REKLAMA

Czym są wybory etyczne i jaki jest koszt odwagi? Sędzia, biegły, nauczyciel - orzekający, nauczający pod presją oczekiwań władzy.

Wywiad Pogłębiony
Data emisji:
2017-09-24 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
48:18 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwo Anna Wacławik-Orpik wywiad pogłębiony moim gościem się z prof. Paweł Łuków dobry wieczór, który co kierownik zakładu etyki Instytutu filozofii Uniwersytetu Warszawskiego zaprosiłam pana do studia, żebyśmy porozmawiali o wyborach etycznych w mam taką intuicję, że zaczynamy powoli wchodzić w erę, kiedy temat wyborów etycznych powróci, a może nawet z wielką siłą, bo już się tak bym czas komfortu minęło i być może ma czas dłuższy my Rozwiń » zaczniemy od czegoś prostego co się dzieje z człowiekiem, który ma podjąć decyzję dokonać wyboru nazwanego właśnie etycznym czy słusznie mi ta intuicja podpowiada, że to nie jest sytuacja komfortowa na czym, więc pewnie zależy jak rozumiemy, skąd o kategorię wybory etyczne, bo są tacy filozofowie nie tylko jazzowe wyrok na dosyć często spotykamy takie stanowisko, które głosi, że wybory etyczne są jakoś fundamentalnie inną od innego rodzaju wyborów nie jestem tak pewny czy one się go fundamentalnie strukturalnie inne inne wartości często są za zaangażowane to z pewnością z drugiej strony myślę też nie powinniśmy jak gdyby przyjmować, że wybory etyczne zawsze mamy jakiś strasznie dramatyczny charakter zawsze dotyczą rzeczy niezwykle wielkich fundamentalne znaczenie dokonujemy wyborów etycznych pewnie sobie z tego nie zdajemy sprawy n p . n p . jeżeli w Aninie pytał o to, żeby został sprawę z tego co dany filozof powiedział stosuje zasadę etyczną prawdomówności rzetelności szacunku dla słuchacza i t d. cały czas dokonujemy wyborów tylko na szczęście większość tych zasad moralnych norm jest mamy tak dobrze zbudowany nasz sposób myślenia odnoszenie się do świata postrzegania świata, że zauważamy po prostu, że to robimy, ale czasem i to jest to co filozofom, a w części z Izby filozofów uwagę zwraca się szczególnie trudne wybory takie, które angażują pewne wartości najbardziej fundamentalne i myślę, że kiedy tak w rozmowach mówimy o wyborach etycznych to często mamy do dna na myśli właśnie takie wybory fundamentalne jak i zasadniczo takie, które dotyczą czegoś najbardziej podstawowego w naszym życiu i wtedy rzeczywiście jeśli Dotcom to wybory, które albo wiążą się z konsekwencjami dalekosiężnej zasadniczymi dla naszego życia to będą ciężkimi wyborami czy mogą być trudnymi wyborami jeśli wiążą się z jakiego rodzaju niepewnością i ryzykiem to też będą trudnymi wyborami mogą również wiązać się z konfliktem w naszych norm i VAT lub wartości, czyli może być także jesteśmy przeświadczeni, że należy zrobić i AIB, ale nie można zrobić 1 z nich bez zaniedbania tego drugiego w wtedy mówimy o konflikcie moralnym bądź o dylemacie Mora to też jest rodzaj wyboru etycznego, który jest trudny no bo to oznacza, że musimy prawdopodobnie pewną normę naruszyć albo być może, a pieniądze niekoniecznie naruszyciel musi mieć bardzo twórczy i myślę też często nie dostają doceniamy wybory moralne to jest działalność o charakterze twórczym to mniej więcej brzmi chyba sam nie wiem czy to jest wystarczająco klarowne, ale to mniej więcej stosów chyba mam namyśli mówiąc potocznie o wyborach etycznych, kiedy będzie mierzone są trudne to staram się to przełożyć na język praktycznym, sięgając po potencjalna albo już występujące przykłady z naszego życia publicznego dajmy na to nauczyciel, który to jest mój ulubiony przykład słuchaczy już usłyszeli niejednokrotnie z słuchaczy wywiadu pogłębionego nauczyciel, który dostaje nową podstawę programową i tam jest napisane jak wół, że Wałęsa to Bolek wymienił pan takie 3 składowe poczucie dyskomfortu, jakie może mieć człowiek, który dostaje jest postawiony w takiej sytuacji, że nie do końca jest pewien czy to, czego teraz ma uczyć dzieci to jest to wstrzymam się zgadzać się zgadza z jego wiedzą na ten temat się zgadza z jego przekonaniami z tym co czuje z tym, czego go uczono do tej pory i on pewnie nie poniesie konsekwencji, które zaważą na całym jego życiu jeśli nie będzie dzieci uczy jednak tak jak chce tego podstawa programowa, ale będzie musiał przejść przez ten konflikt wewnętrzny ten ten konflikt norm i różnorodność wyboru trudność wyboru może to się wiązać z jakimś ryzykiem i co wtedy to to moment nie ciekawi najbardziej moment tajemnicy to co jest decyduje o tym co zrobi nam wrażeń zdolną młodzież właśnie w tym momencie, w którym ani powiedziała, że on niekoniecznie ma w jakieś konsekwencje zasadnicze Otóż to musi niezwłocznie nie zgodził właśnie na tym polega rzecz, że w takich chwilach uświadamiamy sobie, że są to wybory, które będą miały fundamentalne konsekwencje dla naszego życia, ale nie z punktu widzenia niekoniecznie z punktu widzenia tego zrobią innymi jak oni zareagują z punktu widzenia tego kim ja będę, ale mówiąc o konsekwencjach akurat w tym przypadku miał namyśli konsekwencje praktyczne, bo z tym co pan mówi oczywiście się zgadzam nastąpi jakaś weryfikacja siebie, ale ja myślę, że to jest właśnie na tym właśnie polega trudność takiego wyboru wyobrażam sobie, że tego typu sytuacje moglibyśmy w takim możliwe uważa uproszczony sposób a kto tak jak przykład pani poda moglibyśmy go opisać w ten sposób to jest sytuacja, w której ja jestem przeświadczony, że z 1 strony powinienem posta wykonywać swoje obowiązki służbowe, czyli realizować program, który jest przepisany, a z drugiej strony powinienem być, że wprawdzie zgodnie z tym co uważam rzetelnie na podstawie uczciwie rozważony argumentów, że powinienem nauczać dzieci młodzież praw czy o faktach, które rzeczywiście miały miejsce w nie będę łatwych i nie niesprawdzonych bądź fałszywych osądów wygłaszał a tym bardziej wpajał wielką ich komuś i to jest to konflikt konflikt 2 norm i myślę, że z punktu widzenia etycznego możemy go po prostu opisać właśnie rząd mamy wiele Gomułki jest kłopot jak z tego wybrnąć to co tak mu myśl była prosta, ale dziś wydaje, że w takiej sytuacji my stajemy przed przed pytaniem takim charakterze fundamentalnym to znaczy nawet jeśli to są rzeczy, które może ktoś powiedzieć ktoś, kto nie jest nauczyć się przed, zwłaszcza można powiedzieć, że są to jakoś to marginalne kwestie, bo to jest pytanie w rzeczywistości oto kim ja jestem, jakiego rodzaju istotą jest jestem człowiekiem, który funkcjonuje w sposób zgodny ze swoimi doświadczeniami i który jest przez przekonany, że nie można n p. rzucać fałszywych oskarżeń, że jeśli mają być oskarżenia to muszą być funt bardzo silnie uzasadniony i t d. czy mam być kimś, kto jedzie z prądem bądź, kto dba o własne interesy takie nazwijmy to ono ważne, a może rząd, ale dba o nich myślę, że to są pytania na Janie lubię takiej dosyć modnej dzisiaj filozofii retoryki tożsamościowej, ale w tym wypadku myślę, że to mniej więcej tak jest też pytanie o to kim ja jestem daleki, jakiego rodzaju istotą jest, a mówiąc jeszcze trochę inaczej to jest pytanie o to czy jest czy między moim wyobrażeniem samego siebie, a tym, o czym świadczą moje uczynki istnieje zgodność jeśli nie istnieje, bo jeśli ta zgodność jest niewielka to mogą być oskarżone o hipokryzję po zakłamanie o koniunkturalizm i t p . rzeczy, jeżeli ta rozbieżność jest niewielka natomiast to wtedy może powiedzieć, bo to tak wezwał ludzi my jesteśmy słabi i myślę, że to jest pytanie o to czy ten poziom trzeci stopień rozbieżności między majem wyobrażeniem sobie, jakiego rodzaju człowiekiem jestem o tym, o czym świadczą moje uczynki czy jest on za duży dlatego też dlatego to nazwał właśnie kwestiom tożsamości nie wyobrażam sobie, że taki nauczyciel jest naprawdę w ciężkiej sytuacji, zwłaszcza itu być może trzeba na to zwrócić uwagę, bo to się wiąże z tym pierwszym pani pytaniem o wytyczne pytania czy problemy mianowicie pokazuje się tutaj, że my często dokonujemy trudnych wyborów etycznych, w których konkurencja jest między wartościami niematerialnymi i materialnymi często e -sąd to wybory etyczne ICO wybory trudne cel dlatego trudne, dlatego że w takich sytuacjach zmierzamy do wyboru spomiędzy dóbr, które są nieporównywalne mają poczucie własnej wartości szacunek dla samego siebie jest czymś, czego nie da się zważyć tym samym się umiarem co my go poczucie komfortu finansowego poczucie bezpieczeństwa, że BND nie będę mógł zapewnić byt sobie swojej rodzinie, ale właśnie, tym bardziej są to tak notorycznie trudne decyzje, bo jeśli mamy do czynienia z wartościami tego samego rodzaju to wiemy na jakim za pomocą, jakiego przyrządu je pomierzyć natomiast tutaj mamy do czynienia czy niedawne myślę, że taki nauczyciel właśnie z tym ma do czynienia, bo wie, że konsekwencje praktyczne mogą być takie, żebyś miał kłopoty w pracy to marzenie znaleźć pracy później ktoś może w Żarach na wieżach to tylko ta kwestia kariery i pieniędzy, a tak, ale to kwestia kariery przez pieniędzy przekłada się na Rosję go tego nauczyciela i jego rodziny i wtedy to nabiera ten wybór jest taki bardziej, a może mniej wzniosły się może wydawać na pierwszy rzut oka, ale myślę, że wcale nie traci na swoją etniczność i władzy, a stanowi pewnego rodzaju test, przed którym jak sądzę nikt z nas nie chciałby stanąć to jeszcze raz jest ten moment, kiedy już wiemy mniej więcej co na 1 szali leży co na drugiej, że to są logistyki nie przystawał on do siebie wartości czy też z składowe, które musimy wziąć pod uwagę i co będzie decydujące, kto nie wiadomo co to to jak nas w domu wychowali tak naprawdę do końca nie wiem nie wiem do końca co się dzieje w takiej sytuacji są tacy, którzy mu będą mówili, że tutaj dokonuje się już w rodzaju racjonalne ważenie, nawet jeżeli mamy do czynienia z rzeczami nie porównywalnymi do wykupu wymyślamy jakieś uzasadnienia, by nie substytut tych porównywalność na szkodę przekładamy powiedzmy wszystko na to ile to przyjemności czy szczęścia przynieść i wtedy ktoś może być po co było się tam unosić honorem i tak nic z tego nie będziesz miał tylko będziesz miał kłopot to to jest próba przełożenia tego w cudzysłowie godnością owego czy w takiego szlachetnego jakiegoś postanowienia czy przyjęcie postawy na korzyści innego rodzaju i powiedzenia to wtedy da się 2 rzeczy porównać swoje bezpieczeństwo finansowe n p . w swoim poczuciem własnej wartości czasem ktoś nam mówi, a co ty się przejmujesz takimi rzeczami wszyscy tak wszystko na nowych choć, czyli mówiono, że uda się znaleźć jakiś substytut, aby te 2 rzeczy, które intuicyjnie odbieramy jako nieporównywalne stały się zarządza Almę i w ten sposób, żeby można było je porównywać, ale można też powiedzieć, że to jest pewnego rodzaju, a taki egzystencjalny skok to jest wybór, którego się nie da uzasadnić, bo nie da się uzasadnić dlaczego, ale mam być człowiekiem uczciwym rzetelnym i wiernym sobie raczej niż człowiekiem zakłamanym krętaczem i hipokrytą, a dla innych po prostu człowiekiem zapobiegliwy my sprytnym zaradnym zaradny Douglas takie dziwne słowo, bo nie wiadomo czy się cieszyć jak nas mówiono, że jesteśmy zaradni czy raczej nie byli z pewną ambiwalencję wpisem określenie zaradny człowiek po raz w Malezji no tu wchodzimy już w rejony racjonalizacji, o których też dzisiaj chce z panem porozmawiać za chwilę, ale powiedzmy, że zostawiamy ten moment, bo on też intuicyjnie czuję że, że może być tutaj dużo składowych może to być może wiara może właśnie to co usłyszeliśmy w domu jako dzieci to co przeżyliśmy czasem jakiś moment, który w ogóle nie wiadomo, skąd się wziął Wyki Siewnej danej chwili zrobiliśmy coś wbre w sobie właściwie, ale własnymi, ale mówi pani w tym momencie o źródła, skąd się biorą te nasze przekonania o tym co słuszne dobre no bo one pewnie mają wpły w na wybory Trion oczywiście wiemy natomiast jak wygląda sam ten moment decyzji co też jest pamiętajmy o takim dość metaforycznym określeniem mona może być proces decyzji pewnie znaczy tak trochę po Arystotelesa współ mówiąc jest także my się zastanawiam zastanawiam, a potem rusza działa odrobinę to, iż czasem jesteśmy zaskoczeni żeśmy wybiera wybrali to lata myślę, że każdy z nas ma takie doświadczenie nie wiem wybieramy z karty dań to może to może to potem, a jakoś zdecydować często decydujemy, że to samo co zwykle różnie, ale w każdym razie jak ten moment decyzji jest takim albo raczej takim przełomem między brakiem zdecydowania, a tym, że oto widzimy samych siebie, że już podjęliśmy decyzję ZUS po, a samego tego momentu jego dni przeżywamy jako oddzielnego zjawiska zjawiska, ale zyskał charakter oświadczenia o doświadczam proces decyzyjny zamiast się wydaje, że ważnym jest filozoficznie istotnym pytaniem jest pytanie o to co się w rzeczywistości dzieje w momencie czy może inaczej co my takiego robimy, kiedy dokonujemy takich tego rodzaju ważnych centralnych wyborów ja myślę, że my robimy pewne, że im się do to jesteś przy czym powód, dla którego przeżywamy coś w rodzaju wręcz trwogi czasem, kiedy tego typu wyborów dokonujemy mianowicie na rzeczywistym zdajemy sobie twarz, bo po pierwsze to jest coś co będzie na zdefiniował, bo jest coś takiego, że wybory, których dokonujemy to jest coś co z nami pozostanie na zawsze ktoś będzie w naszej biografii do końca, że ona będzie zmieniało prawdopodobnie swój status interpretacje zależność jest tego co się zdarzy później, ale również będzie czymś co będzie definiował co się zdarzy później mam takiego rodzaju zapętlenia rada, czyli my będziemy my sobie zdajemy sprawy w niektórych chwilach naszego życia, że tamta decyzja to nie jest tak ostrej dosłownie wszystko zależy, ale to jest taka, od której zależy to kim ja będę dalej czy to jest taka myślę chwila zdefiniowania samego siebie i jak ten nauczyciel z pani przykład jeśli to dla niego rzecz ważna te wartości, które tam wchodzą w konflikt to myślę, że to ktoś, kto będzie przeżywał tę sytuację jako trudną właśnie, dlatego że wiele, że nie będzie mógł wyłączyć wymazać odwołać tego co zrobi dlatego będzie miał poczucie wagi tej sytuacji, ale również właśnie dlatego te sytuacje są tak ważne i dlatego my traktujemy tę sytuację poważne, bo wiemy, że tego się nie da odwrócić jeśli ja jestem singlem, który sprzeniewierzył się sobie to ja jestem człowiekiem, który mam w biografii to, że sprzeniewierzył się sobie i choćby nie wiadomo co robił to to zawsze pozostanie to będzie w ramach tego co będzie robił dalej będzie mogła mi in w zmieniać swoje znaczenie interpretacji możemy mówić to była jednorazowa rzecz, że to chwila słabości już nie może możemy też z punktu widzenia tego co się zdarzy dalej możemy powiedzieć, że o tutaj właśnie widzimy nietypowe czy coś z tym rodzajem, więc sądzę, że to pytanie o to co się wtedy dzieje to w takich sytuacjach trudnych wyborów etycznych myślę, że właśnie z pytaniem o to znaczy, że odpowiedź na to pytanie po będzie mniej więcej taka wtedy my re definiuje my takich samych siebie po raz kolejny po co jakiś czas to robimy nic bardziej dramatyczne, ale Redefine jamy siebie za to chwile, w których musimy sobie uświadomić uświadamiamy sobie z całą ostrością no i wtedy różnie bywa wtedy dopiero widzimy na czym polega odpowiedzialność za samego siebie o to przyjrzyjmy się takiej sytuacji podobnej sytuacji, gdy spór jest jakaś grupa ekspertów, która ma się wypowiedzieć na jakiś temat to pytam w kontekście bardzo konkretnej bardzo ciekawe też sprawy pod wieloma względami Igora Stachowiaka śmierci jego mała w komisariacie na głośne sprawy ciągną wszyscy to widzieliśmy i po ileś tam czasu trwającym śledztwie pojawia się opinia biegłych w, ponieważ liczba mnoga został zaś zastosowano tu domyślam się, że to jest jakaś grupa osób, którzy stwierdzają, że policja nie przyczyniła się do śmierci Igora Stachowiaka wydaje opinię pryzmy wbre w temu co w powszechnej świadomości widzów i obserwatorów tego tego wydarzenia zapisało jako jakiś totalny skandal Affleck myślą o tych biegłych to zastanawiam czy to może nie był akt odwagi i niezależności, że może i czy, jeżeli jest grupa osób, a niejedna osoba, która musi się pod tą opinią podpisy zmienia i nazwiska wtedy to ten indywidualizm to dramat tego co tam trzeba napisać co trzeba firmować jest może większe niż jeszcze mamy 3 osoby, które mają pomysły ten sam problem 1 ma jakieś wątpliwości, a 2 dajmy na to są bardziej przekonany do wersji tak to jednak nie no ale te 2 tak no to ta jednak też ewentualnie w na odwrót może, więc nie o 1 tak i ciekawi mnie co się dzieje w tej grupie czy wybór czeka etyczna decyzja 1 z tych osób determinuje resztę tej grupy i czy fakt, że opryski będą pod tą opinią 3 nazwiska jakoś ułatwiała podejmowanie wyboru, który na końcu będzie wyborem kursu po zmianie popularnym nie nie żadnym reagowaniem z przewidywaniami społecznymi zgadza się zdarzają się takie rzeczy ta dynamika takich zespołów jest dosyć czasu specyficzna wnętrz n p. czasem jest tak, że dominująca 1 osoba jest w stanie zagramy onieśmielenie i innych członków takiego zespołu takiego czy innych już tylko ciała kolektywnego noe i w pewnym sposób nie narzucić, ale ustawić jak gdyby kierunek myślenia takich grup to się zdarza, ale oczywiście to oznacza że, że ta grupa nie funkcjonuje tak jak powinna w tym sensie, że żar, a my wiemy, że przed kilku koło się grupy ekspertów do oceny czegoś to tutaj była kwestia oceny ustalenia czy jest prawdopodobne, że śmierć nastąpiła w taki sposób lub tak i z tej przyczyny czy stan tej to jest to kwestia ustaleń doszła kwestia do dyskusji często niestety my żyjemy w takim świecie, w którym coraz częściej mówi się, że zawsze odpowiednich ekspertów znaleźć mieliśmy w niedawnej polskiej historii niestety bardzo nie zmienia haniebne wręcz przykłady ludzi, którzy n p. zasiadali w komisie, która ma wyjaśnić katastrofę, a nie mieli kompletnego pojęcia o tym co to jest katastrofa ci się nie katastrofa od wypadku n p . czy kolizji drogowej to świadczy o zaniedbanie jakichkolwiek standardów już w ogóle rzetelności naukowej no bo podstawą jest nie wypowiadamy się w w sprawach, na których się nie znamy w przeciwieństwie n p . do sporej części polityków, którzy robią to nagminne, ale taka praca, a zamiast tutaj jest to absolutne naruszenie wszelkich norm kiedyś ekspert wypowiada się nie latem nawet w sprawach, o których nie ma kompetencji, ale z drugiej strony no pamiętajmy, że takie grupy prawdopodobna jak na my nie wiemy co się dzieje z takimi ludźmi, ponieważ my nie mamy po pierwsze, ekspertyzy nie mamy tej wiedzy, którą dysponować się powinno, aby tego typu rzeczami się zająć po drugie, niejawność nazwisk jest po fakcie nie w trakcie, bo w trakcie rozumiem trzeba chronić anonimowość ekspertów, żeby nie padnie byli ofiar celami i wpłyną propozycje wywierania wpływu na ich wpływ na ich opinię, ale po fakcie nie ma najmniejszego powodu, dla którego te osoby nie miałby ujawnić swojej tożsamości, bo to jest część brania odpowiedzialności tak jak piszą artykuły naukowe rozumiem, że to byli naukowcy, do których się chcą podpisać, dlaczego Otóż mają nie podpisać i nie ujawnić swojej tożsamości w końcu nauka polega jak również ocena tego rodzaju rzeczy na swobodnej wolnej dyskusji specjalistów nie specjaliści ocenią czy ich argumenty sposoby wnioskowania się bronią no i nie chce już tutaj złośliwy wtrętów owi, że ministerstwo edukacji dopiero z ZUS sąd musiał przymusić do Echa w ujawnienia nazwisk autorów podstawy programowej tak, a to już jest mniej, ale to co być może ktoś usiłuje wykrywa takie rzeczy to świadczyło, że tak, więc kulturze życia publicznego oraz tak niekoniecznie wzorach etycznych niekoniecznie, bo chociaż, chociaż mogła jazda w są wybory sztywne to są wybory zasadniczy, zwłaszcza że mają konsekwencje nie tylko dla tych, których kursy, którzy ich i w ekonomii były właśnie to jest decyzja grupy ekspertów, która ma ogromne konsekwencje i to w wielu obszarach już począwszy od tego jakie to może mieć konsekwencje dla rodziny tego za zabitego chłopaka przepraszam za to zaraz po tylu chłopak, który nie żyje dla społeczeństwa, które to wszystko obserwowało od pewnego momentu od momentu ujawnienia filmu dla działania policji, do której też jest wysyłany, jaki sygnał dla pracy pewnie innych biegłych innych ekspertów, którzy być może myślą sobie, że może będą teraz jakiś tajny sposób odczytywać oczekiwania nie wiem kogoś nawet niewypowiedziane głośno, gdy na jakość iść z prądem w takie rzeczy mają bardzo chciałoby się użyć do staroświeckiego słowa demoralizujący wpływ na życie społeczne, ponieważ one sugerują, że wszystko pójdzie jak on to było chyba w 20 0 6 roku o tej samej stacji mówiłem o tym, że mamy do czynienia ze strasznym spadkiem podatności na zawstydzenie ludzie są w stanie nie tylko ludzie politycy dosyć często są w stanie wypowiadać rzeczy, które są n p. absurdalne nieprawdziwe bądź tak jak w przypadku wyjaśnienia śmierci obywatela na posterunku policji, ale nie poczuwa się do odpowiedzialności innymi w związku z tym poczucie wstydu myślę, że to jest bardzo groźne zjawisko natomiast ewidentnie takiego taka sytuacja ale kiedy myśmy aż do znudzenia i myślę, że tu zostały przekroczone granice pokarm, a Deja Kato wani w telewizjach pokazywaniem go znęcania się nad tym człowiekiem na oko na nas na budynku policji muszę przyznać, że myślę, że tu przekroczono granice jeśli chodzi o to ciągłe powtarzanie tych zdjęć z reżyserską ręką tego człowieka to myśmy to to proszę zwrócić uwagę, że Maciek wyszedł wiedzieliśmy, że właściwie stało się nieszczęście, ale nie wiemy, kto za nie ponosi odpowiedzialność myślę, że to ma taki komunikat i w dodatku specjalnie nie oka zauważyliśmy, że nie ma jakichś specjalnie silnej woli do tego, żeby znaleźć, kto jest odpowiedzialny za to, żeby dociec wszelkich możliwych, żeby no właśnie prowadzić śledztwo przez kolejne 10 lat tak jak w innych sprawach po to, żeby wyjaśnić do końca prawdziwe przyczyny podobny punkt wiemy wszyscy zgadzamy się, że śmierć każdego człowieka jest tak samo wielkim nieszczęściem, ale Otóż okazuje się, że osoby odpowiedzialne za cały resort mówią no nie wiem na nieszczęście myślę, że to jest takie społecznie bardzo szkodliwe, ponieważ na budzi na pewno nie sprzyja to w budowaniu zaufania dla władzy publicznej dla instytucji publicznej na pewno nie buduje to społeczeństwo zaufania jakiegoś rodzaju poczucia Solidarności skłonności do otwartości na pewno nie raczej sugeruje, że że, kto ma władzę ten jest zagrożeniem albo tych, którzy władzy nie mają n p . iż jemu i że on nie musi się tłumaczyć, więc pani pamięta filmie chaosu kart w 1 z pierwszych serii jest taka scena, kiedy dwoje głównych bohaterów wieczorem siedzi przy oknie i pali papierosy, których upublicznienie palą jest to dla nich moment prywatnego triumfu, ale myślę, że on bardzo dobrze ten moment ilustruje co oni tak naprawdę przeżywają na czym polega władza, że nikomu niczego nie musimy się tłumaczyć tak rozumie władzę bohater tego serialu ja obawiam się, że coraz więcej polityków sądzi, że na tym polega dysponowanie władzą rzesze nikomu z nich czemu nie mógł nie musimy tłumaczyć niestety to nie jest myślenie specyficzne dla społecznej Demokratycznej, ale może panie profesorze to jest też rodzaj wyboru etycznego, a mianowicie, gdy polityk, który głosuje za ustawą, o której może myśleć sobie w prywatnym zaciszu domowym, że ona jednak jakoś tam dewastuje Th życie publiczne, ale w imię demonstrowania jedności stada jedności partii zagłosuje za co prawda będę miał bóle fantomowe w kręgosłupie potem, ale nie szkodzi zagłosuje za wstrętem, bo ważniejszy jest, toteż jest chyba moment wyboru etycznego ważniejsze jest dobro społeczności jakieś przez niego w tym momencie pojmowany niż jakieś inne dobra, a Szozda można dosyć prosto opisać to znaczy też pytania o to wobec kogo czuje się bardziej lojalny, wobec której grupę czy wobec mojej grupy, z którą jestem jakoś tam powiązany politycznie czy jakiś inny sposób czy wobec jakiejś szerszej grupy przypomnijmy, że słowo minister tak jak ministrant wywodzi się od służenia ministerstwo tego, żeby spełniać pewną służbę wobec społeczeństwa jest myślę, że w takiej sytuacji pytanie jest takie a kto jest grupą, której służy no ale to może być już jakiś można znaleźć zbiór wspólny wjazd tymi autami i zracjonalizować to w prosty sposób pewnie można porządnie teraz jeszcze nie rozumieją, że to dla nich dobra, ale za 5 lat już wszyscy zrozumieją, że to, że to było dobre być może wtedy zrozumieją tylko musimy pamiętać, że twoim wykazuje się niezwykłą pomysłowością, kiedy przychodzi do tłumaczenia się do proszę zwrócić uwagę jak oglądamy jakichś ludzi, którzy bohaterów i były takie programy telewizyjne przedstawiające zwykłych ludzi, którzy dokonali czegoś ważnego uratowali komuś życie w zwyczaju ich pytano, dlaczego pan pani Anny w ciemno trzeba było pomóc i t d. jakoś mało elokwentny i aproszę zwrócić uwagę jak bardzo elokwentny są ci, którzy mając za uszami są niezwykle pomysłowe nagle się okazuje, że tramwajom się skurczyły koła dlatego się spóźnili nagle się okazuje, że wichura była tak wielka, że wszystko się zatrzymało samoloty stanęły w miejscu, kiedy jesteś, kiedy mam coś za uszami to nasze tłumaczenia zazwyczaj są bardzo długi, a przede wszystkim są niezwykle pomysłowe są też trzeba docenić w oczy wiście właśnie chciałem zapytać o zinterpretowanie tych decyzji czy o tym co to wszystko co się dzieje potem i tutaj naprawdę przykładów mamy aż nadto, a i to są zarówno przypadki zbrodniarzy wojennych, którzy potrafili nawet te swoje uzasadnienia Chełm 6 w następnym pokoleniem tak jak Niewiem córka Himmlera, która do tej pory wierzył w po prostu w słuszność tego co robił jej ojciec i założyła organizację, która pomaga byłym nazistom albo albo nawet albo nawet zna z naszego podwórka profesor, który przez całe życie wykonywała aborcję w poprzednim systemie nagród jest najgłośniejszy w Polsce obrońcom życia albo prokurator stanu wojennego no coś tam mu zrobiłem, ale tak naprawdę to po cichu wszystkim pomagałem w mojej dzisiaj wychodzą na mównicę sejmową mury wreszcie Preczz komuną, ale nie wszystko tu jest spójna w świecie takiego człowieka wszystko się, by wytłumaczyć co się stało, że rządzą to nie jest takie proste to jest spójne, dlatego że gdyby było takie spójne takich grubych nici nie byłoby tak widać w ale to jest także mało, kto z ludzi ma wiodło w Boniewie, gdzie krystalicznie moralne życia wedle swoich standard w pro 8 1 pokazy w FF, a był taki co mówiła tych, które są bez winy, ale to niestety tak bywa często, że ci, którzy nie mieli okazji wykazać się bohaterstwem są najchętniej, a pierwsi do tego, żeby oskarżać innych, ale są za młodzi NATO, żeby móc się okazja, gdyż bez bohatera, ale Otóż ja myślę, że problem polega na tym, że w z tą interpretacją to też reinterpretacja świetle nowo pojawiających się faktów interpretacja nie polega na tym, żeby powiedzieć, że fakty, które miały miejsce nie miały miejsca lub odwrotnie interpretacja polega na spojrzeniu na pewne wydarzenie z przeszłości z punktu widzenia pewnego kontekstu będziemy mówili n p . o pewnej historii nie chcą używać słowa narracja ono zostało zdegradowane w naszym życiu publicznym, ale pewnej historii jak mówią o filozofowie i gestach jego kręgu Hungarian często mówią o tym, że życie bonami pewne narracyjną jednak powinno się układać pewną spójną historię i każdy z nas poszukuje spójności w naszej historii naszego życia czasem nawet konfabuluje sami uczciwie, bo staram się podejść do sprawy, a my się okazuje, że pewne rzeczy to Chiny miały przebieg, ale pogoda nie pasował do tego, żeby nasza nasza nasza biografia układała się w sensowną całość tylko, że to opowieść wystawy, którą każdy z nas snuje dla siebie Jana wygląda trochę inaczej niż ta, którą przedstawia się inne no bo n p. nie obejmuje pewnych faktów pewnych zdarzeń, które są tylko dla nas, ale bądź są dla nas tak ważne, że nie chcielibyśmy, aby inni mieli z nimi grać mieli o nich mówili myśleli różnie to możemy natomiast w sferze publicznej jest także my żądamy również od tego, żeby nasi nie wiem czy to będą politycy osoby, z którymi rozmawiał w ich w ich i biografie też układały w taką znaczącą całość, ale ta znacząca jest sensowna całość one z punktu widzenia nie tylko pewnych wymogów tego, jaki jest skonstruowana dobra historia, ale również z punktu widzenia tego, jakie są pewne moralne i warunki brzegowe dla historii, która jest Warta wyższy VAT, która w, którą warto opowiadać, która jest do tego, aby inni z nich miał się z nim innymi dzielić i myślę, że jest także NIK, że to są te ograniczenia normalnie nakładane na historii są natomiast tacy ludzie, którzy tak o te ograniczenia ignorują nie mają n p . problemu z opowiadaniem historii absurdalnych na własny temat w bądź nie mają problemów z opowiadaniem historii na własny temat, które widać inaczej ich życie to co zrobili na pewno nie reprezentuje wartości, które twierdzą, że wtedy reprezentować oni być może teraz są przywiązani do tych wartości nie ma różnie może to być pod tym względem natomiast oni chcą wcisnąć kit, jakby powiedział Harry Frankfurt, że było inaczej żywili i inne wartości, że byli przywiązani do innych standardów tylko, że myślę, że często takie osoby zapominają, że nie rozmawiają z głębszymi od siebie to znaczy, że in w pewnym sensie nie doceniają tych, do których mówią w sądzą, że ani się nie po łapią w tym, że ta historia jest grubymi nićmi szyta i to widać po prostu jest choćby szyku tłumaczyli opowiadali nam naprawdę niezwykle fascynujące historie ciekawe być może nawet wzruszające to widać, że to wszystko jest zmyślone po prostu to widać, ale bowiem, że ludzie, którzy są przywiązani do pewnych wartości pewnych rzeczy nie robią, a jeśli zrobili to potem mają poczucie odpowiedzialności n p. przyznają otwarcie tak zgrzeszył zrobiłem źle jest mi z tym niedobrze później więcej tego nie robiłem będą starali się szukać w UE przebaczenia, a nie będą już w zaparte a jakie są konsekwencje takie dalekosiężne z podejmowanych wyborów powiedzmy, że ktoś nie da rady UE z UE Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POGŁĘBIONY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA