REKLAMA

Odrodzenie Rzeczpospolitej wg Józefa Piłsudskiego. Rozmowa z prof. Grzegorzem Nowikiem

Historie Polski
Data emisji:
2017-12-31 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
44:08 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
10 0 lat niepodległości Maciej Zakrocki dzień dobry to są historii Polski spotykamy się ostatnim dniu roku, w którym właściwie już zaczęliśmy obchody stulecia niepodległości oficjalnie jak pamiętamy miało to miejsce w 1 50 rocznicy urodzin Józefa Piłsudskiego, kiedy po było posiedzenie zgromadzenia Narodowego wystąpienie pana prezydenta i po takie formalne otwarcie tego roku obchodów stulecia niepodległości my również na antenie Radia TOK FM chcemy nie tylko Rozwiń » dostrzegać tę rocznicę, ale również dużo rozmawiać o tamtym czasie pracy o tym jakie myśli politycznej tacy ludzie wpływali na to, że udało się to państwo odzyskać dzisiaj porozmawiać z panem prof. Grzegorzem Ganowiczem Instytut studiów politycznych pan zastępca dyrektora muzeum Józefa Piłsudskiego Sulejów witam dzień dobry w m. in. z pretekstem naszego spotkania jest właśnie świeżo co jeszcze pachnie jak to mówimy drukiem książka pana profesora odrodzenie Rzeczpospolitej myśli politycznej Józefa Piłsudskiego 1 9 1 8 1 9 2 2 najlepiej tak powiem oczyścić dziennikarzowi jest najłatwiej trochę w trochę z sprowokować swojego rozmówcy w czytałem tę książkę i syn tak myślałam Boże jak pan strasznie w tym Piłsudskim zakochany i czy to dobrze dla naukowca, kiedy jest tak bardzo zakochany w nie gubi in z pola widzenia nowy właśnie tego co też naukowiec powinien robić, a a, więc taki trochę oceny krytycznej panie Macieju jest pan rzeczywiście w tej Puszczy Pniewy, ale to może dobrze, bo będzie to tym żywsze nie chciałbym w każdym razie, abyśmy się poczuli jak podsądny i prokurator z Chin spotkaniu w prasie zwrócić uwagę na cenzury w tej książki to jest okres, w którym kształtowała się odrodzona Rzeczpospolita 1 8 lat 2 2 30 4 lata 2 najwyższe funkcje państwowe sprawował nieprzerwanie Józef Piłsudski był głową państwa naczelnikiem państwa w nawiązaniu do tradycji Tadeusza Kościuszki tak nazwanym jednocześnie wodzem naczelnym, a pamiętajmy, że wszystkie granice stały w ogniu w różnym czasie, ale stały w ogniu i rolę wodza naczelnego była przeogromna poza tym na wschód od Bugu i Niemna administracją cywilną w rządzie również sprawował ją wódz naczelny i sądzę nie, że to nie jest sprawa zakochania aż o Józefie Piłsudskim, ale to jest sprawa docenienia docenienia jego roli jego roli jako tego, który był 1 z bardzo ważny naprawdę bardzo ważne ze względu na te stanowiska, które piastował i utrzymywanie tych lewicowców od wzburzonych koni prawda powozu, którym była Polska i mógł doprowadzenie tego wielkiego wozu do po tej mety, kiedy państwo było ono już w jakimś sensie okrzyknięte o krzyknięty z konstytucją SUV-ów ukształtowanymi i międzynarodową uznanymi granicami to jest przeogromna rola tak sobie czasami zadaję pytanie na zasadzie Historical fiction co by się stało, gdyby nie było Józefa Piłsudskiego w tym czasie czy byśmy się za łby nie wzięli Czyżby w Polsce nie było wojny domowej ta książka jest w jakimś sensie jest jakimś sensie odpowiedzią na to pytanie, że Józef Piłsudski był człowiekiem wtedy podkreślał wielkiej kultury politycznej wielkiej kultury osobistej był człowiekiem kompromisu konsensusu był członkiem środka był człowiekiem, który potrafił podzielić się władzą ze swoimi konkurentami w imię racji najwyższych podzielił się nią, a kryzys Ignacym Paderewskim potem z Romanem Dmowskim potem doprowadził do dwudziestym roku do utworzenia rządu obrony narodowej, który potrafił działać koncyliacyjny wobec wszystkich których, który zrezygnował ze swoich zaszczytów, aby obdzielić również nimi konkurentów święto armii polskiej zjednoczenia armii polskiej, kiedy występuje wspólnie z Hallera i Józefem i Józef Dowbor-Muśnicki, kiedy oddajesz Kolorowi przywilej zaślubiny z morzem dokonania, bo Haller miał wylądować za nią Hallera w Gdańsku nie wylądował, więc do wszedł tam pieszo z Polski do szefa wielkopolskiej z Kongresówki swojego dywizje i ustąpił hal Eurovii właśnie możliwości dokonania symbolicznego zaś Lubienia Rzeczpospolitej z morzem proszę mi wskazać innego polityka nad takim stanowisku, który potrafiłby w ten sposób działać wszystkie ówczesne pamiętniki zapiski z tych lat wskazują na niezwykłą niespodzianką kulturę polityczną i zdolność Józefa Piłsudskiego do konsolidacji polskiego społeczeństwa konsolidacji całego życia politycznego państwowego społecznego we wszystkich w zasadzie wymiar lub źle to jest miłość wszystko, że to jest realny z prawdą, że może może tak ja nawet gościć pana najpierw troszkę uszczuplona ma, ale teraz właściwej do panów kolor, bo wręcz na mnie to podziałało wzruszająca może, dlatego że zupełnie już dziś przecież kimś, zajmując się historią tamtego okresu również jakoś nie ta sprawa umknęła pana książkami oni przypominała, ale skoro właśnie już powiedział pan to co powiedział to ja do książki się odwołamy i do opisu pierwszego zaprzysiężenia wojska 13 grudnia Boże coś rola narratora w 2 19 1 8 roku na placu Saskim przysięgę pisze pan składał z wojskiem wódz naczelny oficerowie sztabu generalnego oraz oraz ministerstwa spraw wojskowych, podkreślając w ten sposób żołnierską równość wobec zadań i obowiązków określonych w przysiędze rotę przysięgi odczytał bohaterów walk legionowych płk Leon Berbecki, który w lipcu 19 1 1 roku poróżnił się z Józefem Piłsudskim i środowiskiem pierwszej brygady, gdy jako 1 z niewielu oficerów pierwszej brygady Zmechanizowanej sięgnęła na wierność w obu cesarzowi i ich armiom z wyznaczeniem płk. Leona Berbeckiego była świadomie z zamierzonym gestem komendant miał potwierdzać, że mimo różnych dróg którymi zmierza na dowolnej Polski z tą chwilą dawne różnice odeszły do lamusa historii znów są razem i wspólnie, ale takich gestów no to co chociażby pan przeczytał to co wspomniałem Ochal leży, który powróciwszy z Francji został zastępcą Józefa Piłsudskiego pierwszą osobą w kapitule Orderu wojennego Virtuti Militari w takich przykładów możemy mnóstwo przytoczyć, a jak potraktował przywódców zamachu stanu ze stycznia dziewiętnastego roku jednak uczynił ambasadorem Wielkiej Brytanii drugiego wysłał na front, aby tym Rzeczpospolitej służyli no tak sobie per analogiam wyobraź my co by się stało w Rosji sowieckiej ówczesnej bolszewickiej Rosji, gdyby ktoś przeprowadził zamach na rady komisarzy ludowych Lenina no przecież natychmiast parkingu i śladów po nich nie zostało Józef Piłsudski zła AJA WOW i powiedział, że w ten sposób Rzeczpospolitej niemożna służyć w tym w tym okresie to jest dowód norm jakiejś wielkiej wielkiej roztropności mądrości politycznej no może to też była sprawa pewnej sytuacji czasu, bo jednak, jeżeli są piłkarzowi, że mówimy o państwie jezioro nie było, w którym przez 5 pokoleń ludzie służyli w obcych mniej lub bardziej tak, ale obcym, gdzie mogą być ciągle podejrzenia o to, że tym były szlamu Niemca ty byłeś Rosjanina każdy gdzieś kogoś w kogoś był oprócz tego ci żołnierze, na których tak mocno stawiał Piłsudskim, widząc w wojsku, o czym pan też pisze jak taki właśnie źródło siły jedności państwa przecież jedni byli Warmii właśnie austriackiej nim rosyjskiej, a Tur raptem muszą stanąć obok siebie, bo muszą bo, bo innej Polski nie było przed wrogim 18 ani innych kandydatów do tej armii ani innych żadnych elementów, które by jednoczyły jeśli wspomniał pan armii Otóż musimy pamiętać myśląc co roku 19 1 8 o tym, że przecież nasz hymn Narodowy i cała nasza historia zaczynała się zawsze od wojska w dziewiętnastym wieku próba restytucji państwa no nie zginęła póki my żyjemy prawda my no to niech naród polityczny my jego reprezentacja czyli, czyli wojsko i autobus podstawowy czynnik państwowo twórczy w listopadzie osiemnastego roku, gdyby nie było jedności armii, gdyby nie było jedności w wojskach a czego uosobieniem był Józef Piłsudski cała jego polityka kadrowa norm to on nie byłoby ani wyborów do Sejmu w przyszłości mogą po prostu nie byłoby, by nas jako jako państwa wojsko i Józef Piłsudski był tym tymi pierwszymi czynnikami państwową twórczymi oczywiście nasze rozmowy wracamy, ale teraz informacje w radiu TOK FM Maciej Rakowski witam ponownie to są historie polskich studiu Kongresu Grzegorz Nowik autor bardzo ciekawej pracy oczyścili dzisiejsze rozmowy będziemy w pewnym sensie to zachęcać, aby sięgnąć i do całości bez, sygnalizując pewne wątki, które moim zdaniem właśnie taką formą zachęty dla słuchaczy mogą być odrodzenie Rzeczypospolitej myśli politycznej Józefa Piłsudskiego 16 2 2 par pierwszej części właśnie mówił, że to nie miłość do Piłsudskiego ale, ale trochę ta cezura czasowa jest potwierdzeniem takiej pozytywnej oceny bohatera książki no bo jest to właśnie ten czas narodzin i kształtowania się państwo, które już we wtorek w tym okresie Józef Piłsudski oczywiście pełni najważniejszą rolę, ale przecież duża część tej książki poświęcona jest właśnie tej myśli politycznej jeszcze sprzed roku osiemnastego i tu znowuż pozwala zacząć drugą część od drobnego Juszczyk 5 właśnie w tym widzę takie trochę idealizowania tej postaci bo kiedy pan przywołuje czasy młodości Józefa Piłsudskiego Noto powiedziałbym, że właśnie tak też idealizuje pan ten czas, że właściwie ona od początku był skazany na wielką siłę przebicia pan n p . w tym, że od wczesnego dzieciństwa tu zacytuję fragment książki odbierano, odbierając od matki staranną domową edukację poznawał historię swych przodków obywateli Rzeczypospolitej sprawujących ważne urzędy od lokalnych ziemskich na Żmudzi do posłów senatorów na sejmiki do Sejmu wielkiego Księstwa litewskiego stających w potrzebie wojennej i gotowych do poświęceń wiedziało roli ojca komisarza rządu Narodowego przedstawiciela tajnego państwa polskiego na Żmudzi w okresie powstania styczniowego, którego świeża pamięć bohaterowie obdarzeni byli szczególną czcią każdy dzień kończył się modlitwą zawierającą sekwencje będzie Polska w zimie pana, ale dalej cóż mi zupełnie nowy delikatny mówią zastanowiło nas pisze pan ideały dążenia 13 letniego Żuka kultywowanie pamięci o walkach o niepodległość Rzeczpospolitej widoczne są choćby w redagowanym przez niego wraz z bratem Bronisławem PiS -em ku Gołąb z włoskim zamieszczał w nim m. in. teksty pieśni wojskowych z okresu powstań narodowych trzynastoletni chłopak Ano właśnie, więc to jest rzecz przełamie się wierzyć no właśnie w piłkę powinien grać chodzić z bratem w realiach ścigało go z szaloną to znaczy miał własny start nie musiał Heniek radiowe i obuwia zaboli zbiegł, ale w domu u pisywał również swoją drogą natomiast to co pan przeczytał zabrzmiało jak inne czy Tamka państwowo twórczo taka laurka z RAŚ laurka, ale która jest to był nasz przywódca, ale po nich, jakie po, ale i to jest rzeczywistość jeśliby pan prześledził biografie wielu wielu mężów stanu z tego okresu niech pan sięgnie do pamiętników Witosa jak w jakimś celu i jakie na nim wrażenie robiły i dzieje nasze narodowe to kto to wypisz wymaluj będzie coś podobnego Otóż rynkową Żuławski to jest rzecz zupełnie nieznane zupełnie nieznana, ponieważ on zaginął są znane tylko fragmenty tegoż gołębia z włoskiego wcześniej były informacje z pamiętników Dzienniku pisanym przez Bronisława, czyli brata brata Józefa jakieś tam teksty były w tym, że w Gołębiu Żuławskim to były zaczerpnięte informacje z prasy informacje sąsiedzkie jakieś wieści nie wiadomo z jakich czasopism odpisane, ale były ich fragmenty i diesel ze śpiewów historycznych Niemcewicza i tak jak tutaj pan przeczytał w pieśni z okresu powstania listopadowego przechowane gdzieś w tradycji i w pamięci do zupełnie niesamowita rzecz, która jest nieznana szerszej publiczności jeśliby do doszukiwać się retrospektywnie retrospektywnie co kształtuje człowieka to jest taka wie pan piosenka harcerska życiorysach sławnych ludzi w najważniejszych danych brak, bo nikt nie wie jacy byli kiedyś mieli małolat jeśli się patrzy na Piłsudskiego jako redaktora przez 1 0 lat konspiracyjnego pisma w imperium policyjnym w rosyjskim, który doskonale zdaje sobie radę i które to pismo do po prostu stale zwiększa swój nakład i tak była do rozchodzi się jednak dociera do dołu do robotników do inteligencji polskiej oto, gdzie szukamy tego źródła i to źródło znajdujemy w tych niewielkich odpisach, bo tylko odpisy się zachowały właśnie z tego aż gołębia z włoskiego, bo w czasie drugiej wojny światowej niestety w niestety całość zachowanych tych przepisywanych recept śnieg pisemek zaginęło jeśliby szukać gdzieś ten niezłomności no to jedno czytanie złożoność nie mogła wynikać z tego, że za próg domu nie wpuszczano Moskala, że każda modlitwa codzienna kończyła się wezwaniem matki, a napisał w w broszurze jak stałem się socjalistą, że matka mnie do tej roli przygotowała, czyli i czytała tę lekturę wieszczów narodowych i inne inne dzieła kilkunastoletni dzieciom, że ktoś gdzieś w nim wyhodowało ja muszę powiedzieć, że od innych wydałem kilka lat temu książką o gen. Józefie smoleńskim ostatnio szef wywiadu w dni to był ósmy ułan byliny i tam są wspomnienia z dzieciństwa, który od, kiedy przyszedł żandarmów do do domu do dworu na Mazowszu w Gostkowie koło Ciechanowa to z pytał mały mały Żuk, bo też Józef, a co ty masz ten po co masz tynki tego żandarma, wskazując na szable w on powiedział, że to jest szablon, żeby takich Polaków trzymać w porządku, a młody mu pomógł mu mały Józio powiedział powiedział wówczas wiesz jak ja dorosnę to też będę miał taki kit, że bycie stąd wypędzić, więc w nie bagatelizujemy tego co w młodych ludziach się gdzieś kształtuje narasta, bo oni muszą charakteryzować przewieziono na prośbę o zatorach przekreślił byśmy całą funkcje wychowania i kształtowania postawy, która właśnie w tym okresie dokonuje to pan też zwraca uwagę właśnie książce, że tak, że to jest też czas, w którym z 1 strony jeszcze silne są doświadczeniami przecież mocno też obecne właśnie w literaturze i pewnie w domowych rozmowach to pozytywistyczne, które wybuchają, bo właśnie przegranym powstaniu styczniowym to są głównie jeszcze znamy przynajmniej pokolenie, a ja należę do tych nielicznych, któremu szyb podobało nad Niemnem, czyli właśnie w RMF ta praca u podstaw tak to kto to takie działanie na rzecz również edukacji tej mniej wykształcone i świadomej części obywateli w przyp, ale jednocześnie cała praca późniejsza Piłsudskiego tak, ale jednocześnie on wchodzi w to dorosłe życie z chwilą, kiedy trener pozytywizm ma schodzi na dalszy plan, ale pojawia się na molo polskiego romantyzmu u niego zaczyna następować jak rozumiem z tego właśnie z tej lektury na taki rodzaj pewnego akurat dobrego zmieszania tych 2 element do rąk na pewno nie możemy w jego myśli politycznej z zarówno odnaleźć te wątki pewnego romantyzmu, ale z drugiej strony jest absolutny realizm polityczny absolutny pragmatyzm możliwości dokonania zmiany decyzji zwrotu i dostosowania się do okoliczności w tym znaczeniu, aby nowe okoliczności nie, rezygnując z zamierzeń głównych swoich celów można było w innych warunkach realizować ja myślę, że tutaj takim zasadniczym przełomem oprócz tego tego wychowania dzieci w dziecięcego w dworze, a potem w Wilnie po pożarze dworu to jest jednak to co nazwałem uniwersytetem syberyjskim to znaczy możliwość spotkania z 1 strony, że członkami centralnego komitetu Narodowego, a później rządu Narodowego w powstaniu listopadowym z Bronisławem czwarty, ale również z proletariat ściekami z rewolucjonistami, którzy spowodowali, że Józefie Piłsudskim ukształtowała się to swoista synteza syn teza z 1 strony nurtu niepodległościowego z drugiej dążenie do realizacji programu sprawiedliwości społecznej pamiętajmy, że Jukos szóstce przecież w ów i w czasie, kiedy żył mówiono o czerwonym Kościuszce prawda, który w, który jest królem chłopów w tym była tylko słuchać oczywiście przypomnimy odtąd Nc Base Base Uniwersytet właśnie jak pan nazwał jest konsekwencją aresztowania go w 1 8 8 9 siódmym roku było to śledztwo pod zarzutem udziału w spisku na życie cara proces i właśnie zesłanie na na Syberię w tym okresie jak już pan poziom nie tylko jest to okazja do spotkania z różnego rodzaju środowiskami w tym właśnie tego tajnego centralnego komitetu Narodowego tam pan pisze, że ważną rolę odgrywa Bronisław czwarta ze świetnym, ale skazany orzeczona kara śmierci właśnie zamienioną na na zesłanie, ale też pan pisze nie nie, bojąc się rzucić go to niektórzy mogliby się, by już na ładne rzeczy takiego również rośnie nic złego tak tam pisze pan przeczytał m. in. kapitał Karola Marksa tak przeczytał kapitał Marksa to w pewnym sensie wyjaśniało mur i uświadamiał, że w sferze ówczesnym świecie to jest pani premier kończy dziewiętnastego wieku jeśli nasi słuchacze oglądali ziemią obiecaną promował się wyobrazić, że kapitał Marksa odnosił się właśnie takim rzeczywistości i Józef Piłsudski rozumiał, że proces industrializacji i towarzyszący mu urbanizacji po uwłaszczeniu chłopów powoduje odpły w dużej części tych, którzy nie znaleźli dla siebie ani pracy w folwarkach ani ani ziemi do do uprawy powoduje odpły w dużej części czy części również z opery Giovanniego drobnej szlachty i ale chłopstwa również do do do miast i tworzenie się nowej klasy politycznej klasy Robotniczej uważał, że tę klasę polityczną należy w pszenny bądź jako tę niezwykle dynamiczną ze względu na specyfikę miasta w ruch niepodległościowy co więcej uważał, że odrodzona Rzeczypospolita powinna zrealizować te postulaty społeczne, które Polskę wyrwą z 1 wpół feudalnej Rosji, gdzie indziej zakonserwowane zostały w pewnym sensie stosunki społeczne i ta odrodzona Rzeczpospolita powinna być państwem tak jak to sobie ówcześnie wyobrażano sprawiedliwości społecznej, ale w Józef Piłsudski zaznaczył, że nikt logika kapitału Marksa nie zrobiła taka ekonomiczna na nim dominującego rząd z wrażenia i nie wpłynęła na ukształtowanie jego umysłu tak ciasnego jak chociażby róży Luksemburg, która powiedziała, że nowe warunki ekonomiczne zdeterminuje może mnie nie będzie możliwe odbudowanie odbudowanie państwa polskiego i stała się internacjonalizm koło drze w Piłsudski uważał, że oprócz tej skomplikowanej logiki kapitału Marksa on zna jeszcze inną książkę, którą każdy socjalista w Polsce przyp k powinien przeczytać, a jest nią trylogia Henryka Sienkiewicza stąd późniejszych w regionach mamy mamy i Kmicica w i Zagłoby w ich Wołodyjowski ich i na rozmaitych innych w ale właśnie, gdyby to jeszcze przy okazji jedno wyjaśnienie, bo on odnosił takie wrażenie, że z 1 strony chce go pan pokazać takiego chyba właśnie my w głównie kojarzymy czy pamiętamy, jaki ja jako takiego człowieka czynu właśnie rewolucjonistka, ale rewolucjonistę mniej w najem jeśli chodzi o ideach polityczną a, ale dziś cały czas towarzyszy mu ta idea niepodległościowa pewnie bardziej kojarzymy go nie dzieje z jeszcze z okresu wcześniejszego z akcji pod Best za nami właśnie brawurowej wspaniałej już nie mówiąc o tym, później jako właśnie tego żołnierza wodza zwycięzcy w bitwie warszawskiej tymczasem nawet tytuł pana książki sugeruje, że to jest myśliciel, że to jest człowiek, który w, którym Piszczek, który tworzy, a jednocześnie znowuż już trzeciej strony pisze pan Józef Piłsudski tu zacytuję nie był twórcą zwartej skodyfikowane doktryny politycznej zapisanej w formie prac o charakterze, bo takie teoretyczne jak to uczynił n p. Roman Dmowski ma być przede wszystkim pragmatykiem człowiekiem czynu no bo rzecz w tym momencie pan w jakim sensie trochę nie zaprzecza tytułowi właśnie swoje książki, że warto poznać myśl Józefa Piłsudskiego najpierw należy poznać ich myśli i w tę myśl zrekonstruowano ja nie jestem pierwszą osobą, która się tym zajmuje, bo mogę tu wymienić tresura Marcina króla chociażby, który takie prace popełni już przed wojną były popełniane jest ich bardzo bardzo wiele to jest mniej więcej tak panie Macieju, jakby powiedzieć, że Ronald Reagan działał pragmatycznie w organizmie został prezydentem uważa rząd myśli wielkiej nie ma, a jednak to on doprowadził do rozpadu imperium zła i jeślibyśmy my z tej perspektywy patrzyli to musielibyśmy się tych śladów myśli politycznej Ronalda Reagana jednak w jaki sposób doszukiwać w wypowiedziach w słowach, ale przede wszystkim w działaniach i dokładnie to samo z Józefem Piłsudskim to nie jest tak, że on nie zostawił po sobie śladu pisemnego jednak 10 lat jako redaktor naczelny robotnika no to jest to jest ogromna spuścizna Pisarska i my możemy na tej podstawie chociażby rekonstruować tę tę myśl polityczną, a później na przykładzie kolejnych kolejnych działań w następnych latach przed odzyskaniem niepodległości po odzyskaniu no to trochę będzie miał jeszcze rekonstruować podczas trzeciej części, a teraz formacji Maciej Zakrocki zaproszą na trzecią część naszego spotkania to są oczywiście historie Polski w studiu pan poseł Grzegorz Nowik autor m. in. oczywiście o to chodzi o najnowszą pracę w książki p t. odrodzenie Rzeczpospolitej myśli politycznej Józefa Piłsudskiego 18 2 2 skończyliśmy naszą rozmowę właśnie takim moim pytaniem o to jak to było z tym Piłsudskim, którego przeciętny Polak na być może bardziej jednak kojarzy z 4 Maciej łowcy w tym mundurze wojskowym na pewno było jakoś kojarzy przecież z tymi zwycięstwami wspaniały minerały oczywiście bitwą warszawską wygraną wojnę z bolszewicką Rosją i t d. a niejako może myśliciela teoretyka takiego człowieka, który pisze i właśnie w pana w New śląscy również jest taki ciągłe zestawianie, a po nawet go pan stawia w kontrze do Romana Dmowskiego i temu właśnie Dmowskim, przypisując żon dużo siedzi pisze to decyzje na nabrzeżu rzeki właśnie uprawiania polityki Agata Piłsudski nawalnym jest człowiekiem czynu, niemniej jednak zwraca on uwagę, że tej myśli jego politycznej i jest też to wiele no to jest mniej więcej tak jak z Janem Pawłem drugim części znanego z pomników obrazów z wzniesionymi rękami, a iluś Polaków sięga do 1000 magistrów prawda do encykliki godził dzieł literackich czy odpowiedziałbym tej spuścizny nawet filozoficznej i tak samo jest mniej więcej z Józefem Piłsudskim rzadko kto z nas czytał, ponieważ w można powiedzieć, że po raz pierwszy odkrywamy właśnie w tej książce jego i jego podstawowe założenia myśli politycznej formułowanych chociażby w instrukcjach dla delegacji, która miała wyjechać do Paryża na konferencję pokojową dla porozumienia z komitetem Narodowym polskim tam są uzasadnienia całego pakietu reform społecznych rzadko kiedy sobie zdajemy sprawę z tego, że kiedy mówimy, że w świat czerwonego sił w tramwaju na przystanku niepodległość wysiadł z ogromnym bagażem można powiedzieć zrealizowanego w dużej części programu paryskiego PPS my mamy oczywiście nasze pokolenie doświadczenie zupełnie innym socjalizm socjalizmem ta natomiast musimy pamiętać, że ten socjalizm niejedno miał imieniny, a w tym czasie i ten socjalizm właśnie niepodległościowy w polskich partii socjalistycznej Józefa Piłsudskiego to są przeogromne przemiany społeczne największy od czasu dziewiętnastowiecznego uwłaszczenia chłopów to jest coś niebywałego tu odsyłam do lektury książki, żeby nie powtarzać czy ośmiogodzinny dzień pracy ubezpieczenia społeczne powszechne nauczanie prawa obywatelskie prawa człowieka obywatela z prawem wyborczym kobiet związki zawodowe wolność zrzeszania się prasy et Cetera et Cetera tu moglibyśmy przytaczać następny element niezwykle istotny oprócz tego bagażu socjalistycznego to jest demokratyczny Piłsudskiego przypominał w tamtym czasie no to jest przypomnienie my można powiedzieć z twórcą systemu parlamentarnego w Polsce, ponieważ 1 7 dni po powrocie z Magdeburga 18 20 08 . to są 2 dekrety ordynacji wyborczej i o wyborach do do Sejmu ustawodawczego i proszę to porównać z sytuacją po drugiej wojnie światowej, kiedy komuniści potrzebowali 2 3 lat dopiero na zorganizowanie aparatu do fałszowania dokumentów wania wyborów i referendum Atu wybory odbywają się w Nor 2 2 3 miesiące po powrocie po powrocie Józefa Piłsudskiego z Magdeburga są to wolne wybory i Józef Piłsudski ma świadomość, że tych wyborów nie wygrają socjaliści, o czym pisze, ale uważa, że ten Sejm jest jedynym środkiem do zjednoczenia Rzeczypospolitej i wprowadzenia jej na nowe drogi prawodawstwa i stanowionego przez Zjednoczone odgrodzone nasz ród i jednocześnie te wybory do Sejmu odbywają się w kontrze do no wzorca bolszewickiego, który był w Polsce wtedy dosyć dosyć powszechnym jednak mamy ponad 10 0 lat delegatów robotniczych żołnierskich włościańskich to jest próba zastosowania również przez lewicę w tym także lewica komunistyczną takiej formy rządów, a z drugiej strony prawica narodowa proponuje powołanie w Naczelnej rady narodu polskiego to tak, jakbyśmy w 2 panie redaktorze ustalili, kto będzie rządzić w Polsce wytypujemy sobie przy tym stoliku prawda, kto do takiej rady wejdzie w Różance propozycji KE w ten sposób została powołana litewska torbaczy chociażby nasza naczelna rada ludowa w Poznaniu w nią nie jest to demokratyczny sposób do stworzenia przedstawicielstwa Narodowego następna rzecz to jest dążenie do konsolidacji narodu NoToCo wszystko Józef Piłsudski robi w tym czasie to jest no i 1 wielka, że tak powiem praca praca nad osiągnięciem konsensusu społecznego wreszcie wreszcie budowa struktur państwa zjednoczenie zjednoczenia armii no i wcześniej wynikająca z tego w myśl o wyrwaniu Polski z obrębu z obrębu z kultury i cywilizacji azjatyckiej Rosji czemu są dzierżawione rosyjskiego, która jest zupełnie inną kulturą polityczną niż kultura Europejska i włączenie Polski w krwiobieg cywilizacji cywilizacji zachodnioeuropejskiej, która opiera się przecież na fundamencie prawa rzymskiego filozofii greckiej etyki chrześcijańskiej zasady trójpodziału władzy Republikańskiej współodpowiedzialności za za państwo to są wszystko elementy myśli politycznej, która pocztą Maciejów koń po tym, szarym mundurem jest zapisana na wielu stronach artykułów i wypowiedzi wypowiedzi Józefa Piłsudskiego oczywiście trochę z 3, ale to właśnie, dlatego że też i książka właśnie proponuje ten rodzaj patrzenia na Józefa Piłsudskiego, więc ja znowu trochę dokona skoku w sensie chronologicznym wstecz, bo tak jak właśnie mówimy o komitecie Narodowym polskim Romanie Dmowskim o o idzie jego autorytecie działaniach na Zachodzie na rzecz umiędzynarodowienia kwestii niepodległości Polski tak o Piłsudskim no może trochę coś wiemy mówi znowuż takiej wiedzy szkolnej potocznej w kontekście jego wizyty w Japonii tymczasem one przywołuje też w książce no też dla mnie przynajmniej nie znany, a więc zakłada się może mniej znane epizody Otóż Piłsudski jest na czwartym kongresie drugiej Międzynarodówki socjalistycznej w Londynie i tam prowadził różnego rodzaju rozmowy nad chaszcze, w których pojawia się kwestia odbudowy niepodległości państwa i przygotował też projekt rezolucji od razu dodam, o czym pan oczywiście piszą, że teraz w rezolucji udało się przeforsować, ale warto może zacytować fragmencik z tej rezolucji, zważywszy że, zwłaszcza cara rosyjskim, czerpiąc swe siły zewnętrzne i znaczenie zewnętrzne spod bicia i rozbioru Polski jest stałą groźbą dla rozwoju Międzynarodowego życia robotniczego Kongres oświadcza, iż niepodległość Polski jest żądaniem politycznym równie koniecznym dla Międzynarodowego ruchu robotniczego, jaki dla samego proletariatu rzeczywiście pada tutaj ewidentnie sformułowanie niepodległość Polski tak jak pożądanie polityczne jako element wiążący jest to wyzwolenie społeczne niezbędne, aby ono mogło nastąpić, bo to jest w jakimś sensie kontynuacja tej myśli, które były zawarte w książce Pawlikowskiego napisanej jeszcze z inicjatywy Tadeusza Kościuszki czy Polacy mogą się wybić na niepodległość i Kościuszko inny konstatował, że ten układ sił europejskich 3 największe mocarstwa przy bezinteresowną Francji Wielkiej Brytanii Wielkiej Brytanii zrozumiały, bo nie była ona atuty w tym czasie zainteresowana polityką jeszcze równowagi w Europie to się później już rodzi jest układ polityczny PRL, który działa stabilizująco na nasze sytuacje geopolityczną w dziewiętnastym wieku w euro na święte Przymierze przetrwało do wojny światowe mimo różnych różnych tąpnięć w międzyczasie gdzieś znaleźć tego sojusznika w postaci styczniowym zawiedliśmy się na Francji, czyli ten układ geopolityczny no nie zadziałał wielka Brytania też w zasadzie poza słownymi deklaracjami w parlamencie brytyjskim też nic nie przyniosła Józef Piłsudski szuka szuka nowych sojuszników dla wznowienia sprawy Polski na arenie międzynarodowej no proszę sobie uzmysłowić, że koniec dziewiętnastego wieku sprawa Polska nie istnieje ona nie istnieje w zasadzie do sierpnia czternastego roku nie ma jej mówi się o Bałkanach Bośnia i o Krymie o najrozmaitszych konfliktach mniejszych większych w Europie w świecie natomiast sprawa Polska nie istnieje, gdzie znaleźć tego sojusznika Józef Piłsudski próbuje wrócić rządzącym się bardzo dynamicznym nowym ruchom robotniczym odnaleźć odnaleźć to ten Sojusz Wojtuś niestety zawiódł, dlatego że ta o propozycjach uchwały przyszła czy deklaracji przeszła w zmienionej formie, że duże kongresy popiera wszystkie ruchy generalnie natomiast nie nie padło tam ani Polska ani imperium ani imperium rosyjskim i to oni w pewnym sensie nową zaczęło ochłodzić stosunek Józefa Piłsudskiego do Międzynarodowego ruchu robotniczego, a później szuka tego tego sojusznika w Zalesiu bojący się konflikcie mocno jest zaborczych w okresie podziału na trój Przymierze i trój porozumienie w szuka Golon przekreśla automatycznie Rosji, bo Gross jako największy zaborca jest największym wrogiem, którego chcemy chce wyrwać największy zamach, a jednocześnie rząd Polski już pan wspomniał widzom podkreśla się Tesco inna cywilizacja zupełnie je nad realizacją całą stronę, więc szuka tego Sojuszu zaborcy, który daje szansy działania i w zasadzie jedyny, bo przecież w Prusach nie było takiej możliwości daje jedynej szansy działania, ale jest potencjalnie najsłabszym czynnikiem, w którym można będzie w kuchni, z której można będzie grać rozgrywać i stąd ni stąd później po po 900 ósmy roku po utworzeniu związku walki czynnej w Józef Piłsudski nie, zrywając przecież jeszcze kontaktu z ruchem socjalistycznym mieście przecież przed wybuchem wojny występował na zjeździe socjaldemokratycznej austriackiej, którą mało zachęca do wypowiedzenia się w sprawie proletariatu polskiego pod butem carskim ci mierzonego w królestwie, ale szuka tego oparcia w cesarstwie austro-węgierskim, zakładając pragmatycznie różne warianty możliwości rozwoju sprawy polskiej w pomyślmy jak wyglądała ówczesna autonomiczna Galicja można powiedzieć że, że całe Austro-Węgry to była taka troszkę mała Unia Europejska może to będzie pewne na rurze genialna dezerterzy to by było, że tam było tak w sumie fajnie no ba czy w było to państwo, które było w można, by dziś wyhodował i że Dante polską i było na swój sposób liberalne demokratyczne i jako jedyny stwarzało Polakom no i wszelkie możliwości rozwoju cywilizacyjnego Polska administracja sądownictwo szkolnictwo wyższego do do Ludowego wolność polityczna przecież Lwów był takim taką małą namiastką w stolicy tam jest zbiory Ossolineum galeria obrazów Panorama Racławicka Sejm redakcje gazet redakcje wszystkich naczyń podstawowych, gdzie uników politycznych wszystkich stron nic to szef we Lwowie mieściło przecież Anieli w Krakowie i stąd stąd ten wybór wybór nowych ulokowania centrum działalności politycznej prowadzenia już po konsolidacji narodowej wespół z ludowcami z frontu secesję z ruchu Narodowego z radykalną i inteligencją polską z Galicji tworzenia notek następnego można powiedzieć takiego szczebla konsolidacyjnego popu po zawodzie i po PSL i ruchem socjalistycznym i przebiegiem rewolucji w królestwie polskim ręce na zamknięciu choć, o czym pan też pisze ciekawie i tego wątku rzeczywiście dzisiaj nie rozwijamy wybór tego sojusznika, czyli Austro-Węgry oznaczał z automatu również wybór Niemców no bo to były średnio można robić, bo to były państwa przecież sprzymierzone, a to akurat było dosyć trudnym inni elementem w tej układance no bo jednak rzeczywiście w tamtym czasie, a nastroje antyniemieckie nie są wnoszone silne Grunwaldzkim rota Konopnickiej Krzyżacy Sienkiewicza w stawce już legendy prawda, choć ma, ale działa tak może jeździć nadal dalece Piłsudski z testem poradził uszczypliwie złośliwie pan przypomina, że to, że Dmowski mu termin nie podległość to się dopiero pojawił się jego myśli przynajmniej tej pisanej w 19 16 chowa utarg nawet nie pierwszy memoriały składane składane Brytyjczykom i Francuzom natomiast ja chciałbym o atmosferze panującej w Legionach powiedzieć taką piosenkę śpiewali legioniści wychodząc na wojnę jak powinien Mikołaja pójdziemy na Wilhelma, który dławi Wielkopolskę ta niemiecka sieć ma co zrobimy z 3 Pcim diabli jeszcze wie co trzecim Clive Christian Józefem może nam Jaskółki po drodze odpowiedzą także po Tomasz zadawałem sobie sprawę z tego, że wojna w tym pierwszym etapie jest przeciwko Rosji to zgodnie z tezą Piłsudczyków Piłsudskiego orzekł, że zwycięstwo przetoczy się z Zachodu na wschód najpierw państwa centralne podbiją Rosję, a potem ulegną przewadze państ w ententy być może wspartych przez stany Zjednoczone mówił to przypomnijmy, że słuchaczom w lutym czternastego roku i taki 1 z przewidywanych ewentualnych w kierunku wojny miał wskazywać kierunek polityki polskiej najpier w z Austriakami Niemcami przeciwko Rosji, a potem przeciwko Niemcom, żeby się znaleźć w szeregach zwycięzca jak wiemy nastąpiło w siedemnastym roku, a tym symbolem był tzw. kryzys przysięgał piękne dzięki nim na pewno warto w tych różnych lekturach na stulecie niepodległości sięgnąć również potem praca pana prof. Grzegorza Nowika, który już dziś rozmawiali, o której autor był nasz gość bardzo dziękuję dziękuję wszystkiego dobrego w nowym roku do usłyszenia historię Polski w 100 lat niepodległości Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! Teraz w grudniowej promocji aż 40% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA