REKLAMA

"Przetrwałam. Doświadczenia kobiet więzionych w czasach nazizmu i stalinizmu" - opowiada Maria Buko

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-10-20 22:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
37:36 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM rozpoczynamy magazyn kobiecy eter przy mikrofonie Hanna Zielińska, a dzisiaj naszym gościem jest Maria Buko dobry wieczór dobry wieczór współautorka książki przetrwałam osoba, która pracuje w dziale archiwum historii mówionej domu spotkań z historią, a dziś książka przetrwałam jest tematem naszej rozmowy książka z podtytułem doświadczenia kobiet więzionych w czasach nazizmu stalinizmu niezwykle ważna książka niezwykle poruszający temat Inner ostatnio Rozwiń » były stosunkowo niedawno rozmawialiśmy o książce, która zebrała relacje osób, które w młodości w dorosłość wchodziły na styku wojny i pokoju w inne i to też był rodzaj narracji osobistej własnego osobistego wejścia w kontekst wielkiej historii i tutaj znowu mamy tę własną pamięć własną historię z tym, że tematy są dużo dużo trudniejsze tutaj nie ma pogranicza wojny i pokoju tak wyraźnego jako jedyny temat tej książki, chociaż to się też pojawia, ale n p . z bardzo wyraźne pogranicza życia i śmierci archiwum historii mówionej skupia się przede wszystkim właśnie na tej narracji osobistej na własnej pamięci czy można się różnie od tej wersji faktu graficzne historyczne podręcznikowej dna dla nas najważniejsze jest to indywidualna perspektywa zawsze podkreślamy jej wydają się, że nigdy dość pamiętania o tym, że to im konkretne pojedyncze osoby przeżywały TM trudne sytuacje, które znamy z podręczników i LO im się, że to jest ważne, że Okaj my jesteśmy z łodziankami opracowania te publikacje razem z Katarzyną Magdę Miss i Martą Szymańską, ale tak naprawdę autorkami poszczególnych rozdziałów są też panie, które lata temu złożyły swoje opowieści u nas w archiwum historii mówionej domu spotkań jest 0 i ośrodka karta PRL, czyli to są zapisy oczywiście zredagowany skrócone, ale to są zapisy ich własnej opowieści, ale same decydowały co ma być co ma pani pozostać, ale ja chcę przedstawić swoją biografię, a my tylko trochę do władz dopytywaliśmy, ale to jest DM i autonomia została maksymalnie zachowana to są nagrania sprzed lat tak jak pani powiedziała narracji swobodna, czyli im same bohaterki decydowały, jakie tematy poruszą i jak daleko w tych tematach dotkną różnych kwestii osobistych jak dalece chcą odsłonić się swoją historię, kiedy one były nagrywane, bo przygotowane do redakcji opublikowane są teraz same relacji, kiedy powstały to są relacje nagrywane w bardzo szeroki w okresie ochronnym najstarsze nagranie wykorzystane w książce jest z osiemdziesiątego dziewiątego roku, o ile pamiętam te związane z działalnością ośrodka karta jeszcze przed transformacyjnym en najnowszy jest wersja 20 1 4 roku także wielki jest prostsza i toteż wpływa na charakter tych opowieści siłą rzeczy opowieści byłych Mielniczek nagrywane na żonę lat osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych są trochę innym to było takie Annę w konkursy na opowiadanie tego wszystkiego, o czym nie można było mówić wcześniej z wiadomych względów to są opowieści, jakie fakty graficznym bardzo mocne pełne też takich śmiałych obyczajowo scen, bo nie są jeszcze obarczone tą późniejszą polityką historyczną auto cenzurą obyczajową cenzurą martyrologią no i Hiszpanii był młodszy po prostu knajpkach raczej się opowiada, kiedy się już taką dojrzałą starszą panią to też ważą wszystkie relacje Esterki są składane pod nazwiskiem czy też jest tak jakiś czynnik myślę, że my hamujący trochę niektóre wątki Enea i być może uwypuklając niektóre gotowanie wszystkie były świadome, że to nagranie pod ich nazwiskiem zostanie na zawsze złożone w u nas instytucji celem na ten nagrania nowsze są może o tyle inna, że my już, nagrywając te późniejsze broniliśmy świadomość, o co warto dopytywać względami jest więcej tych wątków powojennych tak nieoczywiste, bo zazwyczaj się wydaje starszym osobom już muszą opowieść kotu głównym trudnym doświadczeniu o tym, zainteresuje młodzież wcielała się wielkiej historii własnej ziemi zbiegiem lat z biegiem doświadczeń się nauczyliśmy, że warto też myśleć o tym co się działo z nimi potem po tym, kiedy da wielka historia się trochę zakończyła jako funkcjonowały w normalnym życiu i Vittel późniejsze nagrania tam jest, więc opowieści o traumie mówiąc krótko o układaniu się na nowo w życiu rodzinnym mamy tutaj 1 5 opowieści kobiet, które opowiadają o niebieski, a niemieckich obozach koncentracyjnych pracy przymusowej i łagrach sowieckich o zesłaniu, ale to są też opowieści o Polsce i polskich więzieniach stalinowskich także całe spektrum około wojennych granicznych doświadczeń spotkania z granicami własnego człowieczeństwa spotkania ze śmiercią z okrucieństwem z granicami godności ludzkiej o tym, też, że to kobiety często mówią, że bardzo trudne z doświadczeń mu tego wszystkiego co dane było im przeżyć było zobaczenie tych ludzi wokół siebie darcie zgodności czy też dotarcia do Włoch granic własnej gminne godności, ale tutaj właśnie, by panie zdecydowały, żeby te opowieści te 1 5 narracji pokazać nie tylko w tym wycinku właśnie, by tej największej liczby amplitudę wrażeń tego największego natężenia tylko właśnie biografii to nie są wyrwane z kontekstu krótkie, aby historię, dlaczego to jest takie ważne el to renta jest wynik 2 rzeczy pierwsza sprawa to, że to jest książka serii pierwszą książką serii, by ocenić moc Chazan i tak była publikacja głównie o mężczyznach, ale tam nikt poza ten pierwszy rozdział, które wprowadzaliśmy właśnie trochę świat bohaterów potem już opowiadaliśmy fragmentami o różnice weźmy za pomocą krótszych fragmentów relacji konkretne wątki życia obozowego no i zauważyliśmy, że trochę się jednak przy tym Tracji realny i trochę się wtedy oddala od tego właśnie indywidualnego doświadczenia i in Ernst przetrwała pobierze się, iż pan dać głos kobietom, a po drugie, chcieliśmy dać się czytelnikom szansę, żeby te bohaterki naprawdę poznać, żeby nie czyni z nich tylko ofiary jak z takich nośników w trudnej pamięci trochę eksponatów muzealnych można powiedzieć tylko dać im pełną podmiotowość tak, żeby czytelnik mógł zrozumieć, jakim bagażem emocjonalnym czy społecznym one wchodziły w życie, które zostało mu nieprzerwane wstrzymane przez wojnę i jak potem sobie z tym radziłem wydają się w szczególnie istotne 8 to jak sobie potem z tym radziłem, żeby zrozumieć, dlaczego nadal warto pamiętać o tym, że wojna była żywo na zawsze się może niestety powtórzyć znając ich nagranie jest zamknięty nie jest okresem w biografii nikogo odczują przeżył takiej inni też, że znają historię naszego kraju tak wiemy ile osób w wersji było bezpośrednią czy rodzinie doświadczonych wojną bardzo się zastanowić nad tym jak ta wojna Żuraw babci dziadku jak to mogło wpłynąć na wychowanie rodziców i co to co z tego dla nas wynikają dla naszego społeczeństwa no tak tutaj był zresztą bardzo często pojawiała się taka strategia, aby podjęcie próby niepamięci tego co się działo w czasie wojny to tak nie przystawał byłoby do tej pokojowej rzeczywistości w dół na okładce na skrzydełku zdecydował się pani pokazać cytat, który bardzo dobrze obrazuje nerek nowa fala Olejniczak wspomina tak moment już powojenny zaprosili nas do eleganckiego lokalu na dansing brat kazał nam się ładnie ubrać, ale myśmy siedziały tam jak głupie nie miałyśmy rozmawiać z ludźmi goście pytają co się stało, dlaczego Ano nic nie mówią, chociaż walczyłyśmy to cały czas byłyśmy w Ravensbrück właściwie te lata powojenne to jest taka walka o to, żeby zostawić ten bagaż on był tak ciężki w tym, że byłoby dźwigać go ze sobą, ciągnąc lecą kule wspomnień z, a w sytuacji, kiedy i tak to życie było trudne to pierwsze lata PRL -u był bardzo inne, aby nędzne wysyp znam wielu płaszczyznach i właściwie, by wiele z tych kobiet próbował stosować taką strategię odcięcia się, bo to w ogóle zapomni, bo nie przez to wolny świat niektóre z pań, owszem nie miały miały siłę woli niszczały w mierzyć się z tym tematem się do bobrów to on zatrzymać i pójść dalej z życiem powojenne tak wszyscy chcieliśmy żyć na nowo trzeba zakładać rodzinę wracać do pracy rodzić dzieci i t d. ale pojawiają się też takie opowieści, kiedy panie próbowały wiedział, że co się z nimi nie tak i szukały pomocy n p. właśnie stosowana tutaj panie Olejniczak poszła do psychologa, by usłyszała tam, że po przestań wszyscy przeżyliśmy też narodem ani też, że nikt nie myślał o tym, może też nawet nie było tych zasobów, żeby zrobić grupową psychoterapię tak dla wszystkich mieszkańców tego kraju, więc element nadziei, że ktoś szukał pomocy nie zawsze nie zawsze mógł ją znaleźć inna pani Helena Giersz Rafalska bardzo emocjonalnie opowiada i bardzo obszernie o swoich problemach emocjonalnych w życiu po wojnie, zwłaszcza w relacji z własnym dzieckiem, ale też próbowała szukać pomocy psychologów i sama zeznawała, że jednak nie nie zgotowano otwieranie tego i woli jakoś próbować sama się z tym zmierzyć także rzeczywiście tutaj w opowieściach naszych bohaterek mamy takie różne narracje o tym jak z jakim ciężarem one były przygniecione i jak próbowały jednak wrócić tego życia, bo zakładam jednak że, że ten czas wojenny w oczy powojenny czas uwięzienia to był taki model życia mnie prawdziwym dra odwrócony jakimś koszmarem odstręcza włosy jakoś poradzić kobiety, które przeżyły razem z dróg właściwie miały zupełnie, by inne doświadczenia niż te, które były w sowieckich łagrach jest zupełnie wyższy innym przeżyciem było więzienie stalinowskiej Polsce dla nas dzisiaj to wszystko wlewa się w jedno my właściwie już tych niuansów nie odróżniamy, by dla nas to jest 1 wielki koszmar element, ale to też wynika z tych opowieści, że idzie jednak to były różne światy i że wojna w wojnie nierówna co czeka aż będzie zauważa BOR przyznam, że miałyśmy takie chwile zawahania, wybierając trasy tej książki, bo on wiemy, że niektórzy mogą uważać, że trochę śmiałe zestawiać właśnie te różne doświadczenia, bo zazwyczaj jest tak, że w połowie w tych publikacjach jednak się GPU wykorzystuje relacje na 1 dany temat i rzeczywiście może ryzykowna jest z zestawienia opowieści robotnicy przymusowej czy renty więźniarki polityczne gry Dostojewskiego z relacją kobiety poddawanej eksperymentom pseudo medyczne w obozie koncentracyjnym, ale my chciałyśmy właśnie tę panoramę w taką panoramę koszmaru pokazać, bo mniej ważne ma się też historii mówionej dla nas są w ten fakt i dane z podręczników to można znaleźć, gdzie indziej zresztą u nas też w książce jest posłowie historyczne dla bezpieczeństwa dla nas najważniejsze było o skupienie się na tym jak te młode kobiety były doświadczone przez machinę wojenną w w różnych systemach więzienia w takt idei jak tutaj ten element doświadczenia kobiecego tożsamości kobiecej w przeżyciu właśnie tej opresji tego systemu więziennego oby jak on łączył jednak tak, aby zupełnie różne historie nel tutaj mam przed sobą fragmenty wstępu do wprowadzenia do tej książki już się pani autorstwa czytamy tak w tych nieludzkich warunkach spędzały często kilka lat tam kształtował się jako osoby jako kobiety wejście w ten świat wiązało się z natychmiastowym atakiem na cielesności intymności, a przez to psychikę dziewczyn, które przeżywają szok obnażone upokorzone wystawione na widok obcych mężczyzn najczęściej pierwszy raz, widząc inne nagie osoby refundowane brutalnie dotykane ogolone pozbawiona atrybutów kobiecości i elementarnych warunków higienicznych skazane na rolę ofiary czuły się poniżony przedmiotowi one niektóre z nich nieuświadomione seksualnie w więzieniach czy obozach zazwyczaj pierwszy raz spotykał się z brutalnym erotyzmem przede wszystkim wśród kryminalnych osadzonych w łagrach z homoseksualizmem same też padało ofiarą wielopoziomowej przemocy dla więźniarek niemieckich obozów koncentracyjnych robotnic przymusowych samo odzyskanie wolności nie oznaczało odzyskanie poczucia bezpieczeństwa bowiem w drodze powrotnej do kraju często były narażone na gwałty i to jest chyba ten aspekt czy koszmaru, który łączył wszystkie te doświadczenia talent w takt to właśnie dla nas najistotniejsze ten wymiar cierpienia wynikający po prostu z tego żonę były kobietami, bo nie ma się co oszukiwać wzrost wynikający z biologicznych różnic doświadczenia jak kobiety no był wyjątkowo mocne tak jak tutaj pani zdecydowała ona od pierwszego momentu, gdy byłem zaatakowane 1 i chciała ich dusze od razu zaatakowane tak dobre młode osoby młode osoby nieuświadomione nieśmiałe ukształtowano żwirowe nowością będą o tym, pamiętać, że z najmu, a najmłodszy, ale w momencie aresztowania miała kilkanaście lat to było takie młode dziewczyny nastolatki dwudziestokilkuletni najstarsza z bohaterek w momencie aresztowania miała dochodziła do trzydziestki także są bardzo młode osoby, które w czasie, kiedy powinno się uczyć tego jak funkcjonuje, a życie w społeczeństwie w relacjach damsko-męskich w rodzinie zostały zamknięte czasem na kilka lat z jakim się koszmarnym w systemie nie wiem nieludzkie miasto jest, że emitent i mamy mamy w książce no chciałyśmy pokazać się lat nie może korzystać też zobaczyć cierpienia, ale po prostu, że mu powiedzieć jak było i te panie, które się zgodziłem po swoim nazwiskiem powiedzieć jakich trudnych doświadczeniach uznałyśmy, że żal, że możemy to opublikować oglądamy dużo trudnych opowieści o poczucie zagrożenia przemocą seksualną dużo jest opowieścią o upokorzeniu o poczuciu takiego o darcie zgodności i w czasie życia w obozie i w sytuacjach zagrożenia bezpośredniego śmiercią 1 z bohaterek jest taka mocna historia mocny obraz wspomina że, że ona w obozie, żeby było trochę cieplej wiązała się echem na wieść jakimiś troczkami istnieje kiedyś myślała że, że już na pewno pójdzie na śmierć jej pierwszą myślą było to, żeby jednak zawrzeć wiatraczki, żeby się z nim po śmierci nie śmiano tak i to było zranienia to było dla niej najstraszniejsze co orzekł o śmierci stała darta z poczucia godności ME u córki mocne specyficznie wydają się kobiece kobieca ekstraklasa uwagę, że on do szczegółu i 1 z bohaterek całą swoją narrację więźniarka polityczna kryzys seniorskiego całą swą narrację jak i osnowa wokół z kreacją wokół sukienek ona pamięta, jaką sukienkę na w momencie aresztowania pamięta jak sukienka zmieniała kolor pobiciu w trakcie śledztwa pamięta ile czasu się nie myła, ale też pamiętam jak i jakie ciuchy kupią sobie za pierwsze pieniądze, które dostała od dziadka po wyjściu z więzienia także innych jest w tych powieściach dużo takich wątków o kobiecej godności o kobiecej godności walce o jej utrzymania w analizie kobiece lub uniwersalne ludzkie są te wątki związane z własnymi zasobami wewnętrznymi, które zostały nadużyć te poza wszelkie granice wytrzymałości tutaj też się pojawiają takie wątki, że to wszystko było ponad siły to było nie do wytrzymania i właściwie nie wiadomo było jak one w ogóle przeżyłem dziwne to wszystko nie do wiary w nalot pojawia się w 1 z relacji taka refleksja, że po wojnie to to wszystko wygląda jakiś film jakiś sen jakiś koszmar, gdyby nie to, że to się zdarzyło w inne naprawdę, że te kobiety skonfrontowane z listą machiną zła wojennego były w stanie wykrzesać z siebie jakiś absolutnie nadludzkiej siły no potem oczywiście ten deficyt całe życie inne wracał do domu jakiegoś rodzaju BZ kredyt czy emocjonalne nie do spłacenia w kolejne lata w życia i tutaj ciekawa jestem czy ta wytrzymałość psychiczna emocjonalna jest jakimś elementem doświadczenia tożsamości kobiecej czy ona raczej by po prostu z ogólną ludzka uniwersalną no myślę, że na ogólną ludzka, bo nawet samej książce mamy i takie bohaterki, które opowiadają, lecz konstruują swoją biografię tak chcą ją rozumieć pamiętać, że jakoś bohatersko czy aktywnie z takim większe poczucie sprawczości, ale mamy też panie, które realność z bólem cierpieniem, ale opowiadają się o tym, poczuciu bycia po prostu ofiarom mamy dania z różnych szczebli hierarchii obozowej czy więziennej, czyli te, które się dobrze radziły dzięki szczęściu, że dzięki jakiejś tam pewnie jakieś funkcji można założyć w łagrze w ale mamy też te panie z nizin, dla których kursy były lata upokorzenia cierpienia tych cudem przeżycia w LM no ale dużo z nich wspomina właśnie to może, że wyszły z obozu jak złożyć z więzienia jak inne, jakby właśnie z innej planety i bardzo dużo, tym bardziej że one nie tylko byłem obciążone tą traumą tym jest wszystkim strasznym, czego doświadczył co widziałem, ale też po prostu on miał zerwane kilka tygodni życia Żydom młode dziewczyny, które przez 5 6 lat był pozbawiony dostępu do edukacji do kultury kontaktu z rodziną i one miały naprawdę wracały do do swoich domów, gdzie nie wszyscy musieli przeżyć jakiś porównywalne doświadczenia Pm i nie mogą znaleźć tam zrozumienia tak naprawdę był naprawdę przybywały z innej planety na nowo muszę zepchnięcie przeczytam jak się pisze co w ogóle siedział przed wojną i próbować dogadać na nowo ze swoimi z członkami swoich rodzin, którzy też mieli swój bagaż wojenne o tym, też jest w tej książce 1 z bohaterek opowiada to dla nas zaskakująca opowieść najpierw zesłana, a potem jeszcze wierzą nam, a w okresie stalinizmu w, a ona wspomina, że w k przez cały zesłania wyobraża sobie jak wreszcie wróci na swoje Warszawę to będzie mógł wszystkim się wygadać powiedzieć co takiego strasznego oni przeżyli na zesłaniu, a po powrocie do Warszawy się okazało, że w mieście pamiętamy o powstaniu warszawskim, że ma ona nie może opowiadać oczywiście o tym, że była represjonowana przez Sowietów jak mówią wprost, że my zesłańcy byśmy zarejestrowani jej tata był w obozie koncentracyjnym w Tatrach stażysty opowiadać o swym oświadczeniu mama też nie mogła się wyżalić także są takie pojedyncze ludzkie dramaty, które wydają się, że nie zna nawet nie pomyślelibyśmy o tym, czytając podręcznik dosyć bezpośredni poziom ludzki, który pozwala sobie uzmysłowić coś więcej 8 do co wojna przedstawiała niestety trwa, ale moim zdaniem w całym społeczeństwie takim paradoksalnie obciążeniem po powrocie po takiej traumie do domu jest tańszy bardzo często wyrzut sumienia czy niedowierzanie, że to mi właśnie udało się przeżyć przypomną sobie w tej chwili relacje na 1 z kobiet, która była Zwerbowana przymusowo do domu publicznego dla żołnierzy niemieckich inne i kiedy wróciła do siebie do domu mówią, że to co było najtrudniejsze ona wróciła do siebie na wieś na teren dzisiejszej Ukrainy pretensje w oczach wypowiedziana lub niewypowiedziane w oczach sąsiadów, że dzięki temu, że była tam prostytutką żyją tam zwerbowano siłą i przetrzymamy przez kilka lat, że była pod kontrolą lekarską to były zorganizowane hierarchiczne, by różne procedury instytucje, że dzięki temu udało się przeżyć tu pół wsi wyróżnień te wybite, a ona tu wróciłaby i właściwie na co tutaj narzekać i to byłoby to ona po prostu wstyd mówią, że Jabulani kompletny szok spodziewa się zupełnie zupełnie czegoś innego właśnie to netto podejrzenie być może tutaj właśnie bohaterek też jest ten element wspólny ziem ne przeżyły, bo były może z gry na morze Szczęściary może los sprzyjał, a może właśnie były prostytutkami dokładnie tak myślę, że w wielu relacjach przebija to poczucie winy, jakiego zobowiązania wobec tych, które nie przeżyłem najcięższe tak jak ja powiedziałam wiadomo, że jeżeli ktoś przeżył takie koszmary to być on na pewno miał szczęście, ale one mogą wynikać z różnych z różnych aspektów umów mamy z książce relacje właśnie więźniarek funkcyjnych tak które, czyli pełniących wyższe stanowiska w 2 soborze mających zapewnione lepsze warunki nie mam ciepła dach nad głową lepsze wyżywienie tak dalej i oczywiście one opowiadają Ion pozostawią swoje historie trochę wymienia tych, którym się nie udało przeżyć i to jest nie wiem czy słabość BCh po prostu historii mówionej mamy dostęp do tego co pani chciała powiedzieć czy mamy tam tak dba o dbałość o wizerunek grupy Polki są zadbane czyste religijne wykształcone one Emu nasze bohaterki mówią w imieniu wszystkich, czyli nie ma trudno tam bardzo natrafić na jakiej się opisy, które mogłyby zaburzyć pozytywny obraz tej grupy, ale wydaje mi się, że to opowieści nic nie tracą na tym, jeżeli pamiętamy właśnie o tym, że one były składane także trochę mu kupno Mięciel tych, którym się nie udało no ale oczywiście wyrzuty sumienia Dl to żaden z ludźmi PRL do głowy 1 z bohaterek, która była w obozie z siostrą siostra nie przeżyła ją nowy wróciła do powojnie do matki, a mama przed wojną na relacje lepszą stamtąd siostrom jak reszta opowieści to nie jest powiedziane, ale gdzieś tam w tle pobrzmiewa ten powojenny Trójcy cierpienia matki jakieś wyrzuty sumienia, że duże, że to się, że to ona przeżyła dźwiganie tego trudnego ciężaru emocjonalnego lotu są takie historie, ale i, które obciążają myślę, że i inni te osoby, które to przeżyły i te osoby, które wysłuchały tych opowieści te osoby, które czytają, ale myśli desce i obciążające i wzbogacają ze w jaki sposób w opozycji teraz słuchaczom mija jak też losy powojenne po dorosłość dojrzałość jeśli w ogóle dojrzałość jest możliwa w sytuacji, kiedy pominięty jest 1 z etapów, czyli młodości życia jeśli ta dojrzałość może w ogóle się dopełnić jak układały się ich los, bo to już kilka razy pojawiło się w naszej rozmowie też chcemy się na tym skupić na tym że, aby właściwie ten cień wojny towarzyszyły do końca życia i że to są straty nie do powetowania nawet przy świadomych próbach szukania pomocy profesjonalnych dostanie powiedział, że tej pomocy w zasadzie nie było, ale jak układało im się życie osobiste zawodowe wiadomości były różne relacje też kobiety mówią różnymi językami nawet co wynika z tego, że pochodzą z różnych środowisk tutaj wojna nie wybierała swoich ofiar pod tym względem, więc też z tego powodu te biografie powojenny mogą inaczej się układać, ale czy tutaj mamy jakiś silny inny element łączący jeśli chodzi o to życie powojenne dorosłości w PRL-u związany właśnie stąd kilkuletnią traumę obozową więzienną w stalinowską pracy przymusowej realne nie ma 1 wzorca oczywiście jak to w życiu, ale są takie jak podstawowe trasy sektory losów naszych bohaterek je 1 z nich to są te, które próbowały zakładać rodzinę i niektóre z nich żyje opowiadają, że właśnie wżyciu rodziny odnalazł spokój, że świadomie się, że na oddziały zaczęły budować życie na nowo i właśnie w mężu, który przeżył coś podobnego tak znalazłem integrację dusza 1 stają się powiada, że dla niej to, że mogę z mężem przed pójściem spać porozmawiać było ważniejsze od innych elementów życia małżeńskiego nocą panie Olejniczak zresztą cytowana, ale inne panie mówią, że w pasie chciał mieć dzieci chciały jakieś życie nowe dać i znaleźć jakiś sens dna nie zawsze to one nie zawsze to wychodziło tak miał trudności nie wiedział nawet jak powinna wyglądać dobre relacje rodzinne tak to wszystko zostało przerwane, ale też drugą grupą wydaje mi się, że równie interesująco są te panie, które w pewien sposób nigdy nie zeszła z c z tych miejsc uwięzienia w to są panie które chyba nie potrafiły znaleźć zrozumienia z wśród innych ludzi i po prostu świadomie trzymały się swoich przyjaciółek z obozu czy z łagrów i one zostały takimi na nich znikających życie osobiste, ale w dużym uproszczeniu mogę powiedzieć, że takimi wierceń panienkami kombatant kamieni, które skupiły się na tym, że czoło nowa no tak właśnie zatrzymanym ciągłe wspominanie tak z tymi przesyłkami miały wspólny język on też niektóre się jak z wiekiem łączyły się w grupy RR SO się opiekował mieszkały ze sobą łączyć takie bardzo bliskie przyjacielskie więzi, które zastąpiły tradycyjne relacje rodzinne no i też jak już nie od pani znam najtrudniejszy opowieści to jest chyba ważne że, że no właśnie ta słabość ter mówiono, że mamy dostęp tylko do tego co pani pozostawiła, ale w pracy nad książką akurat ja szukałam śladów po paniach w różnych archiwach, bo miał się taki cel, żeby każda z pań miała twarz szukam na przynajmniej zdjęcia, ale przy okazji także dokumentów no i straży tych poszukiwań rzeczywiście natrafiam czas na bardzo ciężkie rany, a opowieści rodzinne, gdy docieram do dzieci czy wnuków Jeleniewo zbieżne nie zawsze były zbieżne z tym co panie opowiedziały o sobie tak n p . Niechcę zaburzać tutaj intymności rodzin bohaterek, ale my powiem tak wydaje mi się, że to, że to, że nie zawsze udawało się być dobrą matką przy czym opiekunką czy żoną o tym warto pamiętać warto mieć zrozumienia dla nich jako ofiar tego trudnego doświadczenia, ale też martwimy się drugiej stronie tak, czyli o tym, dziecku, które miała trudną matkę czy mężu, który miał mu trudno żony tak idea ta z kolei nie było na to że, że wojna wpływała nie tylko na narty osoby uwięzione tak jak my ja będę pamiętała długo rozmowy z dziećmi niektóre z bohaterek i to było dla mnie bardzo mocne przeżycia wasze dobitnie widziałam w żywym człowieku w wieku moich rodziców jak ten doświadczony sprzed 7 0 lat mogą dalej wpływać na kolejny na kolejne pokolenia ze to dokładnie nam pokazuje, dlaczego tak książka nie jest mecz jakimś głosem z przeszłych czasów tylko dokładnie mówi o tym co dzieje się n p. teraz w Europie w obozach uchodźców w Syrii to nie jest temat, który zamknie się w momencie ucieczki mniej inni po kilkuletnim przebywaniu w oblężonym mieście syryjskim, kiedy młoda osoba bardzo często to są młode osoby przedostanie się do Niemiec czy innego kraju za czy na nowe życie tylko ta wojna będzie w taki sobie żyła do końca jej dni i dalej w swoich kolejnych pokoleniach jeśli my można jakikolwiek dobry użytek zrobić takich publikacji na ich podstawie n p. przygotować to, czego zabrakło, by w tamtym pokoleniom uczelni, by profesjonalnie wsparcie psychologiczne takie pionowe dla kolejnych pokoleń można, by tutaj na podstawie tego, iż już widzimy jak to wygląda jak ta sztafeta zła tak naprawdę się nie zatrzymuje w momencie zakończenia wojny inne można, by tutaj problem walczy się wręcz, że jakiś prewencji z ekologicznej spróbować może to byłby jakiś pomysł dla domu spotkań z historią próba wyjścia z jakąś instytucją psychologiczną czy nie jakąś operację, bo to jest gotowy materiał na to MŚP są powtarzalne schematy wojna to wojna to się dzieje w tej chwili w Europie mamy całe rzesze uciekinierów poranionych psychicznie nerek, którzy mogliby skorzystać z tej wiedzy bardzo szczerze, że mają w odniesieniu do współczesności, ale jeżeli ma mówić azymut na planach domu spotkań z historią na kontynuowanie pracy z tym materiałem EMC to tak planujemy od nowego roku seminarium dla osób, które wyjątkowo zainteresowanych tematem seminarium psychoterapeuta między ekologami dotyczącym zmian dotyczących drugiego pokolenia, czyli jedno tejże żywej historii natomiast w odniesienia do tego co się dzieje na świecie, a ja nie mogę się powstrzymać się właśnie takich samych skojarzeń pracując nad wpłatami zdjęciowym, który też są w książce i to bardzo wrażliwym CEM podkreśli zachęcić do spojrzenia na te zdjęcia i może poszukania inspiracji MPM 1 składek i ostre reakcje były autobusy reakcje szwedzkiego czerwonego krzyża, który właśnie polegała na ratowanie ostatnich żyjących w obozach koncentracyjnych już pod koniec wojny więźniów i właśnie 1 z bohaterek książki zebrała tak jak została ocalona i ci więźniowie byli witani są ze Szwecji kwiatami entuzjastycznie każdy chciał wysłać historii byli rozlokowani są ponad setce miast Skandynawii tam lokalne społeczności widełek z otwartymi ramionami w UE z gmin lokalne samorządy udostępniały miejsca noclegowe szukano im pracy starają się im jakoś umożliwić powrót do normalnego życia i też odzyskali wiarę w człowieczeństwo Bel druga z wkładem zdjęciowych Pesir strojem wolę dość podobną sytuację, czyli wyjazd na rekonwalescencję dla kobiet poddawanych eksperymentom pseudo medycznych w obozie, o których wspomniałam już dosyć ciekawe, że one akurat po powrocie do kraju nie znalazły wsparcia wśród rodaków to filantropi ze Stanów zjednoczonych kilkanaście lat po wojnie zaprosili do Stanów zjednoczonych na taki wyjazd rekonwalescent Sejny na rok to było wszystko opłacone od dojenia ze składek ludzi, którzy przeczytali w gazetach i też rozlokowane po całych Stanach Zjednoczonych Francję i zapewnić im w miarę możliwości operacje plastyczne związane właśnie z tymi obrażeniami nóg, ale też właśnie wsparcie psychologiczne, które z nich w czasie kształcie w jakim kierunku zapewnia Knightley, która zniszczyła gdzieś jechać umożliwia Najda i właśnie głównym hasłem tamtej misji MO GL była w UE odzyskanie wiary w człowieczeństwo uleczenia ich dusz wydaje mi że, że z tych akcji brzmi mało znanych chyba nadal w Polsce możemy czerpać inspirację bardzo chce tego życzył no tak mamy gotowe wzorce pytanie tylko 3 my z kolei jesteśmy gotowi do czerpania z tych wzorców, tym bardziej że w tych programach, o których pani mówiła też były popełnione pewne nieświadome błędy one szybko zostały skorygowane w reakcji szwedzkiej w białych auto busach inne przypomną sobie 1 z relacji, gdzie inne były bardzo często polegało na tym, że kiedy samolotów wysiadały to osoby ocalone następnie właśnie wsiadał do autobusu były przewożone do ministra z lokowania takich tymczasowych obozów, ale potem faktycznie zaraz dzieli się były rozproszone w lokalnej społeczności najpierw jednak musiał przejść przez taki barak sanitarny krótką kontrole krótką rejestrację i przypomina sobie taką scenę w 1 z relacji, kiedy starsza pani trzyma się poręczy w autobusie jak słyszy, że będzie kontrola sanitarna, że Barack absolutna panika paraliż w ogóle odmowa jakiegokolwiek dalszego współdziałania z o oczywiście, że nie było to intencją przyjmujących Szwedów w wołanie, by tego typu poczucia zagrożenia czy traumy zaraz to wszystko zostałoby rozładowany ten strach i emocji potem było tak jak pani mówi ner Szwecja zbudowała swoją markę świadomie budowany przez kilkadziesiąt lat inne m. in. właśnie na tej otwartości na tych gościnność na budowaniu siły w różnorodności no ale jest także oczywiście, że to wszystko już było ich, by były i programy pomocowe i ich wielka przemocy my tylko właściwie możemy korzystać z tej wiedzy przed nami audiobooki i mnie aż trudno sobie trochę wyobrazić, w jakich warunkach można, by słuchać audiobooków, kiedy przyzwyczajeni jesteśmy teraz każdy z relacji rozrywka, ale jednak będziemy państwu polecać się i czytanie książki przetrwałam i słuchanie książki przetrwałam audiobooki nagrane z doborowym gronie aktorskimi Julia Kijowska Małgorzata Pieczyńska Kinga Preis i pisarka Sylwia Chutnik jak tutaj, by podejść do tego tematu do wysłuchania, aby doświadczeń kobiet więzionych w czasie wojny stalinizmu dla kogo taki audiobook kompani polecała zaraz będziemy rozdawać naszym słuchaczom ma się zaś szansę prawą ręką można wręcz taką książkę jako prezenty wydają niż rynek ktoś musi sam się wykazać inicjatywą rodzic wie, że chciałby poznać takie historie, ale muszę powiedzieć, że ten krzyż to może jest trudniejsza w lekturze możesz tak zapaść w tych opowieściach do książki, siedząc na płytę z fragmentami relaks i czy może też wysłać tego głosu prawdziwe bohaterki i czy wysokie marże materiał zbliżony do źródła audiobooki, żeby posłuchałam nawet nie spodziewałam, że te historyk to już przecież znam na wylot naprawdę poruszyły mnie w nowy sposób, bo są przypisane przefiltrowane przez wrażliwość tych wyborów znanych aktorek na jej Sylwii Chutnik czy Bóg raczy ta sama swoje swój wstęp Małgorzata Pieczyńska sama wspominała, że praca na tak drogie badanie wyjątkowo trudna, że to, że to jest tak nie jest ciężki materiał, ale wzbogacające tak jak już powiedziałam wierze, że te historie mogą być inspirujące oczywiście, ale są trudne, ale ja zawsze powtarzam moim koleżankom przyjaciółką że, żeby żyły to przeczytał w końcu boja wierzy to jest opowieść o takiej urnę z głębokiej kobiecej sile sile przyjaźni z siłą Solidarności w okresie do człowieka chciałbym wierzyć, że możemy jeszcze jasne, że w człowieczeństwo, w czym była, by możliwe, żeby któraś z tych pań w związku z tym, o czym pani mówiła kobieca Solidarność siostrzeńca swą w ekstremalnych warunkach, żeby któraś z tych pani nazwała siebie feministką, bo myślę, że te panie jeszcze nie są z tej generacji myszy to były panie wychowane jeszcze w tradycyjnych rodzinach czy do mieszczańskich czy wiejskich one chyba feministkę nigdy nie chciał się nazwać te dane myślę, że zgodziły się na zanik silnymi kobietami drodzy państwo polecamy państwu lekturę książki przetrwała książka została wydana przez dom spotkań z historią polecamy audiobooki i audiobooki mamy dzisiaj dla państwa w prezencie prosimy o maile na adres wieczór małpa TOK kropkę FM wieczorna Patok kropkę FM czekają dla państwa audiobooki czytane przez Julię Kijowską Małgorzata Pieczyńska Kinga tras Sylwii Chutnik audiobooki książki przetrwałam, a już bardzo dziękuję za rozmowę naszym gościem w tej części wieczoru była Maria Buko współautorka książki przetrwałam z działu archiwum historii mówionej domu spotkań z historią dziękuję bardzo dziękuję zapraszamy państwa na informację Radia TOK FM, które będą za kilka minut, a zaraz po informacjach magazyn dorosłe dzieci Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz radio TOK+Muzyka bez reklam - teraz 40% taniej w zimowej promocji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA