REKLAMA

O seksualności w średniowieczu rozmawiali prof. Arkadiusz Stempin i Tomasz Stawiszyński

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-10-17 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
27:41 min.
Udostępnij:

Prof. Arkadiusz Stempin i Tomasz Stawiszyński rozmawiają o seksualności w średniowieczu, w oparciu o książkę Ruth Mazo Karras pt. "Seksualność w średniowiecznej Europie". Rozwiń »

Gość Tomasza Stawiszyńskiego opisuje, jak w Średniowieczu funkcjonowała seksualność i czy ludzie wsłuchiwali się w głos kościoła, który propagował dużą wstrzemięźliwość i seks wyłącznie małżeński.

Czy w Średniowieczu było w ogóle miejsce na erotyzm? Co dla ówczesnych było ważniejsze: zaspokojenie głodu i walka o przetrwanie, czy zaspokajanie pragnień seksualnych?

O roli seksualności w Średniowieczu rozmawiają prof. Arkadiusz Stempin i Tomasz Stawiszyński. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Wieczór Radia TOK FM, Tomasz Stawiszyński, już na dobre się z państwem mam nadzieję witam, choć właściwie na dobre i na złe, no bo dlaczego tak się ograniczać tylko do dobrego? To by było wycięcie całego gigantycznego obszaru rzeczywistości, która wcale nie jest przecież jednoznacznie dobra, tylko się mieni różnymi odcieniami. Prof. Arkadiusz Stempin jest państwa gościem, dobry wieczór, witam serdecznie, dobry wieczór. Rozmawiamy dziś w cyklu właściwie naszych rozmów średniowiecznych, rozmów o Średniowieczu traktujących. Tak się złożyło, czy porozmawiać o seksie czy o śmierci - to są właściwie takie obszary ludzkiego doświadczenia, które się łączą ze sobą intensywnie, w pewnym przynajmniej w momencie. Rozwiń »
I postanowiliśmy o jednymi i drugim porozmawiać, ale najpier w jednak pretekstem czy jakoś podstawą naszej rozmowy jest znakomita książka, którą mi poleciłeś do przeczytania książka Ruth Mazo Karras pt. "Seksualność w średniowiecznej Europie". To jest książka, która się ukazała nakładem państwowego Instytutu wydawniczego w takiej słynnej serii historycznej, która już ma lat wiele to seria tak bardzo haracz to gdzieś 

Historie cywilizacji.

Tak jest no i tutaj zacząłbym od tego, że autorka zaraz na wstępie pisze, że ją interesuje właściwie całe średniowiecze ten okres 1000 lat między 5, a 1 50 7 rokiem, bo na taką tutaj wyznacza granice, które ich, że pewnego rodzaju 2 skrajności nazwijmy to dominują w średniowiecznym pojmowaniu i przeżywaniu seksualności czy takie 2 postawy ekstremalne, które są zawarte było w pewnym napięciu i sporze i które jakimś sensie konstytuują to jak byśmy uczenie dziś powiedzieli pole seksualności średniowiecznej, choć oczywiście pojęcie seksualności w ogóle wówczas nie istniało, co też jest istotnym elementem.

Ale z 1 strony to jest doktryna kościoła katolickiego i to wszystko co kościół katolicki głosi explicite, a głosi inny no może nie potępienie sfery cielesnej i seksualnej, ale na pewno zaleca daleko idącą ostrożność i cielesność w tym aspekcie pożądliwości szczególnie uważać za sferę grzeszną potencjalnie niebezpieczną taką, która człowieka może na zatracenie, ale wywieźć z drugiej strony mimo tego, że kościół zaleca bardzo restrykcyjnie też traktuje seksualności za lata wstrzemięźliwości oczywiście seks małżeński wyłącznie IT i służący prokreacji ludzie w średniowieczu seks uprawiają chętnie go uprawiają zupełnie nie na sposób rekomendowany przez te instytucje cieszą się tym seksem czerpią z niego również przyjemność i to napięcie pomiędzy tym kościołem, a tą radością pogańską radością z wolnej cielesności jest jakimś sensie wyznacznikiem tego co się z seksualnością średniowieczne dzieje, a wnuk strasznie ciekawe jak to było z tym seksem średniowieczne akta tych z Opola w nim 5, o którym mówiłeś w seksie ono wywodzi się z takiego głębszego głębszej anty Nomi ciała no bo kim byśmy tutaj przywołali taką też znaną socjolog antropolog Caroline, by nam psa tak swą książkę święta uczta Święty post zwróciła uwagę na 2 aspekty dotyczące nadrzędnego wobec seksu aspektu ciała w średniowieczu 2 aspekty wyżywienie i ciało po śmierci pociągało to dla średniowiecza inaczej niż dla nas, iż takie te nagie dziewczyny czy prężny po to, niski, a rozkładające się tkanki ciała po naszej śmierci i drugi aspekt wyżywienie w średniowieczu było znacznie ważniejsze od seksu post n p. traktowaną w PRL jako najlepsze remedium na zbyt wybujałe libido, czyli jak są jakieś niebezpieczne tendencje impuls pożądliwości się włączają myśli nieczyste gdzieś zaczynają po głowie krążyć to co się tam rosną tu wodę i szlak jest albo praca fizyczna to ta k oraz et labora, a taka pierwsza dla nas taka informacja zmysłowości seksualności współczesnej to nie ucieleśnia łatwego erotyzmu średniowiecznego tylko RO wolę żyć szelki kobiety w obecnie na lata wobec nowego życia po zaspokajanie głodu i nieuchronność śmierci to 2 główne motywy życia i średniowiecza średniowiecza splecione w kontekst chciała a, obniżając rangę seksualności jest ta seksualność dla ludzi średniowiecza już właśnie z tego powodu sytuują sytuować się daleko niżej niż dla nas, a jednocześnie desantu omija, a jednocześnie ludzie żyli znacznie bliżej seksu niż my seksu i zwierząt i swoich idoli i bliźnich alkowy arystokratów czy ich Izby chłopskie nie zapewniały intymności nowożeńcy n p . na oczach gości weselnych udawali się nago do do sypialni ma on w Brzeszczach z dzisiejszej perspektywy rzekłbym dość ekscentryczna tradycja i dość ekscentryczne zwyczaj A 3 wiem spotkałem się z tym całkiem niedawno mnie to cokolwiek zaskoczyło, że istnieje teraz taka weselna taki weselne zwyczaje nowocześnie cóż ten segment rynku, który zaspokaja taką potrzebę albo ją wytworzył raczej chyba, który polega na tym, że się kręci i noc poślubną, a no ja nie chodzą na targi za pomocą kamery targi weselne, więc jest kompletnie niezorientowany w co do współczesnych trendów w weselnych, ale n p. 3 w Niemczech, ale mąż kobiety są takie targi targi weselne no w pewien mato związek z naszą cywilizacją selfie to właśnie to jest takie na niej spotęgowany spotęgowane selfie dialekt chciałeś powiedzieć przez to, wskazując na ten zwyczaj, że tam pewnego rodzaju z perspektywy na kulturę, która jednak ma stosunek tu ma też bardzo skomplikowane do seksualności, bo epatuje nas zewsząd z obrazami ciała ciała będącego obiektem seksualnym co samo w sobie już może być problematyczna, ale z drugiej strony oczywiście my to rezerwujemy do sfery prywatności to znaczy nie wyobrażam sobie, żeby coś takiego mogło się dzisiaj zdarzyć to co pisałeś, by dokładnie dokładniej, bo z 1 strony ten erotyzm w średniowieczu był na zewnątrz nieobecni nie epatował, a ta w sposób taki najbardziej naturalny ze względu na bliskie pokrewieństwo człowieka z przyrodą partycypował w także w tym seksie i bliźnich IMT i zwierząt inny fakt inna okoliczność dwunastoletni 1 4 letnich chłopcy, czyli w nastolatki dla nas nie dojrzały osobowości i zawierał związki małżeńskie to był ten wiek graniczy z 12 dla dziewczyn 1 4 dla mężczyzn dla chłopców w konsekwencji gwałty na tych nastolatkach czternastoletni chłopak, gdyż dwunastoletnia dziewczynka zdarzało się znacznie częściej niż dzisiaj, ale tych dwu nastolatki i 3 14 latkowie sprzęt klienci byli już w życie dorosłych dorosły oni pracowali tak jak dorośli, więc takie mechaniczne porównanie obrazów ze średniowiecza z czasem współczesnym jest bardzo ryzykowne Rud Mazurka raz pisze w tej książce, że seks w średniowieczu w tym m. in. stają się różnił się od seksu współczesnego to się różnił bardzo na różne sposoby przede wszystkim zupełnie inaczej postrzegano to jaka jest jego funkcja jej czym ono właściwie jest, ale pisze, że różnią się tym przede wszystkim, że w ogóle nie był postrzegany jako czynność wzajemna nazwijmy to to znaczy nie było także seks uprawiają 2 osoby zaangażowane wspólnie jakąś czynność czy akt tylko zawsze było to coś co 1 osoba robiła drugiej tak nie było tego elementu partnerstwa określenie ról osób, które odbywały seks czy też praktykował seks po PiS znaną z pracownikami nie przychodniami jako czynność właśnie jednostronną, w której 1 osoba niż seks na drugiej osobno tą osobą był oczywiście mam mężczyzn z czego to wynikało to wynikało z patriarchalnego społeczeństwa no i też z normatywnej roli kościoła katolickiego, który zawładnął tą sferą ich małżeństwa ich automatycznie i seksu i narodzin im ich śmierci, o czym czujemy innym innym razem duchowni niekiedy dokonywali Inspekcji i pomocy poślubi, by stwierdzić zawartość małżeństwa, czyli to macie moją konsulatu czy małżeństwo zostało seksualnie fizycznie dopełnione wkładali głowy pod tę kołdrę i szukali śladów śladów krwi, które w sposób najbardziej wiarygodnie stwierdza, aby o zaistnieniu aktu małżeńskiego, czyli małżeństwo zostało dopełnione, ale to jest tylko 1 element tego niezwykłego czy też odurzającego seksualność średniowieczną od naszej komponentu wiadomo, że niestety przerwać po prostu zostaliśmy okrutnie skomentował ani podsumowań przez Kasię szóstą, która przysłuchuje się naszej rozmowie z zza szyby nagrywa pewnie jakieś swoje programy teraz i napisała tutaj z przekąsem ja przynajmniej czytam tu pewien przekaz cytuje cudownie, że 2 hetero faceci w rozmawia o patriarchacie, ponieważ nawiązuje do tematyki nadrzędnej jednorazowo ze świata z miłością i że żaden przekąski, więc cofam to w no ale to rzeczywiście jest tak no trzeba przyznać, że faktycznie ta dyskrecja do nas w tym przypadku i w tym co właśnie teraz robimy pasuje to jeszcze na dodajemy te 2 konstytutywne elementy dla oka filozofii seksualności średniowiecznej prokreacyjne Choszcz no właśnie ze względu na to, że kościół normatywnie zawłaszczył sferą seksualności wynika to kreacyjny dość seksu seks nastawiony jest Nina hedonizm nie na rozkosz inna przyjemność seks nastawiony jest na prokreacji wiatr go jeszcze, bo tu kaszami ciągle pisze na prąd też różne rzeczy napisała, że bardzo ją to cieszy, że właśnie 2 teraz facetów rozmawia o patriarchacie rzezi dokonuje jakaś rewolucja i że rok temu byśmy o tym nie gadali i że to na pewno jest jak dziś pokłosie czarnego protestu i że bardzo ją to cieszy nas też chociaż notowanie jedno przypadek, kiedy dekonstrukcja patriarchatu się tutaj zajmujemy także spokojnie Kasiu, nawet Spodka stów mogę coś udostępnić będziemy jeszcze tak konstruować na teście po naszej rozmowie możemy stać się porozmawiać o tym, o czym nie zdążyłem porozmawiać tutaj wracać do tych 2 innych konstytutywnych elementów seksualności czy też filozofii seksualności w średniowieczu to ten właśnie edukacyjny charakter seksu, który wynika także z braku antykoncepcji tak powszechnej tak popularnej tak oczywistej w naszej epoce seks nastawiony był na prokreację przywołaniem przez łamy sobie tutaj postać Bolesława Krzywoustego 1 z tych polskich królów Piastowskich tuż sprzed rozbicia dzielnicowego, który tak bardzo chciał tego potomka nie mógł nie mogła jego żona zajść w ciąży, że zdecydował się na wieś, gdzie kąpiel na wielką pielgrzymką na piechotę wątku pokutnym, bo to miało akurat pomóc w do euro wtedy bardzo modnego i takiego typowego dnia patrona od tych spraw Świętego Idziego w Południowej Francji i może taki ostatni element konstytutywny dla tej cielesności i seksualności średniowiecza tak odmiennej od naszej współczesnej to potępienie i opisy homoseksualizm no bo skoro ten seksoholizm był nastawiony na prokreację no to seks homoseksualny Ks Domian była potępiana w czambuł za niezgodność, ale i z prawem Bożym i podkopywanie płodność, ale znowu były tutaj niuanse to znaczy inaczej traktowano homoseksualny seks kobiet inaczej homoseksualny seks mężczyzna co więcej w przypadku tych związków męską męskich n p. również wiek partnerów to 3 są stroną bierną czy stroną aktywną odgrywało istotną rolę i mogło też owocować zupełnie innym wymiarem kary w zależności od tego w jakim wieku w jaki sposób co określano role, które partnerzy w takiej relacji seksualnej przyjmowali, więc cały czas stan element roli pasywności aktywności okazuje się tutaj jakiś niezwykle istotny zastanawiam się cały czas nad źródłem tego nie rodzaju akcentów skoro w relacjach heteroseksualnych tą osobą aktywną był zawsze mężczyzna, a pasywną kobieta stąd też tych relacjach homoseksualnych automatycznie przenoszono ten model zachowania aktywności pasywności na tych 2 partnerów, a już czeka się będzie powiedzenie klient i tego, że jeżeli chodzi o zróżnicowanie kar za grzech sodomii grzech homoseksualizmu no to mężczyźni musieli pokonywać pięciokrotni kościół z zapaloną świecą w ramach pokuty za grzech homoseksualizmu kobiety n p. dwudziestokrotnie to niebyła taka banalna kara, bo jeżeli takiej mężczyzna był w związku małżeńskim no to żona, widząc go jak chodzić dookoła tego kościoła po raz osiemnasty mogła się domyślać, że jest takim związku homoseksualnym, więc nie zawsze duchowni do tego zmierzam duchowni, którzy wyznaczali kary po QE 3 SA taki czy innych większych to byli zmuszeni do takiego czasami dyskretnego Desk dyskretnego zadawania kar były partnerem, z którym nieszczęśnik krzyż grzesznik żył tak łatwo nie zorientował się co do tych jego intymnych przestępstw wspomniała, iż duchowieństwo średniowiecza to jest też moment, kiedy celibat zostaje wprowadzony powiedzmy może chwilę o tym, skąd się ten celibat wziął no bo cały czas właściwie trwa dyskusja o tym na lata reguła jest zasadna w odniesieniu przynajmniej do regularnego duchowny państwa no bo właściwie wszystkich takich tradycjach religijnych duchowych ludzie, którzy decydują na życie monastyczne przyjmują dobrowolnie takie reguły natomiast tutaj mamy coś co dotyczy szeregowych księży także i to jest pomysł, który no jest właśnie wynikiem pewnych konkretnych zjawisk społecznych i ma właściwą funkcję praktyczną Anię teologiczną to w uzasadnienie teologiczne dopiero robione później ten trend celibatu brał się z takim nadrzędnej cnoty wstrzemięźliwości, która na początku ona nie była tak do końca, a na absurdy Giovanna w powoływano się m. in. na kazus Chrystusa, który był bezwzględny, ale zrodził się część ciała kobiety, więc to ciało nie było aż tak grzeszne, jakby nam się wydawało była to kobieta, która była dzielić rachunki bez grzechu pierworodnego i bez bez grzechu o in ustalania aktem seksualnym w ogóle w średniowieczu wybuchła taka wielka poważna dyskusja czy małżeństwo Marię było skonsumowane no bo mamy przecież przekaz o tym, że to duch Święty dokonał tego meczu długi to zapłodnienie w organizmie Marii było rezultatem cudu ani aktu fizycznego w Nc plus paliły umysłów średniowiecza się wokół tej kwestii czy to małżeństwo było skonsumować one czy to małżeństwo tylko i wyłącznie na zasady idzie zgody na małżeństwo było ważne na jej ostatecznie przyjęto, by zachować to niepokonany od Niepokalanej poczęcie włącznie Maryi przyjęto wykładnię o tym, że zgoda taka afirmacja Maryi duchowa na to małżeństwo przesądziła o ważności tego małżeństwa no bo z kolei na potrzeby wszystkich pozostałych małżeństwa ziemi którymi zarządzał kościół to 3 hala była, po czym ludzie akt fizyczny akt seksualny dopełnieniem małżeństwa w alkowie natomiast tom Leon Panetta wstrzemięźliwość, gdyż cnota wstrzemięźliwości też miała swoje korzenie na samym początku chrześcijaństwa w okresie, kiedy trochę trzęsły się kształtowało to Święty Paweł apologia tam czystości praktycznie praktycznie w domowym ludzkości czy kosztem swojej pokoleniu generacji sugestie lub po cóż się płodzić skoro za chwilę skoro za chwilę nastąpi to aluzja przyjście ponowne Chrystusa skróty Chrystus nie możesz liczyć na logiczne rozumowanie można ważyć nawet poza chwilę nastąpi sąd ostateczny skoro to nie nastąpiło NATO ludzkość musiała poradzić sobie ze swoją seksualnością ulec ulec jej, oczekując nadejścia Chrystusa w przyszłości pojawi się kilka wieków później Święty Hieronim, który ponownie zrewitalizować tę cnotę wstrzemięźliwości apoteoza dziewictwa, ale bynajmniej nie ze względu na wzniosłe przesłanie kii, ale na zwykłą trywialną praktykę wolności film to co my dzisiaj nazwalibyśmy takim nóg balastem małżeństwa po co się dręczyć mój tą datą mówi Święty Hieronim dopiero Święty Augustyn z piątym wieku tak wywyższa dziewictwo nad małżeństwo i kreuje się z nową wartość białego małżeństwa, w którym małżonkowie zawierają go przed ołtarzem, ale po tej przykrej powinności przykrym obowiązku schłodzenia 2 3 4 potomków w ciągu tych 3 4 lat zawierają układ o wstrzemięźliwości seksualnej no i żyją przez kolejnych 30 4 0 lat w tym białym małżeństwie przyczyn no cóż dochodzimy takiego pełnego finansowania tych takiej oczywistej nigdy prawdy takie oczywiste i Wirginii pean, która po druzgocącej dla dla średniowiecza, bo kościół tak wcale nie popierał tych białych małżeńst w jak kurze z jej największymi orędownikami tych białych marzec były kobiety mężczyźni tak za bardzo tych białych my ich małżeństwo nie chcieli mieć kościół katolicki reprezentujący społecznie w jaki sposób ten śmiech świat patriarchatu nie chciał pobudzać kobiet przeciwko mężczyznom zaczęliśmy od takiej ogólnej konstatacją o tym, napięciu pomiędzy z 1 strony doktryną kościelną, a z drugiej strony praktyką, która w tę doktrynę się do końca nie wpisywała inne czy mimo wszystko byłby skłonny powiedzieć, że taką zasadniczą dominantą w średniowiecznym doświadczeniu i seksu czy seksualności, choć podkreślamy, że to pojęcie w ogóle nie istnieje wówczas tożsamość seksualna takie pojęcie również miejsce w niej orientacja seksualna to są wszystko bardzo późne terminowość, którym się zaczynały posługiwać naprawdę to dopiero w ostatnim czasie tutaj zresztą ród wymazał Carreras cytuję misja lasu koło jego historię seksualności książkę poświęconą takiemu drobiazgowym badaniu temu w jaki sposób w ogóle seksualność staje się składową tożsamości jak pewne praktyki związane z seksualnością w historii się zmieniają nie ma w tej chwili czasu na to, żeby o wpłacie tej porozmawiać o jego historii seksualności zdobyło też bardzo ciekawa, ale czy skłonny jesteś uznać taką rzeczywiście dominantą zasadniczą w tym oraz seks doświadczenie seksualności średniowiecznym było to poczucie grzeczności czegoś nie czystego czegoś grzesznego czegoś co właściwie jest no w dni sferą, wyzwalając są wszystkie potencjalnie niebezpieczne obszary ludzkiej natury, które się w postać pożądliwość demoniczności przejawiają nowo ostatecznie to połączenie szatana i pokusy szatana i pożądania demonów, które wzbudzają, zwłaszcza świątobliwego mężach i różnego rodzaju niezdrowe impulsy ogień w ciele rozpalają i t d . tak dalej no to są figury, które tam nieustannie po prostu się w tym w tej kulturze przewijają tak, ponieważ w setce się na seksie do seksu do tego tanga potrzeba dwojga i partycypujących w małżeństwie i ich seksie kobieta była postrzegana przez kościół jako jego rywalka uszczelka wszystko musi przez Koran świętości, że ciągle zostawiała sidła żonatego mężczyznę jako o zdziwieniu szatana, więc kaznodzieje po wsiach miastach miotali gromy na tę niewiasty informujące o złotą tę rozbieżność w Zatorze są niewolnikami płynności młody zbyt przyziemnych, ale rzeczy i prowokują płeć brzydką być stale je za naprawdę byle co za to już wiercą w kościele z Polski ujął ją wodą święconą parę razy na dzień, bo w głębi na tej tym podstawowym wymiarze w były one reprezentantkami no tego demonicznego gorszego świata w bardzo ładnie to się okazało Lars von Trier w filmie Antychryst skądinąd właśnie to tak jest pozycjonowanie kobiety i kobiecego ciała jako czegoś po pierwsze, pokrewnego na dłużej właśnie z naturą z przyrodą powiązanego, a tym samym do będącego jak kimś jakąś taką sferą działalności sił demonicznych szatana i ich usług no i to jak Torres długu wciąż jest głęboko obecne w różny warstwa ach, ne współczesnej kultury w różnych stereotypach w podejściu do seksualności, które wciąż jest mocno obciążone różnymi rodzaju stereotypami mitami i lękami ne represjami i t d . i t d . a co czuło praktycznie do naszych czasów chociażby z brakiem praw politycznych dla kobiet musi sobie uświadomić kobiety uzyskały podmiotowość seksualną nie tylko 3 dekady i 3 pokolenia wcześniej jakieś 90 lat temu są to łączyło się z uzyskaniem praw wyborczych dla kobiet też przed 10 laty bardzo ciekawa jest ta koincydencja musimy do tego tematu jeszcze wrócić tymczasem bardzo dziękuję prof. Arkadiusz Stempin historyk wyższa szkoła Europejska imienia księdza Józefa Tischnera i Uniwersytet we Fryburgu dziękuję bardzo uprzejmi przed państwem informacje po informacjach Paweł Boguszewski i o tym jak wyglądają praktyki świata naukowego będziemy rozmawiali jak to się przekłada na jakość nauki w
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA