REKLAMA

Kto powinien organizować demokrację lokalną?

Analizy
Data emisji:
2017-11-13 18:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
19:57 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
audycja analizy Agata Kowalska przy mikrofonie w piątek mieliśmy ciężki piątek, ponieważ to był taki dzień tradycyjnie już, w którym pojawiają się tuż pod koniec dnia ważne duże projekty zmian ustawowych tak było też w zeszłym tygodniu w piątek w południe czy nawet po południu pokazują, ale zostaną upowszechnione mógłby upubliczniono projekt ustawy, która ma m. in. wpływać na ordynację wyborczą, ale nie tylko w Polsce taka duża ustawa w LM od trudnych w Rozwiń » tytule już go państwo czytam raz dziś jego przytoczę ustawa o zmianie usta w o samorządzie gminy powiatu województwa mające na celu zwiększenie udziału obywateli w procesie kontrolowania oraz funkcjonowania niektórych organów publicznych i to ustawa, którą myśmy wyrażonym w błyskawicznym tempie przeczytali tutaj w to kasami my razem z ekspertami analizowali dla państwa wraca do analiz, dlatego że tak jak mówiłam czytaliśmy błyskawicznie, a poza tym jest to duży projekt, w którym jest mnóstwo smakowitości i pewnym być może niebezpieczeńst w dlatego w studiu kolejny ekspert kolejny gość dr Adam Gendźwiłł wydział geografii studiów regionalnych na Uniwersytecie warszawskim dobry wieczór to w 2 to może być takich rzut oka z góry, ale są to jest za projekt twórcy twierdzą, że teraz będzie już transparentnie obywatele będą lepiej kontrolować władze, a jednocześnie wreszcie będą uczciwe wybory czy rzeczywiście ten projekt jakoś, by w tym projekcie już konkretnych propozycjach przepisów odnajduje się ta idea, a wcześniej nie były uczciwe fakt piszą projektodawcy no tak nie czytałem nawet uzasadnienie nie przekonało mnie specjalnie nie były uczciwe rzeczywiście były pewnie inne niezbyt dobrze zorganizowane w 20 1 4 roku i teraz wykorzystuje się to zdecydowanie jako pretekst do różnych często daleko idących zmian jak można popatrzeć na góry wraz z góry na ten projekt mi się wydaje, że jestem bardzo duże grzybów w 1 barszczu jest to bardzo egzotyczna mieszanka różnych rozwiązań instytucjonalnych, które mają być wprowadzone do samorządów na różnych szczeblach i dziś przy okazji jest też na zmianach, o których dyskutuje najwięcej, bo ona jest taki ner w demokracji to znaczy zmiana kodeksu wyborczego zmiana reguł dosyć fundamentalna zmiana reguł wyborów samorządowych i co ważne też dosyć głęboka zmiana organizacji wyborów właściwie pierwsza tak głęboka zmiana funkcjonowania administracji wyborczej od popu od momentu, kiedy mamy wolne wybory w Polsce ten model organizowania wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą zdobył od początku lat dziewięćdziesiątych właściwie praktykowany i teraz ta modyfikacja ona dotyczy nie tylko sposobu powoływania PKW i ta zmiana kuracji jak ma ten teren ma jak ma być ich skład PKW powoływany jest odłożona w czasie, ale przede wszystkim w ogóle powołanie tej wyodrębnionej administracji wyborczej, która ma n p. wyznaczać granice okręgów wyborczych oraz rowów o tym, mówił w piątek to są państwa do archiwum analiz profesor kurzem było z Gdańska konstytucjonalista wskazywał, że w oto powstaje zupełnie nowy twór wojewódzcy komisarze wyborczy i co katolikom w tych wyborach pojawi się też gminni urzędnicy wyborczy w każdej gminie w Polsce no właśnie do mnie lekkich taka szczegółowa konstrukcja na samej Górze PKW czemu to ma służyć i czy widzi pan to jest szansa młynki służące właśnie przejrzysta mojej sprawnemu przeprowadzeniu wyborów i policzeniu głosów czy to co jakiś też zagrożenia w tym jedno z pewnością oczywiście w innej daty kluczowa odpowiedzialność, którą będą mieli ci urzędnicy to jest odpowiedzialność za wyznaczanie okręgów wyborczych i jak my za administrowanie tym procesem wyborczym również powoływanie obwodowych komisji wyborczej jak do tej pory robili urzędnicy wiedzą za różnica najwyżej zmienia się naznaczył usytuowania, ale jest także w tym w uzasadnieniu projektu mówi się, że należy wyjąć spod władzy organów samorządu terytorialnego prawo do dzielenia jednostek i organizowania wyborów no bo nie jest to pole do nadużyć rzeczywiście to jest także to jest kusząca oczywiście, żeby wyznaczyć okręgi tak żeby, żeby móc sobie coś tam dołożyć dodać ta sprawa zresztą u mnie jest jakoś analizowana badacze z Krakowa w zespole Jarosława Flisa analizowali kwestię Jack man dingo w wyborach samorządowych, zwłaszcza po wprowadzeniu jednomandatowych okręgów wyborczych w 20 1 4 roku rzeczywiście jakieś efekty na takich przesunięć nazwijmy istnieją natomiast one nie zmieniają w taki fundamentalny sposób wyników wyborów w tak fundamentalnej, jaki zmienia zmienia zmienia wprowadzenie choćby systemu proporcjonalnego wszędzie w również małych gminach, która zostanie wreszcie nigdzie na złoty w znanym głosowaniu to zaraz będziemy mówić natomiast jeszcze proces na chwilę do wyznaczenia okręgów wyborczych to w takim razie z propanu i nie może być tak, że samorząd sam dla siebie wyznaczą okręgi wyborcze na wybory to kto wyznacza okręg wyborczy w wyborach prezydenckich parlamentarnych czy też krajowych włącznie oczywiście jest to argument zasadniczy Sejm decyduje o tym jak mają wyglądać gorzej okręgi wyborcze w wyborach do Sejmu w związku z tym też analogicznie rady wszystkich jednostek samorządowych decydowały o podziale na okręgi wyborcze i to nie bierze się znikąd to jest też tak, że przecież radni z lokalnych społecznościach najlepiej znają też, że te uwarunkowania choćby to w jaki sposób te społeczności lokalne jakoś z zewnątrz gmin czy wewnątrz powiatów są podzielone w terenie jest także podziały zupełnie dowolny tezę o VAT musi iść po granicach jednostek pomocniczych, czyli sołect w on musi uwzględniać się tzw. normę reprezentacji, czyli to ile reprezentantów przypada, na jaką liczbę ludności te wahania tej normy reprezentacji nie mogą być zbyt duże nie da się też wykroić takich Anny w okręgu wyborczym jakich wymyślnych kształtach, bo rzeczywiście w danym terytorium UE muszą sąsiadować ze sobą ciekawi, że tutaj projektodawcy stwierdzili, że na jakiekolwiek naruszenia wyznaczenia okręgów wyborczych można naprawić przenosząc, gdzie indziej kompetencji wyznaczania okręgów zamiast właśnie zrobić to co sugerowałby tytuł tej ustawy, czyli pozwolić na to, żeby obywatele sami ocenili czy aby ktoś tam nie manipuluje, kiedy jedno z osiedli nagle znajduje się innym obwodzie niż w niż poprzednie domy dzieliło ich w ogóle brak zaufania obywateli ta ustawa ma też taki bardzo na parter analizy projektu ustawy ma taki bardzo materialistyczne tony względem samorządu terytorialnego co znaczy, że my teraz syn szczebla centralnego opowiemy wam jak powinniście się zorganizować jak powinniście się rządzić jak powinniście wybierać swoje władze, ponieważ to wy o samorządzie drogi jesteście tym słabym ogniwem naszej demokracji, kto będzie powoływał tych wojewódzkich i powiatowych komisarzy wyborczych szef krajowego biura wyborczego z góry z kraju, lecz wszystko tak to będzie to jest dosyć tajemnicza niestety ta osoba zostanie powołana na nowo przez Państwową Komisję Wyborczą jeszcze Starym składzie, ale spośród 3 kandydatów zło jest tak mówi projekt zgłoszony przez Sejm Senat prezydenta, więc jedno powiem tak, ale jest wręcz wymieniona będzie rósł nie zostanie wymieniona pokaz, a potem ekran wygra wybory cienia nie obecnie projekt mówi tak jakby to tam starać obecna PKW miała powoływać się tego nowego szefa administracji wyborczej, ale spośród tych 3 kandydatów zgłoszonych przez Sejm Senat prezydenta, więc jest to konstrukcja zagadkowa oczywiście wszystko zależy, kto kim będzie ta osoba natomiast inna trzeba sobie też powiedzieć, że to jest trochę naprawianie rzeczywistości, która jakoś już była uregulowana to nie jest wejściem zupełnie na pustynie graczy w do tej pory oczywiście można było kwestionować przebieg okręgów wyborczych wydaje mi się, że nawet jeśliby się przesuwało te kompetencje z lat, żeby to nie rady wyznaczały sobie to warto by było, chociaż n p. zapytać o zdanie albo poprosić o pierwszą propozycję, która mogłaby być skorygowana, gdyby nie zrobiono ciężaru wyrywa mi to też państwo wiedzą, że ustawa ma na celu zwiększenie udziału obywateli w procesie w Aleppo w porę za publiczne mają 3 jest po prostu wrzucano do Sejmu już są dzisiaj już skierowano pierwszego czytania nie ma szans na prośbę konsultant audycja analizy Agata Kowalska przy mikrofonie i druga część rozmowy z dr Adam Gendźwiłł tam wydział geografii studiów regionalnych na Uniwersytecie warszawskim przyglądamy się wspólnie w ustawie która, której projekt został upubliczniony w piątek im ma m. in. wpłynąć na ordynację wyborczą w ale na kodeks wyborczy to nie jest jedyna część tej ustawy tam jest mnóstwo innych rzeczy doklejony do opisanych tworzy to razem dzieło dość trudne w odbiorze tak to nazwę pierwsze ekspertyzy z piątku w naszym wnętrzu mściwą do do słuchania zachęcam wątków jest mnóstwo więcej tych rozmów wiele wsi panie doktorze chciałabym zapytać, o co o to sprawę właśnie związaną z ordynacją n p. najbardziej uwagę mediów w Międzyrzeczu nie mieć likwidowane są całkowicie już jednomandatowe okręgi wyborcze z i wprowadzona w proc na ograniczenie dwukadencyjności dla tysięcy jednoosobowych organów samorządowych, jakie to są zalety tego rozwiązania, jakie wady innych graczy to ja nie jestem wielkim zwolennikiem JOW-ów jest bardzo wiele argumentów za tym, że to jest zły system, a w samorządach, kiedy jednostki terytorialne dzielone na majowy są bardzo małe ten system jest jeszcze gorszy natomiast to co zostało zaproponowane na żywo wie, dlaczego jest mieć gorszego no bo rodzi to wiele paradoksów, które są związane choćby z tym, że my jest ogromny z Arką ogromna dysproporcja nachalności rodzi to problem z konkurencyjnością w takim bardzo małych okręgach prostu brakuje kandydatów na mniejszych społecznościach lokalnych mandaty są przydzielane bez konkurencji to rodzi problemy z tym, że na terenie relacjom konkursie w rosole meczów to rodzi to rodzi problemy z tym, że reprezentacja terytorialne jest nakładana w 1 1 na reprezentację taką polityczną w radzie czy jak też jest z wojennej główny podział w radzie też ktoś jest wójtem ktoś jest przeciwko wójtowi powiedzmy czy są 2 Stronnictwa one zwykle nie mają bar w partyjnych i kiedy mamy system willowa to znaczy, że z każdego okręgu jest 1 tylko 1 przedstawicieli może być albo za wójtem albo przeciw wójtowi, że to jest także wójt ma swoje okręgi, które lubi hołubi i nieswojo okręgi, których nie lubi nie hołubi n p . to jest ryzyko podstawowe ta reprezentacja poszczególnych części gminy może trwale pewne w społeczności lokalne czy słup lokalne wyłączać z z procesu politycznego z Davos budżetowego, ale budżetowego czy takiego Inwest inwestycja miała także jedno jest wiele mankamentów związanych z z JOW-ami i myśmy już oni jakoś się wielokrotnie się wypowiadali, więc jest wiele ekspertyz na ten temat miękkich pierwsze dane już na ten temat mieliśmy my w 20 1 4 roku, kiedy ta zmiana była taka najgroźniejsza to przejście z 20 1 0 na 1 4, ale to co zostało zaproponowane w tym projekcie to jest system proporcjonalny on jest z pozoru bardzo podobny do sejmowego to znaczy taki, że są listy kandydatów we mnie też te listy są odpowiednio długie każdy wybiera sobie z tej książki z jedno jedno liste w ramach tej listy 1 kandydata, którego zmienia na walizkach w twarz gazem dla kandydata na radnego w i tak miały być teraz organizowane właściwie wszystkie wybory i to był można powiedzieć wspaniale jest ujednolicenie systemu wyborczego wszędzie będziemy wybierać tak samo, ale diabeł tkwi szczegółach, ponieważ problem polega na tym, że zaproponowano bardzo małe okręgi wyborcze widełki wielkości okręgów wyborczych, czyli tego ile mandatów jest rozdział w okręgu wyborczym zostały określone od 3 z 7 mandatów to jest bardzo mało i właściwości systemu proporcjonalnego przy tak małej wielkości okręgów są bardzo złe to znaczy ten system coraz bardziej zbliża się swoimi właściwościami do tych wszystkich negatywnych cech JOW-ów n p. w kwestii tego, jaki jest tzw. naturalny próg wyborczy, czyli odsetek poparcia, który trzeba uzyskać, żeby w ogóle móc liczyć na mandat PiS się spierają o progi wyborcze ustawowe, czyli o to życia przekroczyć 5 %, żeby w ogóle uczestniczyć w podziale w podziale mandatów, ale w okręgu 3 mandatowym ten naturalny próg wyborczy jest wyższy niż 20 często wyższy niż 2 5 % przy odpowiednich założeń co znaczy, że trzeba tyle zdobyć głosy, żeby w ogóle dostać mandat to oznacza, że właściwie kłótnia o to czy głosy będą przeliczane dom ten system plug-in, czyli tymi metodami przeliczania głosów na mandaty schodzą na dalszy plan, bo podstawowe meble innym miejscem, gdzie tnie się mniejszych, a promuje większych jest to jak duże są okręgi wyborcze a dlaczego proszę powiedzieć, bo to może nie być jasne jasne dla wszystkich dopiero za rok wybory będzie przede wszystkim sprawy przypominać, dlaczego jest tak istotna, żeby na poziomie samorządowym im niżej tym ważniejsze cała ta idea większy wygrywała niebyła promowana za pomocą ordynacji wyborczej media jest wiele powodów co znaczy 1 powód jest taki, że w ogóle idea proporcjonalności, czyli tego, że zgromadzenie przedstawicielstwie zajął ma w sobie przedstawicieli różnych poglądów na to jak się ma rozwijać gmina różnych poglądów na tak ma się rozwijać powiat województwo to jest słuszna idea, a zwłaszcza w gminach to ma sens, bo zwróciliby zwróćmy uwagę na to, że w gminach my przecież szefa egzekutywy wybieramy w wyborach bezpośrednich i jakby my mamy i tak bezpośredni wpływ na to nie potrzebujemy silnej większości stabilnej większości czy stabilnej opozycji w radzie my potrzebujemy dobrej reprezentacji terytoriów, bo najczęściej interesy w gminach czy w ogóle w jednostkach samorządu terytorialnego są zorganizowane jakoś wokół interesów terytorialnych potrzebujemy ludzi z różnych części gminy do tego, żeby rozmawiali o przyszłości tej jednostki za dinozaura rozdrobniony to okres indeksem drobny malutki jedno właśnie po to, być może w końcu staje w obronie projektują, chociaż bez przekonania wino nie do końca znaczenia, bo drugi argument jest jednak takiej, że z naszych warunkach pobytu w Polsce, ale też w i wielu innych krajach specyfika mniejszych jednostek terytoriami mniejszej gminie taka, że dla ludzi bardzo ważny jest to jakim jest ten przedstawiciel Skonto jest jak wielkim zmieniają nazwiska ani dla nich ważne to, jaką partię reprezentuje w Polsce mamy sytuację szczególną panie w ogóle partie parlamentarne są bardzo słabo obecny w samorządzie, zwłaszcza w mniejszych jednostkach można powiedzieć, że im mniejsza gmina tym czym tym mniej niż prawdopodobieństwo, że tam się spotka przedstawiciela, aby w partii parlamentarnej można spotkać kogoś o poglądach zbliżonych, ale oni zwykle startują ze różnych lokalnych komitetów wyborczych te lokalne komitety wyborcze są pewną wartością w polskiej polityce ja oczywiście też, że NFZ mógłby w wielu miejscach podkreśla, że to szkoda, że albo, że polskich partii po parlamentarnych nie ma w samorządach żegnać kanały rekrutacji elit do polityki centralnej ligi, ale nie biorą się z polityki samorządowej, bo to być może też pomogłoby krajowej policji od nowa nowa ustawa, o której mówimy mogłaby być przygotowana we znaki n p. z samorządów na zmianie odwołaniu od tej ustawy, kto się, kto widział małą gminę n p. ta gra wygląda na to, że rzecz, że nie widział w innej willi jest wiele wartości w tym, że ta polityka samorządowa mogłoby być jakoś powiązane Jaś wziął, więc zawsze byłem adwokatem tego, żeby partie polityczne starały się o samorządy, żeby próbowały zdobyć, lecz serce polityki samorządowej, że próbował rekrutować ludzi i do tego, żeby to polityka samorządowa jakoś połączyć ze sceną polityczną natomiast mam wrażenie, że ten projekt jest takim odgórnym po prostu wtargnięcie w to rzeczywistość za stanął to nie jest próba zdobycia przyciągnięcia samorządowców to jest próba zmiany reguł, która będzie wyraźnie szkodzić lokal zgrupowania on nie przyciąga dziś nie jest skłaniać do współpracy nie zachęcać tylko po prostu wykluczyć je w jakimś sensie z możliwości kandydowania ubiegania się władzy, bo ona daje bardzo duże preferencje partiom politycznym zorganizowanym podmiotom takim, które mogą wystawić n p. listy w skali całej gminy mają wystarczająco dużo kandydatów weźmy mecz specyfika wyborów samorządowych, zwłaszcza mniejszych gminach polegać na tym, że bardzo często tzw. komitet wyborczy jest po prostu 1 kandydat to jest ktoś, kto chce być radnym on nie musi szukać ich koledzy uważa, że to nie jest wada i to nie jest wada i warto byłoby myśleć o systemie, w którym w, jaki sposób ta różnorodność polityki lokalnej w szczególności małych jednostek ja cały czas podkreślam, że tutaj być może to chyba wylewa dziecko z kąpielą to znaczy my patrzymy na pre Macy przez naczynia samorząd przez pryzmat n p . Sejm NIK -u wojewódzkich czy w ogóle w ustawie jest więcej miejsca poświęcamy to można powiedzieć sejmikom wojewódzkim, bo tam są partie polityczne w mediach się często mówią sejmikach wojewódzkich w wyborach samorządowych to są najmniej ważne wybory ludzie najmniej interesują, a może ojciec urodził się w USA sejmik wojewódzki zajmuje, ale też jednocześnie mają wielki wpływało przynajmniej większa większą wiedzę o tym co robi burmistrz prezydent miasta czy jego rada UE jest śledzony przez media lokalne jest to łatwe, gdyż do zweryfikowania, bo widzimy swoją ulicę, za którą wpływ mają te osoby i domy się, że to są ogromne zagrożenie nie no po prostu to odebranie samorządom tej cechy samorządność, bo właśnie o tym rozmawiamy tak to jest po raz kolejny właśnie wychodzi na to, że w Sydney ze szczebla centralnego płynie taka dyrektywa to my wam teraz powiemy jak powinniście zorganizować demokrację lokalną i nie najgorzej mają dla was zorganizujemy zorganizujemy ja oczywiście rozumiem, że samorząd jest jakimś sensie częścią państwa innego wydaje mi się, że nawet jest częścią państwa, które nam się bardzo dobrze udała, ale w miałbym więcej pokory na miejscu polityków szczebla centralnego poniesie, by popatrzyli n p . na zadowolenie ludzi z władz lokalnych na zaufanie NATO jak często biorą udział w wyborach lokalnych ani nie biorą w parlamentarnych w Polsce w mniejszych gminach ludzie biorą chętnie udział w wyborach samorządowych niż w wyborach ogólno krajowe różnica poziomów frekwencji między wyborami są lokalnymi, a wyborami parlamentarnymi w Polsce należy do najmniejszych spośród wszystkich krajów europejskich, więc miałbym więcej pokory w połączeniu samorządów jak powinny się organizować jak powinna wyglądać świat brak formalny wychodzi z takiego pozytywistyczne założenia, że ta ustawa ma naprawdę wpłynąć na polepszenie sytuacji czy to wyborczej czy w ogóle strukturalnej samorządów, jaki znamy, ale w uzasadnieniu sąd w ja rozumiem, ale moim zdaniem jednak prawo i sprawiedliwość spełnia swoje marzenia p t. jednolitość władzy Państwowej w Polsce 1 z elementów tej w tym wspaniałego marzenia jest likwidacja prawdziwej samorządności i ten projekt może temu w się przysłużyć się też bardzo smutne bardzo groźne dlatego będziemy do tego projektu i do tego tematu jeszcze po wielokroć wracać dr Adam Gendźwiłł z wydziału geografii studiów regionalnych na Uniwersytecie warszawskim bardzo dziękuję za analizę dziękuję bardzo jest jeszcze mnóstwo wątków w tym projekcie, więc będziemy się zmian na pewno wracali, a on już do pierwszego czytania skierowane, więc podejrzewam, że za trzy-cztery dni będziemy mogli mówić Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ANALIZY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Teraz wszystkie pakiety TOK FM Premium 40% taniej!

KUP TERAZ 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA