REKLAMA

Godzina duchów - dlaczego boimy się śmierci?

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-10-30 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
38:10 min.
Udostępnij:

Karolina Lewicka rozmawia z filozofem i teologiem Jarosławem Makowskim o śmierci i o tym, dlaczego tak wiele osób się jej boi. Rozwiń »

Jak tłumaczy gość, "moment, w którym odwiedzamy cmentarze jest momentem, w którym w pewnym sensie pokonuje się śmierć". Jarosław Makowski uważa, że każdy zostawia dziedzictwo, jakiś ślad, dzięki którym jest się wspominanym przez bliskich i znajomych.

Uczestnicy Wieczoru w Radiu TOK FM rozmawiają o tym, co jest ważne w życiu i o tym, co może być wspominane po naszym odejściu.

Czy w ogóle da się oswoić śmierć? Czy można ją zbanalizować? Czy jesteśmy niewolnikami kultu młodości? O sprawach najważniejszych rozmawiają Karolina Lewicka i Jarosław Makowski. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Trzecia godzina naszego wieczornego spotkania, nasz kolejny gość, Jarosław Makowski, filozof, teolog, dobry wieczór, dobry wieczór. Będziemy rozmawiać o śmierci, czyli o czymś, o czym niewiele wiemy, bo jak pisał Epikur, "jeżeli my jesteśmy, to nie ma jej, jeżeli nie ma nas, to właśnie wtedy jest ona".  Rozwiń »
Tak i będziemy rozmawiać w dobrych okolicznościach, bo jest bardzo późno, jest ciemno

Teraz ciemno się robi już o czwartej

Tak zazwyczaj przychodzi, kiedy jej się nie spodziewamy, kiedy co więcej zdaniem nie czekamy i w zasadzie zawsze mamy nadzieję, że przyjdzie jak najpóźniej, więc w tym sensie śmierć jest jak złodziej, który właśnie przychodzi również czas i kończy nas nasze życie na żywo od naprawdę na nią nieciekawym 

Mam wrażenie, że całe życie jest oczekiwanie na śmierć to jest jedyna pewna, że patrz zwieńczenie naszego życia tak, ale odsuwamy w czasie bardzo proszę 

Jak rozmawia się z osobami, które otarły się o śmierć miały wypadek albo ciężko zachorował czy są to dokładnie ciężko zachorował i wtedy nagle się okazuje, że to pragnienie życia szalenie oraz śnieg i że chcemy oddalić ten moment, który nie jest kresem naszej egzystencji naszego życia to najlepiej pokazuje jak przerażającą rzeczywistość jest rzeczywistością niż śmierć jak dziś boimy, jakiej się lękamy także, dlatego że nie wiemy co jest po to, czego pani redaktor zaczęła czy ona budzi przerażenie budzi lęk niepewność właśnie, dlatego że nie wiemy co jest po, choć oczywiście możemy pocieszać się w Empiku wiem, że jak my jesteśmy to jej nie ma jak ona przychodzi do nas samych dziennikarzy tak właśnie to groza to może strzałem z bunkra mnie osobiście nurtuje czasem wydaje mi się, że mam pewność czasem tylko wrażenie, że religie zostały wymyślone tylko po to, żeby złagodzić nasz lęk przed śmiercią to obietnica życia wiecznego tego co dzieje się po zakończeniu naszej ziemskiej wędrówki na Ammanna tylko złagodzić te lęki, które towarzyszą nam w pewnym momencie one są już bardzo silna, kiedy osiągamy schyłek swojego życia, kiedy się starzejemy Och, myślę, że religia została wyparta przez zupełnie inne nowoczesne czy po nowoczesne sposoby w obu łaski 2 Ania nas z tym co niepewne nieznajomy budzące trwogę, a więc z czymś takim jak śmierć prozie zobaczyć, że mamy za chwilę Helou i który jest obcy właśnie w popkulturowym sposobem wybijania kur sów śmierci, która budzi, ale nikt, gdzie to śmierć sprowadza się do zabawy prawda jest elementem banalizacji pokazuje ją się właśnie jako coś co nie jest groźne coś co nie jest nie straszne co nie powinno budzić się miny przerażenia, więc zf jest przyjemnie do naszej stronie drzwi budzi rachunek na horrorze w Żninie dokładnie ze strony juana to jest zarazem dale a, ale wiemy z rozliczeń z Syrią od daty prawda w góry z, że to nie jest serio, że to nie zna poważnie Ince w tym sensie próbujemy sobie radzić z tym przerażającym stąd przerażającą perspektywą, jaką jest jednak nadejściem dnia śmierci zawsze mnie zastanawiało to dlaczego on, a koniec w sumie krótki ludzkie życia podczas tak szybko płynie też kilkadziesiąt lat tak szybko zmienia, dlaczego śmierć w sumieniu unieważnia całego życia i dobrze myślę, że to jest ale w jaki sposób, ponieważ nie możemy zapytać, że wszystko co robię jest tak naprawdę 1 wielkim bezsensem w końcu i tak umrzemy obojętnie ile zdobędziemy więcej ile zgromadził bogactwa i 2 wspaniałymi ludźmi się o to czy my to wszystko obróci się z próchnicą kości to w takim razie ta perspektywa nadal starać i umorzeń oraz perspektywa, którą PiS dyrektor przedstawia rzeczywiście jest dość przerażająca i jest dostęp do zniesienia tylko włącznie o północy, a więc, która ma jeszcze kilka kradzieży w innym stylu lorda Elgina ekojazdy natomiast nie wydaje mi się, że z kolei moment, kiedy chodzimy na cmentarze jest momentem, w którym pokonujemy w pewnym sensie śmierć, bo z 1 strony rzeczywiście dokładnie tak, że śmierć unieważnia, ale z drugiej strony to co robimy przekłada się na to jak wspominają nas inni jak podejmują nasze dziedzictwo non omnis moriar właśnie na nasze dzieci nasi znajomi nasi przyjaciele naprawdę dla mnie przerażające jest do Niemiec czy państwo się zgodzą, kiedy widzimy puste groby, kiedy nikt przy nich nie stoi, kiedy nikt nie podchodzi, żeby wspomnieć hale, żeby podjąć to dziedzictwo, które zostawił po sobie ten człowiek walczy każdy zostawia dziedzictwo i w jakim sensie tak każdy zostawia ślad czy przechodzimy przez życie, żeby zostawić ślad czy to wychowując dzieci czy to działanie charytatywnie czy to będąc nauczycielem wychowując całe lata ulegają im już na innych walut tajniki śladów, które są niczym stopa odciśnięte na piasku, którą to plaży za chwilę zmienia w salach, ale i bo kiedy lider mówi pan o pozostawionym w dziedzictwie to myślę sobie no tak to postaci, które przeszły do historii, które stworzyły też swoje Opus magnum no to one faktycznie zostają na pokolenia, ale my zwykli ludzie przemian z wiatrem TSUE wydaje się, że to jest bardzo polskie to co pani redaktor zaprezentowała, że albo zginiesz ty jesteś bohaterem albo twoje życie nie ma sensu przecież jest zup cała ta przestrzeń toczy się pomiędzy tymi banalność zaczyna właśnie w i chciałbym, żeby żebyśmy, gdy dot cenili te drobne znaki dobroci drobne oznaki Solidarności, które czasami są tak unieważniane, które są tak, by analizować dane, które są spychane na margines podczas gdy życie składa się z tych drobnych gestów przyzwoitości drobnych gestów Solidarności drobnych gestów i uczciwości odpowiedzialności i szczerze chciałbym, żeby moi bliscy pomnik kiedyś właśnie zapamiętali jako człowieka, który w cieniu takie drobne gesty dobroci co mówili filozofowie on i śmierci w ogóle, kiedy od, kiedy człowiek zajmuje się śmiercią od kiedy żyje w Lipnie to jest paradoks, że w pewnym sensie żyjemy po to, żeby umrzeć prawda i 1 z moich ulubionych filozofów w filozofów Martina Heideggera niemiecki myśliciel powiedział, że właśnie da, zanim stąd odda za nasze bytowanie z bytowaniem ku śmierci w zasadzie każdy filozof zmagał się z tym problemem jest niewiadomą, jaką niesie ze sobą śmierć i rzeczywiście na różne sposoby, by to śmierć próbujemy oswoić to znaczy, jaką siłą, jaką i w jaki sposób ją udomowić zneutralizować neutralizować właśnie i mówiliśmy o tej pierwszej prawda to co robi pop kultura dzisiaj ze śmiercią my próbują ją za oczywiście zbadali i zbadali Zobacz po drugie, proszę zauważyć, że szczególnie tych z snów przeniesione ze Stanów, że jesteśmy poddani kultowi młodości, że nie chcemy się starzeje, że z przerażeniem patrzymy pani redaktor mówią o upływającym czasie jak nasze ciało odmawia nam już posłuszeństwa jak na nas nie zmienia jak się zmienia jak na naszych twarzach pojawiają się zmarszczki i zarazem robimy show wzgórza wciąż pozostaje mu gra młoda, ale co więcej chcemy, żeby chciało też pozostawało mu także zobaczyć wszystkie te z gmin dziś i obok cmentarza być może najważniejszym miejscem są ośrodki z akcji i widzimy, żeby nasi utrzymać to młodość i kondycji proszę zauważyć, że szczególnie w stanach, jeżeli ktoś umrze to poddaje go się całemu zabiegowi pielęgnacyjne mu, że stypa, która się potem odbywała odbywa się w miłej i takiej tez bym powiedział klubowej atmosferze nawet z lampką wina i Koreańczykami, ale wszystko to jest po to, żeby właśnie w UE nie częściej grozy, z którą łączy się śmierć co więcej kicz cmentarze były budowane w środku miasta był 1 z centralnych punktów zaraz obok kościoła dzisiaj śmierć wyrzucamy z naszego horyzontu o intelektualną o estetyczną etycznego najczęściej te cmentarze są wyzwalane poza miasto w centrum miasta się buduje siłownię i supermarkety prawda z kiedyś było też za to pamiętam ani Bośni jestem młody inny były płaczki, a ja pochodzę ze wsi mieszka nasz nasi tradycją było duże jak umierał ktoś sąsiad z to to ciąg impulsów wszyscy inni szli do budowy domu do domu, żeby właśnie opłakiwać tam były też ci zawodzący kobiety, które przepływa wprawiały całą wspólnotę w stan żałoby, ale dziś w ogóle ta funkcja Płaczek znowu przestała istnieć, żeby broń Boże nie wprowadzać nas właśnie w ten w ten stan żałoby łzy i ich tak dalej, ponieważ to budzi tak samo jak śmierć przerażenie, więc wszystko to są sposoby na to, żeby jakoś to śmierć obłaskawić, ale jest jeszcze inne moment to z kolei prof. Zygmunt Bauman takiej książki książce śmierć nieśmiertelność opisuje z kolei przypadek jak współcześni ludzie unieważniają śmierć poprzez to, że w zasadzie śmierć musi mieć swoją przyczynę to znaczy, że paliły dużo papierosów, a więc masz raka umiera na konkretną trzeba użyć naz w trzeba użyć właśnie na coś, gdyby się dobrze prowadził mniej pił palił dobrze odżywiał to prawda radiowóz porosty uprawiał sporty to był wyszliśmy tak krótko mówiąc śmierć musiała filozofia fit jest nakierowana też na to, żeby utrzymać młodość i nie dać się śmierci nie dacie śmierci wraz z dokładnie tak, ale i co więcej jak umiera tu też musisz mieć przyczynę Kiełb jest jakaś taka próba zracjonalizowania tej grozy, która stoi za zatonął jak czasami Matecki prawda kobietom śmierć kobieta może jeszcze tego wrócić na swoje piękne, że właśnie na padoku no dokładnie i budząca budzącego grozę, a więc wydaje się, że są to wszystkie takie metody in, które mają nas z tą śmiercią i jakoś zaprzyjaźnić jakości nie udomowić, ale nie wydaje mi się, że śmierć jest być może ostatnim fenomenem, który nie poddaje się tego typu racjonalizacji ba analizy banalizacji 3 w obu łaskawie nie nie możemy się tym przerzucić na drugą stronę przejść całą tę drogę wrócić w, a i potem opisać i z analizy chować szczerzą miasto jest naprawdę fascynujące śmierć to znaczy, że nie buduje dom to wielka niewiadoma, że nie dokonuje się weryfikacja eschatologiczne graczy w tym sensie rzeczywiście w inny ktoś tam jest i wraca albo przysyła długiej listy i opisuje jak tam i jest, a być może nie ma nic właśnie więc pewności jest piękna można powiedzieć za Szymborską niepewność piękniejsza, ale nie w tym przypadku jest w prywatnych w tym przypadku naprawdę nasza ciekawość jest silniejsza niż podniecenie związane z niepewnością tutaj chcielibyśmy wiedzieć, jaki jest ten sam się trochę uspokoić Vonn niepewność związana z nieznajomością tego co się wydarzy za chwilę co się wydarzy za chwilę coś się czy to będzie miało swoją konsekwencję pamiętajmy jeszcze, że no i religie tutaj wiążą się z pewnym sposobem życia, które zalecają, jeżeli chcemy, żeby śmierć była łagodnym procesem, a co więcej, jeżeli nie będzie się prowadził zgodnie z zaleceniami n p. chrześcijaństwa to po tej drugiej stronie czekacie żywocie wieczny walił w raju to jest ten happy end, w którym proponuje nam religia proponuje nam wszystkim państwo, ale znowu to jest tylko i wyłącznie nadzieja, że tak się stanie obwarowana szeregiem szeregiem warunków, która w Izraelu Kanadzie, która ma zminimalizować zasięg w targach wydaje mi się, że to jest chyba najstraszniejsze śmierci jest to inna i to zarówno własnej teczki osób nam bliskich za chwilę jeszcze ten wątek porusza, że jest koniec czy myślę, że najstraszniejsze śmierci i jest posiadanie tego tej świadomości, że to, że to już koniec, że nie ma już nic po to, wymyślono raje życie wieczne, żebyśmy mieli nadzieję, że to się nie kończy, że już tak kropkę nie została ustawiona, że książka nie została zamknięta w ale ja nie wiem czy to jest najgorsze na cecha człowieka, że żywi nadzieję proszę pomyśleć o bo o ludziach, którzy byli w obozach koncentracyjnych ja doskonale przypominam sobie rozmowę z panią prof. Barbarą skargą świętej pamięci 1 z najwybitniejszych polskich wierny filozofii ona spędziła kilka lat w sowieckim łagrze i tych z nią rozmawiałem z żoną, bo spadliśmy o nienawiści paradoksalnie to zarazem powiedział, że nadzieja jest była naj silniejszą wartościom w właśnie w obozie to tam ludzie byli złamani moralnie etycznie natomiast itp oprawcom nie udało się złamać człowiekowi nadziei w związku z tym jedynie 4 ligi wpisują w człowieka to potrzeby happy endu cieszy jest ona uwarunkowana tym, że nadzieja umiera ostatnia dusza umiera ciało, a nadzieja tkwi w jeszcze trwa tak to teraz śmierć na śmierć naszych bliskich com myślę sobie, że straszniejsze jest śmierć bliskich, bo z własnym odejściem nie może to oczywiście niewiadoma życiowych chcesz żyć, że ten instynkt życia tak jak pan mówi odzywa się wtedy, kiedy do życia jest zagrożone, a chyba straszniejsze jest patrzenie na umieranie kogoś bliskiego kogo kochamy to bezradność bezsilność to poczucie osamotnienia, kiedy zostajemy już po pogrzebie dokładniej, kiedy myślę o tym, momencie, o którym teraz pani redaktor mówi dowódca rząd sobie w zasadzie człowieka z bezradnie rozłożonymi rękoma czy nic nie może zrobić i drugie doświadczenie graczy pustka jakiś rodzaj wyrwy, który został przez to śmierć wyszarpane z naszego życia ponieść odebrał nam bliską kochaną być może najukochańszą osobę prawda nie w sposób radykalny możemy sobie wyobrazić, by dziecko touchpada i nagle zostaje ta ta pustka, więc w tym sensie śmierć jest okrutna Arki i ich nie nie wiem, żebym można sobie w takich sytuacjach radzić samemu dlatego tak ważne jest, by obecność innych bliskich, którzy nie zastąpią tej osoby, ale pomagają właśnie przetrwać ten moment żałoby, bo to jest znowu jest taki rodzaj doświadczenia, który wprowadza nas w coś co można, by nazwać ci nie w oczy nie chcę już żyć, ale muszą żyć prawda zazwyczaj jest tak, że jeżeli wszystko z ulgi to chcę żyć, a tutaj mamy moment, w którym nie chce żyć, bo zabrano mi ukochaną osobę, czyli jak umarła też część mnie mnie do kład nie tak, ale muszą żyć i oczywiście to jest banalna zarazem prawdziwe stwierdzenie dać czas Goi rany łagodzi to tomu żałoba i wtedy podejmujemy być może dziedzictwo, które wiązało się z tą osobą, która uczyniła tę pustkę tą wyrwę w naszym życiu mam przykłady osób, które straciły ukochane dziecko jakości, choć obaj potem zakładał fundacje, pomagając innym dzieciom prawda to jest ten moment właśnie, gdzie buty i wyrwie musimy na nowo ułożyć sobie życie na nową jakość Stali się prawda zapełni zapełnić puste miejsce i często jest to właśnie ten moment, kiedy zaczynamy w realizować jakiś, w jakich rzeczy jakiś projekt jakiejś działania związane z tą osobą która, która odeszła mówiliśmy przed chwilą o tym, popkulturowym oswajaniu śmierci w 20 01. wieku w końcówce dwudziestego wieku, ale wcześniej historyk kultury czy cywilizacji były takie okresy, które były przyszłe przesycone śmiercią średniowiecza barok tam jej śmierci niczym miecz Damoklesa wisiała nad naszą głową oczywiście włos w końcu został przecięty Jona nam spadała do kapituły z nas ale dlaczego tak się dzieje, że są takie momenty, kiedy ta śmierć całkowicie próbuje zawładnąć naszą wyobraźnią naszym kanonom kulturowym naszym życiem w epoką śmierć poniekąd było czymś naturalnym, dlatego że życie nie miał takiej wartości jak ma teraz wydaje mi się, że to jest ta perspektywa ona się zmieniła, dlatego że życie stało się fundamentalną wartością to życie chronimy dbamy o nie trwa dłużej trwać dłużej prawda no ale przy zdrowych lepszym zdrowiu lub w kiedyś było naturalne, że rzeź spółdzielcze było pełno nerwowo wokół ona była, jakby na wyciągnięcie ręki teraz jest wyrzucana właśnie oddana prawda, dlatego że mamy rozmaite metody jest, które pozwalają nam uchronić życie podtrzymywać je w pod utrzymywać naszą dobrą kondycję et Cetera et Cetera, więc teraz, gdy zrywano ciężka choroba albo wypadek, kiedy płacić umierały, bo nie było szczepione jak ja bym to go za darmo różne, żyjąc jak z była zła higiena et Cetera et Cetera ma natomiast dziś to się zmieniło, więc tym sensie, by tam walka między życiem, a śmiercią ona przesunęła się prawda w tym sensie, że kiedy śmierć dominowała nad życiem dzisiaj jednak życie Wyparło czy wypiera śmierć w sposób radykalny, ale nie potrafili unieważnić na szczęście wróćmy do filozofowie oni radzili sobie ze śmiercią powiedzieliśmy o Hayden gaża w mojej figurze, że lobby stolicy z kolei posłuży i tak, jakbyś miał umrzeć za chwilę brodaczy my filozofowie, o czym to jest moment, kiedy w pewnym sensie myślę racjonalna i jest bezradna i rent to są też tego rodzaju ready zabiegi, które mają nam pozwoli ci zrozumieć śmierć, ale i to jest tylko włącznie próba do końca nigdy nie wiemy moja najbliższa formuła jest właśnie ta o tym, że i tak, jakbyś miał umrzeć teraz, a więc żyje zadzwoniłem tak, że przyswoi, ale niektórzy przyzwoicie odpowiedzialnie nim także od jutra miało nie, gdyby jutra miało nie być, choć w tym sensie, że zawsze jesteś gotowy na śmierć prawda i drugi tak i bliski memu sercu filozof pół litery Francuz opowiadał, że żyli aż do śmierci, a czy to jest bliska ta formuła non, od której wyszliśmy mianowicie, kiedy silnik mierzyć przychodzi nas nie ma kiedy jesteśmy śmierć nie ma, ale w wejściach głębsza, że żyję dość żyli aż do śmierci to znaczy żyć pełną piersią prawda cieszy się życiem korzystaj z niego rozkochał się nim, a na bok, a do śmierci to znaczy, że jak ona przyjdzie to to to jest właśnie ten, kto ten trend ten okres ale, dopóki nie ma nie rezygnuje z życia bez jego znamię czynności, które się z życiem wiąże te wszystkie rytuały, które towarzyszą śmierci najpierw odchodzeniu potem śmierci potem tym co dzieje się ściągnie składami nie w grobie na kulturę palą to też jest sposób na to, że te poskładać to wszystko jakiś szuflady, żeby to uporządkowanie kolejnych czynności pozwalał pozwoliło nam się tych czynności chwycić w czasie komu jest potrzebne temu, kto odszedł z nią możliwości jest pan to jest potrzebne tym, którzy jak dokładnie jest potrzebne nam i znowu to jest ceremonia pogrzebowa jest tym sposobem rytuału, który mam właśnie u jakichś wprowadzić jakiś rodzaj porządki w tej ładu, który i jest zakłócony przez śmierć jako coś co jest radykalnie inne radykalni w obcych przywracamy porządek świata przywracamy na nowo skleja mamy go poniekąd na nowo, żeby spróbować się z nim odnaleźć więc, że w tym sensie religią, o których pani mówiła filozof o filozofowie różnic w ogóle próbują nam ten ład na nowo przywrócić, który jest zwracany do góry nogami właśnie przez przed śmiercią w luksusem zmianę złego jest to, że nikt już nie ma nad nim władza zaczyna od umarł nikt nie ma władzy jesteśmy wtedy można powiedzieć wolni w sposób absolutny w życiu zawsze komuś podlegamy poprzez to, że wchodzimy w jakiś czas reakcji jesteśmy mamy szefów rodziców z cały szereg zależności śmierć kończy z tego typu zależny George wolności, więc jeżeli w umiera my stajemy się wolni, ale nie wiem czy ten typ wolność nam chodzi ich praw wracając do tych tu wałów jesteśmy przed celem WSL świętami Zaduszki wszystkich świętych, by osobiście nie przepadam za razem z żądaniami, bo w pochyleniu się nad grobem przeszkadza mi tłum dokoła mam wrażenie, że to z roku na rok coraz bardziej się MMA, a nie powiedziałem komercjalizuje tylko, że jest takie duże położenie nacisku na to, żeby wysprzątać ten grób obłożyć go kwiatami ani światełkami wtedy czuję, że spełniliśmy swój obowiązek to właśnie to co powinniśmy zrobić mało jest dla mnie w tym wszystkim być może oceniam innych niesprawiedliwie, ale czasem mam wrażenie, że za dużo Energi jest wkładane w to, żeby kupić stroiki przystroić się, a mało jest refleksji poświęconej im tam już czym będziemy musieli się zetknąć się w nim, odprowadzając ku wieczności naszych bliskich jest tym sami będziemy musieli się w końcu zmierzyć się takie to trochę w naskórku owe lub gdy przy tej masowości, która towarzyszy temu oczywiście to jest jakoś tam zrozumiałe z drugiej strony jest to też moment wspólnotowych którymi ja bym postarał się bronić prawda często z po tak rozumiem mechanizm, że to jest 1 z tych mechanizmów takich jak powiedział wspólnotowych to znaczy coś co jest jakoś tam podstawą fundamentem naszej kultury te rytuały, które są ważne daty dla trwania wspólnoty, a szczególnie teraz, kiedy żyjemy w takim społeczeństwie bardzo jednak jest indywidualizm vany my zabieganym to jest taki był moment grozy takiej szczeliny nie możemy się z metafizycznej zrobionej przez śmierć właśnie, która nagle na zgromadzić i która każe się jednak wyciszyć ja nie wiem co się w każdym poszczególnym człowieku dzieje nic i co on zresztą powiem zabiera ze sobą z tego cmentarza Prada czy tylko właśnie ten rytuał polegający na tymże palimy świece kładziemy kwiaty czy jednak dokonuje się też jakiś rodzaj refleksji prawda, że zobaczy, że jest to jednak dość intymna sprawa my nie mamy chyba takiej kultury, żeby otwarcie rozmawiać przy stołach z ptasią geopolityce albo o pogodzie o pogodzie prawda natomiast czy rzeczywiście jest tak dobra chyba okazja żeby, żeby trochę się zatrzymać w tym zabieganiu my świecie takim szybkim, żeby pomyśleć o tym, że tak czy naprawdę na to czas stanąć tylko kach, przemieszczając się o północy na południe ze Wschodu na zachód, a zdenerwowani zirytowani przy fatalnej listopadowej pogodzie jak zwykle mam wrażenie, że to właśnie czeka, że konieczność LO masowego uczestnictwa w tym święcie przez te 2 dni sprawia, że gubimy w kolejnym będzie teraz lekcji tak oczywiście dat wydania tego, że to musi się odbyć w tym konkretnym dniu zginęło, a prawda i z albo wytrzymał w korku tam też 3 4 godziny albo to nie będzie miało sensu jest oczywiście wracałam pociągiem realne do Warszawy i oczywiście w użyciu były telefony komórkowe wszyscy gdzieś dzwonili bądź odbierali rozmowy i był 1 naczelne tematy jak dojechać się gdzieś się zatrzymać się, którędy pod włoskim Air, o której pomoże im i to wszystko było takie logistyczne i nic nie w dacie umówmy się logistyk chorych jest tutaj jakoś ważna, więc zapobiegliwa z z naszych słuchaczy i polegli i Polaków jest kluczowa ja mam jednak nadzieję, że to, że właśnie w tej takiej Wesołej kulturze taki nastawionej na witalność czy to jest taki moment, gdzie dzieje trzeba im przewraca się powagę wżyciu oczy śmierć przywraca powagę żyć w dal i ten moment zetknięcia się z nią zgoda, że czasami powierzchowne taki pobieżny szybki, ale jednak uruchamia wydaje mi się czy musi czy w człowieku, który używa rozumu i przeprowadza jakiś rodzaj refleksji no musi wywołać jakiś rodzaj innych dzieci z myślą jakiś grosz daje mi wierzyć, że będzie wiecznie młodzi nigdy nie umrze to pierwsza, ale po drugie, właśnie to co im coś co u co liczyć, czego uczono starożytni filozofowie tak to znaczy, że w tym, że ważne jest to jak będzie zapamiętane i przez swoich bliskich i przez dalszych znajomych, że ważne jest to czy jesteś gotowy na świeże czy w tym sensie czy postępuje szum uczciwie przyzwoicie no odpowiedzialni i w końcu ważne jest to, że jest coś nad czym nie mamy władzy, że jest coś w oczywisty śmierci, która nie ma uznania czy jesteś bogaty czy biedny z klasy wyższej niższej hetero czy Homo czy tu jest sprawiedliwość przed irańską jedyna równość na tym świecie do śmierci dla wszystkich w hak z hal nie będzie zakładać partii w Chinach, a takie hasło po ich śmierci na wzór, bo w, a jak pan w przeżywam te święta w rzeczywiście staram się nim jechać tym, gdy tylko staram się, choć wcześniej, a tak późno albo później dokładnie to ma natomiast to jest czas kiedy, kiedy oddaje się lekturą, kiedy w, kiedy słucham Requiem Mozarta, kiedy zatrzymuje się staram się wyciszyć i właśnie zdać sobie sprawę z tej radykalnej inności odmienności nieprzystosowanym Mości śmierci do tego do tych chęci życia, która cały czas na szczęście we mnie we mnie jest o śmierci dowiadujemy się za bardzo szybko on był już jako bardzo młodzi ludzie albo śmierć występuje w bajkach i że nie zetknęliśmy się tam na szczęście są śmiercią bliskiej osoby we wczesnym dzieciństwie to właśnie na bajkach uczynić tę śmierć, ale potem jest poważniejszy literatura wielcy pisarze śmierci no oczywiście realny pisali najważniejsza lektura filozoficzna 3 przypadkach jest oczywiście Hajduk dizajnu, by być i czas to jest ta książka, która no właśnie tłumaczy odsłania tomów tom nieuchronności śmierci i Pankiewicz to co nieuchronne jest druga moja lektura, która właśnie pokazuje z 1 strony nieuchronność 3 śmierci, a z drugiej strony powoduje życia, którą należy respektować, jeżeli w sensie w użyciu aż do śmierci, choć w tym sensie, że być na nią na nią gotowy to nie jest czasami także życie nam przepływa przez palcem, że zachowujemy się tak, jakbyśmy właśnie mieli żyć wiecznie, bo on ciągle coś odkładamy, a ciągle coś przesuwamy na Święty nigdy tam, a my jesteśmy akurat w Pogoni za karierą za grosze budujemy dom albo wychowuje dzieci zbieramy na samochód, a my poświęcamy się tym banalnym czynnościom, które są im istotą naszego życia jak ustaliliśmy wcześniej w domu w tej dysputy w tej codziennej krzątaninie upływa nam rok za rokiem, ale czasem te ważne rzeczy zostawiamy na kiedyś i potem się okazuje, że to kiedyś nigdy nie następuje to jest teraz, a 2 to jest intrygujący moment, w którym pani redaktor mówi bo jakby śmierć może przedefiniować nasze życie prawda to znaczy to co zostaje odkładane śmierć staje się n p. kogoś bliskiego albo kogoś zdolnego albumy ocieramy się coś jest przez chorobę wypadek i nagle się okazuje, że ten moment zetknięcia czy bliskości śmierci nagle odwraca na priorytet priorytet albo nawet tak radykalni po prostu zauważamy, że muszę żyć trochę inaczej dokładnie i to jest to jest takie, więc w tym sensie śmierć może być też nauczycielką prawda tarczycy czy czyn, czyli wystarczy, że się zbliża się nie za sztukę wystarczy za sztukę nie nią nawet nie otworzy drzwi i nagle zmieniamy swoje priorytety wartości na cele życiowe i w tym sensie jest to bardzo bardzo terapeutyczna i pokazujące znowu siłę, która drzemie w śmierci i przerażenie, które może nas wywołać do tego stopnia, że zmieniamy optykę naszego życia, a czy śmierć może dać nam spokój no ale w, jakim sensie w takim Jean monnet, że ciągle chcemy więcej i ciągle do czegoś dążymy czy może czasem warto się uspokoić świadomość tego, że wszyscy umrzemy, że po śmierci nie ma już nic albo, że nawet, jeżeli jest to nie zabierzemy tego naszego ziemskiego jestestwa właśnie tam neonu może dać nam może pozwolić nam i nacisnąć hamulec i do rent i tego nie wiem natomiast wydaje mi się, że za ten pęd do zdobywania posiadania odpowiedzialny jest inny pożądanie i które jak czyni jest tak mocno chory na nowym, że chce więcej mocniej szybciej et Cetera czy śmierć jest hamulcowym czy w sensie okresu oczywiście oczywiście tak ale, żeby zmienić to optykę 1 chce więcej, a Anna optykę wystarczy mi to co mam, żeby wieść szczęśliwe życie to należy zrobić sobie chyba chyba pożądanie to jest coś co College czyni z nas takich takie byty mocno żarłoczne i sny gromadzą z ZAZ ZAZ wystające z całą rzeczywistość ci kolonizują c wszystko co jest wokół wokół nas oczywiście mechanizm ewolucyjny nowość, ale zapewnił w ogóle przetrwa, bo wszyscy chorzy jak żyjesz takim będzie bronił się o śmierci a, a czy dodać myślę, że wtedy mogę wszystko możesz wszystko możesz czynsz może budować tunel tak nawet pokonać śmierć, ale nie no właśnie właśnie ona wyraźnie da się, a byli tacy co pokonywali śmierć, którzy wyprawiali się pokonywanie i pokonywali Cerbera dochody z róż ni i przywozili stamtąd swoje ukochane od no tak, ale w tym Noto to co to chyba nie jest Sztokholm skandal służyło w Pekinie te to chyba też właśnie temu oswajaniu tej, że rzeczywistość czy pokazaniu, że można ją jakoś się właśnie okiełznać i że można ją jakoś się opanować ale, ale na szczęście jak mówię to talk to się nie da taki to jest być może ostatnia rzecz jedyna, która w, które nie poddaje się ani racjonalizacji ani banalizacji ani okien uznaniu właśnie śmierć ona po prostu cały czas budzi budzi nas groza, bo nie budzi ani Bóg ani Szatan diabeł śmierć cały czas jest więcej, o ile Boga możemy kwestionować jego istnienie szatana również po śmierci istnienia zakwestionować ją w żaden sposób się nie da się bardzo dziękuję za rozmowę Jarosław Makowski filozof teolog był nasz gość przed dwudziestą czwartą Top Brands przyczyn państwu dobrej nocy udanych kolorowych snó
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA