REKLAMA

Jak mieszczuchy zmieniają wieś? O życiu postkorporacyjnym opowiada dr Przemysław Sadura.

Weekendowy Poranek Radia TOK FM: Idealna Niedziela
Data emisji:
2017-11-05 08:40
Prowadzący:
Czas trwania:
25:17 min.
Udostępnij:

Wszyscy wyobrażamy sobie sielankowo: jak ta z dzieciństwa, jak ta z literatury. Ryczy krowa, pachnie łąka. Ale w wyobrażeniach tych, którzy chcą się na wieś przeprowadzić musi mieć dobry dojazd, najlepiej autostradą, ale nie bliżej niż o dwa kilometry oddalona od ideału wsi, aby spokoju nie zakłócać. Do wymagań można też zaliczyć szerokopasmowy internet. Dla mieszczuchów, którzy chcą realizować swój postkorporacyjny plan to wieś rodem ze skansenu - mówił dr Przemysław Sadura, socjolog, współautor raportu "Wieś w Polsce 2017. Diagnoza i prognoza".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
zawsze w niedzielę o tej porze zapraszamy państwa na program to idealna niedziela dziś gościem Zuzanny Piechowicz będzie dr Przemysław Sadura 1 z autorów raportu wieś w Polsce 2 0 17 diagnoza i prognozę fundacji pole dialogu z raportu, który powstał z okazji trzydziestolecia fundacji wspomagania wsi zaprasza wg przytaczanych przez państwo danych 40 % Polaków chce mieszkać na wsi to są badania, które przeprowadził CBOS na jakiej wsi chcą mieszkać Polacy coś sobie Rozwiń » wyobrażają, kiedy myślę, że jak też będą mieszkać na wsi, a Żywiec to co jest dobre pytanie samo w sobie nie postawił my, prowadząc badania czasami pytaliśmy pytaliśmy też przy UE to osoby, które wyprowadziły się w ostatnim czasie na wieść o taki ideał wsi i ME i Troi uderza taka zgodność na czym wszyscy wyobrażają sobie tą wieś tak dosyć tradycyjnie sielankowo to jest wieś, którą pamiętamy z dzieciństwa albo wieś, którą znamy z literatury, gdzie jest i łąka izba może i świeże mleko ryczy krowa śpiewają ptaki na jej, ale to jest też wiedza, do której dobrze wie dobrze dojechać tak musi być dobrze skomunikowana z najlepiej, żeby gdzieś udało się tam dojechać autostradą dał postradał życie musi się skończyć dobre 2 km, żeby nie zakłóca wcześniej, żeby nie zakłócała w tej idylli oczywiście szerokopasmowy internet ze c Terra, ale zarazem klimatyczna szutrowa albo nawet 5 30 0 droga to w ogóle widać takie napięcie z przyczyn czy przyjaźnią różnice w obrazie Migalewski, który mają osoby z wielkomiejskiej klasy średniej albo już się wyprowadziły na wieść takiej oferty w stylu życia post korporacyjne albo marzą o tym, żeby się wyprowadzić na, a tymi, którzy ze wsi nigdy nie wyjechali da wam ci chcą mieć Jack dzieci, którzy zostali na wsi i chcą mieć porządną infrastrukturę i cieszą się, kiedy wreszcie mogą zobaczyć asfaltową drogę nie no to jest z kolei nie to, o czym marzą nowo przybyli byli zdania nie nie po to, wyprowadzali się na wieści kupowali sobie terenowe auto z napędem na 4 koła, żeby teraz jeździć asfaltem ale, więc w tych wsiach, gdzie pojawili się średnio klasowi przybysze często dochodzi aż takich konfliktów w co inwestować, tak więc Nobla dla 10 7 masowej mieszczuchów, którzy wyjeżdżają na wieść po to, żeby realizować taki sam swój Lifestyle owych plan ner wieś ma być po prostu taki mecz ze swoistym skansenem jednak jaki to jest plan to znaczy jak wygląda to życie, bo skoro operacyjne, bo domyślam się, że jednak jest na inne niż mieszkańców wsi, którzy już tam mieszkają, że tak powiem mieszkają tam rodzice mieszkają tam dziadkowie, dla których często pewnie wyjazd tych jest pewnego rodzaju ambicją, żeby jednak ciągle się opuścić, że to oczywiście też mamy różne grupy w zależności od tego czy mówimy o osobach, które są jeszcze aktywne zawodowo czy od tych, którzy jedno wybrali emeryturę czasami wcześniejszą zepsuliśmy żadnych dowodów, że aktywni to wybierają raczej się, które są w pobliżu dużych miast nawet niekoniecznie, bo to jest tak byli i 1 obszar to takie bezpośrednie Przedmieścia, który częstował nas są klasyfikowane jako wieś, ale absolutnie nie wyglądają jak wiecie, ale powiedzmy takie sny takie trochę odleglejsze jak chociażby Lesznowola akcje mnóstwo osób mniej pracujących w Warszawie zamieszkał tak, aby to są osoby, które w 2 pracują w korporacjach w Warszawie dojeżdżają, a mieszkają w Lesznowoli ROD Leśna Wola jest bardzo ciekawa, bo tam można n p. zaobserwować jak w soczewce pewne procesy, które dotyczą tego typu miejscowości w całej Polsce powstało n p. koło gospodyń wiejskich, ale to nie jest koło gospodyń wiejskich założone przez te stare gospodynie, które uzyskały je koniecznie w chustkach raczej chusty dajmy się pojawiają jako taki jest w Bordeaux dodatek, ale założył je młode dynamiczne kobiety najczęściej w momencie, kiedy pojawiłem się małe dzieci i Onet z wyszły z rynku pracy mężowie cały czas dojeżdżają do tych korporacjom zostają z dziećmi na jasne to jest praca pełna etatowa, ale menel to jesteś trochę wolnego czasu tworzą one koło gospodyń wiejskich i zaczynają animować się lokalną społeczność, ale widać od razu aż taką walkę z takim wymiarze symbolicznym, bo 1 z pierwszych inicjaty w tego oko koła gospodyń wiejskich w Lesznowoli nie były warsztaty służące w mieszkańcy stworzyli nowy herb wsi patrzyli kwestia tożsamości w inny argument w herbie mamy Jarzyna iPhone, a ja już nawet nie pamiętam, dlaczego te warsztaty doprowadziły zwróciłem uwagę na nas na sam fakt takiego takiej interwencji ule w tożsamość miejscowość oraz osób, które mieszkają tam od kilku lat są ewidentnie mieszkańcami napływowymi DLP koło gospodyń wiejskich dosyć szybko zyskało sobie uznanie wszystkich lokalnych instytucji, więc w pewnym sensie zmonopolizował też współpraca jest domem kultury i z urzędem gminy nowa takie kreatywne dynamiczne osoby to jest wreszcie koło gospodyń wiejskich z prawdziwego zdarzenia, więc nawet nie uruchomił taką akcję sportowo na ludowo w rajdzie promowały różne inne auta taki sport to się w wakeboardingu nazywa, czyli jeżdżenie na desce nie na nartach, ale na desce przyczepionej do motorówki bardzo ludowy tradycyjny sport w państwach znana od wieków w Polsce, więc tak tak mniej więcej wygląda oczywiście troszeczkę przejaskrawiony, ale tak wygląda ta Migalski Lifestyle owa czy to jest po prostu poszukiwanie w przestrzeni, którą można w pewnym sensie skolonizować tak by, a jak reagują ci mieszkańcy, którzy są tam od pokoleń starsze pokolenie, które już tam mieszkało i pamięta jednak to, że na gospodarstwie pracowało tam 10 % mieszkańców tylko 90 parę procent mieszkańców i to znowu zależy od wsi, ale nota z ZUS, że skala postaw może się zaczynać od takiej w niektórych przypadkach nawet akceptacji, ale raczej życzliwej rezerwy, a aż po sprzeciwie konflikty to przy okazji różnych badań, bo tata niebyły jedyne badania, które prowadziłem w na wsi, ale trafiałem do społeczności, w których ewidentnie dochodziło do konfliktu, a my n p. ludność taka powiedzmy w cudzysłowie rdzenna tak ci prawdziwi prawdziwi rolnicy chłopi mieszkańcy tej wsi skupiali się wokół swoich tradycyjnych instytucji takich, których nikt nie interesują ludności napływowej jak OSP najczęściej rano Ochotnicza straż pożarna i tam skupiała się ta ludność rdzenna napływowi jak już przekroczyli pewną masę krytyczną zorganizowali się najpier w przejmowali sołectwa urząd gminy czasem właśnie przyciągali do współpracy biblioteki szkoły koła gospodyń wiejskich co dodatkowo nieco dodatkowo jeszcze pogłębiało frustracje dotychczasowych mieszkańców, a symboli hali i odbili na wieść, że tak no i nawet nasze kobiety prawda, a jeśli koło gospodyń wiejskich do tej pory współpracowało z OSP nagle z zrywa współpracę i na przechodzi na stronę nowo przybyłych na to polscy z symbolicznie bardzo w znaczący n p . takiej warmińskiej wsi akurat, czyli PSL też może tracić wpływy tak naprawdę PSL traci te wpływy, a i to jest, że to obserwujemy też takie gminy przy przyspieszeniu tego procesu wypłukiwania ze zmywaniem PSL-u z ze wsi w ciągu ostatnich lat znaczy to jest świadoma i tak konsekwentnie realizowana strategia prawa i sprawiedliwości, żeby dobrze się okopać osadzić polskiej wsi no i 1 takim stałym przeciwnikiem na wsi jest PSL czy był PSL PSL jest w kryzysie i to w kryzysie jest od lat oczywiście wszyscy eksperci, którzy zajmują się polityką od dobrych 1 5 lat przewidują schyłek PSL -u, ale wydaje się, więc chyba się jednak powoli zbliża PSL owi nie udało się przeorientować się na taką bardziej nowoczesną partię ludową to była taka typowa partia klasowa związana z zewsząd i z octu przede wszystkim z rolnictwem w UE teraz z 1 strony widać działania centralne PiS -u na walkę z PSL-em z w sejmie próba marginalizacji partii, ale nie dopuszczanie przedstawicieli do różnych organów kolegialnych, ale też przejęcie wszystkich agencji takich jak Agencja Rynku Rolnego et Cetera obsadzenie tego działaczami związanymi z PiS -em, kto to wszystko powoduje, że samorządowcy związani z PSL Marek, których partyjne afiliacje, a w dni nie ma takiego wymiaru bardzo mocno ideologicznego, a data polityka na poziomie społeczności lokalnych wygląda trochę inaczej nas nie partyjna każdy działacz przede wszystkim w CLJ dbać o interes swojej społeczności ma więc, że w momencie, kiedy PSL na nic nie ma wpływu, a PiS zdaje się kolonizowali się wszystkie instytucje, lecz działacze mąż są gotowi wstąpić do PiS -u w Newry w toto Wolff w zasadzie jedynym hamulcem w tej chwili jest niechęć z PiS struktur PiS-owskich do tego, żeby przyjmować tak dużo chętnych to to też jest drugi raz poprzednio taka fala miała miejsce przy okazji poprzednich rządów PiS-u wówczas też ludzie rzucali peeselowski legitymacje chcieli się przepisywać do dobra PiS i czekali Obamy pisze to trochę obawiał o to, że przyjęcie tak dużej ligi liczby działaczy tam nadal może spowodować, że stracą kontrolę nad strukturami najwięcej jakieś wąskie gardło, gdyby Gierek był gotów przyjąć wszystkich, którzy chcą się zapisać to w wieś byłaby dużo mniej zielono mi się z PSL ma się, czego obawiać MO mówiło takim wizerunku tej wsi takiej Wesołej radosnej aktywny, ale jednak zwieść też kojarzyć się i to przez wiele lat zasadnie tak naprawdę wielką biedą z tereny popegeerowskie tu też jest przecież nie jest, więc jednocześnie z 1 strony mamy to antena wpły w na ludzi, którzy rzucają w korporacjach pracują w korporacjach trwała zresztą taką wiedzę odległej sią jak ona wygląda dzieli je jednak, że za swoje musimy pamiętać to, że przemiany, które zaszły na polskiej wsi zawsze zachodzą od osiemdziesiątego dziewiątego roku, ale powiedzmy przyspieszyły w momencie akcesji do Unii Europejskiej w UE spowodowały, że wzrosło zróżnicowanie wsi, a w pewnym sensie nakaz kat kategoria wieś straciła w ogóle jakikolwiek sens jakąkolwiek moc wyjaśniającą to zróżnicowanie wsi jest tak duże gminy i jeśli spojrzymy na wieść tam taką o odleglejszej są od centrum bardziej peryferyjną szczególnie ulokowaną gdzieś się z idei w ścianie wschodniej, a jednocześnie w miejscach Bueno może są mniej atrakcyjne turystycznie albo nawet byłyby atrakcyjne krajobrazowo, ale są tak fatalnie skomunikowane i by nie wyposażone w infrastrukturę, że w nauce wyżej zostały jeszcze nieodkryte ne 1 zlote jest inna jest uboższa, aczkolwiek no to to trzeba też uczciwie powiedzieć, że poziom takiego skrajnego ubóstwa na wsi nie jest tak duży jak był tutaj z 1 strony dopły w środków unijnych szczególnie dla osób związanych z rolnictwem, chociaż oczywiście ten odsetek jeszcze kurczy, a już jeśli mówimy o osobach, które utrzymują się wyłącznie z rolnictwa nie prowadzą żadnej innej działalności to to już jest po prostu wielokrotnie mniej niż zaraz po osiemdziesiątym dziewiątym roku do nawet 500 plus też na in tak też do tego jeszcze nie zdążę dojść, ale 50 0 + 2 też mamy jakieś pierwsze szacunki tak naprawdę no trzeba będzie poczekać na taki powiedzmy długookresowe efekty programu, ale już pierwsze pokazują, że to nastąpiła znacząca redukcja takiego skrajnego ubóstwa w to jednak nie znaczy, że nie mamy innych rodzajów ubóstwa z 1 strony w de można powiedzieć no i ma już kilka lat temu wyrównał się między miastem, a wsią taki poziom dostępu do szerokopasmowego internetu w Radoczy mieszkamy w mieście przy na wsi, a w kategoriach statystycznych nie mniej ni nie różnicuje prawdopodobieństwa, jakim będziemy mieli, a dostęp do takiego internetu no tak to prawda, aczkolwiek znowu wracają tak jak wieś jest zróżnicowana to wykluczenie cyfrowe dotyczy całych społeczności, zwłaszcza takich społeczności leżący gdzieś na rubieżach wyjeżdża takich, gdzie w najem migrację do miast i zagranicy spowodowałby odpływ przede wszystkim młodych zostali tylko starsi mieszkańcy, a jeśli jeszcze struktura osadnicza jest taka ospale rozproszona oni żyją w takim dużym osamotnieniu nie mają dostępu do żadnych nowych technologii nie ma też kompetencji, żeby z tych technologii skorzystać, więc rosną takie jak mamy za zagrożenie innego rodzaju ubóstwem ubóstwem kulturowym dostęp brakiem dostępu do do jakichkolwiek ofert oferty kulturalnej poza telewizją na taką jest też kwestia deprywacji takich potrzeb związanych z z towarzyst w kościoła ze spędzaniem czasu z innymi tak przy rozsądnie to jest też problem w dostępie do usług publicznych, a często w Soczi mieszkańcy to potencjalnie osoby jeśli nie teraz to w jakim się okresie potrzebujące wsparcia jej choćby OPS sów na ośrodki pomocy społecznej inicjatywy takich miejscach nie są przygotowane do tego, żeby skutecznie dostarczyć pomoc tak wielu osobom mieszkającym w takim rozproszenie i czy tą nazwą wypad największym problemem współczesnych Chin czystości może jakieś inne takie kluczowe wyzwanie dla wsi w lewo przy przez to naczyń i ja tak naprawdę namawiałbym do tego, żeby od myśli kategorie wsi zacząć myśleć o euro inaczej zwracane przez Nowaka Nowak też oczywiście mecz to trudno na język taki publicystyczny 3 czy debaty publicznej przełożyć statystyczne kategorie określające wzór zróżnicowanie w typach gęstości zaludnienia, ale rzeczywiście na tą posadą i wania się terminem wieści jest mylące jest wiele wyzwań, które stoją przed przed polską wsią to z 1 strony kwestia przyszłości rolnictwa ono oczywiście już w tej chwili nie stanowi o tym, czym jest wieś, ale ma jeszcze cały czas z wszami w naszych wyobrażeń, jakie jest związana z rolnictwem należą oni swoje też ważną gałęzią gospodarki pytanie, jaką stronę chcemy iść jeszcze my mając na horyzoncie umowy podpisywane z Kanadą ze Stanami Zjednoczonymi, które mają otworzyć rynki europejskie na płody rolne pro po ma reprodukowany noc przez zmechanizowane ogromne farmy po drugiej stronie Atlantyku, ale to może być konkurencja wykańczając dla polskiego rolnictwa, więc trzeba, by podjąć decyzję czy my chcemy brać udział w tej rywalizacji liczymy n p. chcemy wspierać, a zrównoważone rolnictwo rodzinne gospodarstwa jedno to wymaga świadomej polityki rolnej w tej polityki rolnej nigdy nie mieliśmy mieliśmy jej po osiemdziesiątym dziewiątym roku, kiedy tak naprawdę wszyscy czekali na to jak już wejdziemy do Unii obejmie nas wspólna polityka rolna, a więc wieś bardzo mocno AdBlue zasady świadczona przez ten okres i brak polityki, ale teraz też nie mamy tak naprawdę świadomej takiej opartej na wizji polityki wobec wsi rolnictwa my mamy wspólną politykę rolną, więc ocalić swoją krajową, więc brak brak jest takiej wizji AM po stronie rządzących to jest na pewno jedno wyzwanie inne, gdyż duża grupa wyborców stąd trzeba się liczyć po prostu taką niekoniecznie polityka rolna byłaby taka, która ze wszystkich zadowoliła w tej sprawie nie jest mamy mamy te problemy takie wyzwania bardziej związane z problemami społecznymi, o których mówię tutaj trzeba, jakiej się w innowacje ich pomysłów oczywiście w co się dzieje mamy przykłady takiego rolnictwa wielofunkcyjnego n p . czyli łączenia różnych typów działalności oczywiście łączenie rolnictwa i działalności turystycznej jest znane już od dawna agroturystyka to prawdziwa ta fałszywa, która nie jest standardem dla polskiej prowincji, ale n p. łączenie takiej działalności z chociażby z pomocą społeczną opieką społeczną prawda takie nie jest to to był efekt można szukać różnych pomysłów na świecie funkcjonują nawet komuny seniorskie na wsiach dla, kiedy mamy w Tychach osamotniony seniorów z pozostawionych przez rodziny niemających Towarzystwa na animacja z współpracy między nimi zbliżenie ich podsunąć jakiś pomysł skupienie w 1 miejscu chociażby nawet i nawet jeśli komuna jest czymś zbyt odległym dla przeciętnego mieszkańca Fidos sam fakt, że 9 ludzie będą się spotykać raz w tygodniu i będą w 1 miejscu jej tata już łatwiej pracuje ze strukturą towarzyszą lekarzom albo oba zespoły Williams Walia bzdura one więc, więc cnota jest z kolei kwestia tego typu wsi które, które są wypłukane z młodszych generacji wreszcie na koniec pytanie drugie, ale działki jachty z szansami edukacyjnymi młodzieży na wsiach już przy trzymamy się tej wsi jako pewnemu nie wiem jak typowi idealnego nie wiem czy tak byśmy nazwali po takim sieje w wersji klasycznej tak nie post jak to pan powiedział bardzo spodobało to słowo z RO post post korporacyjna net go, że takiej widowni nie ma jak patrzy na świat na badania Artur Krzysztof Wasielewski we Wrocławiu prowadzi od lat tak jest systematyczne analizy dostępu różnic w dostępie do wyższego wykształcenia i w ogóle stylów studiowania młodzieży miejskiej wiejskiej to co widać tych analiz to, że sukcesywnie z roku na rok 2 tysiące różnice w dostępie między miastem mafia się wyrównuje statystycznie rzecz biorąc zastawione są już w tej chwili przynajmniej w tych analizach, które przedstawiono ją wrocławski Sojusz niewielki, ale jeżeli spojrzymy na różnice ze względu na status społeczno-ekonomiczny one cały czas są znaczące wady chodzi o to, że wieś jest zróżnicowana, jeżeli do tej samej kategorii, więc wrócimy mieszkańców tych post korporacyjnych wsi podmiejskich, a z drugiej strony tych odleglejszych bardziej tradycyjnych metod to czas statystyka fałszuje obraz więc, gdy nie ma różnica między bogatą się bogatym miastem jest różnica między bogatymi, a biednymi po prostu czy, jeżeli tak to podsumuję tak ale, ale oczywiście nasi bez wiązania się z tym trochę dodatkowych problemów raczej tak kwestie, o których mówiliśmy wcześniej Zawisza sieci instytucji publicznych dodatkowo jeszcze przez rządzona w okresie transformacji powoduje, że dużo trudniej dotrzeć do tych mieszkańców to jest już kwestia no chociażby kierunku reformy edukacyjnej od reforma wprowadzająca gimnazja była pomyślana nikt już nie nie wnikam, jaką została zrealizowana, ale była pomyślana w ten sposób, że no i jeżeli nie stać nas na to, żeby porządnie wyposażyć wszystkie szkoły podstawowe te najmniejsze wiejskie to musimy zdecydować się na zredukowanie liczby szkół oto tworzono gimnazja, żeby wyrównać ten poziom, że dał po nawet takich gorzej doposażonych w podstawówkach ta młodzież trafi do gimnazjów, których poziom będzie w całej Polsce wyrównany, więc to był podział na dotarcie na nas takie wyrównywanie tych różnic edukacyjnych to obecnie robimy krok wstecz, likwidując gimnazja czy starczy z wsi przy przy skali obecnych reform czy starczy pieniędzy na to, żeby te szkoły doposażyć nie wiem zobaczymy, ale to jest to jest potężne ryzyko bardzo dziękuję my gościmy dr Przemysław Sadura Instytut socjologii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawialiśmy o pana raporcie wieś w Polsce 2 0 1 7 brak diagnoza i prognoza bardzo dziękuję dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: IDEALNA NIEDZIELA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 51% taniej!

KUP TERAZ 51% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA