REKLAMA

Moralność: kiedy powstała? Czy jest efektem religii? Czy inne zwierzęta są moralne?

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2017-12-23 07:20
Audycja:
Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
Czas trwania:
30:26 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
inny akt Karolina Głowacka testy w radiu TOK FM, a dzisiaj proponujemy państwu rozmowę na temat takiej oto mnie, skąd się wzięła moralność czy istotnie jesteśmy zwierzętami, które o to trzymane są w ryzach wyłącznie przez kulturę religię oraz tak przy okazji przepraszam bardzo Skonto założenie w ogóle, że jeśli zwierzę to taki nieokrzesany i złe z takim poglądem w popularnym przed laty jak się okazuje nadal bardzo popularne my współcześnie, że oto właśnie Rozwiń » tylko kultura religia i takie narzucone zewnętrznie zasady moralne są w stanie opanować naszą podłą naturę spotykam się także w z nimi współcześnie pomyślał, że warto trochę na nie spojrzy z innej perspektywy, bo są tacy, którzy zdecydowanie krytykują taki sposób patrzenia na naszą moralność studiów dr Paweł Boguszewski z Instytutu biologii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk imienia Marcelego Nenckiego dzień dobry dzień dobry państwu no właśnie tę moralność czy się wytworzyła w jakimś konkretnym roku ktoś się wynalazców w tezy ciekawe zagadnienie bardzo ciekawe zagadnienie im też interesujący wolę fakt, że od 3 do studia pani zaprosiła neuro biologa, czyli teoretycznie kodeks jest to biznes do Włoch od zatoczka z tezą, a nie n p. etyka filozofa czy teologa ARR porządny filozofowie biorą pod c uwagę, że powinno się Tęcza współczesnej nauki w swoim zachowaniu obawiam się, że niestety bardzo często właśnie to grupy, które zajmują się moralnością one biorą pod uwagę badania neuro tylko wtedy, gdy są dla nich wygodne nigdy nie są wygodne całkowicie staram się zignorować bądź podważyć i tutaj do twarda nauka to nauka co wychodzić z nauki eksperymentalnej z pewnego rodzaju doświadczenia sprawdzenie jak obserwacyjną z obserwacji podobny do przejścia do do wyciągania wniosków no ona jest stara się być pożyczka z boku zobaczyć jak to rzeczywiście jest im, choć to nie jest Nor i oczywiście w ramach tej nauki też będziemy entuzjastów ludzie mieli takich, którzy powiedzą że, które są masz tak po stronie psychologiczny dramat psychologiczny, którzy bez Unii nie halo halo nie można, a ta pomoc w Zawadzie zwierzęta mogą mieć pewne zachowania, które przypominają zachowanie moralne czy takie, które pomagają współżyć w grupie, ale jednak ludzie coś zupełnie inni nie ze względu na to zbudowaną kulturową moralność, czyli witani Kozak wynikającą z religii bądź z reguł, ale jakiś unikalnej cechy ludzkiej, ale z drugiej strony będą ci, którzy będą absolutnie nie jesteśmy jedynie 1 z gatunków naczelnych i akurat tak się zdarzyło jesteśmy minimalnie troszkę bardziej moralni niż to są też im te 2 podejścia, że jesteśmy efektem pewnej ciągłości nie znam tak daleko do chociażby naszych najbliższych krewnych i szympansy czy szympansy Bonobo, a są tacy, którzy myślą, że jednak jest jakaś taka zasadnicza przepaść między nami jako Homo sapiens, a tymi właśnie n p. Bonobo, a z pana perspektywy no to akurat muszę trochę swój osąd zawiesić znaczy staram się przysłuchiwać 1 2 stronie dosyć uważnie z 1 strony są zachowania, które można, by nazwać Proton moralnymi bądź zachowaniami, które pozwalają właśnie za pomocą pewnych reguł, które nie dają bezpośrednio w jednostce ZUS składają grupie zysk zauważycie nawet u szczurów z drugiej strony jednak Noto my rządzimy tą planetą statut bądź niestety i to my hodujemy Bonobo w rezerwatach nie wolno nas czy jednak jest to jakaś forma unikalności umysłu ludzkiego bądź zdolność do kooperacji być może wynikający właśnie z pewnego rodzaju moralności my mamy też całe systemy prawne moralne różne podejście definicje dotyczące sprawiedliwości chociażby taka jak najbardziej i to jest tu też tak bardzo tygiel, gdzie jednak tutaj w jest pełno unikalność tego gatunku ludzkiego coś u nas się bardzo dobrze to pasowało, że właśnie nasz zachowaniach wg mnie głównie prospołeczna zaowocował zbudowaniem cywilizacji związku z tym jest troszeczkę racji po 1 po drugiej stronie tu oczywiście nie wchodzimy w noc możemy wejść powolutku w właśnie w tym cały obszar taki troszeczkę wyższego rzędu, a mianowicie jak to, skąd się działo tłumaczy, skąd te kraje te cechy powstały jak również badacze córeczka winny sposób pomylić chociażby, badając genetykę człowieka, bo to jest dosyć ciekawy, jeżeli uznajemy, że pewne elementy reguły moralne są w nas, jeżeli uznajemy, że pewne reguły postępowania moralnego wśród zwierząt istnieją to najczęściej myślimy o takich, które nie są koniecznie włączane, czyli są wspólne kulturowo to jest troszkę jak poszukiwanie podstawowego zespołu z zestawu emocji u ludzi, gdzie jak man właśnie pokazywał twarzy wyrażające różne emocje są brał 6 potem posłuży do 7 takich podstawowych emocji, które są wspólne dla wszystkich ludzi na całym świecie nie rozpoznamy po wyrazie twarzy z każdym kultury można chodzić od paru to ekspresję emocjonalną z pewnego rodzaju naleciałości kulturowe ci z nas część wspólną dla wszystkich, toteż można badać jeszcze winny sposób będzie patrzeć co się pojawia u dzieci mogą zostać ścieżki, ponieważ to socjalizacja to narzucanie pewnych reguł, czego ci wolno, czego nie wolno jej startuje bardzo wcześnie, ale to jest taki trend w badaniach właśnie tzw. byli Billa bardziej próbuje się badać dzieci jak najwcześniej za pomocą pokazywania scenek zawierających właśnie takie treści moralne typu jakaś Kukiełka pomaga druga przeszkadzali to dziecko, które bardziej lubi to bardzo ciekawe rzeczy wychodzą niekoniecznie w Polsce drugiemu wydziera się tak tak szybko Przemek Tomalski regionu Lwów prowadzi pozdrawiamy my i to może pokazywać to biologiczną komponent i teraz wg mnie, jeżeli mamy właśnie jakąś taką komponenty biologiczną, czyli pewne zasady n p. odczuwania stanu emocjonalnego bądź chociażby stanął fizycznego innej jednostki z naszego gatunku i to wszystko jest zakodowane w genach to jak najbardziej wydają się, że to jest coś co daje nam pewną ciągłość postać tej ciągłości ze światem zwierząt z drugiej strony jak w przypadku n p. języków każdy z nas KRK każdy Homo sapiens jest przystosowany do przyjęcia konkretnego języka języków na świecie mamy 6 7 000 w związku z tym widzimy, że NATO biologiczną podstawowe nakłada się bardzo dużo i bardzo bogata nakładka kulturowa, których bardzo różnorodne i wydają się bardzo podobnie z właśnie w tej strefie moralnej, żeby te biologiczne podstawy nie mogliśmy nałożyć na to pewnych norm kulturowych zresztą wynika zresztą musieliśmy jakoś skonstruować do mnie najbardziej przemawia muszę przyznać taka wizja, że nasze cechy są po prostu zwielokrotnione w porównaniu z tym czy wzmocnione jak to jest n p. pół się pan słuszną bo kiedy się obserwuje i czyta się od tych niesamowitych eksperymentach to naprawdę trudno nie poczucie, iż takiej Obywatelskiej więzi z naszymi właśnie najbliższymi sąsiadami na drzewie ewolucyjnym mam dużo na temat moralności i sporego zamieszania myślę w świecie nauki nie zrobiły dermatolog Franz drwale szalenie znana postać człowiek, który pisze po pierwsze, świetnej książki od lat też nie wypracuje właśnie, obserwując szympansy i one zdecydowanie stoi po stronie taki oto właśnie tezy, że moralność wyewoluowała, obserwując właśnie szympansy Bonobo przede wszystkim mówić nie ma żadnych tutaj w zasadzie wątpliwości widzimy bardzo bardzo podobne zachowania takie jak mamy w śród ludzi jak n p. godzenie się po kłótni to jest to jest typowe on też pokazuje pewne filary moralności egzemplarz poczucie sprawiedliwości empatia pocieszanie to wszystko przecież dobrze znamy piąte widzi też szympansów w takt z bardzo ciekawe badać, bo jak wzrost takiej Novum zaczął badać zwierzęta w okresie, gdzie tak naprawdę teoria głosiła, że to są to takie Lodzi Kusy, że to jest stworzenie które, owszem, możemy takich wyższe procesy myślowe typu kalkulacja kosztów zysków kary versus nagrody natomiast, że opłaca być zły dla firmy zawsze będzie się kierowało takim o zwykłym rachunkiem korzyści dla 1 osobnika okazuje się, że tak nie do końca jest to znaczy rzeczywiście tą zmianą są takie prace w błędzie oglądam ostatnio znów jego wystąpienie mówił trochę jak wyznał, że też napisał taką właśnie książkę w czasie pisania książki o tym, że to o to zwierzęta myślą tylko o sobie Oskar, że to jest nieprawda my się zaczęło w i to jest wg nich za nas mówiąc na marginesie przykłady dobrego naukowców mamy dobrego na oko owca, który oczywiście, żeby rozpocząć jakiś badanie musi mieć wstępu czas, żeby nie robić zupełnie na ślepo nadmiar jest gotów tę tezę porzucić, że jest całkowicie błędna i tutaj można spokojnie mały pomniczek prawdziwego naukowca wystawić, który w, którym nie jest przywiązany do swoich przekonań, a jest przywiązana do tego co co mam w rzeczywistości do prawdy obiektywnej, ale wracając do jego odkryć on czy właśnie starał się znaleźć się co takiego może być ułóż szympansów co jest podobne jak moralność taka grupowa u ludzi co co de facto będziemy się tą drogą pierwszą wypłatą moralnością on wcale nie jest twierdzi, że ludzie są troszeczkę lepszym niż szympansa niż tak naprawdę się w obronie nie różnimy to jesteś akurat dobre w jego w jego książkach zachowuje pewną rezerwę to znaczy stara się obiektywnie zbadać zjawisko nie wpadają z wątrobą antropomorficzne, zanim udało nam się tak dokładnie, czyli nie, pokazując także wszystko patrzymy z tej naszej ludzkiej perspektywy, jeżeli widzimy jakiekolwiek zachowanie to toną musimy dokładnie taki, jaki jest, czyli ucieka z tej pułapki właśnie sezonie to ludzkich kategoriach jednak jest, czyli że stara się zobaczyć obiektywnie zjawisko uli potem dopiero ocenić tutaj rzeczywiście pokazał, że wymienia takie 2 podstawowe bardzo duże filar drugiego filara filarami tej moralności jest przede wszystkim wzajemność znaczy coś co spaja grupę, a mianowicie grupa ma wtedy sens, jeżeli daje korzyści dla wszystkich osobników w związku z tym musi być pewnego rodzaju poczucie ofert, choć to pociecha jest pewnego nie jest stuprocentowo podziałem wszyscy po równo, ponieważ ono od 2 zwiąże się na wkład jest hierarchia grup połączyli to poczcie oferta jest ktoś dostaje tyle ile powinienem swoim poziomie na swoim poziomie dostawać nie więcej nie mniej czy za nim n p. za wykonane zadanie jak wykonuje zadanie tak samo jak małpka obok Fiona dostaje lepiej, ale gorzej na jaw stara się, gdzie jest tania to co jest jego słynne doświadczenie, które Brno Lwów w grze zabawę wbiło się handlem w internecie, gdzie można kapustę NK 3 jedno 3 oczka niżej gatunek wpoić na tym drzewie ewolucyjnym 3 oczka niżej niż szympansy szympansy Bonobo stają się okazuje żonę rzeczywiście mają poczucie luzu taki sprawiedliwością powstaje filmiku na wykładzie na ten podział jest takie motto Dyjak jak ten ruch Okupujmy Wall Street, czyli właśnie ludzi, którzy są niezadowoleni z tego, że za taką samą płacę otrzymują dużo mniej globalnego Zenka wystawową tak dobrego na tym, że w 1 KW kapucynki dostawał najpier w za wymianę za kamyczek ogórka i kiedy dostawał obydwie to zupełnie było to lud to kraj w momencie, kiedy 1 za ten sam kamień dostawała słodkich winogron no cóż dużo smaczniejsza nagrodą oto ta druga, otrzymując ogórka szeptu wściekła zaczęła rzucać temu ogórkiem mniej nie chciał się jeść czegoś co tak naprawdę przed chwilą jej zupełnie całkowicie smakowało co ciekawe u szympansów się okazało, że w niektórych eksperymentach, kiedy szympansy widział, że ktoś inny dostaje coś gorszego to czasami odmawiały nagrody, czyli jest to dosyć taki atak ciekawa obserwacja, która pokazuje nam utrzymanie tej wzajemności tej równowagi w grupie i tras i oczywiście powstaje podstawowe pytanie, skąd się bierze, że ich rzeczywiście tama poczuła się, że moje jest nam tak nieładnie to krzywdzące oni także, że Sejm po pierwszej dostawy dla albo wręcz buty szympansów, że mój kolega jest źle traktowany sprzecznie tak nie może być mniej czy to jest jakiś prosty mechanizm, który nam pokazuje, że ona wie, że utrzymanie pewnej równowagi pozwoli utrzymać grupowym w równowadze, a utrzymanie grupy de facto i jest pewnym czynnikiem dla niej istotne dla przeżycia, czyli że jednak egoistycznym altruizmem właśnie mi to jest pytanie, na które nie będziemy w stanie odpowiedzieć doku, ponieważ nikt z nas nie wejdzie do umysłu nie zobaczy procesów umysłowych ku tego typu istot możemy tego szukać tak samo kilku lat natomiast problem jest taki, że to wchodzi w sferę emocji to znaczy bardzo często mówimy, że czujemy, że coś jest niemoralne my odnosimy się właśnie emocjonalnie do pewnych zjawisk, jeżeli co się dzieje co burzy nasze poczucie moralności nie tylko racjonalnie stwierdzamy ojej on postąpił bardzo nieelegancko, ale mama od razu uruchomione cały aparat emocjonalny, czyli bardziej czucia niż myślenia rozumowego, ale u ludzi też jest takie radykalne spojrzenie, że w zasadzie każde nasze zachowania altruistyczne w gruncie rzeczy jest egoistyczny, bo chodzi nam o nasze dobre samopoczucie i dajemy pieniądze charytatywnie to my jesteśmy z siebie zadowoleni, że to zrobiliśmy jest to pogląd może daleko idące, ale był również istniejący, ale tak jest tak jest lądowanie uruchamia układ nagrody czy czuje się dobry i teraz oczywiście rzeczywiście skupia się bardziej nastawieni czy nie to niemożna tego tak serio noża przynajmniej część z, bo to jest jednak dosyć złożone zjawisko bez tych komponentów przyjemności nie byłoby tego dawania byłoby to rzeczywiście można pełnić zupełnie inna kalkulacja podaje błędne, ponieważ nie chce, żeby biedni mniej przeszkadzali dostają jakąś małą mały zasób to pozwala mi nie tyle czuć się dobrze nie pozwala ich odepchnąć od mojego świata to też może być takie wytłumaczenie my w związku z tym to jest dosyć co znamy takie Polski rząd takie prowadzi będziemy pomagać uchodźcom gdzieś tam w okolicach wojny, żeby nie przyszli do nas no tak tak źle staramy się nie wchodzić w policzek zawsze unikam tematów bieżących politycznych nauka jest on na szczęście ponadczasowa, aczkolwiek niestety zawsze siedzi nogami bieżącej polityce co co nigdy nie wychodzi i dobrze w nauce nie będę namawiać, ale my, ale postaramy się trzymać wymaga to głównego tematu mniej i tutaj jest właśnie ten trend ten aspekt tego wewnętrznego uczucia znaczy to właśnie osądy moralne toczy się moralną wiąże się bardzo głęboką z z emocjami dokładnie to samo widzi mózg zwierząt mianowicie im te zachowania, które obserwowano właśnie u małp, czyli konieczność przerwania bójki konieczność współczucia ukaranemu z członkowi stada próby pogodzenia bijących się członków stada czy właśnie takie zbliża się do siebie po po walce no one mają wszystkie bardzo wysoką wysoki właśnie aspekt emocjonalny niekoniecznie rozumu dr Paweł Boguszewski z Instytutu biologii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk rozmawiamy o moralności, skąd się ona wzięła teraz skrót informacji za chwilę do państwa wrócimy 3 Karolina Głowacka z Radia TOK FM w naszym studiu dr Paweł Boguszewski z Instytutu biologii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk pandę, który jest neurobiologia rozmawiamy o tym, skąd się wzięła moralność z perspektywy ewolucyjnej, ponieważ są tacy i to w bardzo duże grupa naukowców zaś, że dominująca mówią, że moralność najzwyczajniej w świecie wyewoluowała 1 z takich głównych tym osób, które są za tą tezą jest Franz Walter ma to lock, czyli badacze naczelnych, które właśnie obserwującej szympansy głównie szympansy Bonobo nie zorientował się zauważył jak wiele różnych zachowań, które my określamy jako właśnie będące podstawą moralności widać także ułan właśnie szympansów mówiliśmy dużo o tym, poczuciu sprawiedliwości wzajemności co jeszcze jest mi filarami tym drugim filarem jest sympatia to znaczy pewnego rodzaju możliwość przyjęcia stanu w i dość lekkie stany cielesna i stany emocjonalne innego osobnika do empatii, gdzie się generalnie takie 2 poziomy to taka może być mechanizm etyczne odebranie tego co się dzieje z innym osobnikiem i tutejsze uważa, że taką ogromną rolę pełnią tzw. zespoły neuronów lustrzanych to są komórki, które mają właśnie ktoś aktywizują wtedy, kiedy my wykonujemy pewnego rodzaju czynność bądź jesteśmy pewnego rodzaju w stanie dokładnie te same, kiedy widzimy osobnika z naszego gatunku bądź bardzo spokrewnione, do których dokładnie podobną rzecz wyraża drzewa na psie na Wschodzie atak został słynny przykład z zarażeniem się działaniem i jest izba chce działać nawet kotem rozmawia tak montowni jest to rodzaj pewnego rodzaju empatia my i teraz ta sama w Novotel pomysł ze ścian zrywanie z bardzo tajemniczym zjawiskiem cały czas jeszcze nie wiem, dlaczego używamy wydaje się żona ma dużo więcej do czynienia niż tylko z takim urbanistycznym wyjaśnieniem, że chcemy docenić siebie raczej jest to właśnie sygnału grupowym n p. głupkowatych jest to sygnał taki uspokajający typu nic się nie dzieje kolegów spokój świat się podziewa maty w tym jak wszyscy, że mam to znaczyć nic nie dzieje czy jest to można pić uspokajający sygnał, ale bardzo zaraźliwe i to w takim Pianistycznym kopiowanie innego osobnika, który z ogromnie ważne w są zwierzęta stadne skutki obserwujemy to przepiękny film o rybach ci widzimy taką Ławicę ryb, która identycznie jak sterowana telepatycznie przez jakiś 1 sterownik skręcał, unikając drapieżnika to zawsze, bo Gdańską do siebie, że 4, bo rzeczywiście są jakoś połączone ze sobą i to wyjaśni sprawcom po prostu bardzo bus szybko reagują zupełnie automatycznie na ruchy swoich kolegów i dzięki temu mogą jak gdyby koordynować ruchy całego co do stada w przypadku zwierząt stadnych to jest właśnie zrozumienie intencji co robimy osobnik ten Russian zostało odkryte przypadkiem, kiedy szukano takich grup Hongkong, które zawiadują ruchem to znaczy, jakby błagał koncepcji sięgania po co osi to, bo taka sytuacja, gdzie właśnie małp umowy badano neurony okazało się, że aparatura nie była włączona student na oczach tej małpy sięgnął po i orzeszki wizja studenci powinni być głodni dzięki temu można wykorzystywać w badaniach usłyszał zarzuty komórki uruchomiły to 9 lat, gdy drugie roku publikacja ukazała i to było właśnie początek tych neuronów lustrzanych komórek, które rozumieją intencje zachowania innych osobników i to potem ściągnięto na dosyć dużą ilość systemów czasu ani rzeźbiarz zasugerował, że Chiny, ale na pewno właśnie w sprawach duchowych i mimiki to działa też działa n p. czy w przypadku oblodzenia, które bardzo ciekawa emocja, ponieważ jedno jest kluczowa dla przeżyć, jeżeli widzimy osobniki z mojego rozwoju grupy, które coś jedzą i nagle 1 wykazuje oznaki właśnie obrzydzenia, że coś coś niedobrego, bo w tym jedzeniu to automatycznie wszystkim się przestaje chcieć jeść tak, bo to jest sensowny mechanizm ewolucyjny oraz ryzyk oraz stracić napisać im pokarm niż 1 posiłek niższy niż się zatruć lód i tego typu systemów jest troszeczkę więcej tak, bo to są też n p . z tekstem związana przede wszystkim właśnie z emocjami możemy rozpoznać wyraz twarzy nawet żonę on jest prezentowana bardzo krótko na tyle krótko burmistrz świadomie w stanie powiedzieć, że widzieliśmy twarz już nasz układ nieświadomy rozpoznaje emocje czy to jest twarz, która mi grozi im to jest twarz Krystyny utrwalona w 2 co więcej niedawno znaleziono też takie systemy, które służą do rozpoznawania tej intencji druhów całej sylwetki lubicie jedno w, kiedy jest zagrożeniem widzimy, że ludzie uciekają z jakiegoś miejsca to niestety przy różnego rodzaju w zamachach Drozd terrorystycznych to widać to automatycznie, widząc grupę ludzi, którzy uciekają wpływy charakterystyczne może być emocjonalny sposób automatycznie przeżywam wszystko co robimy zaczął się tym interesować, ponieważ dzięki temu możemy określić źródło zagrożenia i miejsce kierunek bezpieczeństwo jest z tym ta to właśnie ta empatia to kopiowanie zachowania bierze się z tego ma oczywiście drugim poziom jest zrozumienie tych wszystkich rzeczy to znaczy w rozmowach pojęcia, że tylko osobnikom innego gatunku, bo bliskiemu tworzy dzieje się krzywda, że ja mogę zrobić coś, żeby zapobiec tej krzywdzie, że chce zatrzymać te krzywdy nawet kosztem utraty własnej przyjemności, bo własnego zysku i to jest coś co zostało zbudowane na tej podstawie empatii, ale w związku z tym te 2 filary rzeczywiście wg mnie czy ta wzajemność empatia tworzą naszą moralność, na którą nałożyła się pewnego rodzaju nasze biologiczne unikalność człowieka, czyli coś co jednak jest w naszej galaktyce coś co mamy wrodzone, ale i wykracza poza to co możemy obserwować u szympansów Bonobo tych najbliższych można powiedzieć najbardziej moralnych naczelnych plus do tego cała nakładka kulturowa, którą trzeba przyznać, że nie zawsze działa w tym kierunku, w którym byśmy chcieli, ponieważ czasami wręcz działa tak, żeby zabić to naturalną moralność n p. tego, żeby nie czynić krzywdy swemu bliźniemu im jednak jest przecież także niewiele osób niewiele mniej męskich osobników tego co może ujmijmy zajmuje się tworzeniem systemów niemoralnych czy etycznym większość jednak o funkcjonuje tak jak czuje tak jak gdzieś tam wewnętrznie właśnie tu określenie poczucie sprawiedliwości prawda ktoś chyba nawet ważniejsze niż sprawiedliwość jako taka, że nie z perspektywy społecznej, ale pojedynczego człowieka dlatego wydaje mi się jednak, że to sprawa związana z z pochodzeniem ewolucyjnym jest kluczowa również w tym sensie, że zobaczymy, że niektóre systemy etyczne może nie wprost, ale jednak kulturowe może bardziej sankcjonują coś co jest negatywne są perspektywy takiej, a on ogólnoludzkich to znaczy nie lubimy innych nie lubimy obcych mamy to w drugiej zwany ktoś, kto wygląda inaczej inaczej się zachowuje wzbudza naszą niepewność i niechęci i to Andrzej obserwujemy u siebie takie inne zachowania no to dopiero dziś jesteśmy w stanie przepracować wiemy, skąd one się biorą to możemy być właśnie bardzo tego co się mówi tolerancyjni, ale przecież naturalnym jest właśnie taka ochrona przed innymi grupami Nate jest taka, że są takie kultury, które właśnie nam każą iść za tym negatywnym z moralnego punktu widzenia wydawałoby się inne sposoby myślenia no, więc no właśnie zaczyna się moralnego dna moralnego dla moralnie jest żal mi bycie spójnym wewnętrznie grupa no tak wydawało się, że moralność nie z tego właśnie ogólno ludzka nazwijmy to już użyjmy tego określenia, że jesteśmy w tym kręgu kulturowym chrześcijańska w tym sensie, że wszyscy jesteśmy braćmi wszyscy są tutaj bliźnimi tak dalej i t d . my tymczasem zupełnie nie przeszkadza tej kulturze tym wszystkim systemom jednak utrzymywać czegoś co jest z tej perspektywy negatywne, czyli jednak krytykowania obcego wytykania palcami to co udzielania się murami tak dalej tak dalej, więc może to nasze systemy wcale nie są jakoś inne czy mądrzejsze niż to co zostało ono drukowany to znaczy lot wg mnie to nie jest w zasadzie taki, że są mniej mądre, bo one są tu i teraz włączyć systemy moralne zmieniają się w ad hoc w zależności od sytuacji Wałęsy w sytuacjach dobrobytu, gdzie jest pełen dostęp do zasobów, gdzie nikt nie czuje się zagrożony nie ma takiego wzrostu n p. właśnie ty taki wrogości wobec osób obcych tak, bo wszyscy mają dostęp do pewnych osobom bądź, gdy mam poczucie zagrożenia prawdziwe realne, bo sztucznie wywołaną poczuciem, bo tak tak właśnie podczas sztucznie wywołany jakimś celu my n p . no chociażby przez tych, którzy chcą nas budzić pewną pewne poczucie zagrożenia, żeby no niech lepiej skontrolować bądź 3 w jaki sposób wpływać nasze zachowanie no to wtedy to to się automatycznie zmienia, ale tutaj właśnie bardzo jest dobra co pani, chociaż jestem takim jak balans pomiędzy tą biologią wrodzoną, a tą kulturą to troszeczkę zna w zasadzie dokładnie, kiedy stać nas no rzeczywiście bycie tym wysoko moralnym tynku, którą wtedy wtedy Sokal wtedy to nasz można powiedzieć kompas moralny narzucone wewnętrzne odczucia bierze górę w momencie, kiedy jednak rzeczywiście jesteśmy w sytuacjach bardzo silnego zagrożenia realnego zagrożenia swego życia wtedy uruchamia się bardziej ta biologia to my ten aspekt, który mówi nam musi przeżyć musisz przekazać swoje geny dalej swój gatunek musi trwać wtedy rzeczywiście tracimy troszeczkę można policzyć tego człowieczeństwa kulturowego i stajemy się troszkę bliżsi światu zwierzyńcem, ale czy to jest złe czy to, mówi że że przez to gatunek ludzki złe wg mnie elastyczność banku i świata zwierzęcego przecież sam pan mówił o tym, że zdarzały się też takie przypadki, że szympansy odmawiały nagrody widząc, że kolega Deyny grodzenie dostaje zapewne gdyby były naprawdę głodna to by jednak się zjadły, więc może to sytuacja jest też podobno z drugiej strony przy przypadku ludzi mamy do czynienia mamy takie miny świadectwa on -li o heroizmie bardzo krytycznych sytuacjach, czyli jednak są tacy, którzy są w stanie zapanować nad tym prostym takim przekazem naszych genów to trasy efekt siły pojedziemy do kin z imprez w samo nudne gen, który chce przetrwać są, więc są tacy, którzy są w stanie nad tym zapanować wszystko wydaje się być szalenie skomplikowane, ale fascynujące na koniec szkoły chce jeszcze, żebyśmy ustalili, że jest jakaś granica na tym, że w drzewie ewolucyjnym możemy się tego trzymać, gdzie takie zachowania moralne się pojawiają, bo mówimy o szympansa ach, mówimy o naczelnych kapucynki mówimy też o k Sowa tych wystarczy się zorientować zerknąć na inny swojego psa, a co w przypadku takich węży gadów czy ona mają jakiekolwiek takie zachowanie może się ona układów Claude, a powiem szczerze nie znam takich zachowań, aczkolwiek wcale nie jest wykluczone, że są bądź ewentualnie były kiedyś gady były troszkę bardziej rozwinięte w czasach dinozaurów natomiast przypadku ZUS ssaków no i BOŚ chociaż, gdyż ptaków na pewno istnieją właśnie tego typu można być moralne zachowania złożenia przed przesłaniem nawet szczury lub taka fantastyczna praca pani Maison z 20 1 2 roku o zachowaniach pomoc owych łuszczą się, jeżeli szczur wyłączono prąd innego rodzaju zachowania mnie pomocowego temu zamknięto w takiej spółce nic już nie działa specjalnie i jego kolega bądź koleżanka pokazuje, że akurat samice szczurów są dużo lepsza w tym się bardziej się starał uwolnić się koleżanka i szybciej to robiłem i że na pewno do wyboru nagrody bądź uwolnienie kolegi z innego obrazu raczej robiły to te strony to oczywiście jest zawsze to pytanie czy to jest także do szturmu cierpi, widząc tego drugiego męża, który nie może wyjść z tej tuby sieć Best czekolady w spółce i może oglądać sobie smakołyki czy też po prostu zwykły marynistyczne zachowanie, któremu instynktownie uwolni każdego osobnika mojego gatunku, ponieważ to zwiększa ich szans na przeżycie, ale takie właśnie zachowaniach ratunkowe, które teoretycznie można podciągnąć pod jeszcze bardziej to protoplastą moralność to widać to tłumem dostosują żonaty ma też ratują się zawodnicy wzajemnie sobie pomagają n p. jeżeli 1 jest uwięziona promotorom skacze się przetrzymuje nie będą konsumentki nóżka wtedy raport prof. Dudzińska już dokładnie pokaz powiedzieć o tym, zachowaniach ratunkowy, bo też to tam no właśnie występuje, czyli wydaje mi się, że ta tak jak mówię tu też, bo moralność z punktu widzenia ludzkiego jest terminem obarczonym ogromną ilością różnego rodzaju uwagi znaczeń, ale takie zachowania prospołeczne, z których może wynikać właśnie później ta reguła wzajemności i tej empatii można zaobserwować nową ważną nawet tak prymitywnych zwierząt społecznych można też znaleźć kogoś, kto będzie stawiał tezę, że nasze zachowania również są tak jak u szczurów w zasadzie tylko instynktowne, a wrażenie samokontroli samoświadomości to jest taki wypadek przy pracy też można tak oto społeczne środki w przypadku tych zachowań emocjonalnych to wiemy już na pewno, że akurat robimy tak jak nam każą emocja potem jedynie to uzasadniały prawda w bazach aktów bardzo dziękuję za rozmowę aktor Paweł Boguszewski neurobiologii Instytutu biologii Doświadczalnej imienia Marcelego Nenckiego Polskiej Akademii Nauk, a to jest radio TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!