REKLAMA

Kobieca solidarność, historia, opór. Martyna Bunda o swojej książce "Nieczułość"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-10-27 22:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
39:08 min.
Udostępnij:

- To książka o ofiarach, które nie weszły w rolę ofiar. A to łatwa rola. My, jako społeczeństwo, też lubimy tę rolę przyjmować - mówiła Martyna Bunda w rozmowie z Hanną Zielińską.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
mamy magazyn kobiecy eter przy mikrofonie Hanna Zielińska, a z nami wstęp jest Martyna Bunda dobry wieczór wieczór reportażystka szefowa działu krajowego tygodnika polityka autorka powieści mnie czułość no i tutaj drodzy państwo mamy właśnie tę niespodziankę, która jest cennym punktem wyjścia do naszej rozmowy Martyna Bunda występuje dziś w naszym programie jako debiutantka jako powieściopisarka jako pisarka przyznam, że często w przypadku autorek w szczególności Rozwiń » motorów to rzadziej w i kiedy mają 1 tytuł zjadą się 1 książkę na koncertową tak się czasami kryguje no proszę mnie nie przedstawiać jako pisarka może tytułów będzie więcej, ale w przypadku reportażystka, która ma taki kawał doświadczenia wpisaniu właśnie co prawda głównie reportaży to tutaj już chyba by oficjalnie możemy dodawać do pani wizytówki pisarka i właśnie zastanawia się w 2 letni Harry Potter to reportażystka jest uprawniona w rundzie jesiennej po udarze zaczęłam przestałam zajmować się uda nam o 5 5 6 lat temu jak zacząć kierować działem krajowym w polityce i tych trybów nie była już pani redaktor Konrad przestała mieć w Polsce przestano serwować widzieć rozmawiać obcować może nie, ale przestałam uprawiać ten zawód miejsce reportażystą kiedyś była mina chyba wolę słowo reporterka Christiane nie wzięli spokojniejsze, choć ono też w różnych kontekstach różnych zupełnie inne rzeczy oznacza, iż ta książka z pewnością z tego doświadczenia wyniosła, więc w tym sensie ciągle jestem reporterzy komando reporterką, że to jak się na żywo przez te 2 0 lat zawodowo to znaczy jak się jeździłam po Polsce nasłuchałam ludzi niespotykany odwiedzałam domów na oglądałam domów inna nasłuchałam różnych pobocznych historii, które nie były związane z głównym tematem naszej naszego spotkania albo często były, ale nie trafiły do reportażu, bo były bardzo boczne to mi się złożyło na taką decyzję, by docenić co mi bardzo pomogło w pisaniu, bo to jest fikcja to co tutaj państwu chciałabym pokazać natomiast ogromnie dużo detali drobiazgów scen pomysły na scenę w pomysł na scenę to są rzeczy, które ja jestem widziałam jak w jak sobie rodzina kiedy, kiedy są bliskie dopada szaleństwo taki sądu ogromnie dużo drobnych rzeczy, ale rzeczywiście to doświadczenie w idea nie jest jeszcze z niego zbudowana, a z tego szczebla jest zbudowana jest budowana ta książka i no i do tego jeszcze krewnym pani jako autorka czerpie tutaj z własnego doświadczenia biograficznego byłoby przynajmniej kontekst geograficzny książki łączy się chowani byli ważą się okolice karty nie jest jego okoliczności uszkodzenia ciała wyrażoną tak tak bolesna, ale w Izraelu powinnością jest książka, która była trochę hołdem dla różnych kobiet, które w życiu spotkałam, choć nie tylko ja państwu z morza zejdziemy nad Hernani po poważniejsze poziom i to już możesz mnie w książce w Polsce niema po dwudziesty drugim 8 umówmy się, że możemy bardzo sobie cenię n p. książka Andrzej Dera poprzecznie na ewolucję energii przez różne wątki o tym jak w tym 3 duże czule spojrzała na to wnoszą niemożność przyznania się do winy wobec naszych starszych braci Żydów w zupełnie inaczej, bo rzeczywiście dotarło do mnie, że mając tak tak potwornej tak duży bagaż na plecach in od musimy sami to przerobić przetrawić i przeto traumy jakoś się przeżyć, żeby móc w swoją własną wrażliwość społeczną zeznań i zachęcenie go nie martwić w społecznym społecznym doradcą społecznym poziomie mijamy mechanizmy, kto wie doskonale znam z mocy domowej, której pisałam 1000 × spotkałam wiele takich kobiet byłam nawet swego czasu w takim żyli oceniającym lista wychodzenia z przemocą to jest taki taki prosty mechanizm w UE roli ofiary znaczy być ofiarą i wejherowian to są zupełnie inny żart trafiają się obiekty niczego się do świadczeń te straszne przekraczające możliwości uniesienia i pojmowania często mu teraz wiatr jacht albo też można być oczywiście wiele różnych innych sensem, a wejść wolą ofiarę w nocy znaleźć w tym logiki zadowoleni jakiś bezpieczeństwo też jakiś ruch jakoś pochlebnych społeczna jakość, jakie decyzje KE jak być ocenianym społecznie trochę się może mógł poświęcić ten dziś urządza się w tej roli tak to jak ma wynik cieszymy, bo już nie bardzo zabrali śmieszną stronę, gdy jest książka inna bardzo mi zależało, żeby napisać książkę o ofiarach, które nie weszły w le on odwiedzić naszą wspólną historię i w tym sensie jest to książka z całą pewnością biograficzna, ale mam namyśli bardzo wiele biografii, która w życiu poznałem moją własną oczywiście też do tego od tego nie uciekniemy, choć nie miałam takich ciotek teraz nie mam w tej chwili o wolną SO toto to chciałam opowiedzieć naszą historię w ten sposób, żeby to była historia jednak kto jednak zostawić takie poczucie siły i poczucie że, gdy w pokazie to inną drogę i wchodzenia w rolę ofiary społecznie moim zdaniem jest po prostu katastrofą, która się właśnie przydarza to powiedzmy aby, wprowadzając usilne słuchaczy, by w treści książki, chociaż oczywiście nie mam bardzo uważać trzeba w tym temacie nie zdradzić za dużo, ale chyba możemy powiedzieć, że chętnych, że tutaj bohaterkami są kobiety przede wszystkim przede wszystkim 4 kobiety rozdziela matka i 3 córki w kolejności Gortat runda Imelda jest gdzieś jeszcze w tle babka Otylia no i teraz jeśli oczkiem w perspektywie tak im dni jeśli chodzi o to by jaka jest książka, aby z, której szuflady gatunkowo pochodzi oczywiście, że wszyscy chcą powiedzieć prawdę czy później wracam jak to się pojawia, że n p . jest to nawet kobiecość saga rodzinna, ale ciekawą rzecz, że znalazłam w recenzji 1 z pani Czytelniczek pani Beata Zgierska pisze, że książka Martyny bundy nie wpisuje się w nurt boja, czego feminizmu i to jest podana jako zaleta tej książki w interesie wpisują się na dno cóż może ona, iż w aut co jest tak to jest to pojęcie wojującego feminizmu jako jako czegoś demonicznego z drugiej strony wielu recenzentów zarzeka się wreszcie uporać koniecznie wpisujcie książki Martyny bundy gminy w literaturę kobiecą od tego mamy właśnie gdzieś coś pomiędzy literaturą czy tak, ale ta literatura kobieca jednak obciążona pewnymi warunkami co to pojęcie literatury kobiecej i że żąda się tego uniknąć, choć całą pewnością jest tylko w książkach kobietach i kobiecej wrażliwości jest to tam w domu moja kobieca wrażliwość w tworzeniu tej książki była bardzo istotna i wiele scen, które już wiele razy były w literaturze jest taka n p. stolarz świniobicia i ja myślę, że będą właśnie tak tak kobieca wrażliwość powoduje, że ta scena jest taka inaczej sprawa prowadzona bezcenny zbiór baśni jakaś nieprawdopodobna tu o podtrzymywanie zaleje świni, która właśnie schodzi z tego świata, które jednocześnie, by dostała wyrok z książką o twardych kobietach, które stać na czułość w różnych bardzo istotny moment dla mnie ta scena była tym symboliczną, bo ona jest o tym, że jeśli się, że musimy się dotąd zwieść w latach powojennych dobrze dziś nieodmiennie nie będziemy udawać, że tam żyją źli wegetarianin z tym żandarmów będzie się biło zwierzęta natomiast ta książka jest o kobietach, które w różnych kluczowych momentach potrafiły wziąć taką ludzką odpowiedzialność związaną z empatią z wrażliwością nie każda szkoła tym momencie to jest też uważam za, ale takich kobiecych łańcuchach to jest taka szczególna cecha kobiecości rozumianej jako zjawisko społeczne, że wszyscy jesteśmy ułomne wszyscy jesteśmy ułomni, ale teraz mówimy o kobietach wszystko jesteśmy ułomne mamy wanny można przy Banacha aktywów w 2 w wielu miejscach traumy też powodu ją, że ludzie nie są w stanie pewnych rzeczy unieść się teraz trochę zdradzę, ale chyba z kim w bardzo ryzykuje 1 z tych kobiet nie jest w stanie n p. wychować swojego dziecka i to jest łańcuchem do pokazuje w tej książce, dlaczego tak się dzieje on nie jest, ale inne kobiety jest w stanie wychować dziecko, gdy są w takie takie filary, w których inni idą w taki łańcuch grzejnik na realia nadała i ponieważ jednak dało to tu wszystko toczy się dalej ku dobremu i tak dla mnie to jest książka o leczeniu się stało chciałabym, żeby można było tak czytana wszystkie państwa przepraszam żona jest przede mną dość taka przecież Kai brutalna, ale potem to się rozrzedza, bo ja też taką książkę skonstruowała znaczona na początku jest o traumach, a potem uważnie porówna się w dosłownym taką śmierć się zatrzyma falę, przynosząc śmieci to zakład tak to w detalach to miejsce umoczony jest trauma wojennych, którym wszyscy mamy w naszym rodzinnym i nawet jeśli nam o nich nie mówiono to może nawet tym gorzej bowiem, że coś było wiemy, że to było straszne wiem, że to miało ogromne konsekwencje to jedno z tych konsekwencji tam opowieść opisuje przebiega po tych to też jest to jako przebiega to też jest taki zerwany łańcuch, który został zerwany z powodu banalnej rzeczy, które były nie do uniesienia dla kobiet w UE w pojedynczej nie do uniesienia, ale razem jednak one po dźwigają ci karę to z takim powodzeniem w takiej realny termin humanitarne bardzo ceni się w niej bardzo lubię to jesteś po to, zdradzę państwu, ale jak chce też nie miał ma teraz trochę wam naprawdę dla służby one też, kto został zrealizowany wiązały leży im to moje ciotki wymyślone polecam PRL Gertruda i da ne to rozumiem, że ani pani mówi czy to jest zamierzone taki zabieg, żeby to właśnie były Kaszuby, żeby tę polskość prezentowaną się powiedzmy z tej strony mniejszościowej, żeby ta nie była Kasię Małgosię Marysia była konieczność ZIT imiona są one nie są w pełni miana kaszubskiego, ale po kaszubsku brzmią tu woda jest klasycznym brzmieniem w tamtym pokoleniu występującym na Kopciuszka na Kaszubach pozostałym Jarosława skądinąd 1 z kobietą o imieniu Gaga tak kiedyś w życiu miałam przyjemność znać, gdy to co się dzieje na Kaszubach jest konieczność i to ten toi toi toi z autobiograficznym rzeczywiście moje babki ciotki też zostały doświadczone domami w taki dziwny moment w życiu człowiek wiele myślę, że wiele osób ma to oświadczenie, że myśmy rośnie w takim pokoju poczuciu, że to wszystko były jakieś takie właśnie takim nigdy tak nagle gdzieś pewnie blisko 4 0 urodzin nic się pewnie wiąże z jakimiś dojrzał w dół coraz dojrzalszym kod konfrontowanie się ze światem z własnym życiem pokazywała okazywało, że te mity jednak nie są takie mityczne, że te są to to te historie dotyczą ciał osób, które myśmy znali, które są nam bliskie jak czegoś takiego doświadczyłam i to był początek pisania tej książki taka, jakiej nigdy więcej takich wnętrz epizod takiego fizycznego poczuć działanie swojego bólu nie chciałem iść przez Azerbejdżan dopalacz jakiś jakąś egzaltację, ale to jest tego typu doświadczenie oczywiście, ale nie tylko stale, bo to wszyscy byśmy szaleli natomiast na myśli i ja wiem od osób wielu kobiet, że to to to nie jest odosobniony przypadek, że wiele kobiet jakoś tak zareagował i dla tego co się dzieje na Kaszubach, dlatego że znała tamte kobiety moja rodzina była z różnych części Polski i twardo poskładana i ma to po to, też bardzo polskie tak oczywiście pamiętam dość herbacianego itp tekst, w którym wstrząsną zresztą w Gazecie wyborczej każdy marzy o tym, że nie ma 1 historii Polski, że to nasza historia jest poskładana z przeróżnych rzeczy u mnie na Kaszubach, że tak powiem, jakie śpiewało pięknej rzece Wisły w Wiśle to było takie Peru Ekwador czy innych realiach wbrew temu były inne rzeczy, ale może 2 0 Góra one akurat rzeka Wisła do wsi odległa do zawartości taka właśnie mityczny pan te historie są przeplatane historia Kaszuby szczególna też była ta przemarsz wojsk radzieckich rannych inaczej wygląda niż w innych częściach Polski w wielu miejscach w Polsce udało się nieco niektórym może niewiele, ale jednak niektórym rodzinom gdzieś przesiedzieć w domu na wsi w dowolnych nietrudno tylko trochę nudno na pewno dotknęła, ale tylko w 2 lata tego się nie udało się liczba z Italią są wielokrotnie tej brutalnej twarzy historyk też pani nie unika, bo tutaj można powiedzieć, że 1 z osi fabularnej jest taki moty w, który mnie już od jakiegoś czasu pogłębiamy wszyscy razem kobieta wielka historia, w której życia osiedle stałe mamy faktycznie wkroczenie do Kaszubskiej wsi armii czerwonej, ale i inne mamy też powojenną nędzę dialogu analizuje stalinizm nie kursuje tylko 1 epizod oczywiście kosztem migawkę sumieniach my mamy później rzeczywiście Stanin jego wszystkie te wątki łącznie z aferą mięsną, kto ginie w nie opisuje wprost, ale my też mamy taki przecież taką historię ludzi skazanych na śmierć, ponieważ w kraju brakowało mięsa coś co nam się wydaje mi tak dzisiaj gotowy science-fiction brzmi szczególnie dla młodych ludzi, którzy nawet klimatu PRL nie pamiętają, chociaż tutaj jest wyraźnie finansowany ten późniejszy PRL to jednak zupełnie co innego niż te czasy tuż powojenne lata pięćdziesiąte stalinizm właśnie to jednak remis też taki rzeczywiście dość istotny wątek związany z tym stalinizmem już nie chciałem, by w naturze opowiadać co jest zatrzymajmy się na chwilę przy innym bardziej ogólnym wątku czy pani książka może być potraktowana różni również jako rzecz ma przyjechać, bo to, że kobiety są bohaterkami to jest jedno, ale tworzy tam jednak mężczyźni czy mężowie czy ojcowie czy stanowić kochankowie w właściwie przewijają się przez los życie tych kobiet trochę jak bohaterowie drugoplanowi oni nie są niezbędni do tego wszystkiego co te kobiety osiągnęły to jest inna rzecz, bo można, by sobie wyobrazić, że sytuację gminy czy partnerstwo między nimi jest oparty na zasadzie równorzędności, ale opisywani tylko kobiety, ale nie tylko paniom pisze kobieta, ale właściwie przedstawia te kobiety jako w jakim sensie osamotnione ze zmaganiem się z tym światem, który mężczyzna nim zgotowali nam jestem przekonana, że niejeden czytelnik potraktuje tę książkę jego książka ma Daniel Tanżyna i dobrze, bo bardzo proszę nie będę się z Wilna tego dryblować, a 3 oczywiście do uzupełnienia to mi chodziło jeśli to będzie jeszcze taki będzie czytanie tak będzie czytanie czytającego ja mam trochę inna inny pogląd to znaczy tych mężczyzn jednak zabierała historia to jest także ani ani oni są niezbędni, ponieważ nikt, by ludzie niezbędni są ludzie tacy ludzie jacy są dostępni tak samo wcześniej to wspaniale jak w nich historia zabierano to ich zabiera, a ludzie jacyś wokół tych kobiet dalej byli, więc to jest bardziej o tym nie ma też taką z ducha poboczną refleksję, ale dalej niż ma jechać się film, choć rzeczywiście te kobiety są silne w Lotosie może tak kojarzyć, ale jednak to pokłosie dygresje państwu opowiedzieć się i są fantastyczne reportaże Andrzeja Mularczyka wybitnego reportażysty, który naprawdę nikt pisała miłości taka książka miłości polskie bardzo państwu polecam to jest niebywała literatura, choć podaż w zupełności reportaż czysty reportaż i jak czytam tego Mularczyka to my tam mu wstyd zawsze mnie do 9 i opowieści dotyczące tego pokolenia przedwojennego wojennego są opowieści o takich aut tak tak ci ludzie mają na bardzo mało ściętym tyłem my jesteśmy zupełnie innym momencie ludzkości znaczy uważamy, że ta miłość nam się należy, iż on też powinien on tutaj powinien przyjechać powinien zrobić to ona powinna zrobić tam też tacy jesteśmy wszyscy to bardzo Zaplątani jak czytam reportaże z tamtego czasu i w tych raportach, że odnajduje stosunek ludzi z tamtego czasu do miłości do widzenia coś zdumiewającego oni biorą to życie dania i tyle ile daniny jest i co więcej CCC ciekawe lepiej wychodzą niż my w pewnym sensie Nowak, bo my dzisiaj jesteśmy przytłoczeni poczucie sprawczości dość wydajną sieć wszystko od nas zależy nam daje im bardziej sobie wypracujemy tym więcej mamy tymczasem wielka historia potrafi wywołać poczucie winy strony bezwładu, a drugi tak jak pani mówi biorę to co jest to kobiety nie mają na szczyt nie jest prawda żona nie mają związku w bardzo się z mężczyznami to państwo przeczytać książkę to na pewno dostrzeże cie siła tych związków i to nawet jeśli te związki są nieudane, acz mężczyźni w jakim sensie zdradzają, choć to nie jest nie jest takie oczywiste, bo to raczej stojak powoduje, że oni są, gdzie indziej niż zdanie tych kobiet powinni być to ciągle bardzo to dużo dobrego tak to moje bohaterki są w stanie brać tych relacji innych, więc tym sensie nie jest książka ma przyjechać a w jakim sensie jest ona w zmierzenie się z różnymi stereotypami dotyczącymi ról płciowych oczywiście głównie chodzi o kobiety, bo nawet jeśli nie jest książką matriarchat ci w tym sensie, który pan teraz tłumaczyła to powiedzmy, że materia silnik euro euro za lata można uznać natrafili na test nieślubna córka nieślubnej córki co w tamtych czasach było obciążeniem samym w sobie ma oczywiście było ciało kobiety z życia społecznego takie piętnował no tak to były takie czasy w ana ile tutaj ta tytułowa nić czułości gra z tym co pani powiedziała o empatii, bo na początku naszej rozmowy w działaniu relacjach między tymi kobietami o tym, jaką na siebie radziły, a w nocie autorskiej podaje pani taką metaforę lodu, że w pewnych sytuacjach w życiu człowiek zamraża siebie sam czy swoje emocje czy odczucia po to, żeby w ogóle przeżyć, ale potem musi się odmrozić, więc ja oczywiście teraz mogę mówić bardzo dużo, ponieważ dużo się tym zajmował w tym mają bardziej podlaskim życiu z, ale nie dość tytułowa też dla mnie raczej nie czułość świata nie grozi zdały niejako za broń kobieca przeciwko obu jest lojalność Aten dodały do TP ich nie było to jest raczej taki chłód natomiast to właśnie okazuje się, że po pierwsze to nie jest prawda w krytycznych momentach to jednak czułość po drugie, akurat człowiek jest ogromnie był wielką potrzebą kobiecą zemsty za jakiś przewrotny, że kobiety bronią się przed światem baśni chłodem czułością byliśmy przed tłumami to są te są to są mechanizmy prąd nawet nawet w czysto fizycznie są takie badania, które okazuje się ciekawe, że ludzie, którzy po po lekturze mniej tym doznaje traumy wczesnym wieku w dzieciństwie to na stałe później mają obniżoną temperaturę ciała wystarczy ciekawostka po naszych wewnętrznych nie wziął się znikąd miesza się znikąd, więc tak to jest umowami, a jednocześnie był cały proces wychodzenia z domu jest właśnie taki, że jeśli tamtą traumę nazwiemy takim symbolicznym lodem to potem są bardzo dokładnie opisane przez psychologii etapy wychodzenia niż ta wiosna jest rozstał Wipler wiem, że 5 5 pierwsze koło trwają lokale potentata całe życie, więc to rzeczywiście rzeczywiście po po tym, lodzie, że nie musi być lekkie odmrożenia, żebym była lekka jakiż to lekkie wahnięcie to może przyjść lato, czyli po prostu życie daje, ale koniecznością jak mniemam wyrzeczenia stał myślenie, że jeśli są niczym nie pogodzi się człowiek ze stratą nie nauczy się akceptować strat i jak gdyby nie przejdzie do porządku dziennego nad tym, że strata jest częścią życia także śmierć jest częścią życia, gdzie nie ma sensu bez śmieci to jest niezła jest większe zdumienie życiowych, ale nic tak nie do klienta od ludzi, z którymi rozmawiałam nic tak nic tak nie szczepię przeciwko poczuciu bezsensu życia jak perspektywa śmierci inni dotknięcie śmierci w no tutaj kobiety dotykają tej śmierci w znacznej części mogło tak, niżby chciały niż same mogły wybrać się unieść jakoś się udaje to nocą Seal Team wzajemnym w tym kręgu najbliższych okazywanie emocji czy czułością właśnie graniczącą z nim czułością, bo to wcale nie takie oczywiste jak być mogłoby się wydawać się jednak podsta w naszej rozmowy, że to jest matka i siostry, które się, tuląc kochają wspierają tak bardzo są nieco bardziej zaawansowanych dla nich to jest coś więcej ja jestem kaszubską i Kaszubi mają taki szczególny jest to też jest moje doświadczenie życiowe bardzo dużo jeździłam po Polsce i ludzie wtedy w bark uwielbia jeździć do Tarnowa potem ludzie byli nieprawdopodobnie serdeczni zapraszali mnie na dochód na herbatę do domu dawali mi obietnicy byli nieprawdopodobnie opiekuńczy i różne części Polski mają różną swoją specyfikę Kaszub są chłodne chłodne zdystansowane nieufne poprawnie wynika z wielu rzeczy m. in . z tego, że tak strasznie wieje jak pojedziecie państwo na Kaszuby i pochodzić sobie 2 tygodnie w tym większe przecinającym GM Toszek określić ich do otwartości to może tak trochę mniej to moja bohaterka są Kaszub Kamil Stoch nie było też jest związana z tym kim one są AJA właśnie i to jest taki poznała mnie stamtąd jestem tam wyrosłem w taki ogród też wżyciu kiedyś miałam w taki ogród jak tutaj w tym pierwszym na wsi, by ceglanym domu frank i Krzysztof Varga po lekturze pani książki napisał tak debiut Martyny bundy jest zaskakujący nie tylko, dlatego że jest tak dojrzały przemyślany precyzyjny, ale z tego powodu, że zmusza do pytania, gdzie autorka była wcześniej czemu dopiero teraz daje nam to opowieść z jakiej przyczyny tak długo się przed nami skrywała i chciał się zatrzymać na chwilę przy tym wątku i pogłębić się ten moty w, który pani wspomniała, że ta książka w jakimś sensie splata się z pani dojrzałością osobistą rozwojem osobistym gdzieś ten mecz Włochom moim doświadczeniem z pewnością, ale czy pani nosiła was zrobić sobie tę książkę nie ileś lat, zanim ona się nie kryło tę książkę nie mniej nie da się Kamil Gęśla to ona rzeczywiście tak mi trochę wybuchła w momencie jakiegoś ruchu nie chciałabym tutaj epatować szczegół Czyżby nie było wędliny bez życiowego mówi docencie psychologiczne to znaczy każdy z nas przechodzi taki moment zatrzymania i zastanowienie się właściwie, jaki sens jego życia w tym sensie rzeczywiście nasze gdzieś tam zaczęła jak też zwróciłam się do ucha do przeszłości do tych moich babek natomiast literatura to jest coś mi bardzo bliskiego i wieje z całą pewnością jeszcze jakąś książkę w życiu napisze to, że tego wcześniej nie robiłam to wynika to Krzysztof Varga zagrożone jest jak Wajda Krzysztof wojewody dziękuję za to recenzję hondy i w taką poniósł oraz, że to, dlatego że muszą się oni zajmować pracą reporterską, a potem doktorską żadna z nich nie daje czas na poświęcenie się pisaniu prozy no i rzeczywiście Krzysztof Varga czeka na kolejne, w których gdyż ona śpiewa pani warsztat państwo zdradzone nie wiem czy powinnam aż tak Holiday tam banki, ale im się wtedy zdarzyła wżyciu napisać jakąś książkę pod cięcie kosztów, by to było w czasie, kiedy Dorota Masłowska napisała swoją książkę przeczytałam książkę Doroty Masłowskiej zdjęcia już to wszystko nie ma sensu i LG, a początek lat dwutysięcznych menu i tak rzeczywiście nie miała sensu co z tą książką w całości przepadł w Wiśle w nogach z innych komputerów nie ona nawet już nie leży ten nie ma powodu do nich w ramach, ale chciałam tylko powiedzieć, że to już nie było tylko Anna nie miała okoliczności, żeby wejść, bo jak się pisze reportaż to się nie pisze literaturę to się nie da pogodzić taki to zresztą też na to Krzysztof Varga zwraca uwagę, ale jednocześnie bardzo się cieszyć z pani warsztatu reporterskiego, bo w tym upatruje tego właśnie dojrzałego stylu czy okiełznania, aby języka czy tego, że ta narracja jest taka zdystansowana i zresztą nie tylko on, bo w wielu recenzjach opisach notatkach blogerów na temat tej książki czytam o łatwości w jeszcze w tej narracji przez to, że ten styl reporterski sami niewiele dialogów są opisy Alone też nie są oparte na metafora tylko raczej to są takie realistyczne opisy tak właśnie, jakby być może opisał to reporter z pewnością nie nie umiem uciec od tak jak nie słyszeli jak czuje ten tekst no na szczęście nigdy nie była metaforą jest komu, ale podaż, tym bardziej ten nie sprzyja to też jest bardzo zdyscyplinowany tam każdy zdanie musi nieść jakąś treść z całą pewnością jest to kwestia warsztatu ma świetnie im ktoś komu pani poleca tę książkę, by nie chciałabym, żeby ona została gdzieś można zaszufladkować dla firm są pewne osoby, którym pani dedykuje się pewna, którym pani poleca, ale akurat wąsiska, choć w tej chwili pewnie nie mają tej książki przed oczami albo nie wszyscy pytam o to, żeby w, jakim sensie zapobiec zaszufladkowania tej książki jednak jako literatury kobiecej i że na to nie gniewam proszę was natomiast właśnie paradoksalnie ja chciałabym przed przytoczę państwu taką recenzję bardzo mi bliską, którą nut dostaną od 1 z mężczyzn, którzy przyjmowali tę książkę i on powiedział, że nie zdawał sobie sprawę, że świat kobiet jest taki bogaty takiej złożony i ZUK nie zaglądał tam wcześniej może także wypełnionym czerwoną znudziły i zupełnie inny nie miał problemów czy tanimi tort, by to świadkowie okazał się dla niego ciekawe to z pewnością jest ciężko kobiecym świecie z przyjemnością, choć inni bessy w świadomości, że to może być w tym w iluś tam docenta ryzykowne, ale chcą pewno pewnością jest przyjemnością polecam ją również mężczyznom każe kobietom no to jest oczywiste stan ana ile by świat kobiecy, który pani pisała w książce nie czułości jest światem uniwersalnym analizom niscy przede wszystkim, a może wyłącznie Polski najlepszym kontekst społeczny wczorajsza jest wielodniowe zwany kontekst społeczny o polityczny jest absolutnie Polski historia jest Polska trauma ten taki potworny Banaszek ma to my mamy to jednak inne europejskie narody aż tak bardzo nie są tym obarczona my jesteśmy po prostu bardziej natomiast to to kwota ta druga warstwa, która jest poświęcona książka, czyli to kobieca więź to jest bardzo uniwersalnego wydaje mi się, że to jej w Afryce Azji inwazji, a więc na pewno bowiem i w Ameryce Południowej i gdziekolwiek na świecie ja myślę, że da się da znaleźć pewne rzeczy, które się okażą bliskie też ludziom z innych kultur, choć oczywiście inni kielczanie będą chcieli brnąć przez Petrolot i opisuję, bo to jest 1 książka napisana to dla siebie trochę dla moich córek, choć jeszcze są za mała dla przyjaciółek ciotek babek i dla nas z pewnością uniwersalne są te wątki dotyczące tych konstelacji rodzinnych to, że akurat najstarsza córka jest to najbardziej odpowiedzialną czy przywiązaną do tego modelu, w którym została wychowana w samorządach dojdzie to jest model psychologiczny tak, żeby średnia córka jest nieco bardzo by nieco bardziej powiedzmy osobom z reguły najstarsze dziecko takie najbardziej odpowiedzialnej najbardziej podaż podąża mający, aby krokiem rodziców czy rodzice no i ich dostępność jest w fundament wydaje się dość przewrotne, bo one proceder karne rywali bardzo bym tak kijem klasycznej Retman, a co to znaczy klasycznej klasyczna docelowej to znaczy, że czyszczona Torpedo wydała książkę, ale jest w związku będąc z taką najbardziej zbuntowaną niezależną osobą o finalnie jest w związku, w którym jest z osobą bardzo zależną to nie jest dla nich dobre i ten związek też pani najlepsza nie chciałabym to zostawiam opowiadanie fabuły, by zatrzymajmy się teraz przy kontekście był historycznym bo o ile opisywanie wydarzeń, które mają miejsce w czasie drugiej wojny światowej lub tuż po mam wrażenie, że nie jest w jakiś sposób wyzwaniem dla pisarza o, tyle że my wszyscy czujemy, że to były złe czasy i tutaj, by nie ma żadnych wątpliwości w jaki sposób należy dopisać o tyle PRL jest już oceniany bardzo różnie i mogą być silnym różnego rodzaju oczekiwania, by od tego w jaki sposób ta epoka się w opisie to można oczywiście z tym, że jeszcze pamiętamy tę epokę, a wojnę i inne wojny pamiętamy coraz mniej lub wcale lub tylko mamy ją z opowieści, a do tego wolne jednak była czarno-biała w jakimś sensie przez szkło złom i zaatakowało natomiast w przypadku po Realu, a pani tutaj fabuła książki do lat siedemdziesiątych chyba dokona do końca lat się zająć nawet tak dziś zaczyna Bojar tak są takie przejścia w no, więc pytanie czy tutaj, by podjęła pani jako świadomą decyzję jak tu przedstawić to tło społeczno-historyczne czy to po prostu jakoś plotkuje się same ustalą między tymi zastanawiała i w ogóle nie poświęcam temu uwagi wśród bliskich przyjaciół mam też ludzi znających się historii, którzy książkę przeczytasz w listach SLD czy to się mniej jego źródła historyczne się odbyła stałego klienta, tak więc nie mogę na tym się nie zastanawiałam znaczyć oczywiście to tło dobrze pamięta ducha nie pamiętam mądrych książek na półce mam taką przedziwną książkę, którą kiedyś kupiłam zupełnie innych powodów tej skali kas stąd przez naszego redakcyjnego kolegę, którego pozdrawiam prof. Władyka napisane Monika dzień po dniu w darze w PRL -u, więc są bardzo przydatne się okazało, ale to nie jest istotne w tej książce Tadeusz był w obronie, a policja grzane wino polityka na ile się ona jest o tyle istotne, że ona gra w tej historii, ale to wszystko z perspektywy domów dziewiczej Górze jest w politykę tak kochali światopoglądowa to znaczy w nowych i są kobiety, które są osadzone w pewnym systemie one sobie kusi radzą i wydaje się, że tutaj w tej książce on nie za bardzo roztrząsać mają szerszy kontekst tego co się dzieje jest jeśli mówimy o tym, że 1 z bohaterek jestem osobą ogromnie wierząca zresztą w matkę boską jak to zwykle jest w tym pokoleniu kobiet matka Boska jestem figurą taką bardzo się typową nie tylko religijną, więc mamy i taką postać postać, która w oznajmia, że pandy w Bochni kluczyki niższy od pójdzie do kościoła, więc tak tylko jak strażak to do tej akurat taka typowa cecha rodzinę żonę ta rodzina pod tym względem jest taka jak wszystkie polskie rodziny liczbowo może tą kwestią i o tym, też wspomina 1 recenzja żar z recenzji, gdzie czytamy także tam, gdzie inni, by się załamali Rozalia i córki prą do przodu to, że akurat nie ma związku z polityką, ale ta rodzina pod tym względem no rzeczywiście wydaje się mieć bardzo mocno ten wewnętrzny napęd man być może to się wydaje mi bardzo kaszubskie rzeczywiście nasi Kaszubi mają takie usposobienie i wiele o sekretnym nawyki w tym dążeniu pod wiatr, ale czy to jest także pani w jaki sposób założyła sobie misję czy pokazanie takich historii, która właśnie nie byłaby wyłącznie obciążająca ze względu na ciężar traumę, żeby pokazać się silne kobiety, które potrafią w ten sposób zbierali bardzo mi zależało, żeby pokazać kobiety, które nie weszły w role ofiar odeszło już na początku minąć żal traumy Ależ tato tato trochę tak jest z książkami żony już potem same prowadzą i naprowadziła mnie ta historia przez jakiś, czas więc starałam się te czasy tak namalować, żeby one się mniej więcej trzymały rzeczywistości nie mogłam ich sieć wyobraźni, bo to są czasy rzeczywiste, więc trzeba tam było mniej więcej pilnować detali szczegółów, ale tutaj nie miałam żadnych koncepcji to raczej mówimy tylko o tym pierwszym założeniu, które miałam tyle głowy czyli, żeby to było, żeby nie było hali ofiarę, o czym też można, by dużo pisać chyba już wiele napisano, ale co jest naszym nieszczęściem z blachy z utrzymaniem się na chwilę przy tym zdaniu, że tak to jest już z książkami żonę nas prowadzą jako przypomną słuchaczom, którzy teraz szef czy jakiś czas temu włączyli do naszej rozmowy, że mówi to debiutantka, jeżeli chodzi o pisarstwo powieści Boliwia mniejsza mówi Rz tak tak reporterką i redaktorką, ale to jest coś co zdumiewa wielu recenzentów pani dojrzałość absolutnym w ogóle wejście w inne z rolek pisarki taksę po po tej stronie pani stanęła literatury tak jakby była pani gotowa już od dawna n p. na przyjęcie tej roli coś mu lub ISIS, a i tak a kiedy tak jak powstawała para ta książka stosowała pani jakiś rząd w Warszawie nowe salony z tą książką ja miałam koncepcje idee pomysły na początek pomysł na ostatnią scenę, której w tej książce nie ma ich kompletne kompletną panikę jak mam co ma być pomiędzy Lechią nic zrobić chociażby zrobić to co chce, czyli zrobić książka o sile o o czułości wrażliwości i oni wchodzeniu w role ofiar jest z tym, jaki miał pomysł i tam się stać cudowny żart właśnie z tą kobietą jest data jest to, o czym tutaj mówi w 1 z tych kobiet Neila aż o innym opowiada książka, więc kiedy Duda nie jest w stanie zająć się swoim dzieckiem z powodu żółtej naszej skomplikowanej historii Tallina wszystkich dążą do tego momentu imam dość miałam przejść dalej, kiedy dzieci miały dzieci miały ponosić konsekwencje tej nie można ości i chodziłam wokół tej mojej własnej książki chyba około miesiąc może miesiąc, a może dłużej niż inne dziecko kompletnie pojęcia co ja mam z tym zrobić, jakie się za to zabrać to jest proszę państwa taka scena, która mnie rozśmiesza do dziś tak naprawdę to czuje, jakby to moja bohaterka w przyswojeniu dobrze dobrze daje to dziecko Jasiem rozdali historyczną tych bardzo gładkość dotyczyła ona do końca bez żadnych większych, ale czy to oznacza, że najpier w n p. przemyślaną pani całą fabuła co ma mniej więcej znalazła się też inaczej potoczyła takich działań jeszcze w oczach, że zawsze niezadowoleni chłopcu czasami sam autor jest zaskoczony jak to się beton czy ta książka się okazało to chyba widzi metaforą niż początkowo założyłam, więc pokolenie chłopców rzeczy w życiu nie miała szans wejść bez większego szwanku z tej historii to było niemożliwe w tej książce tak jakby trochę przyśpieszyła proces leczenia to toż to to co się może zagrać w 3 w dwa-trzy pokolenia to w tej książce wydarzyło się w jedno pokolenie to w rzeczywistości tak się dzieje no ale to moja bohaterka, którą w pewnym momencie one zacząć uważać własną działalność po prostu wzięła to dziecko i 7 dalej potoczyła no i teraz mam wrażenie po raz kolejny, kiedy pani słucham, kiedy odnosimy się do traum wojennych, kiedy mówimy o tym, jako reprezentantki pokolenia, gdzie byli już to jest cięcia metalu ani nie wspomnienie ani nie jest realny ból, ale jeszcze, aby odczuwalny cięte tej traumy w zależności siedziały na kolanach tych kobiet które, gdy chciał ze mną doświadczyły na swoje chciała, więc tak, ale pamiętam jak byłam małą dziewczynką w przedszkolu byłam wtedy pytamy swoją babcię do babci jak to było na froncie opowiadają o tym, po prostu przecież świetne i mostów krótko ucięła temat nic ciekawego dziecko fakt no bo taka była szkoła nie mówimy dzieciom takich rzeczach co nie znaczy, że on tego Chin nie łapały żony tego nie mają w budżecie mają wyobraźnię dzieci kojarzą fakty tak dla mnie to było, tym bardziej intrygująco trzeba się mamy w historii dzieci, które widziały ślady po lasku na naszych bliskich innych dzielnic nie zostało powiedziane to wszystko było wiadomo i to się niż dalej Nowak żelazko też nieprzypadkowo pani wspomina, ale ja dlatego mówię o tym, że gdzieś jednak ktoś z biegiem pokolenie to leczenie, którym pani mówi w jaki sposób nabiera mocy, że na naszych oczach teraz w Europie jest pokolenie, które dopiero na początku tej historii mam namyśli n p. te dziesiątki tysięcy uchodźców syryjskich, gdyż w ogóle są na samym początku przerobienia po tej traumy oni zostaną w Europie oni tam będą mieć dzieci, a te dzieci będą mieć następne dzieci i tak jak my już w tej chwili jesteśmy trzecim pokoleniem tak sobie wyobrażam jak byłoby wspaniale, gdyby mogli taką książkę przeczytać już teraz mniej więcej w jaki sposób, by zaszczepić się czy przy czym pomóc sobie, by w tym procesie, który ich czeka wielopokoleniową test dopiero początek dopiero będzie wychodzić kiedy, kiedy wreszcie będzie spokój i właśnie warunki do tej odwilży będzie wychodzić, choć też mam wrażenie, że wiele instytucji Zachodu dużo robi ku temu, żeby tych ludzi jak najlepiej zabezpieczyć oczywiście to się uda tylko w jakim zakresie nie jest daleka od tego, żeby mówić, że po prostu otwieramy drzwi i nic nie dzieje będziemy się w radość integrować, bo tak nie będzie natomiast świat nie obiecywał, że będzie się układał po morzach i nikt mnie obiecał szczęśliwego dzieciństwa szczęśliwej dorosłości szczęśliwej starości w wolnej od troski o smak wina tak tak właśnie teraz jest rzeczywiście jest dokładnie tak jak pani powiedziała przyjeżdżają do nas ludzie, którzy mają potworne doświadczenia takie, jakie pokolenie naszych dziadków będą musieli z tym żyć, a my będziemy żyć z nimi nie niby równolegle, ale jednak właśnie na innych etapach zupełnie zobaczymy w oczy wydaje mi się, że jednak jesteśmy u siebie, gdy kraje Zachodu, choć tam też pewnie się zdarza trochę takiego takiego orzeczenia tego orzeczenia, że nie życzeniowego myślenia to jednak oni są lepiej przygotowani na to wszystko my mamy tutaj tylko ten nasz strach i inni to dzielenie gmin, ale nie mamy tak właśnie to jest to, o czym mówiliśmy na początku to nasz strach nie jest nie jest takiej mnie on jest SMS bez powodu takiego się przez całe lata bardzo obniżała na to, że my jesteśmy tacy nie czuliśmy w nim nie potrafimy się przyznać do tych spalonych stodół i że to jest wszystko takie straszne tak teraz właśnie w książce Andrzej Leder namyśl o tym jednak trochę inaczej to znaczy my tę traumę musimy przeleci trudna nie jesteśmy w stanie nie jesteśmy w stanie, jakbyśmy byli w stanie to byśmy przyjęli, jakbyśmy byli społeczeństwem, kto jest do tego dojrzała i gotowe to co toto to nie byłoby takich takich strasznych rzeczy jakich teraz u nas dzieją, więc zajmijmy się z naszą traumą i leczył się z niej jak tylko będziemy mogli i zróbmy to co możemy zrobić, a to co każdy zrobi z własnym zakresie to jest już zupełnie inna sprawa jeśli ktoś może to na razie wydaje się, że ani nie zajmujemy się swoją traumą ani traumą potrzebujących snobów właśnie rozmawiamy o książce na ten temat, więc kto to jest doskonały moment drodzy państwo, żeby ta książka powędrowała do słuchaczy Radia TOK FM mamy dla państwa egzemplarze od wydawnictwa literackiego prosimy o maile na adres wieczór małpa to kolebka FM wieczorną Pato kratka FM mamy dla państwa kilka egzemplarzy powieści mnie czułość, a naszym gościem w tej części wieczoru była autorka powieści Martyna Bunda reporterka szefowa działu krajowego tygodnika polityka bardzo dziękuję za rodziną Antka tak dzień debiutantka jako powieściopisarka za kilka minut informacji Radia TOK FM, na które zapraszamy zaraz po informacjach magazyn dorosłe dzieci Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA