REKLAMA

Co Eurypides ma wspólnego ze współczesną Polską? O tym Michał Zadara

A teraz na poważnie
Data emisji:
2017-11-07 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
23:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
7 min po godzinie dwunastej Mikołaj list dzień dobry, a moim gościem jest Michał Zadara reżyser teatralny operowy witam się bardzo serdecznie witam także twego syna, którego masz na ręku, który się z nami nie przywitał, bo jest jeszcze za mało nie mówić tak dziś, aby nazwa się Michał Zadara Mikołaj Lizut były na tyle miły, że toleruje w studiu obecność mego syna Leona w tym 4 miesiące może czasem im przerwać mówienia, ale będziemy starali mówić na temat tak Rozwiń » jest, a tematem jest pole STS Eurypidesa, który wraca do w warszawskiej zachęty ten spektakl twoje auto było wydarzeniem zeszłego roku w recesję w bardzo rzadko wystawiany na deskach teatru właściwie, dlaczego Orestesa jest 1 z 1 z wersji historii Orest jej, czyli historia o tym jak kitem jestem zabijała zabiła swojego męża króla Agamemnona, a potem Orest jest jej syn zabił ją, a potem doceniona za nektar do spółki zelektryzowała gwiazdę dokładnie apotem Atena przyszła powiedziała potem ich potem Ateny sobie zadałem pytanie co zrobić z facetem, który miał dobry powodzenie, żeby zabić matkę, ale jednak to była jego matka może nie trzeba było jej zabijać co trzeba zabić i to pytanie o jego o sprawiedliwość właściwie uruchomiła cały system sprawiedliwości i refleksji w Atenach na ten temat na temat państwa, czyli jak, w czym jest państwo i czym jest demokracja i było mnóstwo Roma w manierze współczesnej Polsce w 2 na pół 100 0 lat w ONZ to jest pytanie, które sami sobie w tej chwili zadajemy no, więc właśnie niesamowite jest czytanie tekstów sprzed 2 tysięcy lat 2 i pół 1000 lat musimy pamiętać, że Eurypides pisał też Jezusa, że przez 500 lat nie było na świecie żyła bez zabieg jest porada tego, kto przyjdzie za 500 lat i ty, jaki możemy sobie wyobrazić jak dawno temu to jednak było no i to jest to, więc to jest, więc to jest taka taka historia aktora i rzeczywiście jest niesamowicie aktualna, bo widzimy w Polsce pytania o sprawiedliwość i system sprawiedliwości są integralnie związane z demokracją z tym jak funkcjonuje państwo my tak samo było w Grecji i Eurypides pisał na ten napisał na ten temat bez przejmujący i bardzo zabawny dramat, który jak każdy inny temat też w Grecji miał formę języka lub, czyli takiego tematu sen z piosenkami jak antyczny teatr jak antyczny temat dokładnie, więc to było coś między operą języka, ale muszą z ładnymi piosenkami, ale to wszystko jest bardzo zabawny jak to u Eurypidesa ile chcesz powiedzieć, że w złotym wieku demokracji greckiej demokracji ateńskiej ta demokracja, bo już w kryzysie tak demokracja od zawsze znaczy demokracji w kryzysie jak Eurypides pisał swą sztukę, jaką wystawił to akurat był to krótki okres, kiedy znowu były wybory, ale to było okres, który chce był to czasie tzw. demokracji AM, a przepraszam dyktaturze stół, czyli 10 0 obywateli przez jakiś czas, żeby wała dyktatura absolutną nad Atenami przez kilka lat czyli jakby w obywatele głosowali za tym, żeby było mniej demokracji i rzeczywiście zniszczyli sobie do demokracji na kilka lat, a potem znowu dałem się ustanowić co wydaje się we współczesnych państwach nie tylko w Polsce to się zdarza, że obywatele, głosując przeciwko demokracji tak jest na Węgrzech tak jest w Polsce tak jest w stanach od szesnastego do 20 listopada będzie można zobaczyć Orestesa Michała Zadary właściwie Eurypidesa, ale w jury Fides w naszej wersji reżyserii Michała Zadary to my was też w warszawskiej Zachęcie w no nie bez przyczyny właśnie w tym miejscu, bo przypomnijmy, że właśnie w galerii zachęta dokonano największej chyba zbrodni politycznej historii współczesnej Polski, czyli tam w Eligiusz Niewiadomski zastrzelił prezydenta Narutowicza i trzeba pamiętać co więcej to jest rzeczywiście 50 m co się stało od od miejsca, gdzie my gramy dramat dramat RSS, czyli mamy nie tylko w historii Europejskiej demokracji tak to morderstwo, które niektóre, które zapoczątkowało dyskusję o sprawiedliwości demokracji czy jest zabójstwa Agamemnona, ale też polskiej demokracji to to, że zabito czy rzezie Niewiadomski zastrzelił tam właśnie Narutowicza dziś trzeba też pamiętać, że to była w ogóle pierwsza rzecz ten wernisaż, na którym przyszedł z Narutowicza, bo chyba pierwsza rzecz dyrektorom zrobił jako prezydenta, a nie wybrali na razie dawno już go powoływano się na Sejm wybrał Narutowicza na prezydenta on wstał rano założył krawat ubrał się pojechał na 12 na wernisaż go zastrzelić, ale ważne jest to ważne są też przyczyny, które podawał Eligiusz Niewiadomski przyczyny tego tego swojego morderstwa Otóż Gabriel Narutowicz był ofiarą nienawiści politycznej mam w nogi oraz ruch dzisiaj nazywamy to hejtem w taktach zdecydowanie na zdecydowanie wytworzyła się taka histeria wokół banku, by Narutowicza i faktu, że był wybrany przez głosy mniejszości narodowych Cionek te głosy przeważyły, że cała lewica była wściekła i nakręciła się też wspierana wściekłości na nienawiści i sfrustrowana artysta, który dzisiaj też mamy w sumie kilku dokonał podczas zamachu na nim i nawet ostatnio czytałem, że ten obraz, przed którym został zamordowany gdzieś jeszcze dziś można przecież MEN na Wikipedii jest prywatnych rękach i i może i VAT miał być wystawiony na licytację to nie jest jakiś specjalnie znana jest w no ale właśnie wieś to za zabójstwo Narutowicza mam wrażenie, że dla współczesnych artystów jest dalszym ciągu MF o jakimś szalonym szalenie ważnym memento nie tylko ty nawiązuje już Orestesa właśnie do zabójstwa Narutowicza Narutowicza malował n p. Wilhelm Sasnal i skąd od lat, dlaczego to jest taka, że takie bardzo bardzo ważna bardzo ważne ikon w domyśle, że to jest takie morderstwo, które ciągle wisi nad nami to jest coś, czego się ciągle boimy tego momentu, kiedy nienawiści polityczna się przez przeradza w sferze działań fizyczne działanie przemocą już takie dane służące do zabijania państwo jesteście kończy tym, że Orest jest wiele te są skazani na nasze jest za to zrobili i oni zamiast się poddać wyrokowi do nich zaczynają mordować mordować się wszystkich dokonują takiej masakry ROD zespole harowały niestety dla państwa spektakl sceny, ale kończy się wraz ze zjawiskową w ME za piątym ten trend ten spektakl, po czym przyjeżdża ktoś ze Wschodu w ówczesnej Grecji też ze Wschodu była Apollo i mnie mówię, że wszystko będzie porządku Apollo Orestesa stanie gdzieś będzie królem i już choćby tych sporów nie będzie u nas jest to postać mówiąca po rosyjsku i ty i myślę, że rzecz, że tak samo wtedy jakby te w Grecji te we władzach Koś kościelna religijna tak samo przez Eurypidesa była widziana jako taki ataki element powiedzmy sankcjonujący bezład sankcjonujący bezład polityczny chaos polityczny i w u nas też jest przecież możliwej wiele osób wyobrażało sobie taką sytuację, że w po pas wiek, jeżeli dalej ten hałas będzie postępował przy w pewnym momencie po prostu trzeba będzie zadzwonić na wschód i walczyć z ustabilizowaną sytuację, bo Orestesa ekipie historia z kilkoma właścicielami 10 zbrodni tak naprawdę, czyli wszystko zaczyna się od zabójstwa Agamemnona w Prada i nic, a potem potem jakby w zemście Orestesa wraz z elektrowni zabijają swoją matkę tak, ale to jest tak jak w Polsce, bo przemoc polityczna ma swoją historię to tak też ojciec miał swoją historię Agamemnona przedtem musiał zabić swoją córkę i widzenie, żeby wojna Trojańska doszła do skutku, więc leki w jedenastce mówi, że to jego za to w zemście za to zabija, a przed tym oczywiście jeszcze ojciec Jan ojciec Agamemnona upiekło dzieci swojego brata i podał temu bratu jako część tego pasztetu pieczonego do dna na nas do zjedzenia na Nana Nana obiad i jest z kolei kochanek 11 Piast jest mówi, że to w zemście za to zrobili tego jak my na więcej, by takie same w Polsce to wszystko ma taką długą historię nienawiści i zderzył do ich poczucia, że ktoś został kiedyś zdradzonych też komuś zabrać Teleranek jak ktoś komuś innemu nie zabrał prasy do tygodnika w Solidarność jak kto inny komuś nie podawał ręki przez jakiś czas Stal to tata testach wypada po podobny taki mechanizm to pokazuje jak strasznie jesteśmy uwikłani jednak tę historię różnych pretensji jak będą one wpływają Poczesna współczesność w siłę naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM o tym co Eurypidesa ma wspólnego ze współczesną polską za pośrednictwem Michała Zadary bowiem tuż po informacjach o lat teraz na poważnie Michał Zadara reżyser teatralny operowy wraz z synem Leonem, który od czasu do czasu może coś państwu powiedzieć zasady stosowania artykułu zamieszczono 4 miesiące ale gdyby państwo usłyszeli właśnie na to od razu mówię, że jest to jest Leon rozmawiamy o, ale stać się Eurypidesa rolnik, który w, którego premiera odbyła się rok temu, ale teraz ten twój spektakli spektakl centrali wraca do warszawskiej zachęty od szesnastego do 20 listopada mogą państwo go obejrzeć i chcieliśmy zapytać ja wiem, że to jest pytanie może zabrzmieć jak wypracowanie szkolne, ale w co wg ciebie ten EuroPride jest mówi nam współcześnie czy w ogóle to jest jakikolwiek sposób aktualne są pytania drezyny ja myślę, że Eurypides snem przypomina, że demokracja nie jest systemem w danym przez bogów tylko i systemem co jest wytwarzane jest codziennie przez nas wszystkich i że jako taki jest codziennie zagrożony i i pokazuje co się może zdarzyć, jeżeli zaniedbamy on, jeżeli nie zaniedbamy to demokrację, że nie będziemy dbali o podstawowe mechanizmy, czyli wolność wolność słowa na równej reprezentacji w parlamencie i t d. wolnych wyborów, które im te muszą obowiązywać tam jest długa scena właśnie sądu nad nad Orestem SMT się odbywa w sejmie u nich jest volvo przez przedstawione właśnie wszystkie racje każdego z posłów no i okazuje się, że tam wszyscy są opłacani, że nic nie zostawia się one wybrane zieloni są przekupieni i t d . no i wynikiem jest kara śmierci dla OSP sektory go w tym, że źle uczynił, zabijając swoją matkę, ale którego celem jednak była ochrona państwa przed dyktaturą, a więc jak pokazuje, że Eurypides, że w momencie, kiedy już tracimy takie podstawowe mechanizmy, że bardzo szybko państwo musi stoczyć na chaos anarchię to jest memento tak, aczkolwiek oczywiście Eurypidesa był pisarzem też bardzo zabawnym eksperta z tak motorem tak jest też rzeczy, ale też ciągle w, jakbym przypominam, że to jest jednak też ciekawe sytuacje ciekawa sytuacja, w której my żyjemy dzisiaj w Polsce, że te absolwent tu absolutnie nie jest nudna sytuację steki pamiętam taki wiersz Mickiewicza o szarych ludzi także, że ludy za lud krzyczące w końcu lud sam po to, zamyka jakoś tak piękny wiersz Mickiewicza właśnie o tym, że, że lud w końcu wy z wybije wszystkich tych ryb to puli stów, ale wtedy się znacznie czas szarości i mody i nam się wydawało w latach dziewięćdziesiątych właśnie mamy tak jeszcze z części nudy profesjonalistów, którzy po prostu będą zarządzać państwo misję będzie działo i w sumie problem artystów wtedy był taki że, że było dosyć nudna tak nic nie wiadomo bo o czym tutaj mówić ani innymi słowy sztuka przestała być nośnikiem idei jakichkolwiek, a w każdym razie systemy i społecznych politycznych i nie została trochę od Wschodu łączona od tego nurtu polityczne tak wtedy z Pawłem miejskim robiliśmy go drugi spektakl w teatrze Wybrzeże Wałęsa i w tym spektaklu jest tym spektaklem chcieliśmy przypomnieć dzieje czas Solidarność jako czas i Dei czas możliwej rewolucji lewicowej nad nim prywatnie czy, że to był ruch robotniczy przypomnieć w ogóle, że można walczyć oprawa pracowników robotników czy można się organizować można walczyć o lepszy świat dzisiaj wydaje się, że rzecz że, że mamy inną dyskusję, że dzisiaj dzisiejsza dyskusja jest taka, że przecież bardzo duża wartościowych rzeczy zostało zbudowanych od czasu upadku komunizmu IT IT IT wartościowe instytucje te oczywiście cały czas trzeba ulepszać to jest jasne, że i tak nie wolno wyrzucać po prostu śmietnik na pewno nam grozi potwornym potworny chaos miasto pewnie to pewnie namówię Eurypides Eurypidesa, mówi że w, żebyśmy uważali, że rzecz, że jak Rzym świat jest rządzony przez przypadek jakiś strzelanie się ludzkich interesów i że naprawdę i zależy im dały też istnieją i że wartości istnieją tylko, że trzeba naprawdę nie walczyć w no ale ja mam wrażenie, że współczesny artysta szczególnie w Polsce walczy ze smyczy jest rozpięty pomiędzy 2 postawami zaś takim totalnym ska PiS mam polityka to z FM polityka to jest z założenia jest coś obrzydliwego artysta nie jest w ogóle predestynowany do poruszania się w tej materii jesteśmy ponad 10 0 jesteśmy nie wierzę politykom partii razem z Tomka Lipińskiego na drugą postawą taką bardzo bardzo, identyfikując się bardzo zaangażowaną, którą powiedzą prezentuje na swoich łamach krytyka polityczna i nowy miałam wrażenie, że jestem gdzieś pośrodku to znaczy mówi rzeczy szalenie polityczna i jej w bardzo istotne w tym kontekście, ale jednak bardzo dużą przenośnie jako dowód i pół Tysiąclecia i w taki oto co mnie ostatecznie zawsze wzrusza najbardziej w sztuce toczyła widać, że sztuka jest tylko sztuką ostatnio ich tak już zniesmaczony tą rolą artysty reżysera pomyślałem sobie, że chyba wolałbym być posłem i nawet napisałem do moich znajomych w jakiej partii można wystartować Night była oczywiście kłopoty 1 z moich wpływowych znajomych powiedział, że Biedroń założy swoją to wtedy, żeby się do niego zapisał i to wydaje się, że to miało sens ich, więc więcej, więc już jak gdyby panowie słucha to ja mogę się zapisać jako jako ktoś, kto się zna to wina na kulturze, ale to co mnie, zlecając dała się do sztuki to co mnie najbardziej wzrusza jednak wszyscy tacy się wydaje taką najważniejszą funkcją tą najważniejszą funkcją teatru to jest przypominanie nam starych historii, które w, które to w sumie Leona w tle jest znany historyk tony, które w tym prawie zapomnieliśmy takie właśnie historia Orestesa historie, a domem no ale w sumie właśnie o tym, zaangażowany bezpośrednio zaangażowanym w zaangażowaniu artystów w politykę w proces polityczny taki czynny w VAT tak czy powiedzmy nazwijmy go wiernym, a czy dać się wybrać natomiast nie mamy dobrych przykładów takich artystów, którym się udało mu cokolwiek zarobić na Andy jest jak wiemy, że Liroy nie doprowadziły do lodowatej ustawę o 8 i Comarch SA z wizjera czy Kukiza z dna, ale pamiętam właśnie w podczas wyborów 8 10 10 . roku do Sejmu kontraktowego wtedy wielu aktorów n p. zostało posłami senatorami i pamiętam słynne zdanie Zapasiewicza chce mu, że w no on prezydenta to mógłby ewentualnie zagrać w ich na takie miejsce też, że już niejeden eksces skądinąd i polityki i 8 ministra kultury są chyba był kiedyś reżyserem gry zostawał ciebie raczej jako reżyser bierze za bardzo ważne Mikołaju tak dobrze znam dobrze sobie historię polskiego teatru nawet znane epizody jak jazda na mniej ważnych zadymione z firmy PMR w ale i, że on mówi od czego są aktorzy bez wyraźnie tłumaczy, czego są aktorzy grają na Andersa jest chętnych, więc to jest, ale remis, ale ja myślę, że czuły dla mnie byłaby to inna opcja studiowałam politykę na początku testy NT historii i Jerzy taka polityka jest moją pierwszą w pierwszą taką miłością intelektualną i do sztuki właściwie doszedłem myślę, że by tu bezpośrednio można, więc działać ma 1 10 0 osób czyta mnie to jesteście będziemy mieli w Zachęcie 1 5 0 osób co wie czy w tej sali, jakby bezpośrednio można wtedy budować jako społeczność bezpośrednio można mówić o ludzi i to mi się bardzo wydawało inspirujące tym po i nie wiem też nie wiem zobaczymy nie chce w ICT nikogo oceniać radnych byłych artystów, którzy rektorzy, którzy jesteście politykami ludzie lubią Schwarzeneggera ale, toteż jest, toteż jest sporny nie wiadomo czy jest lepszy byłby lepszym gubernatorem niższa jednak niż aktorem no to jest mi zależy co się lubi w Teheranie wpisy czy właśnie bardziej Republikanów czy bardziej filmy tak zabijają właśnie w Czechach my natomiast jest źle mnie ciekawi czy dóbr i też masz taką w takie wrażenie, że wg współczesnej Polsce rządzonej przez prawo i sprawiedliwość w zasadzie w wszystko każdy aspekt życia staje się polityczne no tak na pewno to jest to dla nich było właśnie w PRL tak to jest to co jest męczące to znaczy to właśnie po tych wyborach, kiedy jej z niedowierzaniem czytaliśmy, że naprawdę pan Macierewicz ma się stać ministrem obrony znowu państwem sobie oni teraz znowu wszystko będzie o tym, znowu znowu wszystko będzie o polityce i się cieszyłem bardzo, że udało nam się zabić Dziady bez skrótów mój duży taki spektakl 1 3 godzin z Wrocławia, zanim to się stało, ponieważ mogliśmy po prostu zrobić, aby właśnie to znowu wracam do tego, że właśnie w jednak tacy nie wzrusza najbardziej w teatrze to jest opowiadanie tych starych historii i te Dziady, które złożyliśmy w pewni, że odnoszą się do naszego życia społecznego jako pola, ale nie mają żadnego bezpośredniego interesu politycznego i toteż była dla mnie bardzo ważne, bo wydaje mi się, że bezpośredni adres polityczny taki partyjne polityczne niesamowity sposób spłaszcza jednak kulturę, że kultura nie jest od tego ile może tutaj w wieży nowo nosił rzeczy są mniejsze Dziadach no to znowu się przypomina mój dawny reżyser będzie znacznie, w który nie zrobił to słynne Dziady w sześćdziesiątym ósmym roku i to jest zresztą to było chyba co nieszczęście Dejmka znaczony zrobił po bożemu chcę dokładnie jak to było napisane co znaczy tak ten Holoubek wygłosił wielką improwizację jak napisał ją Mickiewicz tylko publiczność była zupełnie inna publiczność czytała między wierszami nawet to, czego tam zupełnie nie był, a dokładniej myślę, że nie da się wymyślać w ogóle politycznego teatru to publiczność wybiera koniec końców, który jest tak tak będzie najbardziej polityczny tak jak było skręcone wszyscy ci polscy artyści załamani takim hasłem, że nie startuje w tej konkurencji skandalistą, bo wszyscy koledzy koleżanki skandaliści się dzieje na tej widowni szklanek klamki załamani, że w końcu się komuś się dało to co Oceanii walczyli przez tyle lat, żeby w końcu sprowokować dyskusję w jakiś skandal no i mówi że nie startuje w konkurencji skandalistów, a może to jest taka konkurencja trochę nieśmiały Danka to znaczy tych drzew każdy, by chciał, ale w, ale mówienie o tym w radiu n p. teraz 2 Leszno jest pewną aberracją czy PC ekshibicjonizm FOT ja myślę, że nie mamy teraz kryzysu takiego że, że mamy za dużo jakiejś takiej strasznej krytycznej odważnej politycznej sztuki, że wręcz przeciwnie tak jak mówisz mam wrażenie, że wiele w u kolegów koleżanek, widząc jak krótka jest ławka artystów po stronie prawej sprawiedliwość jednak chciałaby się tam znaleźć, ale nie zawsze się załapują mam wrażenie że, że w Polsce mamy tradycję bardzo zaangażowanej sztuki 3 3 czy Słowackiego 3 3 Kochanowskiego, który napisał odprawy posłów jest jego długą krytykę anty Europejskiej polityki i jakby dosłownie się na Piazza antyeuropejskich polityków po otrzymaniu mam wrażenie, że ma teraz przeczytanego w wykładach to w szkole tamten chłód tak to prawda to prawda uczy uczy studentów odprawy posłów greckich wszystkich takich wielkich polskich tematów w show no i to tam nie uderzają w jakiś sposób niesamowity, że niesamowity sposób nie to uderza, że odprawa posłów greckich na Jana Kochanowskiego jest naprawdę długą krytyką anty Europejskiej polityki rządu ja mówi wprost, jeżeli dalej będziecie uprawiać anty Europejską politykę takie, które Janie to takie, które jak Polska zostanie zniszczona podczas tego się nie robi decyzje są też mamy taką długą tradycję, ale wydaje mi się, że teraz nie nie jest jakiś czas szczególnie odważnej sztuki w Polsce co też właśnie jak już mówiłem nie ja nie wiem, czyja czy to jest złe poznać kulturę jednak jest od jakiejś głębszej refleksji od polityki jest polityka, które chciały, żeby była lepsza i dlatego pisze o sobie, że jeżeli chcesz, by polityka była lepsza, jeżeli las, by mu, żeby las chroniony, żeby dzieci miały lepszą edukację to powinien stać się posłem ani mówić tego nie mówić o tym, ze sceny teatralnej Biel stąd moje rozważanie właśnie bycia posłem to nie nie jako inna kariera tylko właśnie jako możliwość mówienia prawdy Michał Zadara bardzo dziękuję ci za to spotkanie z nieudanej operowy, a państwa bardzo serdecznie zapraszam w Warszawie od szesnastego do 20 listopada Masalski ego w Zachęcie spektakl Orestesa Eurypidesa reżyserii Michała Zadary i w realizacji centrali bardzo dziękuję za chwilę informacje Radia TOK FM, a po nich raport gospodarczy i Maciej Głogowski jego gościem będzie prof. Andrzej Blikle w program przygotował Tomasz Kopka realizował Krzysztof Woźniak Mikołaj Lizut i do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Dostęp Premium z 30% zniżką od serca. Pokochaj pakiet "Aplikacja i WWW". Słuchaj gdzie chcesz i jak chcesz.

KUP TERAZ 30% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!