeczypospolitej jest to mądre zbiorowa Anny Fotygi pani jesteśmy z zakładnikami przy właściwym kierunku wschodnim w wyobrażeniach o tym, że jesteśmy bastionem przeciwko pewnej Barbary i którą umownie potocznie nazywa się słowem bardzo chętnie właśnie ruski coby to nie znaczy ułatwimy przed monarchinią w historii Rzeczypospolitej pierwsza jak długo istniała z uporem zwracam uwagę na to, że ruski to jest nasz ten obcy wrogi to nawet nie jest rosyjski jest moskiewski pojęciu ruski było swojskie przyjazne miejscowe my używamy teraz za propagandę czasów saskich tak naprawdę tego pojęcia jako sformułowania pejoratywne, a my mamy teraz jeszcze na dokładkę zwyczaj w zbiorze ładować w to pojęcie jak do kufelka, a wszystkie możliwe nagrody, które z tego wspólnego polskiego PIT miałaby siły Rusi Kijowskiej, a więc ruskim dla nas wiz Białorusini Ukraińcy Rosjanie i różnice dla nas są czasem dosyć umowne w zależności od tego kogo nie lubimy w danym momencie wtedy budzimy jako zaczynamy przeprowadzać stratyfikacji, ale mnie to przepraszam dużym stopniu jest to oparty na Niechcę powiedzieć dla totalnej niewiedzy, ale na wiedzy powierzchownej wyrywkowej dosyć anachronicznej w jedno jeszcze i być może jest to nie najmniej szkodliwe zjawisko wiedzy historycznej, a raczej pamięci historycznej używanej wyrywkowo i utylitarnym nie przez polityków i propagandzistów na ich służbie tak naprawdę właśnie to co czasem jest potocznie potocznie nazywane polityką historyczną sieje spustoszenie n p. w umysłach młodych Polaków, jeżeli chodzi o wyobrażenie sobie tego horyzontu historycznego przepraszam na wschód od Bugu to powoduje, że elementarnych rzeczy się nie wie nie dzieje się nic o wyznaniach, który był wyznaniami Rzeczypospolitej 3 dni temu redagując tekst skądinąd bardzo kompetentnego uczonego z zaprzyjaźnionego z wydziału zrozumiałem, że nie odróżnia on no bo nie jest ze Wschodu krótko mówiąc nie odróżnia on prawosławia od wyznania unickiego, ponieważ piszę prawosławni grekokatolicy lub wyznanie greckie uproszczenie i rolnicy ktoś powie, że jest to dowód nie do kształcenia nie jest w dużym stopniu brak refleksji historycznej zawsze przytaczam jako przykład rozmowy z moimi studentami kiedyś na polonistyce, kiedy zdesperowany, żeby wytłumaczyć jak to było z tymi żywiołami wschodnimi Rzeczypospolitej zapytałem przyparty do muru przez rzeczywistość czy uświadamiają sobie, jaka jest zasadnicza różnica między wrzątkiem rzymskim, a prawosławiem grupa się narodziła komputer wypluł odpowiedź, bo prawosławni nie czczą matki Boskiej jest jedyne co byłem w stanie w pierwszym porywie krzyknąć Matko Boska opowiada wydają się taki dlatego wspierają się z nami dzieje jest częstochowska tak to spowodowało pewien zamęt w szeregach i ja mogę sypać takimi szczegółami bo, bo to jest właśnie przykład tej fatalnej kondycji całej tej wiedzy naszej szczegółowej wiedzy o tych od tych okresach, o których mówimy o tych okresach, o których się mówi, ale pani z Kresami jest trochę tak żyć panie redaktorki i rozmawiali już o tym, że w naszym aparacie pojęciowym poczesne miejsce zajmuje słowo Sybir, ale statystyczny Polak nie być Sybiru leży w w wodzie jest przekonany, że Sybir, jako że mroźne to leży na północ i dopiero skonfrontowanie go rzeczywistością mapy przypomnieniem może jednak na w chodzie albo północnym Wschodzie, ale na pewno nie na północy powoduje pewien zamęt pojęciowy i potem refleksje rzeczywiście nastąpiła pewna zbitka rozkołysany też jest tak że jak by stworzyć taki model potoczne Kresów to pewnie by się okazało, że to jest takie o odwołują się do pojęć dobrze ostatnio zakorzenionych, bo taka rzeczywistość jak z gry o tron, że tego okresu do otaczającego świata są dzielone taki właśnie wielkim murem, a data i gdy pod drugiej stronie są właśnie te dzikie ludy, które marzą o tym, żeby tam się wedrzeć się tak, ale w środku tego muru jesteśmy, czyli Polacy tuż za ich ogólnego niem byłem kiedyś moimi studentami z wydziału historycznego jeszcze w na praktykach w Wilnie zaprowadziłem na cmentarz na Rosie w podszedł do nas miejscowy działacz polonijny wdał się ze studentami w rozmowę, starając się ich uzbroić w wiedzę o jakimś wrogim kraju i t d . jeżeli mieli jakiekolwiek wątpliwości co do tego jak dalece ta opinia jest miarodajna to chyba, kiedy padły sformułowania przed wojną było jak trzeba, bo żaden licz się swoim bydlęcych języku wojsku nie odzywał oficera to muszę przyznać, że to pozwalało zrewidować pewne utrwalone stereotypy prawda i inny przykład prowadzi pani zajęcia dla młodych humanistów i zadaje pani pytanie złoty wiek epoka Jagiellońska, jakie są języki urzędowe i literackie monarchii Jagiellońskiej, w jakich językach powstają główne zabytki prawa kodyfikacji prawa następuje chwila popłoch no bo na pasie się pobić Polski, bo to epoka Kochanowskiego, ale chwilę później Polacy nie gęsi prawda i Ryznar głowic przychodzi, ale nie znał łacinę jeszcze ZUS może łacina co dziesiąty nawet nie powierzy język ruski nikt nie ma świadomości, że jest to język urzędowy wielkiego Księstwa, że do końca siedemnastego wieku jest to język wszechobecnej aż nikt nie wie również język ruski jest językiem obecnym w województwach ruskich przyłączonych do Korony o Unii lubelskiej, ale przecież pan profesor doskonale wie, że tego szkolenia uczą o tym nie mówią dobrze podręcznik, ale nie zawsze się nie w podręcznikach jak się chce coś tu wiele można znaleźć natomiast pobierać podręczniki mają to do siebie, gdyż wiele od czasów Chrobrego nie zmieniło od spania na tablicy niż alfabetu nie nauczył książka stojąca w gotowości, ale nie otwarta wiedzy nie oferuje to przepraszam podobno przed egzaminem warto włożyć pod poduszkę tak było, ale przypuszczam, że dlatego, że jakieś 5 na twardym trzymać czujny sen najlepiej pracuje receptory później nie, dlatego że mądrość przepływa tutaj jednak z 2 widziałbym osmozy nie wierzę natomiast rzeczywiście tak jest, że jak się to chce, więc osiągnąć nie ma z tym żadnego problemu raczej nie przepraszam ich jednak problem w przeciwieństwie do mojego, ale również pani pokolenia mamy do czynienia ja bym powiedział nawet z nadprodukcją problem, by powstawał od tych bardzo chciał uzupełnić wiedzę filtrowanie ME z oddzieleniem ziarna od plew, bo USA produkcja jest hałas medialny tego za dużo, a ostatecznie okazuje się, że nikt nie filtruje, ponieważ mało, kto czyta być może jesteśmy już mu kilka map książki i Drosed nimi nie tylko książki natomiast rzeczywiście wiedza o okresach, która musi zabierać sobie wiedzę o o tym, są przychodnie nie chcą się orientalnym tylko swojskim o tym co ruskie w Polsce jest bardzo słaba baza potoczna i nawet, więc odwołująca się do Sienkiewicza drogim graczem tak naprawdę jest coś wiedzą słabo to kuriozum po prostu mu po części trochę filmową oczywiście wypra w cały obszar ulic polskiej literatury, który dawał tu też jakoś tam skonstruowano wiedzą o okresach z okresu międzywojennego, kto tam dzisiaj czytam prawda pożogę Zofii Kossak i tak, ale z drugiej strony jest moda na pamiętniki nas na literaturę właściwemu artystyczną pisze jest tak mnóstwo wspaniałych naprawdę wspaniały pod literackim im do Chin jadą powiedział nawet nie oględnie opisujących otwarcie rzeczywistość i tego Podola i tych białostockiej wsi z IT Żytomierz przyznaje nie mówi się Polesiu nie mówię o Prypeci i t d. tą to wszystko są pisane czytać po prostu czytać, a warto, bo Małysz to bardzo dobra literatura to można przy okazji język ojczysty poprawić, a jeszcze na koniec tak króciutko panie prof. Kresy to pojęcie tu i teraz ono jest już puste czy on jeszcze coś ze sobą niesie Majki znów znowu muszę odwołać do anegdoty jakieś 30 lat temu to ja sam po mieczu pochodzę z Podlasia w i przodkowie mojego ojca w dogonić podlascy, a więc znowu problem z tożsamością, bo czy to Polacy Rusini rok jako katolicy pada odpowiedź na 2 Otóż widzi pani za 30 lat temu otworzyłem jedno z książek wtedy bardzo popularnego dziennikarza muzycznego i menadżera Bogusława Kaczyńskiego w akurat w pisało też, że Opera jest moim drugim światem w ukochanym obok historii o drugą ojczyzną otrzymałem z książki pierwsze co mnie uderzyło to sformułowanie, bo ja mam taką naturę taką szeroką duszy, bo ja jestem z Kresów my wspieramy polskie pojęcie nie miałem Bogusław Kaczyński jest gdzieś tam z Podolan czy, ale czytam dalej okazuje się, że jest to mój krajan, bo się urodził w Białej Podlaskiej jest przepraszam, ale mniej niż 100 km na wschód nie, a przecież Kaczyński był do mnie starszy w związku z tym dla niego pojęcie Kresów tak jak moje powinna raczej być osadzone właśnie w tej literaturze też pole ma czeskie prawda może miłość jeszcze amanta rywale, ale na pewno w niebie Biała Podlaska jako okresy, o które na pewno nie z Europy bastiony o jak dzisiaj słyszy, że ktoś mówi okresach to po pierwsze, budzi się we mnie podejrzliwość, że jest to polityk, bo jestem głęboko przekonany zazwyczaj nie wie, o czym mówi, ale nie mówi tego bez celu na pewno jakiś niecny ma w tym zamiar jak słyszy w potocznej rozmowie to też się zastanawiam co tu na kogo znaczy, bo są najdziwniejsze rzeczy małpie ani nową powtarzam, jeżeli nasi przodkowie już przed pierwszym rozbiorem nie posługiwali się pojęciem Kresów w przypadku Kijowa czy dzisiaj powiedzenie, że Kijów to okresy zdarza się, że prawda tak dla jakiej zasadzie poza tym w różnych końcach Polski jest różne postrzeganie tej dziwnej przestrzeni falującej na Wschodzie kiedyś w urzędujący w Petersburgu w podejmowały u siebie w pewien chór ze Śląska wspaniały amatorski chór także ta kultura śpiewaczej wspaniale zachowana chcieli wtedy była też kilkanaście lat temu i w żeńskim chórze było 1 i inspicjent organista i 8 dał nam bardzo ciekawą rozmowę mówił niewyobrażalnie zabawną polszczyzną im powiedział pewno będzie mógł do tak mówi Tomek to są u siebie jedno tak jechać tak miałem namyśli rzecz na terenie polskiego konsulatu, a mówi doc. Pater były też Polski, kiedy się w do drugiej jednak trudno było zachować powagę wnoszę okazał się znakomitym reżyserem biorąc pod uwagę, że od ładnych paru lat spór odległy jak portal, który nazywa się zespół medyczny wzywa się Polski Petersburg to oczywiście jestem pewien chichot historii, ale oczywiście jak dowodzą, że w Petersburgu Polski leżą na Kresach prawda w no to jest pojęcie w Chinach takie bardzo mu już teraz rozmyte bardzo nostalgiczna mająca w sobie znacznie więcej teraz streścił melancholijnych smutnych Goleszów trudno się dziwić doświadczenie drugiej wojny wyjątkowo krwawe tak krwawy jak Kresy go nie znały nawet w czasie powstania Chmielnickiego i rzezi humańskiej to wszystko sprawia, że to pojęcie zmienił swój zakres semantyczny i n p . z rzeczywistym twórca tego literackiego konstruktor, czyli Wincenty Pol przypuszczalnie statystycznym Polakiem w Warszawie mówiącym o okresach, by się nie dogadał prof. Hieronim Grala był nasz gość przed dwudziestą czwartą bardzo dziękuję pani dziękuję państwu dziękuję pani spotkanie poświęcone kresu ma ME dziękuję, że państwo byli z nami tego wieczora dorósł Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA