REKLAMA

Czy Luter przybił młotkiem swoje tezy? Rozmowa z prof. Grażyną Jurkowlaniec

OFF Czarek
Data emisji:
2017-10-26 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
39:07 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
studio gość prof. Grażyna Jurkowlaniec Instytut historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego prodziekan wydziału historycznego teściowa dzień dobry dzień dobry oraz formacji na pewno państwo słyszeli, jeżeli nie z innych źródeł to testują Owczarek oraz formacji to jakiś czas rozmawiamy 50 0 lat reformacji w Niemczech już od 1 0 lat na różnego rodzaju obchody celebracje w Polsce i też innych państwach co najmniej od roku, a zbliżamy się do takiego kluczowego Rozwiń » najważniejszego tygodnia ne i też dnia, który upamiętnia moment, w którym pewien mnich o imieniu nazwisku Marcin Luter przybił przyczepił nowość ich przed tak powrócimy co zrobił z tymi tezami na od 2 i kościoła to co się dzieje wokół nas każdego dnia za jakiś czas stanie się historią i będziemy wspominać albo historią rodzinną albo historią narodową wręcz nudne i będziemy wspominać i opowiadać o różnym pokoleniom, że coś działo, ale w dobrą opowieść musi być prosta dobra powieść uśmiech dobrze skoro skonstruowana i dobra opowieść powinna mieć jakiś punkt odniesienia jakiś symbole jakiejś znaki i podobnie ta opowieść o reformacji też musiała ktoś będzie stworzyć sobie w taki punkt odniesienia tak, żeby nie przewidywać świadków i nowo dziadek opowiadał, że było tak, aby nie babcią wierzy, bo inaczej to już jest nieważne ważne, że tworzy uniwersalną opowieść, w której pojawia się 1 bohater drugi bohater, w czym pojawiają się pewne symbole 4 pojawia się pewne też inne akty czynności od tych co się zaczyna to tyle tytułem wstępu profesor taki jest w naszym przypadku, gdybyśmy spojrzeli na to historycznie szukali tego symbolu w szesnastym wieku to tym symbolem byłby pewnie 3 jedno z takich symboli byłby ważny wizerunek Lutra natomiast, gdybyśmy spojrzeli na ten symbol dzisiaj to właśnie obchody reformacji w Niemczech, które trwającą dekadę zostały wprowadzone do ZUS symbolu znacznie prostszego niż do symbolu młodziutka do mnie profesjonalna kampania reklamowa zaprojektowana przez konkretną firmę zaproponowała młotek jako symbol 3 wielkich narodowych wystaw jubileuszowych to 3 nałożono na siebie młotki w bardzo agresywnych kolorach miał być takim widomym symbolem reformacji do tego doszło hasło, które jest w tłumaczeniu na polskim można oddać jako cały im paserstwo impet reformacji i w ten sposób młotek został nie, tyle że stworzony w bonusie funkcjonuje znacznie dłużej, ale został usankcjonowany zresztą rozpaczy niemieckich historyków jako symbol tego co się wydarzyło w podobno 30 01. 3 w nocy z 3 1 października na 1 listopada 1 500 siedemnastego roku, kiedy zgodnie z wyobrażeniem powszechnym zbiorowej wyobraźni wspomniany przez pana obóz cygański zakonnik Marcin Luter rzekomo młotkiem przybił do drzwi kościoła Zamkowego w Wittenberdze afisze z 90 ma 5 tezami przeciwko odpustu tak jak powiedziałam ten symbol stał się został oficjalnie wybrany jako symbol obchodów 500 lecia reformacji w Niemczech, ale też z myślą równie powszechnym symbolem w innych krajach w tym w Polsce ku rozpaczy niemieckich historyków, ponieważ od już dobrych kilkudziesięciu lat są oni skłonni przypuszczać, że nic takiego w tę noc się nie stało to znaczy raczej nie ma na pewno żadnych dowodów na to, że Luter jakiekolwiek tezy przybił wiadomo, że nie napisał wiadomo, że 3 1 października coś z nimi zrobił mianowicie napisał tego dnia na ten dzień dotowane są listy, które w lutym wysłał do swoich przełożonych do biskupa i przede wszystkim do arcybiskupa Moguncji Magdeburga Alberta brandenburskiego, do których dołączył teraz natomiast nic nie wiadomo na ten temat, żeby zamierzał już wtedy upublicznić już nie mówiąc o tym, że zrobił to osobiście nie mówiąc o tym, że był tor zrobił to za pomocą młotka i nowości także tych symboli jest niewątpliwie symbolem bardzo mocnym ataku rzeczywiście w późniejszej literaturze wręcz mówiono o tym, że ten dźwięk młotka aż został usłyszany w Rzymie prawdą jest piękny obraz taki właśnie wizualne dźwiękowe rzeczywiście bardzo bardzo wyrazisty, tyle że najprawdopodobniej nie ma nic wspólnego z prawdą historyczną i no Bond to to zdziwienie historyków, że jednak on został utrwalony, pomimo że można było go usunąć i zastąpić innym symbolem znacznie bardziej wyrafinowany mianowicie symbolem, jakim jest prasa drukarska, o czym pewnie też będzie reszta ma być nowy, kiedy mamy do czynienia z wydarzeniami, które później w perspektywie historie okazują się wyjątkowe wielkie no to trudno sobie z głową historyk nie potrzebuje mieć jakieś punkty odniesienia osobie bada teksty bada ludzi dochodzi do jakich wniosków innych, ale taki sza Raczek zwyczajny musieli się jakoś uchwycić tego wielkiego wydarzenia, kiedy myślimy o bitwie pod Grunwaldem no to znowu ktoś, by z nas znało, które jednostki pod czyim dowództwem nikogo, kto zabił, kto uderzył to jest nieważne ważne, że te 2, a na nagie miecze i te 2 nagie miecze już mówiono wszystko jedno co potrzebują wiedzieć więcej mówimy reformacja i automatycznie widzimy Lutra składającego się elbląska majówka w racie widzimy Lutra albo rząd chodzi ojej, ale mundial do Anglii albo prezentującego, ale właśnie pytanie, skąd ten obraz się w nazwie no bo to jest też historyka zresztą tak rysujące no właśnie takie obrazy zwykle podobnie zresztą jak nasze wyobrażenie bitwy pod Grunwaldem one są zakorzenione przede wszystkim w Albie obraz Zachodu literaturze dziewiętnastowiecznej to jest to co od lat w różnego rodzaju mitów narodowych no w oczywisty związek prawda skrzyżowanie się pewnej koncepcji narodu państw narodowych tańców i też pta mity w sferze wizualnej są często zakorzenionym Marcin 1 9 wiecznym jak wyglądali polscy królowie każdy wiek, kto śledzi malarstwo Jana Matejki, chociaż Jan Matejko to też jest znamienne malarze dziewiętnastowiecznej nie wymyślać tego wszystkiego od zera tylko oni też odnosić do wcześniejszej tradycji n p. szesnastowieczny, więc to jest pewna ciągłość tylko te korzenie ulegają czasami pewnemu zapomnieniu zatarciu od 10 proc, a więc także to coś co to nasze wyobrażenie Lutra jest w zasadzie dziewiętnastowieczne, chociaż to nie znaczy, że dopiero 19 wieku to inny ten obraz powstał zarówno w sensie wyobrażenia prawda obraz mentalnego, jaki obraz w sensie dosłownym takich przykładów można znaleźć trochę nieco wcześniej Arun nie są spektakularne to wielki obraz to właśnie się druga połowa dziewiętnastego wieku tu przez masowe, w czym mamy ten obraz tej zbiorowej pamięci Lutra 3 bijącego 9 5 tez do drzwi kościoła w Wittenberdze no ale Jerzy jesteśmy zaawansowani ze swojej wiedzy to mówimy no ale Luter nie niczego by nie zrobił czy nie czują, bo aż tak wielkiego sukcesu, gdyby nie Gutenberg i jego wynalazek niestety Szanowni państwo Toniego, a ten raczej Gutenberg tak, ale wiemy, kto stoi właściwie za prasą drukarską ci co stoją za wynalazkami najważniejsze rzeczy w historii ludzkości, czyli Chińczycy tak jak to odległa historia co znaczy to przy przede wszystkim trzeba rozważyć kilka kwestii wynalazek prasy drukarskiej jako takiej od wynalazku ruchomej czcionki czcionki drukarskiej, bo tutaj Guttenberg jest wskazywany, choć rzeczywiście tylko częściowo słusznie tak to ujmijmy jako sprawca pewnej rewolucji przecież ważniejsze jest to rzeczywiście tonie było w tym, że się rewolucja to jest wciąż wynalazek w fazie w Europie przynajmniej bożyszcze w Azji już praktykowany natomiast w Europie nie tworzy bazę do testów i tutaj też inni badacze zajmujący się historią Drukarstwa historię książki to także historia formacji zwracają uwagę na to, że ten wynalazek przynajmniej w rzeszy miał wszelkie dane ku temu, żeby zostać właściwie zapomniany zarzucony i często wskazuje się właśnie Lutra nie tylko reformacja zjawisko właśnie Lutra jako te osoby, która uratowała przyszłość tego wynalazku to znaczy uświadomiła sobie potencjał, jaki tkwi w zwielokrotnionej słowa pisanego i 2 i my ten potencjał wśród królów Luter happy polega na tym, że zaczął on rozpowszechnia swoje pisma, ale nie w po postaci wielkich tomów, które byłyby to co bardzo trudne przygotowania bardzo drogie bardzo kosztowne na etapie już drukowania trzeba zainwestować bardzo dużo pieniędzy, żeby taki taką książkę wydrukować i jeśli masz nie sprzedała notarialnie takiemu drukarza Wigry dr lekarzowi groziła plajta natomiast do rozpowszechnia swoje dzieło w postaci broszur ex kilku stronicowy pojedynczych Kazań zarówno po łacinie, jaki z czasem coraz częściej po niemiecku co też oczywiście przyczyniało się do zwiększenia popytu po i to byłby w pewnym skrócie mówiąc taki zwrot w sposobie używania pras drukarskich zużyciem ruchomej czcionki natomiast co my jako historyka sztuki bardziej interesuje to jest oczywiście używanie prasy drukarskiej do odbierania obrazu no właśnie, bo się sobie, że sam Łukasz w kranach starszy siedzimy Witek słuchaj Marcinie fajne są te swoje kazania, ale jest papier kosztuje farba kosztuje ja tutaj sobie obliczyłem im wyszło, że jedno taki 1 taki obrazek to tak jest mniej więcej wart od 9 8 0 do 1 10 0 słów no powiedzmy stąd też ciąg słów średnio, więc weź dajemy obrazki to będziemy też porzeczkę oszczędzać na farbie i min zlote mówi no dobra skoro ty się na tym znasz przekonał 8 EUR tak rób swoje ryzyko jest twoje wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM prof. Grażyna Jurkowlaniec prodziekan wydziału historycznego Instytut historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego studia dzisiaj na o wizerunkach reformacji rozmawiamy w programie Owczarek informacje o dziesiątej i 20 już za 2 minuty po informacjach wracamy w prof. Grażyna Jurkowlaniec prodziekan wydziału historycznego Instytut historii sztuki Uniwersytet warszawski jest studio czy obrazy reformacji ta warstwa symboli warstwa ikonę warstwa ma aż lektury może je w, a często też ciekawe myślę sobie także o architekturze sakralnej, bo ona też zaczynała się, by w okresie reformacji zmieniać Gostek nagle zaczął przeszkadzać zaczęto wykopywać figury niektóre, ale nie o tym jak zdarzało się one to tutaj jest kolejny starocie tę stronę tak jak z tym młotkiem rzutu młotem do tego znakomicie pasuje, ale od zdarzały takie incydenty zresztą Luter był ich przeciwnikiem i w tych dziewiętnastowiecznych słynnych możemy w Polsce, ale na pewno w Niemczech słynnych przedstawieniach Lutra poza tym znajdziemy Lutra przybliżającego tezy poza tym, że znajdujemy Lutra, który odmawia odwołania swoich swoich poglądów na basenie w formacji znajdziemy także Lutra przeciw starającego się w usuwaniu wizerunków siłą to jest punkt z takim bardzo sporny między nim drugim wielkim reformatorem Andreasem każda d-moll właśnie to jest też kolejny taki wielki mit tych przypomina nam się Jeleń dla nich robiono leń śpiący Lenin coś tam słomy Lutra w różnych FAI John Luther w różnych odsłonach występuje od samego początku i to jest rzeczywiście bardzo interesujące że, choć ten artysta, który stworzył podstawy naszego wyobrażenia lód się napić jako młody zakonnik jako o młodym potem obejrzałem uczony potem wreszcie jako reformatorzy, czyli sztuka zgrana starszy rzeczywiście stworzył w ciągu dość krótkiego czasu, by z kilkunastu kilkunastu lat kilka takich typów, które później były szczere do dziś można chodzić są powtarzane i wyznaczają główne etapy działalności Lutra i również jego główne role co zresztą później wykorzystali przeciwnicy Lutra również, ukazując go w różnych rolach, ale oczywiście nie są to wtedy rolę pozytywne i to się pojawił już od około 1 500 dwudziestego roku, czyli ciężar dziewiętnastego roku, czyli dwa -trzy lata po tym w może mniej spektakularny niż myślimy, ale na pewno historyczne wydarzenie, jakim jest upublicznienie tez w warto, jeżeli się rozpoczyna jakąś wielką opowieść opowieść o wielkim wydarzeniu umieścić tę opowieść o jakimś kontekście profetyczne, bo to, że coś się samo stało jest ważne, ale dobrze jest, żeby pokazać, że dla Maćka opowieść o Jezusie jest to opowieść o kimś kogo, kto został zapowiedź cel był zapowiadany przez proroków czy ktoś pojawi się, bo się pojawił, ale widzieliśmy się pojawi już od tysięcy lat czy coś ta opowieść reformacji też jest podobnie zakorzeniona w dzisiejszych Czechach tak to prawda i co więcej to auto to już sam Luter do tego proroctwa chętnie się przyznawał czy też może miało nawet duży wpływ rozpowszechnienia tego proroctwa to jest wprost o tym, że wystąpienie Lutra zostało zapowiedziane przez wystąpienie Jana Husa i nie jest to po prostu identyfikacją Lutra susem jak w swoim poprzednikiem, ale z tym także z tym, który głosił bardzo podobne poglądy też dokonuje się w sferze wizualnej nazwisko Husa brzmi bardzo podobnie do czeskiego słowa Husa, czyli gęś w związku, z czym Luter jako spadkobierca przypisuje sobie łabędzie jako tego, który wypełni to posłannictwo te związane z taką legendą bardzo rozpowszechniona, zwłaszcza od siedemnastego wieku przy okazji szkołą pierwszego wielkiego jubileuszu reformacji 30 lecia reformacji 1 300 siedemnastym roku, kiedy rozpowszechnia się legendą tzw. śnie Fryderyka mądrego też legenda o tym, że elektorat Saski ten, który był pierwszym dyskretnym, ale jednak konsekwentnym patronem Lutra miał ze swojego zamieszkania podbić ten bark głową we śnie zobaczyć jakiegoś zakonnika, który coś pisał na drzwiach wielkim gęsim piórem dopiero było tak wielkie, że spod Witan Bergier można było dokładnie zobaczyć i w tym śnie książek truć się początkowo nie rozumie, o co chodzi wyjaśnia na murze to pióro pochodzi ze stuletniej gęsim, czyli Husak, który został bestialsko spalony PN no i dziedzictwem tego jest pod Przeworskiem wystąpienie Lutra przeciwko odpustu, a później poszczególne części tego pióra zbierali inni reformatorzy i to jest takie jedno z pierwszych przedstawień Lutra głoszącego tezę w sensie wizualnym tyle tylko, że jest to po pierwsze, SN daje to też legendarnym Dorota legenda pojawia się w w kręgu elektorów w kręgu Księstwa ruskiego w początkach siedemnastego wieku, ale rzeczywiście rozpowszechnia się później przy okazji zarówno następnego obchodu już 2 stulecia w formacie 3 1 800 siedemnastym roku, ale także później jest powtarzana w rycinach obrazach tak to jest Motor piszący na drzwiach, ale nie przybijając młotkiem to jest jeszcze późniejsza historia, ale legenda założycielska sprowadza go rzeczywiście do spadku bycia spadkobiercą hossa, a to bycie spadkobiercą bierze się stąd, że znowu kolejna legenda mówi o tym, że jak i Jana Husa palono na stosie to właśnie znowu gra słów Hus gęś tak mówi dobrze tę grupę gęś to możecie sobie spalić, ale za 10 0 lat siedziała obręcz przydział łabędzi z nimi tak łatwo nie pójdzie tak jest i to właśnie ruter wykorzystuje on, żeby stworzyć właśnie obraz siebie jak tego łabędzia wypełniającego proroctwo wypowiedziane rzekomo przesłanego z plaży matematyk powiedział zaraz, ale dostał 2 lata należy on tam 2 lata wstecz wraz ze zdrowiem zatkanie stąd też będzie tak przybliżony bardziej, ale skoro mówimy o wizerunkach zwierząt z, które mają opowiadać o tym co było czwartym co jest to warto też trzeba spełnić różnego rodzaju karykaturach, które się pojawią karykatura dotyczących n p. możnowładców ówczesnych czy też hierarchów kościoła katolickiego nie tylko Ależ oczywiście również to jest dość powszechnym motyw karykaturze do dzisiaj prawda zaznaczył, że w formułę prostego ośmieszania przeciwnika jest pokazanie go z jakimiś cechami zwierzęcymi najlepiej ze zwierzęcym pyskiem jest bardzo dobrze, że ten zwierzęcy pysk oddaje albo cechy przeciwnika albo jakoś ludziom tego imienia, czyli 1 z głównych przeciwników utracili papież Leon dziesiąty ma imię, które znaczy po prostu ulew w związku z tym w karykaturach jest pokazywany powszechnie jako taką właśnie postać w Jarze, ale z głową w 2, ale to zjawisko się bardzo często inne przeciwnik Lutra nazwiskiem BUR ner również to nazwisko zawiera typu small ludzie do kociego mruczenie jednocześnie po niemiecku można łatwo przekształcić komór nart, czyli takim rocznym głupiec w związku z tym to nie jest akurat ukazywany często z kocim pyskiem i to jest 1 10 1 z takich świadect w bardzo szybkiego wykorzystania potencjału obraz właśnie na poziomie pewnych środków używanego już wcześniej, ale dzięki medium grafiki to zwielokrotnia to wizerunki właśnie o charakterze satyrycznym najsłynniejszym z nich staje się tzw. papieski kościół co jest z kolei też osadzone we wcześniejszej legendzie to jest wizerunek, który jest słynny dzięki rycinie Lukasa Cranacha Hansa z 1 500 20 03 . roku to jest dziedzina, która znalazła się na karcie tytułowej takiego pamfletu napisanego przez 1 z najbliższych współpracowników jutro przez Filipa Melanchtona rośnie o pewnym wydarzeniu też o charakterze właściwie zinterpretowany profetyczny mianowicie o potworze, który miał zostać wyrzucone na brzeg w tym dróg to było w latach dziewięćdziesiątych piętnastego wieku, czyli sporo przed wystąpieniem Lutra, ale to on potwór jest interpretowany jako pewien taki symbol upadku Rzymu zresztą historia zyskała bardzo szybko popularność w Czechach tutaj to związki Lutra z Czechami też wypominano mu także, tworząc wokół tego różne legendy nie Luter, ponieważ staje się życie bardzo popularną postacią też skłania do plotek na temat jego rzekomego czeskiego pochodzenia to jest w latach w osiemnastym dwudziestych bardzo bardzo często rozpowszechnianym mitem właśnie morski potwór wyrzucone na brzeg wybór, który miał być taką hybrydą śnieg z głową posła zostaje zinterpretowany jako takie być zapowiedź upadku papiestwa i to wykorzystujemy właśnie w kręgu w tym okręgu pierwszych lat informacji Baran w tym swoim pomyśle ciepło w ramach przekształcone w śniegu w papieskiego osła to suma jedno z najpowszechniejszych takich karykatur wykorzystujących motywy zwierzęce czy ściślej hybryda to fascynujące, że czasami w obchody 50 0 lat reformacji wpisuje się wydarzenia, które być może nie zostały pomyślane w ten sposób wczoraj na świat to jest taka informacja, że kościół wybudowany w Toruniu przez ojca Tadeusza Rydzyka ma nowe organy co ważne oraz specjalny przywilej wyznaczone dni wierni mogą otrzymać w nim odpust zupełny, czyli ich 50 0 lat później odpusty może już nie bezpośrednio sprzedawane, ale jakoś pośrednio także ciekawe takie kolory formacyjnych dążenia myślę, że to jest przypadkowa zbieżność całkowicie, bo udzielanie odpustów w tym odpustu zupełnego w kościele rzymskokatolickim pozostało praktykuje szkolnych może staranniej opisaną niż to było wczasach Lutra natomiast to praktyka takiego rzeczywiście prostego sprzedawania odpustów była rzeczywiście głównym powodem wystąpienia się początkowo ograniczającego się do napisania listu, gdyż taki list zatroskanego zakonnika, który błagał swoich przełożonych, żeby z ojcowską troską spojrzeli na skandal, który dzieje się w Saksonii mianowicie sprzedawania odpustów być może niektórzy nasi słuchacze znają taką opowieść dowcip żart o Chomikuj Stróże, którzy to zastanawiam się, dlaczego 1 jest uwielbiany karmiony i głaskany drugiego raczej stać się tępić uważa za szkodnika Andriej chomik mówi nowy stary, bo ty masz po prostu słaby PR i myślę sobie, że jest żeli chodzi o ten przestrzeń biurową no to nawet z dzisiejszego punktu widzenia trochę to wygląda jak to zwycięstwo Obamy w wyborach prezydenckich, bo nagle dostrzegł potencjał pewnej technologii czy pewnego narzędzia, które do tej pory nie było wykorzystywane w tym celu z pewnością i tutaj co do tego wszyscy większość współczesnych historyków bardzo mocno podkreśla, że ten potencjał tego co dziś nazywamy pijarem, który w lutym dostrzegł bezwzględnie wykorzystywał takim momentem, w którym doszłoby jeździło bardzo spektakularnie po raz pierwszy nie jest nie jest głoszenie tez, bo to jest właśnie zupełnie inna historia o tym, momentem jest tzw. debata Lipska czy taka debata między lustrem, a on wybitnym teologiem katolickim Johanem lekiem jeszcze inni brali udział w tym, w której w zasadzie trudno powiedzieć młodzież delikatnie, żeby lud tę debatę wygrał natomiast dzięki temu, że swoje stanowisko rozpowszechnił właśnie za pomocą drukowanych pamfletów rząd jest też pierwszy moment, kiedy pojawia się na karcie tytułowej pierwsze wizerunek utraty z 1 500 dziewiętnasty rok jego stanowisko docieram do coraz liczniejszej rzeszy potencjalnych odbiorców to ton do pisma napisane w języku w języku niemieckim i również stwarza wrażenie w darze to jest to są poglądy tego, który zatriumfował i tułów zarówno za pomocą słowa drukowanego, jaki obraz drukowany go lud rzeczywiście staje się coraz popularniejszy myślicielem jego poglądy zyskają zyskują coraz więcej zwolenników, ale również coś po prostu coraz popularniejszą osobom z 3, jeżeli już używamy także celebry całość zdaje się mówiąc współczesnym językiem celebrytą i co więcej mamy tego świadectwa potwierdzające to, że to jego ranga jest dostrzegana i komentowane zarówno pozytywnie negatywnie czy na początku stać się katod celebrytą, a potem rechot celebrytą można także CIN Czyż to trudno powiedzieć to jest to z najtrudniejszych pytań szczurze ustalenie, kiedy Luter przestaje wierzyć w to, że uda mu się doprowadzić do reform kościoła rzymskokatolickiego przyszli tutaj też są spektakularne momenty spalenie bulli papieskiej uchodzi za 1 z nich znowu wielkie wydarzenie znane z marca 2 1 9 wiecznego, ale doświadczony już wcześniej wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM prof. Grażyna Jurkowlaniec z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego studia informację o dziesiątej 40 po informacjach wracamy po tych prof. Grażyna Jurkowlaniec prodziekan wydziału historycznego Instytutu historii sztuki Uniwersytet warszawski jest studio myślę, że warto wrócić jeszcze na chwilkę do maszyny drukarskiej i do całej tej historii, bo no właśnie, bo jest pani o tym, że w autobusie Derek pewnie 06 07. bieg w Chinach powstaje prasa drukarska Alona się z trochę różni od tej, o której mówimy w kontekście Gutenberga czy w kontekście ne Marcina Lutra i rozpowszechnienie się jego idei w tej materii jest specjalistką jeśli chodzi o konstrukcję prasy drukarskiej tutaj chodzi w grach kilka takich bardzo szczegółowych technicznych kwestii n p. pytanie z czego jest zrobiona czcionka czy drewniana czy odlewane z metalu także tutaj oczywiście otwarte kwestie konstrukcyjne sum na pewno osobnym przedmiotem dociekań badaczy, którzy porównują ten wynalazek stosowany w już od stuleci w Chinach, a także kolejne oczka są takie zachowany tekst drukowany i talentem wynalazek Europejski rzeczywiście on my swoją specyfikę natomiast z punktu widzenia tego co jest dla historyka sztuki ciekawsze to jest zupełnie jeszcze inna prasa drukarska mianowicie ta, która służy nie do drukowania tekstów bądź drzeworytów co polega na prostym takim dość zgrabnie miesza dużej siły, żeby odbić ten tekst trup trup obraz na jakimś polskim na ich podłożu, ale prasowe, które służy do odbijania miedziorytów, która jest znacznie bardziej skomplikowana technika drukuje finał tych, bo nie będziemy wchodzić w szczegóły PRT różnicy, ale właśnie druga w kranach, który stworzył te pierwsze wizerunki Lutra tworzy je w technice miedziorytu, które wtedy stosunkowo nowa one już jest praktykowana od jakiegoś czasu, ale ona dopiero właśnie w chodzi też w takim fazy pewnych udoskonaleń i to ekran, ale przede wszystkim od Odry dron, który też chciał portretował sił trasą zachowane świadectwo wiek respondentów mówiąc to rząd bardzo się tak sobie życzył Lutra sportretować, ale nic złego nie doszło po i tutaj to tu oto rozpowszechnienie właśnie miedziorytu jako techniki znacznie subtelniej sza i umożliwiającej osiąganie znacznie bardziej wyrafinowanych efektów też umożliwiającej pewne korekty taką płytę miedzianą można delikatnie poprawiać w przeciwieństwie do Płocka drzeworyt niczego, z którego się raz coś wytnie to już trzecie nie można z powrotem dokleić Filter mówi słuchaj Łukasz no niby fajnie nauczy się kurczę nie mam takiego podbródka wielkiego no co ty Panorama się spokojnie to zaraz się tutaj po mieście czy uda się skorygować można też n p. skorygować inskrypcje może skorygować daty to jest to impuls delikatnie trzeba wytrzeć co trzeba zrobić jeszcze raz, więc to jest coś znika właśnie umożliwiającą osiągnięcie lepszych efektów artystycznych i lepsze efekty artystyczne i umożliwiające pewne ograniczone korekty, ale także uzupełnienia i tutaj n p . jeżeli mówimy o takiej ewolucji wizerunku Lutra, który początkowo jest przez planach ukazywany jako po prostu zakonnik to n p. można dołączyć pewna, że był to n p. możnego głowę otoczyć nim będą szli tym co potocznie nazwano aureolą można mu dodać głębi ducha Świętego nad głową no i wtedy już mamy wizerunek lustra po prostu jako Świętego i wiemy, że takie wizerunki już około 1 500 dwudziestego roku funkcjonowały masowo wiemy, że wysłannik papieża na nasz Sejm rzeszy formacji Natanz Sejm, który miał ostatecznie uczynić jutra banitą w 1 500 20 01 . roku pisze po drodze i zmierza przez tereny rzeszy, że po pierwsze, obserwujemy masowe rozpowszechnianie pism Lutra, a po drugie jest w pewnym momencie piszą o tym, że masowo również funkcjonują wizerunki Lutra i opisuje właśnie dość dokładne, że piszemy o zgrozo nie przedstawiają trakt Świętego z blaskiem wokół głowy zgłębić ducha Świętego i co więcej pisze, że ludzie to nie tylko kupują, ale my od dają różne formy Szczecina w kat całują te wizerunki, czyli traktuje tak jak wizerunki świętych nocą już jest znacznie poważniejszym problemem, bo walka się nie tylko na poziomie doktryny prawa na poziomie sporu z pewnymi poglądami, ale są na poziomie pozytywnego stosunku już coraz bardziej masowych rzesz wiernych i tutaj wracamy do tej kwestii obrazu, który ma większą siłę oddziaływania niż słowo pisane, zwłaszcza dla tych, którzy słowa pisanego nie są w stanie skonsumować no właśnie, bo po prostu nie potrafią czytać ani pisać, więc wtedy taki obraz jest jedynym źródłem czy jedynym tekstem kultury, które do nich dociera i wydaje się, że w czasie, gdyby nie doceniamy tego wynalazku druku narzędzie to miał wielkie znaczenie net docenił, by to pewnie działający jest to o 100 kilkadziesiąt lat wcześniej John Cleese, który kiedyś tłumaczył czym kopiował Biblie z łaciny na angielski ówczesny oczywiście ktoś go do tego swoich studentów mówi, jaką pracę domową w przepisy oraz Biblie i potem tę Wigilię rozdamy ludziom w no to jest jedyny sposób w powielania w przepisywaniu to jest w tym to praktyka powszechna w Europie od, odkąd istnieją uniwersytety w 2 czyli, odkąd istnieje potrzeba podręcznika i wtedy najpier w w Paryżu potem w innych miejscach powstają takie warsztaty, które specjalizują się właśnie w przepisach o waniu książek przede wszystkim akademickich, ale to mogą być dowolne książki to mogą mieć Biblia to mogą być modlitewniki my rzeczywiście, dopóki nie wynajdzie techniki, która umożliwi jakiś mechaniczny sposób powielania no to trzeba przypisywać ręcznie, a wynalazek druku tutaj bardzo wiele ułatwia natomiast, jeżeli możemy jeszcze wskazać na pewne ogniwo pośrednie ta legenda o ogłoszeniu to jest tak jak tak jak na początku powiedzieć o niebo i wzięła się znikąd to rzeczywiście wiemy, że różne ważne obwieszczenia różne ważne stanowiska były upubliczniane no bo jeżeli zwielokrotnienie jakiegoś tekstu wymaga zaangażowania n p. masy studentów to może prościej jest napisać to uraz, ale na jakimś dużym, acz duży wpływ szczepień do papieru czy pergaminu i przyczepić w jakimś publicznym miejscu i wtedy ta liczba odbiorców jest może jeszcze większa niż tych 20 czy nawet 100 kopię rękopisu miernych i wiem, że taka praktyka była powszechna, więc idziemy co więcej, że tezy Lutra też w ten sposób były rozpowszechniane, ale to niekoniecznie było związane są zgodne z jego pierwotnymi intencjami pyłowe wnętrz na dysputy na jedno lutego z tego co wiemy Luter tak o tym, myślał psami na początku to też jest pytanie, kiedy lud uświadomił sobie jak po 2 ważne narzędzie właściwie ma w ręku chociażby w postaci swoich poglądów i umiejętność ich rozpowszechniania, ale to ten pierwszy impuls właśnie raczej ma charakter bardziej, gdyż jak byśmy go współcześni nazwali Luter na początku zachowuje drogę służbową, czyli zwraca się najpier w do swoich bezpośrednich przełożonych i dopiero brak reakcji z ich strony zachęca go do jakiegoś szerszego rozpowszechnienia natomiast też tutaj w dużej mierze przyczynili się do tego chociażby jego studenci, którzy jak też Włosi do pewnego stopnia legenda potajemnie rozpowszechniali tezy Lutra mieli przetłumaczyć na na niemiecki, bo one były jak go jednak tekst adresowany do ludzi wykształconych do innych duchownych do uczonych akademickich było czyści spisany po łacinie i w takiej wersji też początkowo początkowo funkcjonował, ale jest też drugi sposób powielania obok tekstu w mniejszym stopniu, ale wizerunków mianowicie musimy pamiętać to o przynajmniej od Ewangelii Świętego Mateusza wiadomo, że takim sposobem powielanie wizerunku jest moneta to gdzie znajduje się jak wiemy wizerunek cesarza czy w graniu władcy, ale również medal i one są też wykonywane w skali masowej powiedzmy, więc z tą UPO w uświadomieniu sobie tego, że powszechny funkcjonowanie wizerunku jest bardzo ważnym znakiem, które w UE wiąże się z pewną erę sprawną władzą z pełną siłą oddziaływania ma takie właśnie swoje pracodawcy i pewnie nieprzypadkowo ten pierwszy najstarszy znany wizerunek jutro ma kształt wpisany w okrąg z inskrypcją w otoku, czyli właśnie przypomina medal albo monety, czyli te wizerunki, które znamy też na masową skalę już znacznie wcześniej czy mamy w pewnym sensie tworzenie grup różnych warstw komunikacji dla różnych odbiorców mamy tekst ten w broszury być może też większe dla tych, którzy potrafią czytać, ale też potrafią zmierzyć z tym tekstem potrafię, jakby wgryźć się z niego noże poziomie dyskutować między sobą i przez to propagować tę ideę mamy w końcu tych, którzy słabo czytają albo w ogóle nie czytają dla nich są te krótsze teksty albo wręcz, że rysunki rysunki, które mają właśnie oddawać pewne punkty główne tej debaty tak czy mamy kogoś, kto jest ogniskiem zapalnym tego wszystkiego, kto ma niemalże status Świętego na pewno osoby ważnej celebryty coś wyjątkowego mamy jego przeciwników niektórzy są ociężali umysłowo albo zwyczajnie głupi niepoważni i vice versa wiąże też tak zaczynają zastawiać Lutra i jego zwolenników Najman wasze różnego rodzaju druki ulotne czy też monety medale, które także inne tym na samym dole mówią to jest ktoś ważny, a tym wyżej mówią o punkty wszystkie ważne, bo na monecie możesz im zapłacić n p. za w hot doga w tym nie było szczodre, bo wtedy chyba nie było hot dogów wynalazek parówek jest po późniejszym tak to jest to można tak to nazwać goście zapominamy o 1 bardzo ważnym medium mianowicie i do tych, którzy potrafią czytać i zmierzyć się z tekstem jakże trudnym i do tych, którzy nie potrafią czytać adresowanych również słowo mówione, które w dużej mierze to znowu jest to związane z ważnych ważnymi takimi poglądami głoszonymi w tej sztuce przez Lutra w sprawie, który ma to czasami pierwszorzędne znaczenie właśnie te pierwsze broszury rozpowszechniające poglądy Lutra to są broszury zawierające spis jego wystąpień brodaci to słowo mówione było pierwsze czy to trochę taki ówczesny ówczesne radio TOK FM czy zaniosła się w TOK FM to się chodziły na wystąpienie innych im tak tylko właśnie nie każdy mógł pójść na wystąpienie na skok na debatę akademicką jednak nie mieli wstępu wszyscy albo też w Adorno rosły przez właśnie tutaj znalazł to jest motto, kto to jest rozpowszechnienie się środków masowego przekazu, której rzeczywiście broszura jest środkiem masowego przekazu natomiast ona jest w Tour des ja myślę, że jeśli używamy tego porównania do takiego audycji tej, którą ciężko w tej chwili, w których też uczestniczymy słuchacze mogą słuchać także później tak to da, czyli to jest raczej to na utrwalenie czegoś co było ulotne, ale no, ale jednak miał pierwszeństwo inny natomiast pytanie jest czy to wtórne użycie słowa mówionego ćwiczy obraz jest objaśnia Anny to jest pytanie, który dotyczy czasu znacznie wcześniejszy niż reformacja tez pytanie, które dotyczy w ogóle używanie obrazów w różnego rodzaju celach dydaktycznych właśnie w celu objaśnia niań tekstu pisma Świętego czy jakiś ważny punkt doktryny i tutaj znowu potoczne wyobrażenie jest taki, że oczywiście, zwłaszcza w kontekście obecny w ikonografii chrześcijańskiej obraz z taką funkcję może braku pierwszorzędną pełni im bardziej zajmujemy się takimi kwestiami własną zawodową, tym bardziej zaczynamy w to powątpiewać, by przynajmniej na poziomie tego jak dalece jak często tę funkcję dydaktyczną pełnił tutaj taką postacią, która w tym kontekście jest zwykle wymieniana jest postać papieża z przełomu 06 07 . wieku papieża Grzegorza wielkiego, który jest autorem takiego słynnego zdania o tym, że z, a obraz się z tym dla nieumiejących czytać czym my, że tak to tym co do Niemiec czy, po czym gitara czy księga dla umiejących czytać przy czym co do Łagiewnik, bo papież nie miał dobrego ubioru są po PSL własna wysokość aż się świątobliwego no za długi zadłużenie się jakieś fajne motto z tego zrobić, by może zielony on z tego nie myślą o brzmienie niemych od reguły, jaką mamy doświadczoną od dziś pisał do swojego kolegi biskupom Marsylii, który kolor niszczył wizerunki i właśnie chciał go przekonać do tego, jaki pożytek jest związany z obrazami, ale zdaniem wspomnianego przed chwilą Ondrasek Liszta bat, czyli 1 z wielkich reformatorów, ale właśnie gadającego się z Lutrem pod względem tego 3 obrazy powinny być tolerowane w kościołach czy nie właśnie to zdanie może zawiłe jest 1 z koronnych dowodów na to, że papieże od początku prowadzili na manowce to znaczy od początku wskazywali obraz jako ekwiwalent pisma co zdaniem kryształy z grubym nieporozumieniem, ponieważ to pismo przez słowo jest absolutnie czymś nadrzędnym nad wizerunkiem bardzo pani dziękuję pani prof. prof. Grażyna Jurkowlaniec z Instytutu historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, bo państwo moim gościem informacji już za kilka minut o godzinie jedenastej, a po informacjach wracamy do programu off Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NULL
Array