REKLAMA

Co nas dzieli z Litwinami? "Litewski spleen" - Zbiór esejów o relacjach polsko-litewskich

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2017-11-28 21:20
Prowadzący:
Czas trwania:
33:12 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM ranny w studiu jakoś się rzekło Piotr Kępiński eseista poeta autor ostatniej książki litewski spin dobry wieczór dobry wieczór rozmawialiśmy tutaj o swojej książce napisanej wspólnie z perkusją kuciu sam PL litewskim pisarzem znanym, który w tej książce się pojawia w książce rozmawiali finał z Polakiem jakiś czas temu polecam państwu te rozmowy można znaleźć rzecz jasna w naszym archiwum na stronie TOK FM klapka PLI to jest twoja druga już książka o Rozwiń » Litwie litewska litewska książka, dlaczego właściwie o tej Litwie pisarz mieszkały w długi przez długi czas w Wilnie przez 4 lata dokładnie nudno, ale niekoniecznie przecież od razu się chce pisać o miejscach, w których się mieszka o Litwie zechciał napisać, dlaczego w 2 zloty to jest tak, że rzeczywiście moja znajomość jest przyjaźń nawet z Marcusem kończy się, jakby skierowała pozdrawiał i kustosz po zmierzchu są oczywiście skierowała moje zainteresowania naturalnie literackiego krytyka literacka, ale polską oczywiście zajmuje się Sejm zajmuje się od lat faktycznie litewską wcześniej nie z małymi historiami które, który będzie stał na przestrzeni ostatnich 2 5 lat srebrny zdarzało, ale nigdy nigdy w sposób tak intensywne oczywiście to Tomasz Tomasz rację, dlaczego no pewnie, dlatego że ta literatura litewska historia niosą jest i jest dla nas bardzo bliska jednocześnie jak napisałem w tej książce litewskim w Lublinie jednocześnie bardzo odległa, bo wiemy wiemy dużo Litwie historycznej wiemy wiemy wiemy dużo co nas znane fakty, które nas dzielą łączą, ale znaczka słód współczesnej literatury prawie w ogóle nie znamy, choć żona jednak jest tłumaczona na Polski jednak można do niej dotrzeć tylko, że faktycznie brakowało mi osobiście takiego rodzaju kompendium faktury, które sam dla siebie zadanie to jest ono, że to jest niesamowite, bo lektura tej książki przynosi mu jakiś całe uniwersum tytułów nazwisk powieści tekstów krytyczna literackich historycznych, które zachodzą w języku polskim można je w zakupić w księgarniach, ale które właściwie w takim obiegu krytyczna literackim prasowym są kompletnie nieobecny oprócz oprócz Cristiny sobie Skalite, która wnet, lecz Sabine dodać jedne MEN przed kilkoma laty miała dosyć duży sukces ze swoją powieścią Silva rerum to pierwsza część, która wyszła też tej serii Tomasa Venclovy oczy i Tomasem Venclova, który naturalnie no no jest postać, jakbym przyswojone po mężczyźnie, który funkcjonuje w obiegu intelektualnym zaznaczmy prawda, bo przecież nie ale, ale co w co ważne wszystkie te książki, o których pisze ona też były wydawane przez wydawnictwa, które nie są specjalnie niszowy jak Szkot czarne czy jak n p. znak czy czy Kolegium Europy wschodniej no tutaj ta może rzeczywiście w Wiedniu Calisia powiedziałby nalać na znak, że na pewno nie, więc teoretycznie to one powinny, gdzie jest jedne funkcjonować natomiast rzeczywiście zainteresowanie zainteresowanie krytyków bez listów współczesną literaturą litewską i na niezbyt wielkie w Polsce ona trochę się zmienia teraz do tego, że zauważyłem, że jakby widz wchodzi w życie nowe pokolenia świat tłumaczy radny z języka litewskiego na polskim bardzo bardzo dobrych młodych tłumaczy, którzy którą, którzy za zaczęli przyswajać Rybnym przy przeróżne dzieli nazwiska zupełnie zupełnie nieznane jeszcze radnym w Polsce chociażby Renaty 4 liter czyta z sobą nioska IT tak, bo to jest on miał co prawda na Litwie bardzo duży sukces komercyjny natomiast no i Silva rerum wg nie jest lekturą, jakby na k Zaremba wartą uwagi w inny i dlatego też z chciałem te wszystkie swoje wady dotąd tą samą sumę swoich zainteresowań zebrać i rzeczywiście w 1 w 1 książce, która nie tylko nie zauważyć literaturze jest poświęcona, bo faktycznie wychodząc od reszty historii sporo pisze się tutaj o historii, bo też były ukazywał się bardzo ciekawe książki historyczne n p. pisane my przez historyków polskich i litewskich poznawałem też historyków idei jak jak chociażby Alfred za sobą bluzka Asad jest gwiazda historii jednych historyków litewskich, które ma ona ma bardzo ciekawe programy w telewizji, ale jednocześnie jest to, że akademikiem prof. Uniwersytetu wileńskiego jak bardzo ciekawie opowiada o tym co nas dzieli, próbując tak naprawdę to wszystko Litwinom, ale też Polakom tłumaczyć Filip Nowak co te historia stosunków polsko litewskich tez historia stosunków trudnych napiętych dziś także nie wyglądają one w zbyt kwitnącą jeśli można użyć takiego słowa pisze zresztą w książce w pewnym momencie na dobrą sprawę żadnej spójnej polityki wschodniej, ale nie mamy inna razi, chyba że nie zanosi, żebyśmy mieli ich powiedz jak to wyglądało z perspektywy swojego osobistego doświadczenia kogoś, kto winien mieszkał jak Polak zwinnie się czuł i w jaki sposób ten kontakt z wyglądu no właśnie wbre w temu co słyszymy Tkaczyk ja się czym tam bardzo dobrze, chociaż oczywiście stosunki dyplomatyczne obustronna one są żadne teraz każdy może nie słyszałem o tym, żeby prezydent Andrzej Duda szykował się do wizyty w Wilnie i vice versa, czyli Grybauskaite też w Warszawie ostatnio nie nie gościła, więc można powiedzieć, że Gambit jest to rodzaj dni do zawieszenia, z którym mamy do czynienia wiem oczywiście parlamentarzyści jeżdżą jest jakaś wymiana ona jest dosyć mizerna ta polityka polsko litewska ma w ogóle gminy chyba teraz przestał funkcjonować, jakie mam wrażenie i IT jest bardzo niedobrze też bardzo niedobrze to wina jest po 1 po drugie, stronie alei widzę, że dnia tego impasu na razie nie da nie da się przerwać prawdopodobnie Polacy czekają czekają na jakiś gest ze strony litewskiej, a propos w nieszczęsnych nazwisk mówi nieszczęsnych, bo to jest sprawa, która ciągnie za zarządzanie rekreacją żal o nieznanym i słyszymy po prostu ten refren przez przez cały czas ibn trudno tutaj rzeczywiście nie przyznać Polakom racji z kolei, że przecież to jest tak prosty problem, który na jeżeliby został rozwiązany to mam wrażenie, że no wszystko inne poszłoby łatwiej, niemniej jednak to trzeba też zaznaczyć, że bywały i Polakom na Litwie, którzy działają AWPL akcja wyborcza Polaków na Litwie, której szefem jest Waldemar Waldemar Tomaszewski polityk bardzo nielubiany na Litwie bardzo konserwatywny niż ugodowy nie potrafiący tak naprawdę zjednać sobie już wg tych stracona sprawa czy Litwini 1 z Tomaszewskim nie będą rozmawiali ze wszystkim trochę zależy na tym, żeby ten stan napięcia, aby można na tym trochę wygrywać dziwy i wybory i ty to jest cała ta sfera polityczna tak naprawdę tak, choć ani ludzka dlatego wracając do wygody 1 z początkowego tego pytania się, czego życzy dobrze i poznawałem też ma nie tylko modny intelektualistów VIP i pisarzy litewskich stryj miałem bardzo konta bardzo dobry kontakt, ale tych Polaków mieszkających na Litwie i nie zauważyłem, żeby w takim życiu codziennym rzeczywiście na osobny dochodziło do jakich się jakiś spięć można powiedzieć, że te spory polsko-litewski, ale są naprawdę w porównaniu do innych sporów, jakie my mamy inne narody mają to to jest naprawdę nic i to jest trochę wstyd, że nie potrafimy z tym nic zrobić jedni drudzy mówią o swojej roli i Litwinami o Polakach pisze mi tutaj Mateusz Luft, w którym komunikujemy się przy pomocy naszego magicznego pro Terra i on jest w pomieszczeniu, w którym od, którego jesteśmy odizolowani jestem tutaj w studiu, a jednocześnie dzięki magii współczesnej techniki mamy możliwość komunikacji i ją czasami różne pisze komentarze i pytania niekiedy takie, że nie poważył się zacytować, ale czasami zupełnie zupełnie inaczej to wygląda i teraz właśnie Pisza do mnie, że cytuje Waldemar Tomaszewski, o którym wspomniałeś i ani Polacy o pewnych skrajnych poglądach, którzy na Litwie mieszkają często wchodzą w sojusze z Rosjanami do boimy i Rosja niestety my tam teraz mniejszością na zgodę na pewnym cała wielka afera była przed kilkoma laty jest z tzw. wstążką Gieorgija z tą, którą Tomaszewski sobie w biały i zawija je i aliansem z Rosjanami w trakcie radny, który został zawiązany przed wyborami parlamentarnymi oczywiście, że tak znaczy Tomaszewski bardzo bardzo ryzykownie gra w ten sposób Litwini się odgradzając mówią mój akcentują to w i sale w niemal w prasie czy też w telewizji media generalnie, jakby to, że prawdopodobnie, jakby na, zanim stają też inny jacyś konkretni Rosjanie jakieś konkretne służby otrzymałem naturalnie nie wiadomo pani tam była taka afera jak Adam Mażysz nie omijają nas MOSiR Mielno inspirują ich chłop jak Tomaszewski pojechał do Moskwy leci swojego niepełnosprawnego syna, że prawdopodobnie wtedy jakby kontaktował się ze służbami i nie oczywiście ja tylko powtarzam tak naprawdę to co usłyszałem robię też kiedyś wywiad z Tomaszewskim, który bardzo bystrym politykiem bardzo bardzo bardzo twardym, ale rzeczywiście gminy rzeczywiście niechęci do ugody ta nie nic nie zauważyłem w jego wypowiedziach i jest dopóty dopóki on będzie na czele AWPL i będzie twarzą po Polaków na Litwie to tam nic dobrego się nie wydarzy cała nadzieja w młodym pokoleniu Polaków mieszkających na Litwie, którzy są skupieni w 2 takich miejscach z i jedno tys lat znad willi jest bardzo ciekawym radiem, które ma bardzo fajną stronę internetową i które podejmują fajny dialog z Litwinami tam jest cała masa bardzo bardzo ciekawych ludzi i też swój dom Polski, w którym działa takie Stowarzyszenie literackie gminy w to już są to coś jest inne pokolenia już inaczej rozmawiają oni już chcą słyszeć drugą stronę niż czyją rzeczywiście obywatelami Litwy pochodzenia polskiego trochę jest taki piszesz w różnych momentach tej książki o tym, że ta wielka historia to jest przekleństwo, że w, jakim sensie to takie przywiązanie do mety historycznych narracji opowieści narodowych szkodzi raczej niż pomaga w porozumieniu ta wasza książka, którą napisaliście z krakusem kończy Jassem jest pod tym względem bardzo ciekawa, bo ten powiedziałbym wielkie narracje mi wielki historią przeciwstawiać się, że opowieść o historii osobistej dzielicie się i w ten sposób budujecie jakoś płaszczyzna porozumienia można pędzić z takimi swoimi doświadczeniami pokoleniowym historię 2 innych gości dorastających w latach 7 0 tych słuchających muzyki przeżywających jakieś fascynacje literackie palących pierwsze papierosy pijących wino i t d. i t d . się w tej książce splatają ze sobą i tam paradoksalnie buduje się pewnego rodzaju płaszczyzna porozumienia, a nie ma tych wielkich symbolach wielkich opowieściach o narodach i ich cierpieniach i ich aspiracjach ambicjach i t d. psuć doskonale to zdefiniować, bo tak, aby taki był pomysł na tę naszą książkę właśnie, żeby wyjść od doświadczeń osobistych pojedynczych tak naprawdę, a pominąć wszystko to co zostało pisana to co niekoniecznie i ich już znamy może mu pokolenia jeszcze młodsze mogą w ogóle prawie nic prawie nic nie mówi nam dać znać oczywiście tutaj nie chce negować jedne z polskiego romantyzmu nie chce negować doświadczeń i gminy i ich i historii polsko-litewski, który nie zawsze były sympatyczne tak w tym poza długą przerwą przyjmować wiele wiele momentów w naszej historii gminy, które inaczej na szkodę finiszujemy, które inaczej jak do nas docierają jak chociażby umowa suwalska Cetera et ne natomiast, a skąd pomysł na litewskie Nana litewski spin, który w traktuję trochę jako tak naprawdę kontynuację tej poprzedniej książki napisanej z perkusją rzeczy z kolei chciałem chciałem chciałem zaprezentować się mi się sam zrozumieć przede wszystkim też to literatury, która gra, która powstaje teraz w książkę NASA wspólnota dialogować nazwijmy to ona została dosyć dobrze przyjęta na Litwie, a czy mieliśmy bardzo dużo recenzji bardzo dużo spotkań w telewizji radiu w Polsce z kolei ona gdzieś zniknęła znaczy została przeczytana w tych recenzjach, które czytałem w 2 nawiązanie tak jak ją teraz zdefiniowali, że tutaj, jakby ludzie oczekiwaliby czegoś innego także, dlaczego zatem zapominamy o krajowym Sak pamiętam, że to bodaj w pojawiały się taki prezent, dlaczego zapominamy właśnie o tym, o czym w ogóle nie chcieliśmy rozmawiać w przypadku tej książki pojawiają się inne głosy jak chociażby recenzenta Anny do rzeczy których, który napisał, że fajnie, że tutaj jedyne w tej książce prezentuje dorobek cały wachlarz litewskiej litewskiego panteonu co nie jest do końca nędzy nie do końca prawdą ale, ale rzeczywiście maja, aby spróbować sprowadzamy spróbowałem opisać wiele wiele wiele zjawisk wiele wiele wiele postaci z różnych dziedzin od historii fotografii, ale jednocześnie stwierdził, że radny, bo to 3 LO Krzysztof Masłoń mówił stwierdził, że jego bardziej właśnie interesuje Litwa historyczna, którą nosi w sercu i tutaj jakby na jak nie przekonałem tynki te tą książką o tej Litwie żywą, na której mi, na której mi zależy w PIT można tak tak znaczy to co od lat, dlaczego nie, ale z drugiej strony handel dlaczego, jakby non trochę się nie odkleić właśnie od tego co chce do nas przyklejona idei, dlaczego na zawsze tak, zwłaszcza że na Litwie nie jest już innym państwem, gdy dojdzie do tego, że tak naprawdę do naszych sąsiadach nie będziemy wiedzieli prawie nic sobie Litwini nie wiedzą z ulicą z byłem świadkiem, kiedy w takiej dyskusji młodzi Litwini rozmawiali o polskiej muzyce i pytali mnie czym tylko słuchamy disco-polo, bo taka muzyka jest tylko jakiś tam rozgłośni radiowej nadawanej przez nie zdobyła Polska zdobyła litewska czy to czy to była nie wiem mnie nie pamiętam nazwali w każdym razie im Ady muzyka Polska kojarzyła się z disco polo powołań tłumaczy, że może nie do końca to jest ale, toteż świadczy o tym, jaki jest taki stopień niewiedzy lenistwa i brak zainteresowania też możesz zapamiętać Betty powiedziała o Polaka Litwini być może też nie są w aż tak do końca zainteresowania, aczkolwiek recepcja tej poprzedniej książki mogłaby świadczyć jednak oczywiście czymś innym, a bardziej byli zainteresowani Litwini niż w zdecydowanie, jeżeli mówimy o rozmowie Litwina z Polakiem to na pewno szersze od Serbii więcej artykułów w w dużych gazetach nie tylko internetowych papierowych NATO było na Litwie, a może, dlatego że tam Polska budzi więcej emocji po prostu Janas tych negatywnych i ja tak tak tak ja myślę, że tutaj masz rację na pewno, że żadne to na pewno nie jest także tak na w Polsce jednak trzeba powiedzieć, że w Janie zauważyłem wielkiego zainteresowania kulturą litewską czy też nawet politykom litewską politykę litewskie interesy nas tylko tyle, o ile dotyka tak naprawdę sprawy w związanych z Polakami żyjącymi na Wileńszczyźnie do tak naprawdę jesteśmy zainteresowani małym procentem tego co się dzieje to jest to jest trochę dramat sam doskonale pamiętam jak nazywają w dziale zagranicznym w Newsweeku faktycznie przepchnięcie 40 proponowali tekstów dotyczących Litwy czy też w innych mediach, których pracowałem to było prawie niemożliwe to zdaniem czytelnika, ale w domu będzie zainteresowany jest to trudne czytelnik może niektórzy redaktorzy mają tyle faktyczne połączenie i wiedzą absolutnie co tego czytelnika będzie interesowała absolutnie absolutnie się zgadza nadal za akcje, by wychodzi książka Kristin Sobali Euskaltel i wydaje ją znak i zaczyna się trochę wokół niej dziać okazuje się, że Polacy na nagle czytają literaturę litewską, więc być może trzeba coś zrobić, żeby tej literatury było trochę więcej, żeby na naszą świadomość trochę, jakby Naomi się zmieniała tak, żeby nie Litwa to nie tylko Miłosz, który jest ich i nazbyt jest też długi drugą po swoje udziały drugiego drugi temat tak naprawdę, gdy był drugi długi czy też Tomas Venclova jest szansą są jeszcze inni co do lektury książki no tak jak będzie nas na początku też można być ciągle czytać most tt książki można zamawiać w internecie jak chociażby książkę Alfreda Nobla rozkaz od bardzo ciekawa historia wielkiego Księstwa napisana świetnym językiem żywym polemicznym czasami na granicy, gdy jakiś hucpy nawet tak, bo to jest historyk, który potrafi naprawdę pani spopularyzować torem tak i jest pan siebie biorą często różne kontrowersje z na Litwie z nim związane, ale naprawdę Super jest z Super się toczy, tak więc obym tylko mógł polecać tak to co tak tak samo jak arkuszy Kurpios, który próbuje odkrywali tych trybów próbuje budować od rywali nowe mity litewskie jakby, który niektóre dotyczą krajów, że tak powiem mitów minionych, ale jednocześnie, jakby nos sumą tej książki jest nowa nowa rzeczywistość Pragi i ty jesteś już czekają na bliżej 1 1 1 z wielu przykładów świadczących o tym, że inny, że warto do tej literatury po prostu sięgać tak Apropos jeszcze tego jak Polacy patrzą na Litwę jak Litwini patrzą na Polskę i kto jest coraz bardziej zainteresowany krajem tym sąsiednim Mateusz Luft pisze mi tu na prąd też, że ma litewscy znajomi lepiej wiedzą jak przejechać Polskę autostopem niż ja no tak, ale wiedzą, dlatego że faktycznie tutaj bez przerwy było łatwiej odpowiedzieć, jakby na 1 na terenie pytanie tylko konstatacje faktycznie dowody często oby Polska dla Litwinów jest krajem tranzytowym w drodze do Niemiec do Francji czy gdzieś indziej faktycznie jak i dokładnie z tym samym się zetknąłem, że zalewali ich na działanie scena nad na drodze potrafią powiedzieć ile dni ile się płaci za te odcinki i jak drogo i dlaczego to my tego często nie wiemy bo, ale oni muszą jednak jak jadą samochodem wjechać przyznał nasz kraj, więc stąd i stąd ich dzieło Śląskiego, gdzie większość Magellan logistyczna tak to jest w ogóle jakiś specyficzny sposób poznawania kultury mentalności miejsca trochę trochę historii badania tych relacji także w jakimś kontekście politycznym mówi o czytaniu tego wszystkiego przez pryzmat literatury i właśnie uczynienie z literatury takiego takiego punktu wyjścia do do poznawania miejsc do poznawania kultury historii na opony z Zachodem po oznakowaniu ulic właśnie poprzez literaturę w kilku miejscach, kiedy świeżo historii podkreśla, że nie jestem historykiem raczej pewniejsze czujesz w tych narracjach literackich właśnie co to za 2 rodzaje pozwoleń wahania rozpoznawania takiego zakorzenia się może nawet jakoś w kulturze w miejscu, w którym sieje strach no to na pewno jest by gdy pan nam na pewno to była próba, jakby do rozpoznania tych miejsc Rodney, a jak się rozpoznaje miejsca to nie tylko literatura tak, bo to jest także żadnych zasad Litwa jest tak specyficznym miejscem, gdzie rozmowa może zacząć od literatura skończy się na pewno na historii wizja nie będąc historykiem musiałem się o historii muszę się tak myślę, że to historia siłą rzeczy uczyć was poznawałem też ludzi, którzy na mnie działali na przecięciu tak czy z 1 strony wybitny filozof już świętej pamięci Adidas damski z tego zainteresowania objawieniem jest w książce takiej, która boi to po polityczne filozoficzne przyjaciel Zygmunta Baumana autor wielu znakomitych książek się zaprzyjaźniły z ulica kącik, z którym zna pisarzem, ale jednocześnie, który jest bardzo zagubiony w historii trzeciej strony historycy tak z twardej strony mój znajomy ganił za Kalisz Anka, którego wiersze ne te są w w tej historii, by zakorzenione to było coś fascynującego coś zupełnie innego niż w Polsce, gdzie po roku osiemdziesiątym dziewiątym tak naprawdę to MO moje pokolenie już teraz średnie pisarzy poetów, bo bardzo świat historię od finału, gdzie rozlała się od tej ostoi polskości uwolnić skutecznie skądinąd takie osoby jak Marcin Świetlicki n p . z taką perspektywą jednak uciekającą od tych właśnie kategorii wielkich historyczno politycznych na zbudowały taki w ogóle bardzo konsekwentny języki poetyckie dokładnie tak, a tamta lider z gości ciągle jest i realizująca ich szansa na wszystkie, ale też się pani też tego do siebie że, gdy wracamy do historii diet jednak okupacja sowiecka jednak jednak próba zawłaszczenia przez Moskwę to i języka i historii narracji literatury przecież o to w jaki sposób musiała się na mentalność ludzi odbić i to było, gdy chciałem żyć się też to zrozumieć tak znaczy z chociażby, skąd biorą się tak naprawdę, skąd się wzięły te TDT antypolskie uprzedzenia na IT tutaj można w nim nie musielibyśmy mieć pewnie kilka godzin na to, żeby sobie dopowiedzieć, ale nie kryć krótko mówiąc zło to właśnie to bubla rozkaz nie pojedzie jak kiedyś do odbyłem z nim dłuższą rozmowę m. in. na ten temat Adam stwierdził rodzą co to to faktycznie to jest międzywojnia, a także, gdzie Litwa musiała zbudować i tożsamość swoją tak naprawdę wtedy z 2 antagonizmów, a nasze będzie z najmu musiała się składać antyrosyjską ości anty polskości tak naprawdę i oni bardzo konsekwentnie faktycznie to państwo budowali właśnie w ten sprytny sposób na, a z kolei i jeżeli taki był przekaz główny trakt państwowy Noto to też było w domach tak na domach się rozmawia do dzisiaj najmu Laska z Lublina na naganne no niestety do dzisiaj faktycznie przekazuje się tej niechęci z pokolenia na pokolenie i to jest na to też było dla mnie interesujący go do oczekiwań Emil może bardziej złożonych historia być umorzona ponadto notes zbyt delikatni generalnie jak to my Polacy nie byliśmy w stosunku do Hof Litwinów już nie mówię o Ukraińcach, bo przecież to to są oczywistości do dzisiaj teatr ten brak delikatności ten syndrom słonia w składzie porcelany no trochę istnieje, bo rzeczywiście widziałem Polaków, którzy przyjeżdżali do Wilna, którzy po polsku zamawiający im dania, a centrum Kielce kraj dziwili się, że inne Litwini mówią po polsku jak dobrze dziś przyjechać do siebie no, więc właśnie hip-hop FOT PAP i choć jest właśnie to z tym do głowy właśnie te niesympatyczne, jakby w tym nie sympatyczne historie, z którymi się spotykam, bo nigdy nie chcieli uwierzyć n p . że może młodzi ludzie w ogóle po polsku nie rozmawiają z nimi nie znają polskiego czy łatwiej na Litwie, jeżeli chodzi młodych ludzi porozumieć się w języku angielskim albo nic albo też rosyjskim n p . który przed paroma laty znowu jakimś takim bumerangiem z rodziną wrócił tak tak traktować już teraz pewnie teraz, kiedy w ogóle trochę rzeczywistość zmieniła, więc być może jest, aby chcielibyśmy zapewne zwiększy dystans, niemniej jednak w warto było podkreślić warto, że Polacy pamiętali, że kant na Litwie językiem obowiązującym jest język litewski, o czym wiedzą doskonale Polacy litewscy winiąc rynny i tak i t d. i jeszcze trzeba podkreślić, że dla Litwinów, więc jest świętością dlatego przez 3 lata tak naprawdę non, że nie mieli własnego państwa, gdzie indziej, gdzie musieli się trochę borykać nawet gdzie trochę zachowali język i on się stało 1 z filarów państwa w ich stosunek Litwinów do języka do swojego języka jest zupełnie inny mniejszy niż Polaków i toteż i to tego też słabo się nauczyć tak to by nową jakość odzywa w tych sporach o polskie nazwy Polska ciężarówki teraz rywale w Tatrach od środy rano, dlatego że mała ani oni są bardzo konserwatywni, jeżeli chodzi o rozwój języka n p. polecamy wszystkim państwu bardzo ciekawy wywiad z prof. Tadeusza z bułką, który jest trudny, który by zostać opublikowany na stronie internetowej Radia znad willi rząd tłumaczy 1 maszyna na czym polegają te różnice polskiej znaczy nasz stosunek do języka jest bardziej Flex cywilne na czym jednak jednak inny przerobiliśmy już już to nawet w międzywojniu, a potem po wojnie w tę lekcję, którą Litwini odrabiają dopiero teraz, a ona dotyczy tak naprawdę lituanizacji Ania i tak naprawdę nowi konserwowanie języka, bo w Polsce to się czasami udawało czasami się nie udawało i t d. natomiast teraz język Polski jest budowanie bardziej bardziej otwarta litewski litewskich litewski nie na oddech do dziś się toczą spory nawet w Libii jest, jeżeli się rozmawia z ludźmi czy faktycznie jest nas nazwę słynnego banku szwedzkiego SEB Band pisane przez MW należy pisać przez to włóczyć się jednak na nie powinna być to litewska literka sauną to jest system żona jest to dostęp do dosyć odległa od naszej mentalności raczej egzotyczny Sieradz egzotycznie to brzmi natomiast od Leafa oznacza jedynie o tym, potrafią dyskutować dlatego też ten problem z nazwiskami działanie musieliby non zgwałcić swój własny język po prostu, tak więc sąd, toteż można trochę zrozumieć ponadto mam wrażenie, że też z bardziej wyrozumiali, gdy do tego problemu są Polacy mieszkający na Litwie dlatego ja mówię do nie powinniśmy się aż tak bardzo w to ich, bo to są ich spory tak naprawdę wtrącać, a przypominamy te sprzed wielu lat, żeby wał to naprawdę bardzo różnie dlatego postacią bardzo nielubianą halę na Litwie jest wąska Radosław Sikorski, który gnał powiedziałoby pamiętam był kiedyś taki nasz słynny cytat funkcjonując na Litwie do dzisiaj, że dopóty dopóki nazwała to by po polskie nazewnictwo zapisywane w pas, bo w paszportach nazwy dwujęzyczne tabliczek w miejscowościach zostaną rozwiązane jego noga na Litwie nie nie postanie chyba nie przekręciła aż tak bardzo źle się dramatycznie po zawale ale, ale zabrzmiało to za twardo, a z Litwinami odnoszę wrażenie nie można grać tak twardo w UE musimy już powoli kończyć naszą rozmowę z tym, że 6 spróbowały się tez w ogóle możliwe, bo jak powiedzieliśmy sporo jest w książce współczesnej litewskiej literatury na takim jak inne punktem odniesienia głównym tematem właściwie tej książki, chociaż się pojawiają też postacie nobliwe i nie sięga aż do historii do Mickiewicza do Miłosza tony Miłosz Iwaszkiewicz z wciąż ta relacja synów kontinuum tak naprawdę, skąd właśnie dlatego też miłość jest dla od lat, dlaczego jak Litwini roszczą sobie trochę prawa do Miłosza i dlaczego my mamy do niego absolutne prawo i wykazując strony tak naprawdę non nie rozwiązywano ślubny tego tego problemu bat Bogumiła sam rozwiązał tak naprawdę itu wracamy do kwestii języka, który jest świętem na Litwie już sam powiedział no i jaki ze mnie byłby poeta litewski jak ja nie znam litewskiego, a i to jest to jest coś co jakby no, ale warto tego Miłosza właśnie tak do tej strony ja pisałem ten tekst trochę na marginesie tej świetnej biografii Andrzeja Franaszka od tej strony litewskiej sobie uświadomić tak, bo to nie jest nie tylko do gminy nie tylko są wybitne wiersze, ale też, ale też eseje poświęcone Wilno ulica Firlika z kości polskości już bardzo zgodnie z litewską się też były wadził to trzeba powiedzieć on wypominał Litwinom to, że zlikwidowali n p . polskie tablice dałam na dziedzińcu Uniwersytetu wileńskiego, a wstawili zamiast tych dawnych historycznych tablice współczesne państwo nie jest także Miłosz z tym nie dyskutował dyskutował i zmiana na pewno dostrzega, bo też w Polsce panuje takie przekonanie, że to imię Miłosz był bardzo boli wersja to antypolskiego tak naprawdę nie brandu powiedziałbym bzdura totalna wizy dla Dallas, bo tobie w przerwana gra w tym momencie, ale w centrum miasta wariantach nadwozia uzasadnić po prostu jak skan, skąd siedział 4 1 semestrze się zapytać o współczesnej litewską literatura ją coś takiego co w sposób szczególny jakoś jest w nie wiem zapadające w pamięć ważne dla ciebie jakieś, wyłamując się być może z tych oczywistych takich na narodową o narodową o mitologiczne idiomów coś takiego co szczególnie jakość zalecał, by komuś, kto kompletnie literatury litewskiej nie zna i chciałby mieć jakiś dostęp do nawet do tej kultury do tej mentalności do czegoś co jakiś sposób może dzisiaj dla niego być no takim oknem latem w świat prawdę powiedziawszy noty to ten wybór, którego dokonałem tych z DCT wybór dla mnie ważne ja pewnie każdą książkę bym polecał tak Bóg los CASA, który napisał tak jak już mówiłem historię, ale n p . w tym co faktycznie trochę inne i tym co różni, ale nie, ale też nie za bardzo by wszędzie dostrzegam gdzieś jakieś miejsce i punkty wspólne, ale również bardzo oryginalne świetnie też przetłumaczone do tej sprawy zna ne Renaty 4 litery to jest to tu też bardzo ciekawa proza wydawnictwo czarne wydało jej 2 powieści i świetnie przetłumaczone chyba 1 2 przez Alicję Bałchan, o ile się nie mylę i to i to jest rzeczywiście proza zaskakująca, bo to jest naprawdę próba opisu świata, gdy bardzo bardzo odległego, bo to jest próba opisu tak naprawdę litewskiej prowincji, która na trochę ma coś wspólnego z tak stać z takim krajobrazem pegeerowskiej albo post pegeerowskiej jednak inna i ich jednak ten świat litewski świat, który z CIT odpisy oboje opisuje on jest jednak totalnie rozbity to jest jednak świat tak ma nad dziećmi tak poczęte tak też tak 1 ta sieć ta świadomość, jakby nigdy litewska na prowincję z jej jednak różna od czego od naszej, że to bym to bym polecał pewnie też wiersze w Gdyni sali Hanki który, kto na Odrze, że rzeczywiście ze współczesną poezją poezję polską nie ma nic wspólnego, bo to jest coś w Operze był taki konglomerat rozpięty między Brodski my, a Herbertem gdzieś w środku z Miłoszem, a jednocześnie, a jednocześnie na to czy to to jest naturalnie cud to jest to jest jakaś jego jakość tak mówi o punktach odniesienia rzecz jasna natomiast no to jest coś w literaturze współczesnej polskiej niespotykanego, czyli te tropy literackie, które po pokolenie dzisiejszych 50 40 latków mówią po obym teraz poezji konkretnie odrzuciło, a on i też z tego co wiem jak cała masa innych poetów to by bynajmniej nie odrzuciła zatem o wizycie cała masa książek, których nie napisałem w Piotr Kępiński autor książki litewski spin nakładem Kolegium Europy wschodniej się ta książka ukazała niedawno marży ponad 2 miesiące temu w 2 miesiące temu polecamy książkę rzecz jasna dziennik lektur, ale też taki niesamowity i ciekawe wprowadzenie zarówno historia jakich literatura i kultura na kraju, który jest bardzo blisko, a zarazem właśnie słabo go znamy raz jeszcze dziękuję teraz przed państwem informacja po informacjach dr Paweł Boguszewski, a w Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - TOMASZ STAWISZYŃSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA