REKLAMA

Spotkanie autorskie z Dionisiosem Sturisem

Festiwal Literacki Zebrane
Data emisji:
2017-10-04 21:00
Czas trwania:
01h 19:06 min.
Udostępnij:

Organizator: Stowarzyszenie Fabryka Bestsellerów. Rozwiń »
Prowadzenie: Marek Kochanowski.

(fot. Stowarzyszenie Fabryka Bestsellerów / Tomasz Pienicki) Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kinowy jest mi bardzo miło się z państwem spotkać na kolejnym dniu w ramach festiwalu literackiego zebrane w jesteśmy pośrodku nas wszystkich spotkań mamy jeszcze kilka upojnych dni 7 spotkań i 2 koncerty na wszystkie państwa serdecznie zapraszamy dzisiaj jest po spotkaniu też jest koncert także proszę zostać Eli oczywiście pozostałe dni są równie obfite wszelkie informacje są na plakatach proszę obserwować nasz profil społecznościowy spotkaliśmy się tutaj dzisiaj Rozwiń » oczywiście nieprzypadkowo, a mianowicie gościmy dzisiaj Dionizosa stolica, który napisał 3 książki proszę bardzo, więc wyrok w 1 z 2 z nich są poświęcone Grecji trzecia książka opowiada o splątanych losach Polaków na wyspie man ja pozwolę sobie zaproponować jakąś luźną rozmowę i porozmawiać z Dionizosem oczywiście zachęcam państwa do przyłączenia się do dyskusji myślę, że wszyscy coś o Grecji wiemy mniej lub więcej ja widziałam znacznie mniej przed przeczytaniem twoich książek teraz tak jak zresztą rozmawialiśmy, więc więcej, ale i moje pytanie jest w zasadzie bardzo proste podstawowe jest może tylko dopowiem, że możemy Dionizosa pozować na antenie Radia TOK FM, gdzie pracuje gdzieś dziennikarzem jest komentuje sprawy związane z Grecji w moje pierwsze pytanie jest taki bardzo proste, ponieważ funkcjonuje się w 2 kulturach i te 2 kultury są pełne stereotypów ja n p . wie mogę ci to co powiecie to co państwo też wiecie, czyli że w upały wyspy Kazan ssaki Skawa PiS może taniec jedzenie tak wiem, że Grecja jest takim krajem, który Polacy nie za bardzo chcą głębiej poznawać nie wiedziałam o tym, że Grecy są n p. krajem samobójców albo stają się krajem samobójców, o czym również piszesz ty czujesz się takim nowym narratorem tej kreacji tej nowej Grecji czy te stereotypy, o których mówię, ale nie są po prostu nudne czy ciebie też jako człowieka, który słyszy więcej obecnie niższa tego typu mówienie o włos nie nudzi w nudzi w sieci to był rok 20 12 chyba, kiedy TVN w cały dzień gra o takim 1 krótkim materiałem w 20 1 2, czyli takie apogeum greckiego kryzysu w ich w tym materiale znalazła znalazły się informacje jak dzisiaj byśmy to określili fajki newsy na temat przywilejów, jakimi cieszył się greccy pracownicy i była cała lista w dodatek Zatorze pracują w miejscu, gdzie jest winda dodatek za na to, że musiał wchodzić schodami, kiedy winda jest popsuta i t d . i t d. to były historie wyssane z palca, ale ten materiał leciał tego dnia kilkanaście razy na antenie TVN -u i TVN 2 4 w następnego dnia kilka portali o tym, napisało list to był jakiś taki przełomowy moment dla naszego polskiego widzenia Grecji w kryzysie, bo działo się wówczas w Grecji coś bardzo dziwnego nieoczekiwanego kraj pogrążał się w kolosalnych trudności ach, politycznych gospodarczych społecznych te wszystkie doniesienia z Grecji bardzo nas martwiła, ale nie rozumieliśmy, dlaczego one się dzieją no, więc nagle zrozumieliśmy tak, bo Grecy są leniwi i chyba są roszczeniowi i bo są oszustami nie płacą podatków w taką opowiadali komentatorzy, którzy przechodzili wtedy do studiów telewizyjnych i którzy mieli komentować tych materiałów, więc dopowiada jeszcze swoje 3 gr tych swoich kilka stereotypów, a w związku z tym, że nie było wśród polskich dziennikarzy wówczas praktycznie nikogo kto by potrafił Grecję wziąć w obronę dyspozycji faktycznych i przedstawić się jak w jak wygląda ta codzienność grecka w kryzysie, a również umieć opowiedzieć o przyczynach kryzysu no to ten obraz utrwalił w ja wielokrotnie już, że musiałem albo chciałem w prostować te kafejki newsy, ale tez bardzo trudne, bo one mają to do siebie, że MF nie wierzymy to jest scena na naturę Afryki newsem trasa od niedawna w radiu TOK FM też programową w faktach alternatywnych albo w swoich newsach trochę o tym czy tam faktycznie to jest także jak coś nam wejdzie do głowy ceny co niekoniecznie z faktem nawet jeśli poznamy prawdę to tato wolimy zostać przy przy tej wierze fajki newsa, więc to było bardzo trudne czasami zdarza mi się, że jeszcze Musze się w prostować nieprawdziwe informacje, bo to jest nieprawda, że Grecy są leniami, że są oszustami, że nie płacą podatków albo jest to nieprawda albo jest to prawda, że w takim samym zakresie jak w ich jak byśmy przyjęli, że my tacy jesteśmy, że Polacy są oszustami leniami i nie płacą podatków myślę że, że gdzieś ten procent nieuczciwych ludzi w społeczeństwach europejskich jest podobny, a Grecy akurat jeśli chodzi o ich nieróbstwo popracują bodaj najwięcej spośród krajów europejskich są na to badania OECD nie są może zbyt produkty nie w tej pracy, ale w godzinę tygodniowo przepracowują najwięcej tylko, że ta narracja to od 20 1 2 trochę się zmieniła po pierwsze, dlatego, że trochę już na stan kryzysowy nudził i ja też n p. dużo rzadziej już jeżdżą do Grecji tam pierwszy raz od 8 lat jest rząd, który się nie zmienia, który trwa już bodaj trzeci rok za chwilę będzie wcześniej te wszystkie rządy w kryzysie trwał po kilka miesięcy co rusz było było jakieś przesilenie polityczne wybory zjeżdżali dziennikarze i dostawaliśmy te obrazki z z kraju, który de facto rolnik, który w zasadzie się wali Yakiza mieszki nie wiadomo co to będzie wyrzucał ze strefy euro nie wyrzucał teraz sytuacja troszeczkę się uspokoiła i bił nas już przestała interesować także, dlatego że chyba przestaliśmy odczuwać taką usiadł w trojga, jaka towarzyszyła nam, gdy patrzyliśmy na Grecję tych kilka lat temu, bo oto nareszcie był kraj w unii Europejskiej, który miał się gorzej niż my, a jeszcze przed chwilą był tak bogaty, więc ta nasza zawiść jakoś też myślę jeszcze trochę wyczerpała i ta książka gorzkiej pomarańczy ona powstawała wtedy, kiedy ten kryzys rozgrywał się na moich oczach ja tam jeździłem relacjonowałem dla Radia, ale też o to, żeby zbierać materiały do książki właśnie kolejne demonstracje zamieszki strajki kolejne wybory rozmawiałam z ludźmi, którzy w, którym nagle wali się cały świat, który służy nagle musieli nauczyć się żyć w warunkach zupełnie odmiennych od tych, jakie znali przez kilka pokoleń w co nie jest łatwe i do dzisiaj oni sobie z tym nie radzą i za niedługo myślę w przyszłym roku albo jeszcze kolejnym zamierzam wrócić do Grecji i zobaczyć co ten kryzys z Grekami na wyprawiał jak ten kraj dzisiaj wygląda w na pierwszy rzut oka w tej chwili nie wygląda dużo lepiej sytuacja gospodarcza nadal jest bardzo bardzo trudna bezrobocie jest nadal rekordowo wysokie 2 4 % podaje w tej chwili GM na nie widać nadziei na poprawę tej sytuacji w ich też co ciekawe nie widać, żeby przybywało w Polsce komentatorów czy ekspertów do do mediów zaprasza się byłych ambasadorów, którzy nie znają po grecku 1 słowa zaprasza się dziennikarze, którzy zajmują się n p. w całym i Bałkanami w to wliczone jest Grecja, więc oni przeczytają coś w greckiej Gazecie wydawanej po angielsku dzień wcześniej pójdą skomentują albo przeczytają to co napiszą niemieckie gazety niestety nadal nie ma w Polsce poza mną i kilkoma osobami dziennikarzy, którzy by Grecję starali się poznać na szczęście powstało rozwinęło swoją działalność takie wydawnictwo z Wrocławia, które wcześniej wydawało książki czeskiej słowackiej, a teraz od kilku lat wydaje też greckie książki greckie klimaty polecam bardzo państwu to są przykłady współczesnej greckiej prozy niesamowicie ciekawe rzeczy, więc mamy szansę nareszcie poznać Grecję taką, jaką ona faktycznie jest wolny od tych stereotypów, bo będziemy mogli spojrzeć na ten kraj oczami nie można mi, bo moje spojrzenie też jest taki zapis średni czas na przez Maję zanurzenie w Polskiej kulturze, ale właśnie oczami Greków myślę, że do tej pory tego brakowało, bo albo widzieliśmy troszeczkę Grecji starożytnej, ale też niewiele albo nie wiedzieliśmy praktycznie nic od dwóch-trzech lat mnóstwo Polaków jeździli na wakacje do Grecji jest naprawdę masowe, jaki zjawisko jesteśmy chyba piątą narodowością, która najczęściej odwiedza Grecję po Niemcach Brytyjczykach szczeblach i Rosjanach, bo tak, ale może może tutaj przekonuje w w każdym razie ponad 1 000 00 0 Polaków rocznie jeździ do Grecji są tacy, którzy jadą już 02 03 . rok z rzędu siłą rzeczy poznają lepiej ten kraj tych ludzi jeszcze może taka anegdota kiedyś byłam na takim wyjeździe dziennikarskim właśnie na cykladach i byłem na wyspie Naxos i dziennikarz telewizji polskiej usilnie próbował znaleźć na wyspie takie miejsce, gdzie rozdaje się darmowe jedzenie lokalnej nie dotrze jeszcze zrobić to materiał, bo wcześniej podobne materiały SA ten robiły media brytyjskie niemieckie, bo faktycznie tych takich Gar kuchni w Atenach Salonikach powstało kilka natomiast na Wyspach ich nie było, bo wyspy inaczej przeżywają kryzys wyspy są bogatsze żyją z turystyki każda grecka rodzina na wyspie ma kawałek pola w ma własny dom i z tym faktycznie ten kryzys nie jest tam odczuwalna aż tak dotkliwie jak w dużych miastach jak przez 3 dni prosił organizatorów, żeby mu znaleźli takie miejsce jeśli wściekał, bo inny, bo nie mógł ja mu tłumaczyłem, że w brzegu ma szansę zrobić inny materiał o innej Grecji pokazać inne oblicze tego kryzysowi i nic nie powstało wybrał wybrał nic nierobienie, ale mam nadzieję, że to się, że ktoś może jakoś tam stopniowo zmienia właśnie przez te książki, które się ukazują greckich klimatach przez to, że coraz częściej tam jeździmy w mojej może także, dlatego że mamy teraz sami inne problemy na głos mu mówimy o tej pierwszej książce o Grecji gorzkich pomarańczy ach, możecie powiedzieć, że mam mieszane stosunek do niej i powódź też, dlaczego nie będzie ze mną zgodzisz mam wrażenie, że to wtedy odkrywasz tego to wściekłość Greków sobie i jedziesz tam, żeby też przekonać takich jak Kia, które bawiły dowcipy o zaadaptowaniu Greka w czasach kryzysu, bo rzeczywiście nie Bowiego przyznam szczerze i dopiero jak wchodzę w świat, który opisuje z taką wściekłością rzecz zaczyna się od tej sceny na placu konstytucji ja zaczynam być częścią też tego tomu i wydaje się, że ta książka jest innym tak mocno splątana, bo też tam wychodzi twoja rodzina i też opisuje swoją rodzinę jest ta wściekłość połączone z rodziną ością właśnie, dlatego że odkrywa w sobie tego, jaka w nim czy mogę tak powiedzieć nie obrazić jak gdyby powoli przechodzi nad drugą stronę barykady, czyli ja też są one się w jaki sposób tym Niewiem człowiekiem stół tak na placu konstytucji n p. czytając o przemysłach niemieckich o zmianie niektórych korumpował niemieckich polityków tych greckich polityków bądź innych tego typu sytuacje prawda z myślą też jakaś nowa narracja w nim się zgodzić, gdy mówi o tym z żądaniem do tych emocji faktycznie w tej książce pisze dość otwarcie domu historii mojej rodziny może mój ojciec był Grekiem moja mama była Polką ja się urodziłem Grecja, ale oni bardzo szybko się rozstali my przyjechaliśmy do Polski ojciec został w Grecji i przez wiele lat nie miałem kontaktu z Grecją jakiś sporadyczny ze szczotkami z siostrami mojego ojca i Grecję postrzegałem przez pryzmat mam w znalezienie ciekawych doświadczeń mojej mamy przez długi czas dopiero jak udało kończyłem liceum to pierwszy raz pojechałem tam na wakacje w inny i później jakoś jeździłam częściej, bo gdzieś faktycznie ten grecki pierwiastek mnie się uaktywnił co ciekawe mojego starszego rodzeństwa zupełnie nie oni jeśli jeżdżą do Grecji to tylko na wakacje, ale oni znają języka Otóż nie znają języka nie, chociaż znali i bo oni są 3 lata ode mnie starsi, kiedy wyjeżdżaliśmy oni mieli prawie 5 lat, więc znali greckiej bardzo dobrze, ale oczywiście za upomnienie później nie nie mają chęci się uczyć nie interesuje i Grecja zupełnie mnie to przebiegało trochę inaczej zacząłem odkrywać, ale w związku z tym, że wtedy żył jeszcze mój ojciec trochę się z nim spotykałem z tymi moimi dziadkami kuzynami NATO na dole rodzina była takim takim pierwszym szkłem, przez które patrzyłam na Grecję i dopiero od niedawna także, dlatego że moje ciotki się obrażał za tę książkę już dawno nie rozmawiają to poznaje Grecy już nawet na własne konto jeżdżą po niej samodzielnie i nerek i odkrywamy jakoś tak zupełnie dla siebie co nadal jest w trudnej skomplikowanej nadal mam takie emocje, które czasami towarzyszy mi w Polsce, a propos Polski, że czasami te Grecji nie lubi albo nawet nienawidzę tak jak Polska czasami mnie irytuje, ale myślę, że jest jakaś szczerości, toteż często słyszy mnie ZUS wielu moich polskich znajomych, że Grecja jest wspaniała ani Grecji uwielbiają o nim tam się przeniosą na emeryturę oni tam sobie wybudują domy będą żyli szczęśliwie do śmierci moje wielkie greckie wesele i tak tak jest takie w u Polaków często takie moje takiej ich wielkie marzenie jak bardzo życzę, żeby nasze spełniła, ale myślę żona jest w jak to marzenia chyba nie do końca realne realne realistyczne i wynika także z tego że, że ci ludzie często nie składają jednak wysiłku, żeby poznać ten kraj pomimo tego, że często tam jeżdżą to to raczej żyją wyobrażeniem o Grecji jam wydaje mi się jakoś staram się wkładać dużo energii w to, żeby poznawać Grecję zwiedziłem kilkanaście wysp zjechałem Grecji od góry do dołu i od dołu do góry i Anatol oczywiście nie byłem w wielu miejscach czasami tęsknię za Grecją już nie byłem tam od roku za chwilę gorzkiej pomarańczy widok po grecku może jeszcze w tym miesiącu, więc pewnie będę miał okazję, żeby tam pojechać się znów w no i faktycznie to tata podróż przez historię rodzinną podczas prac nad tą książką była też historią przez, bo też podróżą przez historię Grecji przez współczesność grecką ja bardzo się dużo dowiedziałem takich rzeczy, o których nie miałem pojęcia też potrafimy spojrzeć na Grecję nieco innym okiem fascynująca historia, która jest w wielu momentach bardzo podobna do polskiej, więc myślę, że to może jakoś decydować o naszych temperamentów nawet w obu książkach w zasadzie o tym, jakoś pisze pan między wierszami i i my tak to emocje nadal towarzyszą myślę, że w sam nie do końca uporządkowane czasami nie nie potrafi ich przewidzieć się, ale z każdym wyjazdem czy z każdym jakimś dłuższym pobytem w czuję, że złe, że tak Grecja się gdzieś za mnie osadza znajduje miejsce jakiś takich na stałe także nauka języka bardzo dużo mi dała, bo ja też greckiego zapomniałem musiałem się go uczyć odnowa najpier w w Warszawie na kursach, a później pojechał na takie długie stypendium i innym teraz już trochę mniej używam rzadziej mówi po grecku, by tam ze znajomymi albo jak czytam gazety ale, ale nadal, ale nie zapomina albo zapominam bardzo niewiele ostatnio tak sobie zdają sprawę i ich i czuję przez ten język jakąś taką fajną tajne powiązania z Grecją mówi się takiej wspólnocie ja przeczytam państwu fragment innej książki z nowego życia i to jest moment, w którym dializ przepytuje wyspiarzy można powiedzieć, że taki lokal sów z małej miejscowości oni mówią o Grecji tam się, że państwo też będziecie mieli w głowie inne państwo przez sąd ten fragment rozmowy z wyspiarzami ze starymi dziadkami dzieci małe dziecko Tomka cenił tak kafli aż na akcje TFI dla nich Grecja nie i nie jest nawet na bani Grecja jest jedyna niepowtarzalna poza Grecją nie ma świata nie ma kultury nie ma historii te greckie jedzenie jest najlepsze grecki biesiadnej weselsze tańca najpiękniejsze grecka historia najbardziej tragiczna całe życie w nocy z wioski nie wyście byli uważają się za megaherców, skąd my znamy prawdę w tym roku nie wiem czy państwo czytaliście Gazeta wyborcza pisała o polskich strefach w belgradzkich turystycznych Chorwacji woda, a 1 w Grecji właśnie w kocim numero, dokąd jeździ bohater mojej książki Ewangelista holi Days były Partyzant Pm z czasów greckiej wojny domowej, która później trafi do Polski mieszka w nowej Hucie ma 80 kilka lata, ale co roku jeździ na dna na całe lato właśnie do Korczyna 0 do 1 z hoteli tam zajmuje się grupami polskimi i właśnie SKOK -i numero powstaje taka postawa w tym roku albo wzeszłym po raz pierwszy taka Polska wioska gdzie taka odcięta od Grecji, gdzie słuchacze disco polo jeśli kiełbasy Polacy jadą tam, żeby się zabierają ze sobą tam Polska i myślę, że Grecy, gdyby wyjeżdżali na wakacje, a nie wyjeżdżają, bo nie muszą, bo sami uwielbiał greckich wysp ale gdyby wyjeżdżali to pewnie też sobie gdzieś tam urządzali takie greckie wioski co ciekawe te słowa wypowiada 1 z bohaterów innym, który urodził się już w Polsce, ale z rodziców greckich uchodźców greckich w Polsce taki jest, który wyjechał do Grecji po raz pierwszy, gdy był na studiach, gdy nie, gdy skończył studia w Polsce mieszka tam już ponad 4 0 lat wychowany był w kulcie Grecji jego ojciec był filologiem w, więc kazał mu uczyć języka kazał mu dużo czytać i on ma taki skomplikowany stosunek do Grecji i mówimy, że w Atenach czuje się świetnie, bo to jest duże kosmopolityczne miasto, ale jak idzie właśnie jakiś małej wioski wchodzi do kasy nijak to to najchętniej, by tych ludzi rozsianych po prostu tak ograniczeni ja też ma ten problem stosowania ściął też, że w tej książce z kolei opisuje jak opisuje tak taką przygodę z Cafe nim właśnie, kiedy odważyłem się wejść do Caffe Anioł, bo wcześniej omijały to miejsce szerokim łukiem w Cafe nie to jest taka ma nakaz luka lokalna, gdzie do niedawna chodzili tylko mężczyźni kobiety tam w tym podawały piwo i opróżniamy popielniczki Janina siedzieli po pracy pili guza o precyzyjne w zajadali ośmiorniczki albo jakiś oliwki w i tak spędzali czas dyskutowali o polityce o tym, że tak Grecja jest taka najlepsza najwspanialsza Jasiek bardzo bałem tam wejść przez kilka lat aż w końcu się odważyłem dzięki temu, że miałem takie narzędzie właśnie ziemia mikrofon ze sobą i chciałem nagrać kilku to był pretekst chciałem nagrać kilka osób zadać im kilka pytań o sytuację kryzysową to było na dzień przed wyborami którymś tam już z kolei wszedł do tego fani zaczęli rozmawiać z jest z tymi osobami od razu usłyszałem właśnie, że w jak nie zapytano czy Niejestem i opowiedziałem pokrótce historię rodzinną to usłyszałem że, że jestem Grekiem, że skoro mój ojciec był Grekiem Teo jestem Grekiem nieważne jest to co ja czuję nieważne, że bardziej byłem związany z mamą, że greckiego się uczyć, że w Polsce się wychowałem rzezi jak w zanurzony całkiem w Polsce jestem tato też nie interesowało i często z takim podejściem się spotykamy już nawet z nim nie walczę już pozwala mi myśleć co chciał w ale jednocześnie to było też takim jakimś symbolicznym włączeniem mnie w obszarze Grecji greckiej kultury, bo rozmawialiśmy po grecku ja oczywiście z błędami, ale byli ci panowie dosyć uprzejmi, więc w testach to jest ciekawe zdarzenie, które zostanie zablokowana długo, zanim przejdziemy do nowego życia i jeszcze 1 rzecz nie interesuje, jaką lekcję Grecy wyciągali z kryzysu co się zmieniło w Grecji i czyste narracja związana z uchodźcami, bo w pewnym momencie politycy zaczęli stosować to samo co stosują w Polsce, czyli uchodźcy przynoszą różne choroby są przyczyną biedy w Grecji i doprowadzili do kryzysu zaczęło się to wszystko to to taki spychanie na uchodźców w straszeniu uchodźcami ma wrażenie, że oni przez to przeszli i że nie wyciągnęli z tego taki negatywny, lecz jak Grecy wyszli mentalnie z kryzysu może dalej w nim tkwią co się zmieniło po kryzysie uchodźcy nigdy nie byli w ostatnich latach w Grecji i jakimiś takim elementem debaty publicznej dominującym raz 1 tylko właśnie chyba w 20 1 2 w czasie 1 kampanii wyborczej, ale pamiętajmy, że wówczas odbyły się wybory, które nie doprowadziły do powstania rządu za chwilę był chłopów, by było było powtórzone głosowanie kolejne wybory, by 6 tygodni później i w tej kolejnej kampanii wyborczej, choć już nikogo nie interesowali, więc słuchać co zrobiono kozła ofiarnego i raz 1 tylko my i w ten sposób partia złoty Świt oczywiście, bo jeszcze kilka innych przyczyn, o których też mogą chodzić, ale uchodźcy na pewno byli w traktorze nagle znalazło się w Grecji tak dużej nie wiadomo, bo co z nimi zrobić to dało Paliwoda tym na faszystą ze złotego świtu i pozwoliła tej partii osiągnąć niebywały sukces polityczny wprowadzić do parlamentu 1 8 posłów ale, ale faktycznie, gdy uchodźcy przez chwilę byli tym kozłem ofiarnymi przestali być wręcz przeciwnie Grecy pokazują że, że umieją być Solidarni z uchodźcami myślę prezentują bardzo piękną postawę taką, której możemy w tej chwili zazdrościć jeśli chodzi o uchodźców, bo przecież przez Grecję mer przetoczyły się setki tysięcy czy ponad 1 000 000 uchodźców już ponad 1,5 w zasadzie z tego 20 15 roku w wielu z nich mieszkało tam przez wiele miesięcy teraz też nadal jest tam kilkanaście tysięcy uchodźców w obozach, które specjalnie dla nich specjalnie dla nich otwarto, jakie jest dziś Anna Kos finale z potrzeby zajmować się uchodźcami to ze strony Greków słyszałem o uchodźcach jedynie dobre dobre słowa takie właśnie, w które dowodzą ich pamięci co do niedawnej przeszłości 2, a propos niedawnej przeszłości, kiedy sami Grecy byli uchodźcami, a byli tak często jak Polacy i często widziałem jak Grecja organizowali takie takie lokalne komitety zbierali żywność dla uchodźców, jakie środki higieniczne codziennie i to dowozili oczywiście nadal jest jakaś tam grupa takich nowy złoty Świt też trzyma się powiedzmy mocny nadal ma też 6 7 % poparcia i wyborcy złotego świtu to są ludzie, którzy będą nawoływali do wyrzucenia wszystkich uchodźców z Grecji, ale też margines generalnie myślę jakoś Grecy potrafią się godnie zachować jeśli chodzi o uchodźców, ale jeśli chodzi o sam kryzys to Niewiem czy jakąś lekcję wyciągnęli nie wiem czy czy jest taka lekcja którą, którą należy wyciągnąć nie wiem czy czy jesteś książce rozmowa z takim pisarzem albańskim, który mieszka w Grecji odczyt wielu wielu lat pisze po grecku Gas Monkey planie w Polsce wyszła jego książka krótki podręcznik przekraczania granic i kontynuacja tej książki, bo też wyszła wydają się czarne wydało mu ją na początku tego kryzysu mówił, że Grecy muszą się nauczyć czegoś o sobie, że musiał zbić to zwierciadło, w którym się przeglądali od lat i spróbować ułożyć stosunki społeczne na nowo, bo nie oszukujmy się też w Grecji istniały zjawiska, które my pomogły kryzysowi na pewno nie wywołała, ale pomogły potworna korupcja nepotyzm myślę nawet na większą skalę niż wielu europejskich krajach myślę, że być może to z tego mogliby się pozbyć, ale nie wiem czy kryzys stwarza warunki do tego, żeby akurat z tym zrobić czy to nie jest także nad tymi zjawiskami pracuje się taką pracą oddolną lepszych czasach aniżeli gorszych czasach gorszych, kiedy jest tak wielkie bezrobocie tym chętniej damy komuś łapówkę, żeby zapewnić pracę naszemu dziecku prawda albo no w każdym razie w jeśli mówimy o jakiś lekcji dla Grecji to pewnie też to jest pytanie o w o przyczyny kryzysu przebieg kryzysu o recepty na to jak zaradzić kryzysowi w jest siódmy czy ósmy rok kryzysu w i recepty wszystkich, które dotychczas stosowano nie działały, więc może pierwotna jakaś analiza też była zła dlatego nikt na razie Niechcę się przyznać się, ale myślę, że to tu potrzeba jeszcze trochę czasu pewnie spojrzenia z perspektywy nie wiem 1 0 15 2 0 i wtedy dopiero będziemy mogli naprawdę zrozumieć co tak Chińczycy chcą się w Grecji wydarzyło, bo taki bieżący komentarz, który ja po części uprawiam myślałem pozwala nam może na jakąś większą empatię, ale na jakiś taki głębsze zrozumienie tego co się tam dzieje to nie, dlatego że ani Grecy tego do końca nie rozumieją ani, a resztę Europy chyba tak mi tak mi się wydaje porozmawiamy sobie teraz o nowym życiu to jest twoja ostatnia książka o nowe życie książka o losach Greków w Polsce po wojnie domowej w Grecji muszą państwo się przyznać, że tutaj skubią mnie pewność siebie bo kiedy moja żona zawsze wertuje książki, które przynoszą spytała się, o czym to jest jej sceniczna poezja ma jeszcze Eleni pokolenie Greków i t d. w Polsce okazał się zieleń w ogóle tutaj nie ma w tej książce, że też przy wale czasami piszesz o jest to pierwsza monografia prawda tematu Gach w Polsce po czterdziestym ósmy 30 06 . roku w poezji w takim piszesz o Grekach czy Polaka z okien pisarz jesteście książka ta jest doktorat, w który ukazał się we Wrocławia z tej książki też korzystałem Malta to to jest praca naukowa kilkanaście innych opracowań naukowych tez na pewno pierwsza tego typu praca pierwszy taki duży reportaż o Grekach i 7 czy wywołana zniszczeniem archiwum we Wrocławiu ta tak w aktach było, gdy Grecy, którzy byli w Polsce mieli taką organizację ona sprawowała pieczę nad całą tą grupą i prowadziła od czterdziestego dziewiątego roku archiwum one rozrastały się z roku na rok aż w inny tak w skrócie opowiem w 2 00 0 głów dziewiątym już nie pamiętam wraz z dziesiątym w Grecji została już wówczas we Wrocławiu garstka tych Greków, bo większość wróciła nie płacili za czynsz najmu nie mieli z czego opłacać czynszu na rzecz miasta i dostali nakaz eksmisji i wtedy przyszedł Komorniki wyprowadził pod ich nieobecności całe to archiwum wszystkie meble wszystkie papiery, które znajdowały się w siedzibie tego Towarzystwa komornik dał Grekom 3 miesiące na to, żeby zabrali ze zabrali przejrzeli zabrali te popiera tam była historia tych 6 0 lat pobytu w greckiej macedońskiej społeczności w Polsce każda grecka rodzina i macedońską miała tam swoją teczkę mnóstwo mnóstwo bardzo cennych informacji, by Grecy się nie zgłosili z różnych powodów i wszystkie te papiery poszły na przemiał Rio tę książkę skonstruowane tak żeby, chociaż jakoś symbolicznie spróbować odbudować archiwum dlatego poszczególne rozdziały te są księgi w tej książce tak jak w archiwum była księga urodził w księgach ślubów księga zgonów w to jest książka myślę, że o Polsce i tych uchodźcach AM w ona powstała w myślach ciekawym momencie wcześniej ta historia nie zajmowała, bo wiedziałem że, że to jest też są losy mojej rodziny, ale mało nie widziałem, dlatego że sami Grecy oni mało wiedzieli jak mówiłem miałem bardzo ograniczony kontakt z ojcem z babcią grecką stało to grecką stroną mojej rodziny, więc nie potrafili mi wyjaśnić później jak pytałem mojej ciotki to ona, owszem, opowiadała, ale w tych opowieściach było bardzo dużo dziur i była taka taka typowa opowieść o tym, że była wojna i myśmy uciekli Polska ma sprzyjała ale dlaczego Polska 2 sprzyjała jak to się stało, że Polska przecież jest kilka innych krajów po drodze, gdzie mogliście uciec jak wam się w Polsce żyło i t d . nad na te pytania już TETA odpowiedzi, bo nie tak niesatysfakcjonujące, więc zawsze wiedziałem, że taką książkę chciałbym napisać i był trochę więcej dowiedzieć się mnie o losach tej społeczności w Polsce zwlekałem zwlekałem z lokalną wiecznie było coś innego do roboty aż ten kryzys słuchać czy mnie natchnął, bo w i poprzedni Polski rząd i obecny prezentują politykę, która polega na innym zastraszaniu uchodźcami uchodźcy Stali się w Polsce synonimem terrorystów i za zachód, ale kolejne rządy w uważają nie przyjmowaniu uchodźców podczas gdy jest to obowiązek, jaki mamy lektury wynika z umów międzynarodowych konwencji genewskich, jakie podpisaliśmy też myśli jakiś taki czystej ludzkiej przyzwoitości, bo nas może dotknąć wojna możemy podzielić losu choć, czyli wtedy będziemy szukać gdzieś pomocy wielokrotnie byliśmy uchodźcami i nagle Polska znalazła się w takim momencie że, że zapomnieliśmy o tym, że w, że należy to robić drzewa tym, że warto to robić, że już dorobili się, że jest to robiliśmy i pomyślałam, że to jestem najlepszy moment, żeby przypomnieć historię jak Polska przyjęła i to w drzwiach odmiennych warunkach zniszczona wojną to było kilka lat po drugiej wojnie światowej biedna zniszczona, a jednak przyjęła te to sporą grupę 14  00 0 osób i otoczyła ich opieką i kiedy słyszę, że wówczas były inne realia polityczne i że przede wszystkim właśnie decyzje polityczne za tym stały na to odpowiadam, że zawsze stoją za tym decyzje polityczne dzisiaj to też jest decyzja polityczna decyzja o nieprzyjmowanie uchodźców myślałem, że że przypomnienie tej historii, bo ona została jako zapomniana w Polsce że, że może czytelnikom w rzeczy po pierwsze, będzie to efekt poznawczych, dlatego że warto pamiętać o pomyśle to jest bardzo chlubna historia bardzo taki fajny rozdział w naszej najnowszej historii, więc efekt poznawczo, ale ten drugi taki właśnie może jakiś stek PPK może tak jak dziś ćwiczenie z empatii że, że od tych uchodźców nie należy się bać, bo oni, kiedy zapytać tych Greków, którzy kiedyś przyjechali do Polski, a później wrócić wyjechali do Grecji pomogli pod koniec meczu w drugiej połowie lat siedemdziesiątych i później, ale przeżywszy najpier w w Polsce 3 0 lat niektórzy 4 0 lat niektórzy zostali do dzisiaj nigdy nie wyjechali, bo tak się z polską zżyli w każdym razie jeśli nie zapyta dzisiaj Polska to nie to wszyscy mówią o takiej niewyobrażalnej wręcz wdzięczności i myślę, kto to zawsze jest reakcja, jaką usłyszy się o uchodźcach ofiary wojny, której okazuje się pomoc jak widzę różnicy między obu bohaterami mojej książki, a dzisiejszymi Syryjczykami, którym nie chcemy pomagać Grecji była wojna w Syrii jest wojna domowa domowa w różne siły międzynarodowe są związani gazowane w w grecką wojnę domową Polska jak się okazało co dla mnie też było wielką niespodzianką była zaangażowana w stopniu olbrzymim 10 % siły militarnej podaje, że pochodziło z Polski z 9 % budżetu ministerstwa obrony przeznaczyliśmy na zakup sprzętu, który poszedł na pomoc greckim partyzantom tony żywności tony materiałów różnych usług ma na mundury karabiny pistolety amunicja wyrzutnie rakiet radiostacji tak dalej tak dalej na prawdę ten wysiłek ze strony Polski był olbrzymi drugą stronę tej greckiej wojny oczywiście wspierali najpierw Brytyjczycy później Amerykanie i to na skalę dużo dużo większą, więc myślę, że za jakiś czas też na tę wojnę syryjską spojrzymy w ten sposób, że to jest jakiś koncert mocarst w de facto, choć na pierwszy rzut oka to jest tylko konflikt wewnętrzny grecka wojna domowa też była taką pierwszą bitwą zimnej wojny jak się okazało po latach z 1 strony właśnie Amerykanie, którzy w myśl doktryny Trumana nie chcieli dopuścić do szerzenia się komunizm, a z drugiej strony kraje naszego regionu naszego obozu, który wspierał greckich komunistów i sami Grecy byli w tej rozgrywce najmniej ważni no właśnie, a z drugiej strony to jest kawał ciekawej polskiej historii polskiej Solidarności empatii w tak trudnych czasach, kiedy też połowa Polaków była jakoś tam uchodźcami przesiedleńcami, kiedy każdy czyn czy spora część Polski polskiego społeczeństwa zapuszczała korzenie w nowych miejscach ci Grecy Macedończycy też często robili powstało w całej Polsce kilkadziesiąt takich małych greckich wysepek nie wiem czy w oczy czy w tych okolicach byli akurat nie wiem czy państwo może znacie białostockich Greków albo okolicznych wydaje się, że może tutaj nie dotarli ale, ale znamy tak, ale dotarli n p. pod granicą ukraińską w Krościenku w takiej małej i w maseczce powstała grecka Kolonia licząca blisko 100 0 osób założyli tam spółdzielnię rolniczą, która działa dzisiaj dziś zatrudnia oczywiście na 30 osób już głównie Polaków po tych graczy firma CD cieków w Krościenku została garstka tylko szerokość rynku to też jest bardzo dobry przykład budowania takiej Solidarności ponad podziałami narodowymi, bo przecież Grecy powiedzą szybko Tamizy, czyli pozytywnie wpływać na Polaków co bać się czuje do dnia dzisiejszego bardzo ciekawa jest, bo oczywiście wszystkie przykłady, które podajesz o pomocy Polaków n p. ta mobilizacja jeśli chodzi o nowo narodzony greckie dzieci w Polsce, kiedy wyszli spływają smoczki pokażemy też dla dzieci i t d. tak dalej to jest bardzo szczytne natomiast bardzo mnie też zainteresowały efekty tego spotkania jak n p. kobiety, które żyły w Polsce w komunistycznym domu ludzie w latach 8 0 8 wyjeżdżają do Grecji od tamy okazuje się, że ten kraj komunistyczny, który dla Greków był symbolem zacofania zbudował nową silną kobietę, która nie boi się chodzić pomieszczenie zakładać, że Juan, która buntuje się przeciwko budowie może jest normalna relacja z mężem i dla nich Grecji w latach 80, toteż musiał, że może tak kobieta się zachować, tym bardziej że pochodziła z komunistycznego kraju to spotkanie było bardzo intrygujące ona od początku, by był bardzo bardzo ciekawe, kiedy Grecy przyjechali do Polski to to byli bardzo egzotycznie i w tamtym okresie Polacy w ogóle o Grekach nie mieli pojęcia, bo pod dom kultury się nie spotykałem mało, kto jeździł wtedy na wakacje do Grecji w i gdy oni przyjechali najpierw osiedli w Zgorzelcu tam byli skoncentrowani przez pierwszy rok i Zgorzelec, który był też takim nowym miastem prawda powojnie, gdzie było, gdzie byli zabużanie, gdzie byli Żydzi, gdzie byli żołnierze wracający z Europy zachodniej to ci Grecy też się tam wyróżniali już, że bardzo mocno ubiorem językiem wiadomo o kuchni o tym co zgotowali im mam takie fajne wspomnienia w tej książce lekarza, który zakładał służby zdrowia w powojennym Zgorzelca i opisuje w w tej swojej biografii spotkania z Grekami, więc nie wszędzie wnosili taki jakiś egzotyczny element taką zdrową fajną ciekawość i od razu Polacy chcieli poznawać ich nie było sytuacji nie jakiegoś spięcia nie było albo były jakiż to mu pojedyncze zupełnie nieznaczące przypadki Grecy szybko zaczęli uczyć się polskiego, więc ta komunikacja też była od razu ułatwiona od razu poszli do pracy razem z Polakami dzieci greckie prawie od początku uczyły się w szkołach polskich początkowo były szkoły greckie lokale szybko zlikwidowano i mieszkali greccy między Polakami nie powstały żadne Get ta, więc to jakaś taka symulacja Greków następowała w myśl automatycznie i dość szybko jednocześnie, żeby Polacy też do Greków się przyzwyczajać, bo to przecież zawsze proces dwustronny prawda my no faktycznie do połowy lat siedemdziesiątych początku osiemdziesiątych, kiedy ci Grecy mogli wreszcie wrócić do Grecji czy wyjechać po raz pierwszy jak w przypadku dzieci urodzonych w Polsce, kiedy upadła junta czarnych pułkowników te powroty stały się nareszcie możliwa i moi bohaterowie opowiadają, że rzecz, że w pakowali walizki wielu z nich z wielką chęcią i energią, bo jechali do jakiś wspaniałej krainy, której zawsze opowiadali rodzice lub dziadkowie do jakiegoś najpiękniejszego najwspanialszego miejsca na świecie najechali i po przyjeździe okazało się, że rzeczowo obrażenia nijak ma się do rzeczywistości, że to co słyszymy od rodziców dziadków zupełnie nie pokrywa się z tym co widzą za oknem co ciekawe rozczarowani bardzo mocno zdziwieni tą innością byli też ci, którzy opowiadali historie Grecy, którzy wyjechali już jako dorośli z Grecji do Polski i po 3 0 latach wracali do Grecji wszyscy widzieli zupełnie inny kraj, gdzie kapitalizmie się mocno zainstalował w, gdzie właśnie te relacje w patriarchat był tak bardzo mocnych, gdzie relacji kobieta mężczyzna wyglądał zupełnie inaczej niż w Polsce, gdzie praca wyglądała zupełnie inaczej oni sami nie poznawali też Grecja, a co dopiero ich dzieci, które w głowie miał jedynie wyobrażenie jedynie jakiś obraz Grecji i faktycznie to zderzenie było bardzo mocno odczuwalne i pozostawiło wielu liczne siniaki taką sytuację opisuje moja ciotka kula, która do Polski przyjechała jako bodaj 10 lat mieli dziecko i przeszła przez takie ośrodki właśnie dla ucha, czyli dzieci największy był w Policach na tym skończyła kolejne szkoły uczyła się na motorniczego tramwaju aż moi dziadkowie w akcji łączenia rodzin przyjechali do Chojnowa pięćdziesiątym trzecim roku na Dolnym Śląsku ją tam ściągnęli Jana Chojna wieś żyła do siedemdziesiątego czwartego roku tam wyszła za Greka autor dzieła Greków greckie dzieci i byli bodaj pierwszą rodziną z Chojnowa być może nawet z Polski, która stopniowo walizki pojechała, dlatego że mój wujek chciał ciotka nie działa ona wolała zostać i do dzisiaj proszę sobie wyobrazić, że ona nie ma greckich koleżanek do dzisiaj przyjaźnię się jedynie z tymi rocznikami, które jak ona przeszły przez Polskę mają to polskie doświadczenie, bo nikt nie jest w stanie zrozumieć, że jej rówieśniczki, czyli dzisiaj kobieta 8 0 letnie nie pracowały nie mają żadnego zawodu nie głosowały nie mają poglądów politycznych albo głosowały tak jak musi w Alpach nazywały tak jak kazał mąż nie miał własnego konta w banku n p. do dzisiaj go nie mają faktycznie to ta różnica była była spora inna bohaterka nowego życia Eleni NetArt też się emerytowana pracownica greckiego MSZ tu ne opowiadała o tym zdarzeniu ona już była kolejnym pokoleniem wyjechała urodzona w Polsce w Krościenku właśnie później mieszkała w Jeleniej Górze wyjechała, kiedy była w trakcie studiów we Wrocławiu i ta Ateny to też był zupełnie inny świat niż ten, który miała w głowie inne oczywiście problemy z językiem, ale też z tą mentalnością wszystkie kolory ramki wypytywały ją mocno po Polsce tak ona była dziewiętnastoletni dwudziestoletnią młodą wyzwoloną w dziewczyną problemy mieli także mężczyźni Grecy, którzy przyjeżdżali z Polski do Grecji w Polsce mieli opinię nowe nazwy handlowe lasów przystojni często z muzycznym talentem było bardzo dużo greckich zespołów ta muzyka była w Polsce bardzo popularna, więc nie jeździli po festiwalach inni my przyjechali do Grecji okazuje się, że tak nie mają pieniędzy język znają jako tako są traktowani jako jacyś obcy, bo ci Grecy też nie przyjmowali z otwartymi ramionami wręcz przeciwnie właśnie przyjechali jacyś komunizmu do nas i dla wielu z tych mężczyzn to trudne doświadczenie skończyło się problemami n p . z alkoholem wielu z nich postanowiło opuścić Grecy jeszcze na chwilę wrócić do Polski znaleźć sobie polską żonę i z nią dopiero wrócić do Grecji, bo nie mieli szans, żeby jakaś Greczynka na nich spojrzała w albo niewielu miało takiej szansy na Więcek moment bezpośredniego spotkania tych różnych kultur tożsamości takich wymieszanych zawsze był trudny mówili, że ta historia o przyjęcie Greków w Polsce stopniowo się u nas działaczom funkcjonuje w Grecji czy tam się pamięta n p. że byliśmy 1 z wielu krajów, które okazał swoją gościnność takiej powszechnej świadomości, że w powszechnej nie, chociaż temat wojny domowej nadal żyje jest on w intensywnie podejmowane przez historyków przez dziennikarzy przez polityków dla rozgrywania różnych interesów mocno dzieli greckie społeczeństwo nawet dzisiaj w ostatnim rozdziale tej książki opisuje taki obóz na wyspie Makronisos niedaleko Aten, gdzie ludzie lewicy powojnie domowej trafiali do w nas do takiego obozu koncentracyjnego w zasadzie z zamkniętego w sześćdziesiątym drugim roku nad tak i z pracując nad książką spotkałem w Atenach 1 z więźniów tego obozu i opowiadał mi, że razem z grupą znajomych założyli taką organizację i co roku jeżdżą tam postawili tam pomnik na ich wspominają to miejsce, chociaż na tej wyspie ślady po po tych wydarzeniach zacierają nie powstało tam żadne muzeum na miejscu wszystkie budynki, które w, których oni byli więzieni niszczeją popadają w ruinę w, więc dzwonią co roku do ludzi którzy, których chcieliby tam zaprosić, którzy kiedyś byli tam więźniami Jani nadal nie chcą nadal boją się, że to może mieć jakieś negatywne konsekwencje dzisiaj tych kilkadziesiąt lat później albo jest to dla nich nadal tak wielka trauma, że często odmawiają straciły volvo zachęca państwa do kupienia było ministerstwem ministerstwa przyczyny wojny domowej, bo myślę, że opisana w sposób bardzo klarowne i to był zły temat na oddzielne spotkanie że, żeby to stracicie teraz skupiamy się, gdyby na faktach może państwo macie jakieś pytanie jest pani w nowe mają 1 wadę technika Bożena przepraszam, bo wszyscy wszystkie nasze rozmowy festiwalowe są nagrywane później będziecie mogli państwo od słuchać strona po kasach Radia TOK FM w próżne zadawać pytania przez mikrofon oraz nie zniechęciły się nie chciałam zadać 2 pytania jedno jest takie pytanie, które wynika z mego pobytu w Salonikach w tamtym roku przez 2 tygodnie byłam na baczność można nazwać wizytą studyjną, chociaż brzmi to kuriozalnie, bo dotyczyło to w organizacji, które wspierają właśnie uchodźców i zauważam, że bardzo dużo niemieckich organizacji Niemców, którzy są niezwykle zaangażowani we wsparcie uchodźców w Grecji właśnie, gdy pytam Greków, dlaczego Niemcy i dlaczego, o co chodzi tu wszyscy jakoś dziwnie się uśmiechali i nikt nie chciał mi odpowiedzieć nie mam pojęcia czy zadawaliśmy pytanie czy ciel kryje się za tym coś intrygującego ciekawego, więc chciałem panu zadać pytanie o drugie pytanie dotyczy powrotu potomków trzeciego pokolenia, które od, której się wychowywało w Polsce właśnie do Grecji jak oni są przyjmowani, bo już rozmawialiśmy przed dzisiejszym spotkaniem opowieści Walia Bujnowski, która wróciła do Grecji i oprócz tych bardzo pozytywnych wątków również wątek, że sąsiedzi się przestraszyli, bo uprawiają ziemię, bo mieszkają w miejscu, gdzie kiedyś mieszkała i jej rodzina jej ojciec i chciałam zapytać jak to wygląda czy istnieje jakiś proces ten upamiętniania częściej rozumiem, że ten wątek się pojawił przy tym oprą się proces upamiętniania wojny domowej i próby jak te pojednania roboty siedział przecież tak naprawdę bardzo często w 1 wsi wśród tych samych sąsiadów, którzy byli jedni za 1 stroną Patrice, a za drugą stronę jak to wygląda we współczesnej Grecji w dziękuję bardzo przypomniała mi pani twoje pytanie prosta, bo pytałeś oto czy pamięć o od tym polskim epizod, że żyje w Grecji myślę że, że w niewielkim stopniu, ale żyje Grecy wiedzą, że sporo uchodźców opuściło Grecję i znalazło schronienie nie tylko w Polsce, ale także w NRD w związku Radzieckim i ta ta historia Staszka jem tu, bo tam się przeniosła też Grodzka partia komunistyczna jest może najbardziej znana i tam też była najliczniejsza grupa z tych 60  000 o tym, że rząd, że była spora grupa Polaków też bym jak jakaś część Greków, ale myślę, że nadałem, że rzecz, że nadal niewielka w natomiast jeśli chodzi o oto upadnie Ignaczak w opowieść o wojnie domowej nadal jest w Grecji niedokończona przez wiele lat narrację wyznaczała 1 strona, czyli w prawicę grecka, która doszła do władzy po tej wojny domowej i która przez lata na bardzo nieładnie obchodziła się z lewicą jeśli ktoś się jeśli komuś udowodniono, że w czasie wojny domowej wspierał partyzantka lewicową wspierał partię komunistyczną, że ktoś z jego rodziny był n p. właśnie partyzantem czy członkiem partii to do z lat siedemdziesiątych taka osoba praktycznie nie miała szans na znalezienie pracy w administracji Państwowej miała trudności ze wyrobienie prawa jazdy z dostaniem się na studia, więc przez tych kilka pierwszych dekad po wojnie wszystkie praktycznie opowieści to było opowieści pisane przez te strony zwycięsko prawicową później też trochę zmieniało jak do władzy w latach osiemdziesiątych przyszła partia lewicowa socjaliści z 2 Sokół w po tym, jak zupełnie niedawno w latach dziewięćdziesiątych otworzyły się archiwa w w Polsce w archiwa radzieckie czy rosyjskie, toteż poznaliśmy nowe fakty, które każą nam przedefiniować teraz to nasze spojrzenie na grecką wojnę domową i właśnie od niedawna dopiero wiemy jak wielka była skala zaangażowania tej naszej strony polskiej w NRD Czechosłowacji Rumunii Węgier w pomoc partyzantom do tej pory myśleliśmy, że to, by była byli komuniści partyzanci z 1 strony mieli przeciwko sobie tę stronę rządową wspieraną przez Brytyjczyków i Amerykanów, więc potężna asymetria teraz się okazuje, że mnie, że po drugiej stronie też dostarczaną pomoc w, więc patrzy się na tę wojnę właśnie od niedawna nad grecką wojnę domową jako pierwsze starcie w ramach zimnej wojny między 2 wielkimi obozami w, więc myślę, że jeszcze nadal potrzeba lat, żeby gdzieś zrobić jakąś taką wspólną narrację w oczy rzeczywiście jest to temat żywy ciągle w gazetach obecne ciągle powstają nowe książki wspomnienia filmy często nadal mocno propagandowe oczko, a ja a, a teraz jeszcze pytała pani o te powroty jak te kwestie prawa majątkowe tt to była bardzo częsta sytuacja wracali bracia wracali ojcowie wnuki członkowie rodziny po 30 4 0 latach nieobecności wielu przypadkach było także okazało się, że ci, którzy zostali Grecy, którzy nie wyjechali przyjęli spadek po rodzicach przejęli dom przejęli ziemię już na dzień dobry ci, którzy przyjechali z Polski mieli problem, bo liczyli na to, że jednak ta część ojcowizny na nich czeka w dziczy -li na to że, że ktoś n p. wydzierżawił kawałek pola i teraz przekaże im te pieniądze z dzierżawy będą mieli na start bardzo często tak nie było bardzo często w faktycznie od razu ten powrót wywoływał jakiś czas jakiś taki przez straszenie u tych, którzy zostali obawa o to, że nagle ci ludzie zaczną się upominać o swoje upominali się 1 z moich bohaterek piszą o tym, że sprawa trafiła do sądu inna jej rodzice wygrali dostali jakąś tam część tego rodzinnego majątku inna opowiada o tym, że żyje rodzina się mocno skróciła w, choć przez tych kilka dekad wysyłali do siebie listy bardzo za sobą tęsknili tak dalej dalej, ale pieniądze koszty pokrzyżowały to była bardzo częsta sytuacja, bo potem nie było także wyjeżdżała cała rodzina stół Lisowie też nie wszyscy wyjechali często lisów została, kiedy wrócili zaczęli się upominać często te nie były wielkie majątki pozostawione w zasadzie nigdy tanie były wielkie majątki, bo mnie uciekali często ludzie bardzo biedni z górskich wiosek na północy Grecji z regionu, który był sam w sobie bardzo biedne te dni wieśniacy nieumiejące czytać ani pisać i w zasadzie bez majątku na kawałek ziemi zawsze, by się przydał na start i tego często nie mieli, więc tak to była bardzo częste historia do dziś się zdarza, bo też dopiero dzisiaj z Polski wracają n p. niektórzy Macedończycy o nim mieli tę możliwość powrotu bardzo ograniczoną w, kiedy upadła junta czarnych pułkowników Grecy mogli praktycznie wrócić z dnia na dzień Macedończyka greckie państwo powiedziało greckim Macedończykom powiedziało, że możecie wrócić jeśli zmienicie swoje nazwisko na greckie i znam osobiście kilku Macedończyków w Polsce, którzy powiedzieli, że tak absolutnie nie zrobią, więc nie mogą wjechać do Polski to do Grecji nie mogą się tam przeprowadzić do tych rodzinnych wiosek, chyba że zrobią to nie n p. jako turyści o pojadą odwiedzą na chwilę, ale tak oni nie byłoby, więc znam dzwoni do mnie niedawno pan z Gdyni, który przeczytał książkę opowiedział mi swoją historię jak ja właśnie niedawno pojechał pierwszy raz do Grecji tam w te rejony właśnie, gdzie są pochowani są jego rodzice i pierwsze, z czym się spotkał to jaki stan daleki kuzyn powiedział mu, że on nie ma tutaj, czego szukać, że do mojego ojca, a to już został dawno wyburzony ktoś wybudował nowy i teraz tam mieszkają nie ma do tego żadnych pra w w kasie pytałam o Niemcy to na konto nadwyżka w podejrzewamy, że Zabrze może chodzić nadal historię wojenną, bo Grecy faktycznie ucierpieli z rąk hitlerowskich Niemiec kolosalnie w i ta okupacja, która trwała do czterdziestego czwartego roku była naprawdę potworna Lis zniszczyła Grecję do dzisiaj masakry na ludności cywilnej są upamiętniane i kiedy 2 lata temu premier Cipras zaraz po zaprzysiężeniu pojechał w jedno takie miejsce właśnie złożyć kwiaty pod pomnikiem zabitych w czasie wojny to jest bardzo bardzo żywa pamięć myślę tak jak w Polsce, a może nawet bardziej, a w związku z tym, że tak dużo Greków wyemigrowało do Niemiec w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych za pracą jakość relacji między oboma krajami są są bardzo żywe mnóstwo greckich mnóstwo niemieckich turystów przyjeżdża do Grecji trwa debata na temat reparacji na temat spłaty takiego kryje kredytu, który Niemcy wymusili na greckim banku w Narodowym w czasie wojny sam rozmawiam z takim prof. Niemcy, które od lat mieszka w Atenach i zajmuje się właśnie tą sprawą, więc jakoś ten temat jest bardzo żywy myślę, że wielokrotnie słyszałem w czasie demonstracji takich antyrządowych anty unijnych na początku kryzysu o tym, że przez tę, że to znowu Niemcy próbują zniszczyć Grecję w inny, ale my się znowu nie damy pamiętam okładki greckich magazynów w San Angelo Merkel w Sydney w stroju hitlerowskim mundurze hitlerowskim trochę taki mamy też zawód teraz tak jak patrzymy na to co się dzieje w niektórych polskich mediach faktycznie też spotkałem pewnie kilkanaście niemieckich organizacji tam także bardzo wiele tych organizacji pomaga uchodźcom dzisiaj na Wyspach może to jest jakieś wytłumaczenie nie jestem pewien być może trzeba by ich pytać pewnie tych Niemców jak ktoś jeszcze może macie pytanie hejt to po pierwsze, chciałem podziękować i alei, ale jednocześnie wyrazić się pewien pewien żal, że pan swoją aktywność swoje książki stosunkowo późno one się ukazały zaraz powiem, dlaczego w, bo tak się złożyło, że przez przez przez wiele lat zabiegały mu ustawy o mniejszościach narodowych i grecka mniejsze w Polsce się w niej znalazła w 1 z przyczyn była mała aktywność w tej niewielkiej społeczności z, ale też mam pretensje do do przedstawicieli polskiej nauki, bo w dzień przed samym przyjęcie ja podejmowałem takie próby, żeby dopisać igreków Macedończyków, ale 1 z profesorów UW w takiej opinii niech imię jego będzie zapomniane wyraził się, że Grecy pojawili się w wolna w Polsce właśnie o tym, mógł w tym czasie powojennych po wojnie, kiedy się, kiedy o, których pan pisze w było takie założenie że, że za mniejszość będziemy uznawali społeczności, które co najmniej 10 0 lat mieszkają z nadziei zapis znalazł się w ustawie koniec końców i tak takie było założenie założenie i też te argumenty moje, że właśnie się, że są świadectwa, że w cerkie w na Podwalu, które w czasie powstania Warszawskiego została zburzona grecka tzw . czy w Kaliszu wspólnoty są historyczne oczywiście potwierdzenia obecności Greków dużo dawniejsze jesienią grał z no ale to może może jeszcze w przyszłości można bobry będzie do tego wrócić, ale chciałem też pana buja jak zrozumiałem, że pana reakcja na to nad tą pewne takie widzenie uproszczony i Greków przy tym kryzysie jako jako, o jaką właśnie tych czerpiących zyski niepracujących i żerujących na unijnych środkach, że to była pana reakcja na to niesprawiedliwą opinię, która zaczynała być kształtowana z tak zrozumiałem że, że w pewnym sensie pan się poczuły w obowiązku, że może ten stereotyp przy tym nieprawdę w korygować, więc mam do pana też pan toczyli, bo pan właśnie słucham Radia i wyjechaliśmy z jak pan Panny tamtą z zgrabnie często od alei przy podaje przykład jak, w jakich funkcjonują w tezie, że należy byłoby jednak to kontynuować nawet w jaki sposób wzmacniać, a ich tu przepraszam, ale to są właśnie już z drzew wraz ze swojej strony, że jako społeczności, które tutaj mieszkają mniejszości białoruskiej, że pan głównie, bo tylko tym kontekście zachodniej polityki utratę komentuje, ale co dopiero się dzieje w stosunku do naszych wschodnich sąsiadów jak z tym klub większość może nie dotyczy tutaj mieszkańcy Podlasia, którzy mają pewne kontakty, ale też jak wielokrotnie, kiedy słucham o Białorusi wypowiedzi polskich polityków dziennikarzy to już w 2 pracowałem teraz oczywiście już jestem czynnym politykiem Mary pracowałem jako metody na to jak pan tak mówi to niech pan powie oprócz Łukaszenki 3 czy pan zna, chociaż jedno nazwisko może pani czytała może pan zna 1 pisarza 1 poety 1 naukowca nie może jeszcze 1 tą to tenisistka niektórzy wspomną szef widzi kazałem go, ale tak w ogóle, ale są w pełni przekonani, że wiedzą lepiej, że wiedzą, jaka tam jest straszna sytuacja jest oczywiście tak tester typy są szkodliwe i psującym relacje w jakże dziękuję panu, że pan właśnie w tej sferze jako dziennikarz jest aktywny jest bardzo potrzebny średnio każdego wspólnika listwa, bo w tych relacjach w ucho 3 też jest ważny przykład któryś opolska przyjęty jeszcze po południu zdanie w, że często wybieramy toyotą tam ta wiedza jest tak mało znane jest książka nagrodzona zresztą w waszym radnym prezentowania panie, które marki 100 lat było piętnastym roku i zaskakujące, że rząd 3  000 00 0 ludzi, którzy są wzrosty lub uchodźcami byli w głąb Rosji wśród nich było to stwierdzone ponad 300  000 etnicznych Polaków tak w i w ogóle ta wiedza wśród wśród histo historia polskiej wsi polskiej społeczności w ogóle nie jest znane trotyl został wyparty może też, dlatego że Rosja taką rolę w jak teraz wpływ tej geopolitycznej rozgrywce jest przeciwnikiem to może to nie jest poprawne ale, ale to też jest też jest taka części z naszej historii, która w, którą warto można byłoby przypominać o tym, owcy Olsztyn od tych wydarzeń dziękuję dziękuję bardzo może tylko dodam że w zeszłym roku pod koniec maja zeszłego roku miałem takie spotkania w domu spotkań jest historią w Warszawie właśnie zalotów rybakowi z Wojtkiem Jagielskim rozmawialiśmy o uchodźcach i opowiadam o tej książce którą, którą wtedy kończyłem pisać ona opowiadała o zwierzętach i Wojciech Jagielski opowiada o uchodźcach, którzy ją na Zachodzie Europy, ale też tych afrykańskich i co nie jest jakoś Super odkrywcza, ale doszliśmy w trakcie dyskusji do takiego wniosku, że w tym też, przywołując przykłady z tych naszych historii, o których pisaliśmy, o którym się zajmowaliśmy, że los uchodźców przez stulecia nie zmienia się zupełnie to jest może kasta jakiś frazes ale kiedy czytamy w książce obie ręce ach, opisy jak oni idą ulice za sobą zostawiają, jaki bałagan, że niosą za sobą choroby i t d. dzisiaj o tym, czytamy w europejskich gazetach europejscy polscy politycy straszą uchodźcami, którzy roznoszą zarazki i t d . tak dalej my różnie, toteż lęki jest uniwersalne mechanizmy manipulacji jest nie tak tak dokładnie Aneta Prymaka cytuje w swojej książce fragmenty gazet, jaki się wtedy w Rosji ukazywały prosta i jak pisano o tym, słuchać cechy myślę, że to jest 1 do 1 i to ta polityka, ale ku czci zastraszania myślę że, że zawsze jest taka sama niestety to jest bardzo skuteczne narzędzie w natomiast jeśli chodzi jeszcze o to od tej mniejszości grecką w 2 3 lata temu Grecy się wreszcie zmobilizowali na tyle żeby, żeby powołać takową fakt racje i zgłosili się do posła Mirona Sycza i razem z nim zorganizowali spotkanie uczonych umożliwiło spotkanie na forum komisji d s. mniejszości narodowych etnicznych w sejmie no i wtedy analiza sejmowego biura stwierdziła, że faktycznie nie nie ma tych 10 0 lat ciągłości zachowany, żeby literaccy i szesnastym wieku i siedemnastym mini bar i Grecy żołnierza w czasie pierwszej wojny w Zgorzelcu i t d . ale i dla te te warunki ustawy są, jakie są im racji ich nie przeskoczą jeszcze przez noc do czterdziestego dziewiątego do 20 4 9 waży między czasie ta ustawa się w zmieni natomiast myślę, że warto zapytać dzisiaj o zasadności też uznania Greków za mniejszość narodową, dlatego że w mojej opinii ta historia nasza, bo ja też uważam za mają one się jako szkolny czy on tam nasza kre w grecka jest już tak rozrzedzona, że w jak spojrzymy na wyniki n p. spisów powszechnych to to ludzie, którzy uważają się za Greków albo Macedończyków albo, którzy mówią, że w tych językach jako pierwszy jest coraz coraz mniej z każdym rokiem z każdym kolejnym badaniem w ci ludzie, którzy te 3 lata temu próbowali przekonywać do tego polskich polityków twierdzą, że w dni bez tego statusu mniejszości nie dostaną pieniędzy na naukę języka na kultywowanie tradycji tak dalej, ale w nie ma komu uczyć tego języka dzisiaj grają co jest popularny wśród Polaków w, a z moich doświadczeń podczas prac nad tą książką wynika, że właśnie kolejne pokolenia uchodźcę w ciasto takie mojego rodzeństwa tak Grecja jest im do niczego niepotrzebna nie interesują się nią, więc może tak jest, że ta historia powoli dobiega końca mieli raz biuro i całej przypuścili cała archiwum w, ale też Grecy nie trzymają się jakoś się w nie ja nie wiem czy zależy na naukę na utrzymaniu jakiegoś takiego elementu greckiej tożsamości, bo nigdy nie był zagrożony w Polsce od dawna mogą spać swobodnie jeździć do Grecji i to robią wzeszłym roku w do Krościenka przyjechało mnóstwo Greków z Grecji tam świętowali wspominali dawne czasy teraz w Ustrzykach dolnych jest wystawa fotografii z Krościenka w w urzędzie miasta myślę, że też sami są sobie winni niestety to że to archiwum przepadło i to, że przez lata nie dbali o upamiętnienie tej swojej historii nie powstawały książki nie powstawały filmy jest kilka stowarzyszeń lokalnych graczy ski greckich we Wrocławiu w Warszawie w Łodzi w Gdańsku w Krakowie w on to to te są grupki ludzi, którzy spotykają się najczęściej ze sobą w piją przy tym grecką kawę jedzą oliwki i jaki stan greckiej ciasta miło spędzają czas to jest bardzo przyjemne ja w kilku takich spotkaniach też, że udział w inny, ale rzadko wychodzą łup gdzieś się z tą swoją kulturą stoi psy myślę, że nie mają też jakiś taki wielki potrzebę manifestowania swojej gry z kości u nich ta asymilacja z polską jest tak dalece posunięta, że zieleń w ani nie ma greckich strojów ludowych hali nie ma w oni nie mają prawda nie no nie wiem mogę z tym pytanie z tyłu taki, że jedno pytanie czy umowy być może pan już zawarł odpowiedź to pytanie w swoich książkach, ale chciałem zapytać o relacje kościoła z państwem świeckim w Grecji, jaki ma wpły w kościół na tzw. Statystycznego Greka to w Polsce to Jan Kowalski jak po grecku jak się nazywa statystyczny Grek czy jest n p . taka umowa jak na co komu od lat w Polsce tak krzyczy ja jak to w tym momencie wygląda obecnie bardzo mało wiemy na ten temat przyznam szczerze w nie wiem jak to wygląda od strony prawnej, ale od strony praktycznej to wygląda tak, że faktycznie kościół ma bardzo duże wpływy w ma potężny majątek, więc sporo jest tam korupcji ciągle powiększa ten majątek o kolejne ziemie i kilka lat temu wybuchła potężna afera o kawałek ziemi na północy Grecji właśnie, w którą kościół kupił sprzedał z zyskiem zdefraudował pieniądze religia jest uczona w szkole tak jak w Polsce przeciwko czemu rząd ten lewicowy Syrizy mocno występował niedawno zresztą toczyła się debata o zmiany w tym względzie żeby, żeby wprowadzić bardziej religioznawstwa aniżeli naukę wiary do greckich szkół to się nie udało, choć to jest lewicowy rząd nadal często lekcje zaczynają się modlitwą w greckich szkołach kości jest obecny przy wszystkich wydarzeniach państwowych przy wszystkich w rocznicach historycznych wojennych w i t d . tyle wiem jeszcze do niedawna w greckim dowodzie też trzeba było wyznaczyć wszyscy mieli wpisane wyznanie to się chyba teraz zmieniła, ale przyznam, że to jest cała moja wiedza bardzo skromne może jeszcze jedno pytanie, jakie niesie się czy ta książka ukazała się po grecku nowe życie nie jest jeszcze nie, ale wydawca, który kupił prawa do gorzkich pomarańczy i jak powiedział mi w zeszłym tygodniu wyda jeszcze w październiku za w umowie zawarł też prawo pierwokupu pra w do nowego życia i twierdzi, że chciałby je wydać w przyszłym roku z głowy fajnie dializ napisał jeszcze 1 fascynującą książkę nie będziemy mieli czas, żeby porozmawiać to jest książka o wyspie man być może państwo znacie taki program Top Gear, które ta mieszkająca one, ponieważ na wyspie man nie ma ograniczenia prędkości po między miejscowościami dobrze mówi w 1 2 dni w roku zale w ohydnych, iż każdy mecz on jest znana głównie z tego programu dla PiS takich wyścigów motorowych i tira islamscy są takie wyścigi wszyscy, którzy interesują się motoryzacją wiedzą często Polacy nawet biorą udział w tym wyścigu i faktycznie wtedy w te 80  000 ludzi, którzy mieszkają na wyspie na codziennym Inter toto staje się kimś procentem jedynie, bo po tylu turystów z zjeżdża z Wielkiej Brytanii z całego świata zalewają wyspę man na na tę trwał 2 tygodnie i ta jest taki myślę jakiś element rozpoznawalny w monitorze bracia BBC pochodzili z wyspy man zachęcam państwa do tej książki, ponieważ to jest opis troszeczkę z drugiej strony to znaczy w jaki sposób Polacy wtapiają się w inną kulturę w jaki sposób odbywa się to inkluzja, gdyby też takiego pozytywnego zaistnienia natomiast zaczęliśmy od stereotypów ja się, żebyśmy na tym zakończyli z graczy, gdybyś mógł nas zachęcić do takiego studiowania codziennego Grecji wiedząc, że my żyjemy stereotypami pani szczęście tak jak mówi przyznaje się do tego byś powiedział tak wejście do tego zaległe prawdziwa Grecja to to na pewno książki greckich klimatów, które bardzo państwu polecam to jest inna współczesna często mocno taka dziwna z perspektywy polskiego czytelnika literatura to jest nowe greckie kino, które w kryzysie ma się świetnie i co rusz, że na festiwalach pojawiał się grecki film fascynujące Grecja to nie tylko wyspy też tak bym odpowiedział chyba bardzo zachęcam do tego, żeby podróżować po Grecji po nie utarg tychże latach, żeby może zajechać latem na dzień czy 2 ale, żeby poznać ten potrzeba miesięcy, bo to jest Cola z 5  000 00 0 mieszkańców, więc jeśli mamy tydzień temu to nie warto go marnować w Atenach po takich nie poznamy odpowiedź na dzień, a później Wynajmij auta i pojedź my w górach Grecji cała Północna Grecja jest fascynująca ma zupełnie inną przyrodę niż taktu roi się spodziewamy po Grecji ma bardzo otwartych ciekawych ludzi chętnych do rozmowy bardzo różnych też od wyspiarzy to jest naprawdę bardzo różnorodne świat przez Polaków jeszcze ciągle nierozpoznane tajemniczy wręcz to Północna to północne rejony Grecji to faktycznie te są jeszcze Bałkany tak jeśli jeszcze myślimy o Bałkanach w takim taki magiczny sposób trochę może nawet z w trochę taki fajny jak niektórzy badacze bał Bałkanów mówią o tym w kotle w Grecji na północ też się kotłuje, ale tak na pewno warto te rejony poznawać, o których jeszcze nie wiemy, ale jeśli wybieramy się na wakacje do Grecji to też jest zawsze ku temu okazja żeby przyczyna kraty czy gdziekolwiek, bo teraz tych połączeń czarterowych z greckimi wyspami jest mnóstwo pójdźmy do muzeum współczesnego, a nie tylko do muzeum Archeologicznego Grecy bardzo nie lubią, kiedy się z nimi dłużej porozmawia bardzo nie lubią być postrzegani tylko przez pryzmat starożytności uważają, że to uwłacza to jest takie upokarzające Grecja współczesna z Grecją starożytną ma bardzo niewiele wspólnego Grecy mają bardzo niewiele wspólnego z tymi starożytnymi, więc poznanie ich jako takich autonomicznych Bytów dzisiaj poznanie tego greckiego społeczeństwa na miasto będzie fascynującą przygodą, szczególnie że właśnie tak dużo się tam teraz dzieje w to co ten kryzys robi z Grecją myślę jest, a im mówiliśmy o tym, że i Łotwa przeszła przez kryzys i Portugalia Hiszpania jednak Grecja jest jakimś takim chyba największym w laboratorium, gdzie tych eksperymentów dokonuje się bardzo dużo w każdej chwili obserwowanie tego jest fascynujące obserwowanie za kilka lat skutków myślę także będzie fascynujące w niemal nie ma tak takiej gotowej płyty nad czym jest Grecja, jakie poznawać nie wiem na własną rękę, a ja wiem zacznijmy od książek Dionizosa, który był moim państwa gościem bardzo dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: FESTIWAL LITERACKI ZEBRANE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA