REKLAMA

Wyrównać, wyprostować i udrożnić - co grozi polskim rzekom? O filozofii ochrony przyrody opowiada dr hab. Wiktor Kotowski

Wieczór Radia TOK FM: Godzina Filozofów
Data emisji:
2017-09-19 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:45 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
jest to druga 6 godzina filozofów Tomasz Stawiszyński w studiu dr hab. Wiktor Kotowski biolog wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego i koalicja Ratujmy rzeki dobry wieczór tam z budową wież tamte dobry wieczór to może od razu powiedzmy, że w najbliższą sobotę w 2 3 września o godzinie szesnastej w teatrze powszechnym odbędzie się debata pod hasłem niech żyją rzeki ta debata się odbędzie o wartościach zagrożeniach polskich rzek w przeddzień światowego święta, bo Rozwiń » światowy dzień Żak obchodzimy we wrześniu, ale na tej debacie rozmaite kwestie będą poruszane ja będę miał przyjemność tę debatę poprowadzić tę w tej debacie weźmiesz udział nagramy to wszystko i będzie to dostępna później na stronie internetowej TOK FM jak wszystkie przedsięwzięcia, które realizujemy w kinie teatrze powszechnym w ogrodzie teatru powszechnego, a będziemy dyskutowali właściwie o kwestiach filozoficznych, choć zarazem bardzo praktycznych jak mawiał Kurt Boże jakąś nazwę zapomniałem teraz taki słynie z 2 LO Kurt Lewin w czasie przypomniało, że Jezu, jaka to jest w trasie na sytuację jak nagle jest radio na żywo i mówisz 50 % tego co wydaje się, że wieś i nagle drugie 50 % gdzieś znika zawsze się tego, bo jest na straszne straszne uczucie FF Kurt Lewin słynny psycholog mawiał, że nie ma nic bardziej praktycznego niż dobra teoria i to jest właśnie dokładnie przykład na prawdziwość tego powiedzenia no bo będziemy mówić o właściwe 2 różnych filozofia w podejściu do to tego czym jest środowisko przyroda no i w jaki sposób człowiek względem tego środowiska powinien się zachowywać na przykładzie, że jak i nasza młodzież jak to bardzo dobrze widać, by najbardziej jaskrawo, że zachodzą w niej, że są zagrożone waszym zdaniem my jako koalicja Ratujmy rzeki było uważamy, że trzeba bić na alarm, że po pierwsze o mocy co z kilkunastu lat degradację rzek w Polsce się postępuje przyspieszyła regulacje, które miały miejsce w latach pięćdziesiątych sześćdziesiątych siedemdziesiątych później zaprzestaliśmy nagle powróciły zasilone pieniędzmi z Unii Europejskiej na pomysł nowego rządu dotyczące jest kaskady z racji, że przekształcenia i autostrady dogodne połączenia Adriatyku z Bałtykiem i wożenia ogromnymi brakami towarów wmieście nie wiadomo dokładnie jak i tymi rzekami są straszne jeśli chodzi o być tak jak ekosystemów tak uważamy na jej o tym, chce m. in. rozmawiać w sobotę powiedziałem, że to jest w istocie zagadnienia filozoficzne myśmy zatem z dnia kilkakrotnie rozmawiali na falach TOK FM nie, ale omówimy raz jeszcze no bo z ocierają się tutaj takie 2 podejścia bazowe podejścia do człowieka i przyrody i do roli człowieka w przyrodzie jedno w tak, by nie scharakteryzował ogólnie o jedno opowiadano właściwie mamy obowiązek, ale też możliwość takiego pełnego uregulowania kształtowania rzeczywistości, która nas otacza wedle naszych wyobrażeń potrzeb chęci pragnienia et Cetera drugie no bo jesteśmy tutaj zarządcami i panami ze względu na liczne przewagi ewolucyjna nad innymi gatunkami opanowaliśmy ziemię i w związku z tym przynajmniej w ogromnym zakresie i w związku z tym mamy także prawo do tego, żeby teren podbity kształtować zgodnie z tym co nam się podoba drugie powiadano tak jesteśmy wprawdzie rzeczywiście dominującym gatunkiem, niemniej jednak powinniśmy widzieć siebie raczej jako element z pewnej całości i umieć się rozsądnie zaadaptować się do tego środowiska, w którym funkcjonujemy, czyli korzystać z niego, ale umiarkowany sposób i taki, który uwzględnia pewną wewnętrzną logikę tego systemu ekosystemu, którego nie postrzegamy jako czegoś co jest jakimś pierwotnym chaosem wymagającym kolonizacji lekko w nec coś co ma własną strukturę, która jest sensowna, która się rządzi jakimiś prawami mającymi inne w tym szerszym układzie jakieś własne znaczenie w i nie ma co ukrywać, że twój rozmówca dzisiejszy w jest wydawcą tej drugiej filozofii i jako naukowiec i po prostu jako człowiek tak filozofia ujarzmienia przyrody prymatu człowieka ze wszelkimi narzędziami technicznymi nad przyrodą i ich pokazujące możliwości wykorzystania takiego jednostronnego jest co to jest stosunkowo nowa w SCK 1 9 wieczna filozofię, która z praktyką rewolucji przemysłowej pokazała, że można przyrodę zaprząc do pracy jako ojca, który się, zapominając trochę o tym, czy, ignorując fakt, że przyroda pracuje dla nas Oates, kiedy człowiek istnieje tak myślę, że istniejemy dzięki przyrodzie oddychamy pijemy wodę dzięki temu żona krąży w ekosystemach i t d. i teraz też ekosystemy można zaprząc do jakiejś konkretnej pracy i ta jest dziewiętnastowieczny te dziewiętnastowieczne podejście inżynieryjne, a także, jaki zapory z produkować energię elektryczną rzeki kanały przekształcić w drogi wodne ignorowały czy nie doceniają faktu, że w ten sposób zadłużamy bardzo istotnie różne inne funkcje tych rzek czy tych ekosystemów z Grekami związanej z rąk, przekształcając rzeki nie tylko rzeki nie tylko funkcje samych jak degraduje my, ale i wszystkich ekosystemu diakon związanych narzeka to właściwie taki szkielet krajobrazu czy krwiobieg krajobrazu, bez którego właściwie żadne inne ekosystemy porządnie funkcjonować w krajobrazie nie mogą zastanawiam się tę stronę teraz pociąg Top Chef w rocznym o chwilach wolnych chwilach od słowa, jakie nastąpiły destabilizacja Jarotą krzesła są takie rzeczy bardzo chyba cichych dobrze wracam do wątku druga filozofia filozofia, a człowieka jako element ekosystemu człowieka zależnego od przyrody w zasadzie podstawa zrównoważonego rozwoju postawa w tego, dlaczego zawiązali za okres obowiązywania zobowiązaliśmy się sygnatariusze konflikt konwencję o ochronie różnorodności biologicznej wielu innych konwencji międzynarodowych gości wszystkie państwa świata zobowiązaliśmy się nie nadużywać środowiska i przyrody w taki sposób, żeby zapewnić korzystanie z niego przyszłym pokoleniom Apple, a i to jest właściwie kwintesencja tego jak powinniśmy się do przyrody odnosić, jakie są znakomitym przykładem to jest myśmy rozmawiali parokrotnie na temat z mokradeł i w radiu i teatrze powszechnym jest też gorącym orędownikiem mokradeł propagatorem idei mokradeł jeśli można tak powiedzieć zawsze przy okazji światowego dnia mokradeł też pojawia się w różnych mediach organizuje konferencje współorganizuje konferencję na Uniwersytecie warszawskim okradło poświęcone rzeki to też mokradła rzeki wchodzą w taką szeroko pojętą definicję mokradeł jako tych ekosystemów wodnych zwodami związanych z, a pomijając może i oceany, ale ale, włączając ich przybrzeżne strefy, a jeżeli są szczególne no i jak się zawodowo zajmują bagnami i do rzek doszedłem właściwie od strony mokradeł nadrzecznych tak to z drze w jako tego transferowego właściwie ekosystemu Vanessą wyróżniają się tym właśnie wraz z tą strefą przybrzeżną jest tym się różnią od innych ekosystemu że najważniejszą cechą jest przepły w tak nie torze w obrębie lasu można powiedzieć następuje krążenie pierwiastków przepły w energii słonecznej do ekosystemu i później się coś tam z tą energią dzieli nas jest, jaka jest ekosystemem transferowym jest zależna od tego co się dzieje w zlewni pierwiastki ze zlewni przepływają przez rzekę i spływają do mórz oceanów i my o tym, zapominamy o naszej duszy gra naszej gospodarce w tym jak traktujemy rzeka myślę, że żal, że ludzie przeważnie nie widzą, że jako takiego kontinuum widzą ją przez pryzmat miejsc, w których żyją, w których krążek jakoś można postrzegać albo wykorzystać, ale bieg myślę sobie o roli, że jak w swojej kulturze czy w cywilizacji no oczywiście nie da im cywilizacja starożytnego Egiptu to jest w ogóle Neo właściwie coś co współczesną cywilizację w jakimś sensie funduje i tworzy, ale z drugiej strony rozwój ludzkiej kultury ekspansja ludzkiej cywilizacji to jest zawsze ekspansja czy rozwój polegający na mniejszym lub większym podporządkowaniu sobie i kolonizowanych takich obiektów przyrodniczych jak n p. rzeki właśnie jakieś próby manipulowania nurtem jakiejś sposoby budowania systemów nawadniających spły w budowanie żeglugi i t d . i t d . ten transport z radnych nie da się ukryć, że na tym polegała cywilizacja człowieka, że tę przyrodę nie tylko w w tej przyrodzie, że zdają sobie jak za czasów cywilizacji łowiecka wspiera 3 tylko on ją przekształcali ujarzmił w jaki sposób z tym żel ważne jest, żeby rozpoznać moment, kiedy te to ujarzmienie przyrody zaczęło zagrażać nam samym bo dlaczego my alarmujemy, że teraz tt rzeki są zagrożone nie tylko, że dlatego, że zagrożone jest piękny krajobraz, że zagrożone są niektóre gatunki ryb czy czy ptaków, z których które w tych rzekach bądź nad nimi żyją to oczywiście jest ważne z punktu widzenia ochrony przyrody, ale równie ważne czy ważniejsze jest to, że zagrożony zagrożone są jest bezpieczeństwo człowieka i zagrożone są nasze dobra czy korzyści, które my od tych rzek dostajemy, który miał uzyskujemy od nich takie jak regulacja klimatu jak regulacja czystości wody takie skanalizowane przekształcone w kaskadę zbiorników zaporowych rzeki, tracąc całkowicie zdolności oczyszczania wody rocznie już kiedyś rozmawialiśmy prawda to co jest celem prawa do dostępu do czystej wody jest 1 z resztą cytatów można, by dużo podać mi utkwił wzrok znad Rosji z Nc Franciszek czaszka taki, jaki zaciągnął i że dostęp do czystej wody jest podstawowym najważniejszym prawem człowieka, bo od tego zależy nasze funkcjonowanie i to warunkuje w ogóle możliwość korzystania z jakichkolwiek innych praw człowieka, przekształcając rzeki ner drastycznie zadłużamy to możliwość dostępu do czystej wody realizujemy żeglugę piękne statki po rzekach będą się przemieszczać towary różne przewozić kwitnąć będzie handel domostwa obędą się wznosić ku niebu różne fabryki stawać będą tam i w ogóle będzie żyło lepiej dostatniej takie są plany ostatecznie, bo przecież ta nea dyskusja, która w sobotę się odbędzie i cała koalicja, którą reprezentuje dzisiaj także koalicja Ratujmy rzeki i wszystko to co robicie majątek, a co ma na celu uświadamianie jak istotna jest funkcja Jacques, a w ekosystemie z 1 strony, a z drugiej strony jak niekorzystne jest dokonywanie na nich różnego rodzaju operacji co się dzieje w kontekście planów konkretnych planów, które nama obecny rząd, żeby w sposób dość intensywne są krajobrazu czy na Polski ingerować skądinąd jest to dość konsekwentny krok w ramach pewnego konceptu ministra szyszki czy pewnej filozofii ministra szyszki filozofii Harvest era jeśli można użyć takiego sformułowania Th Love Story cały czas wycinają Puszczę Białowieską mimo tych decyzji komisji Europejskiej no i w ogóle generalnie nie ma chyba żadnego sposobu na to, żeby tę wycinkę powstrzymać wszelkie wszelkie decyzje ciał europejskich są całkowicie ignorowane przez przez rząd, ale ta propozycja, której mówimy ta propozycja, żeby rzeki poddać się jej daleko idącej regulacji no jest jakimś sensie czymś powiedzmy w ramach tego paradygmatu ścieżki zrozumiały z nieba nie podejmuje się już komentować w teraz jednak moim zdaniem SLD komentowałem się Dariusz wycinki Puszczy Białowieskiej jest strzelania do łosi wszystkiego co żywe grodzenia granicy Państwowej przeciwko dziką i t d. to są wszystko im absurdy ale warto dodać, że pomysły kanalizowania Żarek to wcale nie wywodzi się z Ministerstwa Środowiska ma się wadzi bardziej z ministerstwa infrastruktury i ministerstwa jak mysz nazwa gospodarki morskiej żeglugi śródlądowej Kuszczak w ministerstwach, które w, które trzymamy teraz, więc temu tematowi przekształcenie rzek i rozwojowi żeglugi śródlądowej zostało dedykowane ministerstwa nowe to jest postrzegany jako trzon planu rozwoju gospodarczego kraju to, więc staje się tworzy to w koherentną koherentne projekt tylko sędzia trochę rzeki w, a to jest wszystko środowisko naturalne Jona ma zostać poddane pewnym regulacje spaja to koncepcja lekceważenia podsta w zrównoważonego rozwoju podstaw zachowania środowiska jako wartości samej w sobie czy ty czy przyrody jako wartości samej w sobie na jej i dlatego właśnie alarmujemy ten, bo w uważamy, że z przyszłym pokoleniom należy się kontakt z naturą, a właściwie and Żaka jest takim symbolem kontaktu człowieka z przyrodą nad rzekami osiedlali się sam powiedziałeś rozwoju z pierwszych cywilizacji nad rzekami gość ja uważam, że człowiek jest istotą Nadrzeczną wszystkie cała cywilizacja człowieka współczesnego kina wygląda rozwinęła się dzięki rzekom trumna tak się stało, że mecenasie rzeki ich matki cywilizacji powoli zabijamy dukat szukamy, zamieniając je z zamulonych zanieczyszczone w Świerznie rzeki tylko kanały czy kaskady jezior zaporowych, które klasy ekosystemy rzeczne niewiele mają wspólnego, a my chcemy zapytać, jaką koalicja Ratujmy rzeki przy okazji tej sobotniej dyskusji publicznej, ale i szerzej czym dla nas Polaków jest rzeka czym czy rzeczywiście większość ludzi podziela tę wizję to pamiętajmy, że płynie Wisła płynie po polskiej krainie wszystko pamiętajmy, że wszystko wpłynie chciano właśnie tego zacznij od tak, ale dalej, ale nie wszystko po polskiej krainie opór nie ma się z takim wszędzie te same problemy i wszędzie są ruchy ludzie walczący o rzeki, a to może jest moment żeby, żeby przypomnieć o takiej informacji, które zresztą chyba w TOK FM była w wiadomościach potem wraz z zapowiedziami z kilkorga wszystko ma być także mniejsze niemożliwe, żeby nie było w marcu w nowej Zelandii pierwsza rzeka święta rzeka Maorysów została ona została wznowiona na podmiot sprawdza jak osoby prawne takie sankcje to była rzeka ma być napisane, bo nie pamiętam one w Genui itp tymczasem i ona została uznana za osobę prawną, ponieważ Maorysi uważali ją od zawsze za przodka ich przodka przodka rodu ojca matkę poniekąd za żywą cnotę uważają, że takie podejście uznani za istotę prawną za obszary z osobowością prawną jest jedynym właściwym podkreśla traktowanie rzeki jako całości jak równorzędni istotami ludzkimi, a nie i to jest cytat z wywiadu, jakiego ich rzecznik czy udzielił kłaść Janowi, a nie tak jak to miało 3 miejsce przez ostatni Stolat traktowania jej z punktu widzenia własności i zarządzania to co mamy podejście Maorysów identyczne właściwie poglądy głosi Franciszek w laudatosi, mówi że perspektywa własności z punktu widzenia chrześcijaństwa własności ziemi, zwłaszcza własności ekosystemów była zawsze obca i właściwie powinna się od niej obejść się im mówi wprost o rzece jako o siostrze, od której od, której zależymy to jest jakiś taki też sobie cytat pisałem wszystko jest ze sobą powiązane i my wszyscy ludzie jesteśmy Zjednoczeni jako bracia siostry we wspaniałej Wojtek pielgrzymce połączeni miłością, którą Bóg obdarza każdy ze swoich stworzeń, które łączy nas pracę słońcem księżycem siostrą rzeką i matką ziemią maszyna kilka razy je po prostu blisko teraz non wiadomo, że jest to lewacki papież z Balzera w następnym akapicie mówi dziś zarówno wierzący jak i niewierzący to co twoja wizja ta zgadnie Zrzeszenia jest zasadniczo wspólnym dziedzictwem, którego owoce powinny służyć wszystkim na IT jest Novum w bardzo prosty sposób powiedziane to, o czym wszyscy wiemy na co nas, że rządzący nami miłość i śpiew hossy kompletnie, ignorując Mateusz Luft najpier w napisał ja też, a potem to skasował no przecież ty jesteś jednak lewicą katolicką Mateusz, więc nie może takich rzeczy tutaj rozumiem, że to był jakiś dowcip, a jako wierzący on tak sądzić tak Mateusz Klich i mogą państwo ma już usłyszeć co nam się komunikujemy zapóźnień to jest jest aż o orderach i zawsze oznacza trial strasznie doceniam to w w jaki sposób papież Franciszek podkreślił rolę ekologii w lesie we współczesnej, że we współczesnym życiu to talent to jest to jest rzeczywiście coś takiego mam wrażenie co jest rodzajem rewolucji to znaczy dawno jak sądzę w ten sposób, choć sła w jak ja czytałem też, że takie opinie wśród katolickich intelektualistów niepolskich bynajmniej, ale autorów skupionych wokół pisma konserwatywnego pisma katolickiego First Things n p. że to jest w istocie taka głęboka anty nowoczesna encyklika ta nea encyklika papieża Franciszka, ponieważ tutaj dochodzić od takiego właśnie wyidealizowanego obrazu przyrody jako czegoś takiego co jest no właśnie naszym wspólnym domem co jest takie braterski siostrzany dla nas, a zarazem w sposób bardzo negatywne patrzy się na technologie na postęp cywilizacyjny et Cetera et Cetera, więc to właśnie w Aście taka dosyć ciekawa interpretacja tej całej tej niezbyt pewnym z drugiej strony papież tam pochwala i propaguje nowe technologie z energią odnawialną fotowoltaika w noc alergenów to właśnie brak jest nowoczesność, ale ale, ale sekcja nowoczesności Andrej rozumiem Cis te adwersarzy Franciszka w Zurychu 3 mówiono test nowoczesność 1 9 wieczna właśnie w kontaktach to są te maszyny, które wspaniały nam tutaj wiersz wszystko po układają i będą na za ich pośrednictwem okiem znamy ten świat pierwotne Graham ostra krytyka, a zalegamy przyrody jako nasz wspólny dom na przepraszam mamy jakiś inny rząd chce wybudować tutaj, gdzie stanie ramówek mówi la scali albo czegoś takiego na alei zapalenia tworzywa spróbujemy wody potrzebujemy oddychać z trybunami na cześć na razie jeszcze nie możemy tego sympatyzował z wszystkiego, ale myślę, że to jest w tym sensie rewolucja to co Franciszek tutaj pisze, że to rzeczywiście jest powrót z chyba tak należałoby powiedzieć tak powrót do takiego postrzegania wieszczem w średniowieczu w renesansie myślę to było bardzo silnie obecna, zwłaszcza w pewnych nurtach takich wobec chrześcijaństwa czy wobec katolicyzmu alternatywnych, bo w hermetycznie tradycji ezoterycznej zachodniej ne 1 z takich podstawowych prawd czy 1 z podstawowych wyznaczników takiego sposobu myślenia jest właśnie postrzeganie przyrody jako takiego spójnego ożywionego obdarzonego pewną formą podmiotowości organizmu i to co proponuje Franciszek też jest jakimś sensie powrotem do takiej tradycji oraz filozofii chrześcijańskiej im odzież dla średniowiecza i wczesnego renesansu charakterystycznej, który właśnie podkreśla się pewną integralność świata przyrody nie postrzega się go wcale jako takiego na kompromis nie jest przedmiotowego i innych mówi o ekologii na normalnej to jest jego terminach takim integralna w sensie, że integrująca życie człowieka i ze wszystkimi jego aspektami no właśnie no bo jednak to to takie w Quazi nowoczesne dziewiętnastowieczne zakorzeniona w tym zdjęty śmie ten boom jest takim nie techniczne myślenie jest jednak bardzo mocno tamta bardzo silnie zakorzeniona taka perspektywa przedmiotowa w patrzeniu na świat przyrody na to, że to jest właściwie to są takie zwierzęta to ożywiona automaty idąc za ich jak Kartezjusza ma to wszystko co dookoła to właściwie może być w sposób bardzo elastyczny plastyczne na regulowanej kształtowane w przedziale do rzek może z faktem tak właśnie na tym tle przepłynie my dożynek byle nie 100 metrową czy 2 10 0 metrową barką dziś tak, ale ta myśl Łodzią motorową walił w imię tej filozofii tego podejścia do przyrody z zachodniej Europie i nie tylko, ale i tak to co najbliższe nam przykłady w stanach Zjednoczonych też w związku Radzieckim też trochę i w Polsce rzeki regulowaną po to, żeby wykorzystać tak naprawdę wykorzystać je po pierwsze jako szlaki żeglugowe jak zawsze były wykorzystywane do transportu to m. in. dlatego człowiek się ludzie się osiedlali nad rzekami, że z 1 strony można było z nimi nimi podróżować czy przemieszczać się w górę idą swojej strony stanowiły jakąś granicę i zabezpieczenie przed przed wrogim to już inna sprawa w owocach umożliwiały rolnictwo dawały wodę i t d . i t d. i odpowiedni klimat ale wracam do tego transportu więc, wykorzystując maksymalizuje z tą funkcją, że dzięki temu, że pojawiło się możliwości budowania wielkich statku pojawiła się, ponieważ maszyna parowa silnik parowy, więc po składowano ogromne parowce rzeki trzeba było przystosować do wielkich parowców, bo okazało się, że można przewieźć bardzo dużo ludzi towarów i piasku węgla rzeką to tylko rzeka jest tam zaraz za bardzo nierówna kapryśna oraz na dużo wody raz na mało, więc trzeba ją było przy pogłębić się wyprostować no bo taki wielki parowiec nie może skręcać w ich z meandrami o tym, szybciej się płynie i łatwiej prostą orzekł o, żeby ta z wodą z takich prostowanie rzeki za szybko tak kolokwialnie mówiąc nie spłynęła na polecenia są te wezbrania rzek i i niżów i stany, kiedy jest w nich wady mało na to szans pobudować zapory to co mówi 1 z powodów kaskady zachowań naszych tak przez narratora śluzy, żeby te statki mogły przepływać dodatkowo na zaporę budowano w celu wykorzystania energii jak rzeka co ekosystem, który się cechuje niejako nadmiarem energii, a bardzo dużo energii i jest energia kinetyczna wody dzięki temu rzeka ciągle zmienia dzięki temu jest ta erozja i sedymentacja procesy nierozłącznie związany z naturalną rzeką Renault w wyprostowanej kaskady zwanej receptą na energię można ujarzmić wykorzystać do produkcji energii elektrycznej tak tylko później się okazało ona, że ta jest energia zaczyna zagrażać na największe powodzie są tam, gdzie człowiek zawierzył tym rozwiązaniom technicznym i osiedlił się nad rzeką tak w Polsce ogromna powódź się po dziewięćdziesiątym siódmym roku we Wrocławiu na dawnych terenach zalewowych Odry zresztą Odrze zabraliśmy z ponad 2 3 terenów jest więcej na Odrze i Wiśle średnio zabraliśmy 2 3 terenów zalewowych Odry znacznie więcej, więc w czasie ekstremalnych wezbrań ta woda się przelewa w końcu przez wały i wylewa ten dziś ostatnia wielka powódź spowodowana ulewami Houston byłaby znacznie mniejsze jak się szacuje, gdyby nadrzeczne mokradła i nie zostały osuszone tam bardzo dużo, ale zacznie nas, że jak rozumiem nie jest tak, że powodzi w ogóle, by nie było, gdyby nie te regulacje, bo aż tak dobrze to chyba nie jest aktywna rodzina jest raczej zdania, że w takim razie przejdźmy do tego, bo to jest potrzeba bądź to jest główny powód, dla którego doczekają wiele osób postrzega jako zagrożenie, w czym jest powódź w lecie jest jak rzeka występuje ze swoich naturalnych granic tak skory do wznowiły tzw . iż rozlewa, gdzie dookoła to jest wezbranie to jest naturalna cecha każdej rzeki co jest wezbranie i ich zgranie, ale chcesz wiedzieć, że coś takiego jak powódź definiowane jako zjawisko negatywne katastrofa i t d. no to jest coś co zdefiniujemy w ten sposób wyłącznie z pewnej perspektywy to znaczy z perspektywy ludzi, którzy się tam osiedlają gwiazda nazywa i t d . kiedy ojciec woda z innym powoduje zagrożenia życia czy z od zdrowia ludzi albo majątku tak i teraz, kiedy coś może nawet poza jednak ktoś może zdarzyć na Wschodzie rzeka nie wylewa poza swoje naturalne koryto wód wielkich poza tereny zalewowe co się dzieje, dlatego że człowiek odebrał rzece przestrzeń dla wjeżdżając w tym rozwiązaniom technicznym wałom zaporą tam się tam pobudowano miasta fabryki i t d . na ich przymknąć jak ja jak trwały czy zapory nie wytrzymują występuje powódź nie mówię, że wszystkich tras należy ewakuować z tych terenów pod jest już niemożliwe, ale można naturalnymi metodami spowodować, że tej wody, że ta woda 90 rozdaje można tam, gdzie to możliwe odsuwać się wały przeciwpowodziowe i odtwarzać tereny zalewowe, bo taka filozofia właśnie technicznego zabezpieczenia przed powodzią, czyli w i ciągłego podwyższania wałów powoduje, że rośnie tak naprawdę niebezpieczeństwo będzie w momencie jak się ten wał przerwie, bo im wyżej podwyższamy tym wyższa woda cię zaleje jeśli mieszka zdecydowałem prawda, jeżeli już nastąpi katastrofa na akcję odpowiada logika niebezpieczne jest tam mieszkać z wytycznymi zakłady przemysłowe czy cokolwiek w ramach tego widać tej filozofii w tej chwili na całym świecie od kilkudziesięciu lat ruszył ruch rozbierania niszczenia zapór odsuwania go właśnie sławny program holenderskiej, gdzie jest miliony dziesiątki milionów euro już wpakowano rozkładali ręce forda lilie, czyli ich przestrzeń dla Żarek polega na tym, że rzekomo oddaje się przestrzeń w dolinach prześcigając ludzi przed, przenosząc dane dosłownie widziałem filmy jak jak całe domy są przemieszczane poza dawne tereny zalewowe o to, żeby odtworzyć obszar dla rzek do rozlania się, a jednocześnie przywracamy rzekę przyrodę tak przywracamy im to co jest ich zasady najważniejszą cechą, czyli zmienność, ale muszą mieć przestrzeń, żeby się zmienia nic nie nasz definiuje Żaka 2 × się do tej samej nie wchodzi i Adam no no właśnie w taki frakcji w taki zew z Alzacji porównał zdaje się w ogóle życie człowieka go do rzeki porównał czasem jest też filozofia Jacak z powierzchownie, kto zna, ale z daj się, że ów recital Żaka i śmierć to były 2 najważniejsze symbole świata w i dla mnie to jest bardzo bardzo bardzo co do mnie przemawia a jaka jest ona dominuje na pewno ogień na liniach niewątpliwie taką minę taką figurą w rzekach jest strasznie fajną symboliką życia mogą gwar pokazuje ten przepływ prawda pokazuje zmienność i i pod warunkiem, że jest naturalna co ma bardzo dużo, aby na brak bardzo dużą różnorodność form morfologicznych życia, które nie występuje są doły są wiry są jakieś prądy wsteczne sądy strzała wezbraniach niż rowki, więc taka jest w zasadzie ciągła zmienność to definiuje rzeka nasz cel technicznego przekształcania rzek głównie skupiać na tym, żeby to zmienność ujarzmić, żeby nie było ale, żebyśmy się boimy się tej zmienności na off cywilizacji czy kulturze, która raczej nastawiona jest na stateczność trwałość stabilność także w pojęciach obmyślają nastawiona jest na rozwój rozwój też jest takim się progresywnie im się jakoś zmiennością, ale ten rozwój jest takim rozwojem kontrolowanym to nie jest rozwój, którego my doświadczamy tylko to jest rozwój, który my tworzymy, a w, którym panujemy, nad którym mamy kontrola i myślę, że to jest jednak wtedy coś innego tutaj raczej jest taka wieś to skądinąd z Martina Heideggera postać dla współczesnej dwudziestowiecznej no i dwudziestą pierwszą wiecznej filozof niezwykle ważna istotne, kto ktoś istotna ktoś, kto zdefiniował właściwie potężną część tej filozofii dał jakiś impuls, który ją kształtowały powiadał, że w zachodniej kulturze zwyciężył w cudzysłowie barmani bez nich Heraklit właśnie ze swoją ze swoim myśleniem w kategoriach zmiany w kategoriach niestałości stawania się Aniela istnienia barmani często ten, który powiada byt jest niebytu nie ma jest taki twardy stabilne i jednoznaczny mówi raczej czymś co jest i czego nie ma ani o czymś co jest nieustannym ruchu i o i przechodzi od stawania do niestosowania się odbyć do niebycia i odwrotnie im, że to jest przyczyna obecnej katastrofy cywilizacji zachodniej, bo jak niezmiennie uważam, że jest to nie damy do katastrofy i możemy spowolnić albo za zaadoptować się do niej poprzez zmianę stosunku do przyrody, ale przyszykowali występowaliśmy sobie znakomitą mówisz oraz sfinansuje katastrofalne powiedział Grek Zorba w katastrofie ekologicznej mówią o katastrofie ekologicznej o zmianach klimatu o pustynię Ne w o drastycznym niedoborach wody na świecie czystej wody pitnej szacuje się, że za 1 5 lat w skali światowej zapotrzebowanie na wodę będzie przekraczać się prawie dwukrotnie dostępne zasoby aktorce to są ogromne problemy i i w tym czasie z rząd Polski, ale nie tylko Polski jest chrzest parę takich krajów, które wciąż chcą też, jaki ujarzmienie, bo nogą można z nich mieć tanią energię na pozór ekologiczną ona wcale nie jest czystą energią po chce też to się tak wydaje, ale upatrujemy sobie ekosystemu rzeki, a jednocześnie w wytwarzamy docent mówi się na tym, że ona, że energia w zderzak jest czysta tak z elektrowni wodnych, dlatego że nie nie spalamy węgla więc, więc nie ma emisji gazów cieplarnianych to korzystnie zbiorników zaporowych wydobywają się ogromne ilości metanu bardzo silnego gazu cieplarnianego, o czym już od od kilkunastu lat donoszą kolejne badania naukowe i no Name sobie szykujemy jeszcze co jest wielofunkcyjne zapory i jakich kanały, które mają dać nam taką ideę rozwoju ich główną funkcją tego jest właśnie jak gdyby nawet o desek populistyczna ta funkcja tej wizji to nie jest tak naprawdę rzeczywista obietnica rozwoju, bo nie idą za tym żadne konkrety nie widać żadnych ekonomicznych wyliczeń ile na tych przed przekształceniem rzek zyskamy nie wiadomo co będzie wożone przez ten transport mówi się o tym, że cała w za tymi rzeczy te zbiorniki zaporowe ceny te zapory to stworzą miejsca rekreacji w żeglowania, gdy Niemcy Polacy chcą tak naprawdę pływać w zbiornikach zaporowych z takim betonowym brzegiem wyłożonym płytami ZBiLK w i taką brudną zakwity sinic czy rysy czy Polacy chcą rozwoju fabryk nad samymi lekami, dlatego że tam barkami można dowieźć materiały nie wiem co rusz Rudy metali później, gdy jeszcze lepiej, żeby te fabryki były tam, gdzie były skoro mamy kolejne to dlaczego nie możemy teraz organizuje właśnie wczoraj, że rzecz, że jednak w sensie takim czysto estetycznym, ale ta estetyka czy sięga myśl w tym przypadku czegoś głębszego znacznie no to znacznie bardziej takim atrakcyjnym i przyjemniejszym widokiem jest widok rzeki, która płynie ne w nurcie, który jakoś nie jest w takim matematyczne geometryczny sposób wyregulowane wieko ma swoje nieregularności w z brzegiem, który jest pokryty krzakami zaroślami szuwarami różnego rodzaju i t d . niż te okropne dymiące kominy asfalt z jakiś płyty chodnikowe to jest po prostu odstręczający takimi jak na ręce i nowo jasne mam taką nadzieję, chociaż jak ja i ja się zdarzają adwersarza w ich w tych naszych dyskusjach, chociaż tak naprawdę rzadko spotykamy obie strony mają swoją narrację 4 i nawet w tej naszej debacie jest w sobotniej parady adwersarzy nie będzie mam nadzieję, że w końcu zrobimy taką otwartą debatę na razie to z my się czasem spychane na imprezy Dan z buta mówiąc kolokwialnie na konferencje organizowane przez tamtą stronę zaczęliśmy organizować się nasze debaty czy dyskusje publiczne natomiast myślę, że bardzo ważne, żebyśmy w końcu na takiej debacie otwarcie się i alleli to co jest pierwszy zarzut tamtej strony, który czasami słyszy to jest taki, ale przecież są nasze propozycje są ekologiczne my jesteśmy proekologicznym mówią ci ci k, a propos nań ci tych krytyce tego rozwoju żeglugi śródlądowej jak kanały i t d. może wzrosnąć i to takim kanałem jest mnóstwo drze w mnóstwo roślin i mnóstwo tak przepraszam, że ci wejdę w słowo, ale przypomina mi się niezmiennie w takich sytuacjach 1 z moich ulubionych skeczy Monty Pythona Monty Python absolutnie w rolę genialna grupa myślę, że 40 lat temu ponad 6 już prawie 50 opisali właśnie wszystkie zjawiska, z którymi także dzisiaj mamy we współczesnym świecie do czynienia i wydobyli absurd z naszego doświadczenia w sposób bardzo precyzyjnej esencja, ale jest taki skaczą myśliwych, kiedy to wtedy Gajdy i Graham Czaban szef wybierają polować na komara są takimi wytrawnym mi myśliwymi przy pomocy różnych haubicy jakiś karabinów maszynowych tak dalej do tego komara dlatego komara zamierzają alem, zanim jeszcze wybierają się na komara polowanie na komara to ich poznajemy w takiej para dokumentalnej formie jest wszystko zrealizowane Monty Python był znakomity limitowanie różnych konwencji telewizyjna filmowych idą ci 2 myśliwi i Erik AIDS opowiada nazywam się tak i tak jestem myśliwym bardzo kocham zwierzęta i dlatego lubię zabijać no tak to też jest wszystko ekologiczne pokrywanie asfaltem budowanie fabryk i budowanie różnych jakiś tam betonowych to wszystko dziś jest oczywiście proekologiczna, choć myślę, że ci z którzy, chcąc żyć uregulować nie wiedzą, że się, że naprawdę nie nie nie nie dociera do nich to, że to, że kryją się zabijać czy 3 bardzo znacząco w upośledzone, bo na Krzyżaka dalej czeka dalej płynie prawda jest ładnie zielono no to nie jest tak, aby jak my mówimy zakuć rzeki w beton czy w betonowaniu o to chodzi o w zwykle to nie jest betonowe koryto w dla całej długości to są te zapory to są ostrogi betonowe okna ich nad rzeką są drzewa z w kolejce toyocie jest jakaś roślinność, chociaż koryto jest pogłębiony jest roślinność coraz mniej nie bardzo jest miejsc dla szoferów nadrzecznych, ale jest wybierano rzeka jest dostępna, ale może być na nią plaż, więc mówią od Chin w i inżynierowie od regulowania rzek nasze projekty są proekologiczne, a Żaka są już są ryby dalej pisał w taki pływają po takich rzekach kaczki krzyżówki stoją na dnie morza rzędem czaple i próbują coś złowić w takiej Holandii, gdzie wszystkie znaki są przekształcane w kanały Czapli zatrzęsienie, więc generalnie ilościowo to życie nad rzekami przekształconymi jest tylko zmienia się kompletnie jakościowo fakt i 5 i to, jakie gatunki tam występują większość gatunków ryb wędrownych w łosoś certa jesiotr nie mają w ogóle szans i przekształcony w Żarkach zmieniają się warunki cenowe z zaburza się znacznie zmniejsza się drastycznie liczba gatunków, które taką rzekę mogą zasilić znika funkcja taka funkcja rzeki czy Doliny rzecznej jak korytarz ekologiczny rzeki są najważniejszymi takimi sieciami w krajobrazie wzdłuż, których migrują i ssaki ptaki i rośliny rośliny też migrują dzięki temu, że ich nasiona mogą się rozprzestrzenić, na jaką się gdzieś wyszaleć się i z tych kolejnych podobnych roślin w kolejnym roku teraz 1 4 ma się dalej rozprzestrzeniają, więc rzeka ma mnóstwo funkcji przyrodniczych, których tryb regulacji zanikają tak stanie chodzi o to czy będzie zielono po prostu no tak w jest bardziej skomplikowane w ja tak chirurdzy z tak tak idąc do ciebie audycji zastanawiają się nad tak skoro audycja filozoficzna symboliką rzek filozofii taką szkołą już sporo było takich z takich symbolicznych występów pewnie mógłby się znaleźć więcej perspektywy gdybyż tak poszerzyły pomyślała, ale na co w najróżniejszych tak po poczynając od tego frakcji traktory z emisji mówił o zmienności rzeki i porównał tę zmienność naszego lasu do zmieniającej się rzeki przez państwo odwołań w Biblii c akt Jordan rzeka, w której Jan Chrzciciel już kosztów dokonuje, więc to trudno sobie cel dobrać sobie teraz te teksty w kanale tu aż dech w KBC nową zaporę i Mojżesz znaleziony w rzece w koszyku tata ta rzeka jakoś jako taka postawa naszych lasów, które kształtuje i która oczyszcza nas grzechu w myśl co jest był zawsze ludzie z jakiś taki taka wizja tej rzeki jako czegoś czystego ważnego dającego życie i mam wrażenie, że na tym kompletnie zapomnieliśmy, przekształcając zderzaki pod dyktando właśnie wykorzystania takiego łupież, czego ma za sobą z tych rzek no to jest w nie powiedziałam zaczęliśmy od tego, że mamy do czynienia z takimi 2 bazowymi postawami czy 2 bazowymi filozofia mini człowieka przyrody i tego w jaki sposób w rolę i miejsce człowieka w świecie przyrody się postrzegano tutaj cały czas tak naprawdę w tych wszystkich innych w tych wszystkich dyskusjach kustoszy ostatecznie sprowadza właśnie do ne do konfliktu pomiędzy tymi 2 perspektywami jest 1 istotny aspekt i właśnie tam nie zawsze nieodmiennie jakoś zastanawia i gminy i ciekawiej no bo ostatecznie podkreślam słowo i osoby, które stoją po tej samej stronie co ty, na które przyjmują to perspektywa raczej adaptacji rozsądnej racjonalnej umiarkowanej do środowiska Przyrodniczego ani nie kolonizacji tego środowiska, że istnieją pewne proste oczywiste empirycznie weryfikowalne efekty tak praktyczne zastosowania postawy przeciwstawnej, że istnieją korzyści z przyjęcia stanowiska, na które głosić i ewidentne nie korzyści z przyjęcia przeciwnego przeciwnego stanowiska i tu jest coś takiego co nie jest istotne i niezwykle interesująco zarazem, ponieważ nigdy mówimy o sprawach oczywistych praktycznych o konsekwencjach, które są bezpośrednio z dnia doświadczamy przez nas wszystkich, a zarazem cały czas ten konflikt jest żywy aktualny i obie strony jak sam powiedziałeś wcześniej przekonane są, że dla środowiska Przyrodniczego robią jak najlepiej jak to jest możliwe, bo mi się to kojarzy mówiąc szczerze nie przerwy olbrzymie to trochę te analogie, ale kojarzy się to z dyskusjami specjalistów od diet, że są specjaliści od diet, którzy twierdzą, że tylko dieta roślinna jest, dlaczego najlepsze są na tacy Hardkor owcy, że się tak wyrażę, którzy głoszą to przekonanie, że właściwie należy jeść tylko golonkę, a i polaną smalcem najlepiej tylko tłuste mięso i wtedy czek jest najzdrowszy była taka dieta kiedyś propagowana intensywnie dieta optymalna dr Jan Kwaśniewski był jej twórcą właśnie zalecał jedzenie golonek znikną w ogóle od 1 0 lat nikt go nie nie widział nie wiadomo co się z nim dzieje nie wiadomo czy nawet czy w ogóle nie ma chyba jest w, chyba że ja, ale właściwie, dlaczego został tak schowane być może te golonki jakoś nie, niemniej nie do końca się sprawdziły nie mam zielonego pojęcia w każdym razie wszyscy ci ludzie z przekonaniem twierdzą, że to właśnie ich opcja jest opcją optymalną najzdrowsza najlepszą wydawałoby się, że nie ma nic prostszego niż tylko zbadać osoby, które jedzą to i jedzą tam toi powinno to być dawno rozstrzygnięte i oczywista, a nie jest i tu jest podobnie jak je też, żeby ta analogia była pełniejsza to jak się trochę rozbudować tę celnicy teorię 2 sposobu żywienia mogą dziś jako prawie wegetarianie i częściowo wegetarianinem, ale od czasu do czasu mięsem swoją dietę uzupełniam droga tak głównie, dlatego że Rain i gdzie ta zdominowana przez miasto jest szkodliwa środowiskowo takich jest nie mamy po prostu możliwości wyżywienia wszystkich za pomocą mięsa i innych produkcjach i wołowiny wieprzowiny, zwłaszcza wołowiny i nabiału to są jedne z głównych źródeł zanieczyszczeń w skali świata ich eutrofizacji przeróżni przeżyć nie ekosystemów i produkcji emisji gazów cieplarnianych i ich zużywania nadmiaru surowców, a więc to jest dla mnie ten dodatkowy argument na rzecz diety zdominowanej przez rośliny tak i jeżeli od tej strony spojrzymy na teren w konflikt ze stosunku człowieka do środowiska w tym przypadku do rzek to co inaczej trochę położymy akcent tak jedni mówią to co my robimy będzie najlepsze dla człowieka, a z Nowiny ta wersja, którą my proponujemy będzie najlepsza dla całego ekosystemu i przez to również dla przyszłych ludzi i tych co to są teraz, tak więc albo my chcemy się najeść jak nos, czyli czegoś dobrego mięso smaczne nie, dbając o to jak się jak to wpłynie w Szwecji czy przy ulicy, gdzie indziej i w przyszłości ludzie będą mieli też możliwość tak żyć albo chcemy produkować to jedzenie i rzecz w ogóle jakiś zgodzie z przyrodą i dawać możliwość korzystania z niego innym ludziom teraz przyszłość, choć jeszcze inna metaforami się pojawiła w momencie, kiedy te analogie zbudowała sił użyły z tego przykładu mianowicie przypomniał mi się słynny test marsz malał lektury na zrealizowane już wiele lat temu, który polegał na tym, że to można łatwo sobie obejrzeć, bo są wielokrotnie powtarzano ten test są naprawdę niektóre nagrania bardzo malownicza dawano dzieciom do wyboru, że mogą albo zjeść od razu 1 pianka marsz malał albo jak się powstrzymają przed zjedzeniem tej 1 i poczekają n p. z, ale z tą 1 przed oczami 2 godziny albo w 4 5 minut albo godzina to dostaną 2, ale warunkiem tego, żeby dostały 2, więc miały w zasadzie większą frajdę było to, żeby się powstrzymało zwiedzenia tej 1 od razu najmniej część dzieci umiała odroczyć gratyfikację, a część nie musiała zjeść natychmiast po miała te mechanizmy kontrolne osłabione potem badano jeszcze w takiej dalszej perspektywie to w jaki sposób na te dzieci później funkcjonowały i stwierdzono jakąś tam oczywiście marginesem jakimś marginesem błędu, że te dzieci, które umiały odroczyć gratyfikację miały poczekać na to, żeby zjeść 2 za jakiś czas, a nie od razu 1 osiągały lepsze wyniki w już takim życiu dorosłym, a miało lepsze wykształcenie lepiej funkcjonowały w życiu zawodowym osobistym pod wieloma względami to dodaje coś takiego właśnie podobnego to znaczy umiejętność opanowania pewnych potrzeb instynktów może być w dłuższej perspektywie czymś co przyniesie nam tak naprawdę znacznie więcej satysfakcji korzyści w et Cetera et Cetera, a to doraźne zaspokajanie takich bardzo oczywistych potrzeb zapotrzebowanie i t d. właśnie może spowodować, że w dłuższej perspektywie w pakujemy się kłopot no się jej treści tych co po nas przecież bardzo ważne na koniec to trzeba powiedzieć jest to co tak naprawdę myślą ludzie, ale podejrzewam, że większość ludzi w ogóle nie myślę, że jak i ta jest to co my chcemy zmienić, bo konflikt, o którym mówisz to jest konflikt między przyrodnikami ekologami toteż, gdy koalicja Ratujmy rzeki na około 4 0 organizacji teraz wiodących tak dalej tak naprawdę liczebnie z nas pewnie garstka i politykami oraz lobby żeglugowe czy przemysłowe związane z tą ideą ich też nie jest wiele jest pytanie co tak naprawdę myślą ludzie na coraz więcej widać się tego, że ludzie się zwracają do rzeki turystyka wodna to co widzieliśmy na święcie Wisły z Warszawie, kiedy w zeszłym tygodniu czysty jak niedawno mnóstwo drewnianych Łodzi i ich kajak wioślarska masa krytyczna setki kajaków na wodzie to jest wspaniałe i to pokazuje, że taką rzekę naturalną i dziką pół dziką ludzie użytkują ją i chcą się z niej cieszyć, tak więc jest pytanie to jest ten kierunek, którego chcemy czy też ma on się nie zgadza z tą wizją to nie da się do tej wizji rzeki i tak kajaki łodzie tradycyjne kąpiele wędkarstwo dołożyć ogromnego wielkogabarytowe do transportu rzekami i musimy się na to zdecydować bardzo dziękuję dr hab. Wiktor Kotowski wydział biologii Uniwersytetu Warszawskiego i koalicja Ratujmy rzeki dziękuję bardzo bardzo dziękuję i przypomnę, że w sobotę najbliższą w teatrze Bolszoj Stalin tak jest 2 3 września w teatrze powszechnym w Warszawie o szesnastej debata o rzekach, w której szef Wiktor Kotowski weźmie udział jak m. in. na tę debatę będę prowadził zapraszamy państwa oczywiście serdecznie, a właściwie wszystko co wszyscy z państwa chcieliby wiedzieć Żaka, ale boję się na co dzień zapytać będzie wypowiedziane czy ucznia zapraszamy wszystkich bardzo serdecznie za moment informacje, ale to jeszcze nie koniec wieczoru Radia TOK FM dr Dariusz Maciej Myszka po informacjach będzie państwa gościem, a porozmawiamy o różnych aplikacjach algorytmach programach komputerowych, które mają nas diagnozować i oceniać ryzyko i wystąpienia n p. zachowań samobójczych, a także mają spełniać rolę psychoterapeutów już takie projekty powstają my o tym, dr Agnieszka opowie albo mówimy też w ogóle o stosunku do samobójstwa we współczesnej kulturze my w psychiatrii rzecz jasna również, a teraz informacja po Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast! Nie czekaj, zacznij słuchać wygodniej z pakietem "Aplikacja i WWW".

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!