REKLAMA

Symbolicznym początkiem pańszczyzny był Przywilej toruński

Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2018-01-07 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
14:33 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz 3, a państwo gościem jest teraz dr Michał Rosiak z uniwersytetów Warszawskiego dzień dobry dzień dobry państwu będziemy rozmawiać o przywileju toruńskim mu może jeszcze część państwa coś ze szkoły pamiętać, że część państwa pewnie bardzo dobrze wie co to jest, a dla pozostałych ja przypomnę, że właśnie dziś niejako w UE mamy rocznicę okrągłą, ale warto przypomnieć, że to zdarzenie czy ten dokument, który został wydany 7 Rozwiń » stycznia 1 500 dwudziestego roku przez króla Zygmunta starego potem zatwierdzone na Sejmie w Bydgoszczy, dlatego że stawiam tezę można powiedzieć, że to był oczywiście symboliczne ale gdyby trzeba było symbolicznie ten początek zaznaczyć był to początek pańszczyznę i tak nie jest, dlatego że pańszczyzny jako taka występowała w zasadzie o od mniej więcej od początku tego jak funkcjonował system feudalny w Polsce, czyli gdzieś tam ten dwunasty 1 3 wiek natomiast wtedy ta pańszczyzna scali 2 USD niż rok w aktach to było bardziej takie byłyśmy nastawione raczej na konsumpcję nie jest danego tam powiedzmy nie wiem czy folwarku 3 3 czy jakiegoś tam miejsce, w którym mogli pracowali inni natomiast od szesnastego wieku to co zaczyna być włączone w system światowej gospodarki za 3 folwarki przekształca w ten sposób, że powoli niektóre z nich zaczynają nastawiać się na produkcję na rynek chiński przedsiębiorca może tak no takie powiedzmy sobie Proton przedsiębiorcą, chociaż być może ktoś nam się zżymać mnie, kiedy coś takiego słyszy mnie ten szesnasty w jego, którym mówimy to jest coś mnie, gdy historycy niektórzy nazywają jako wtórne poddaństwo z z 2 z kilku powodów powiedzmy w ten sposób, dlatego że tak przywilej toruński wydany przez Zygmunta starego w zmieniał, bo wcześniej pańszczyzna w inny wymiar pańszczyzny wynosił tam 2 4 dni w roku powiedzmy natomiast przywilej toruński wprowadzał 1 dzień tygodniowo później to oczywiście w związku z różnymi innymi przywilejami zmieniło się do takiego stopnia, że Szlachta już sama sobie ustalała w ogóle ile ile ta pańszczyzna miała wynosić czasem nawet wynosiła 8 dni tygodniowo wtedy więcej członków rodziny musiał pracować nie, więc to ma to zasadnicza zmiana znaczy z rocznej na tygodniową w przypadku przywileju toruńskiego i zmiana kluczowa znaczy ja w ogóle ją powiązać z z 2 innymi przywilejami, które tak jak pani z zauważyło, gdyby to był taki okres kluczowy dla wprowadzenia pańscy, tudzież tego właśnie wtórnego poddaństwa pierwszy do 1 40 0 dziewięćdziesiąty szósty i przywilej Piątkowski domu przy Miller, który przywiązywał chłopów do ziemi o Chopinie mogli jak gdyby opuszczać potem po wydaniu tego tego przywileju nie mogli opuszczać ziemi niebędących własnością danego pana bez jego zgody choćby do miasta jest choćby do miast albo na królewskie obok Orawskiego, jakiego na królewskiej ziemię Baśka odmówił mu żal albo na wschód, gdzie były jakieś tam pustki, które można było sobie Zając i jakoś tam gospodarować drugi przywilej do 19 1 8, kiedy kurs zrzeka się władzy nad sądowniczej nad chłopami na czym władza sądownicza właściciel danej miejscowości czy dany chłopów nie stawał się jednocześnie ich w powiedzmy siłą zwierzęciu łączy w sobie ten ten trend ten wymiar sądowniczy nie było, jakby trzeci Instal wnętrze mówi tam się to oczywiście różne różny sposób zmieniała, ale nie było tak w ogólnym sensie nie było 1 3 instancji, która mogłaby rozstrzygać spory między chłopami i mnie i szlachtą i tempie 5 1 500 dwudziesty roku, kiedy mnie pańszczyznę zniesiono pańszczyznę tygodniową co jest jeszcze ciekawsze od początku szesnastego wieku powoli chłopi zaczynają znikać z prawodawstwa czy to prawda są czy w ogóle stres jest zmienny powiedzmy z takich oficjalnych pism jako osobny start podmiotowość tracą para pojawiają się tylko włączę jako własność własność poszczególnych panów właścicieli danych DUB co więcej no i jak gdyby w związku z przywiązania chłopów ziemi tym można mówić o takim zalążka owym powstaniu handlu nasze, jeżeli handlował ziemią no to z przewiązanymi do nich chłopami co później zespół bardzo ciekawe, a co nie bardzo mało osób w sumie zdaje z tego sprawę także inne przerodziły się handel byłby po prostu osobami not w Szlachta między sobą nie handlowała słupami, czyli po przypomnieniu kontekst jest taki, że w Europie zachodniej rośnie popyt na m. in. zboże, a więc, żeby był w myślach to czy część z nich zaczyna tworzyć no tak już przedsiębiorstwa z zadawać po prostu nadwyżki na niej organizować sobie tanią czy w pewnym momencie już nam wodę użytkową w siłę roboczą i taki przywilej może zdążymy jeszcze powiedzieć za chwilę o okolicznościach, w których król Zygmunt niechętny w sumie wydawanie takiego rodzaju przywilejów wydał go w albo zmierza jak niezwykle szerokie były konsekwencje, bo z 1 strony to najbardziej oczywista, czyli coraz większe zniewolenie ciemnych chłopów, ponieważ to potem postępowało, ale oczywiście pauperyzacja wsi, ale też n p. niejako efektem ubocznym, chociaż nie wiem jak bardzo ubocznym było osłabienie mieszczaństwa to jest też wydają się warto zwrócić uwagę tak to jest zresztą nie bardzo charakterystyczne dla tego co się działo w Polsce w ramach w ramach in jedno tego szesnastego czy przełomu szesnastego siedemnastego wieku, dlatego że tutaj, gdy jest zbyt trudno o jednoznaczną odpowiedź na co tam się właściwie wydarzyło jedni historycy czy badaczy mówią w ten sposób win-win natomiast to co można, by mu jak gdyby wskazać na kilka rzeczy przede wszystkim nową wtedy występować w takim proces z 1 strony konsolidacji narodowej znaczy budowania takiej nowożytnej właśnie nowoczesnej świadomości narodowej, która była właściwa tylko rośnie nam szlachcie i pewnym elementom mieszczaństwa z drugiej strony nie z drugiej strony występuje też taki proces przemian w stronę tzw. demokracji szlacheckiej niejednolitość wiązało się z takim bardzo silnemu uporowi ratowaniem brandu z już szlachty w stosunku do króla nieco było procesem hot ROD niż to co się działo w Europie zachodniej które, gdzie ludzie raczej niż dążenie do jakich monarsze absurdy stycznych powstawanie biurokracji tak dalej jakiś taki w ówczesnej biurokracji natomiast w Polsce to mnie to to co niekoniecznie szło w tę stronę i Szlachta, uzyskując te wszystkie przywileje nie, uzyskując m. in . to, że mogłam rezer w czerpać korzyści zyski z darmowej pracy chłopów mnie bardzo silnie jak wybudować swoją pozycję i poniekąd trochę w opozycji mieszczaństwa na czym mieszczaństwo w parlamencie rozwój miast w pewnym momencie został zahamowany znaczy klasowy przyjęła halal miała Konkol kolejne przywileje i jest dobra, bo przecież przywołali do 30 0 bunt bardzo ciekawe, bo z 1 strony właśnie mówimy o demokracji szlacheckiej z drugiej strony mówimy właśnie osłabianie miast również, dlatego że chłopi uciekali często to jest bigos miał miejsce do miast, a trzeci strony też, gdy rozpoczął się również podkreślić, że do nich tylko o to, że przede wszystkim być może o to, że chłopi zostali zniewoleni, ale w sumie ME mamy problem pogłębił się to mogę to poczucie wyższości całej tej kultury sarmackiej na tym chamem jakikolwiek rozwój kultury chłopskiej możliwość awansu został na kilkaset lat za zablokowanie dlatego badacze mówią o wtórnym poddaństwo, dlatego że jak podkreśla się to, że do szesnastego wieku i tam jeszcze przez moment także 1 6 wieku no wiadomo te procesy nie działo się tak dynamicznie teraz Uniejów chłopcy synowie studiowali na Uniwersytecie w krakowskim małżeństwa między szlachtą chłopami wcale nie były takie tanie takie rzadkie i co więcej bogatsi chłopi, czyli tak tacy, którzy mieli większą ilość ziemi czasem ich majątki jak w dosyć dramatycznie wzrasta w tamtym okresie może, gdyby pojawienie się tego handlu, zwłaszcza handlu wewnętrznego, który gdzieś tam między nimi między miejscowościami się odbywał powodowało, że nie doszło PiS zaczyna zdobywać majątki i co ciekawe jeszcze w Polsce w ZUS w tym okresie właśnie pojawiło się badacze notują po raz pierwszy użycie określenia cham nie jest w odniesieniu do do biblijnego czy też dla porównania biblijnego prawda, że tam ktoś zachował prawda i t d . tak dalej, ale na określenie tej grupy ludności, czyli chłopów jest bardzo ciekawe, bo dokładnie w tym samym czasie zaczyna powstawać taki sam takie samo ideologiczne uzasadnienie do znieważania ludzi pochodzenia afrykańskiego, o których zwrot powoli powoli już, bo to dopiero tam z 18 2 3 siedemnasty kulminacja tego Hans landa, a plan dla tyskiego z niektórych powoli już zwożono do Ameryki w jak gdyby w celach, gdy wyzysku w pracy pracy niewolniczej, więc z bardzo ciekawe, że w grze pewne zjawiska są analogiczne znaczy do końca nie można powiedzieć opolskim z ruchu obie jako niewolników w tym sensie takim nie jest klasycznym wywodzący się z Rzymu oczywiście im k, który dotyczył czarnoskórych w Ameryce, dlatego że chociaż mieli oni własne znaczki BOR własność ziemska dzierżawca czyli jakby własnością i tak był pana Leonie pojedzie w ten sposób dzierżawili i prawo też mnie wstąpiło w zakresie rozpoznawał chłopów znaczy płacić dziesięcinę na kościół i poczynione, jakby podkreślono, że nieprawidłowości do dziś bardzo ciekawe są po równoległe procesy, chociaż jak mówienie wprost niewolnictwo jest zawsze, bo zawsze, gdy są uniwersalne i powie z po, ale tutaj, tak więc trzeba zawsze oddać 2 bardzo duża wykrzyknął, ale on, ale analogie te nie są przypadkowe, ale jeszcze 1 wątek zwrócił moją uwagę też będzie warto podkreślić to, o czym pan mówił, że byli chłopi uciekali również na wschód i gdzie Real no to taki nasz dziki dziki wschód przeprasza za to skojarzenie ze zwolnienia to mi chodzi, ale bardzo sam proces rzeź tam właśnie mogli uciec dlatego też dostałam takiego takiemu opinie czy analizy w pewien sposób lub przywilej toruński doprowadził też do postoju Kozak w oczy wzmocnienia się Kozacy w 2 podziałowi uciekali i tam właśnie DM w działali na własną rękę on tak tak znaczy nowy wschód w tamtym okresie to przede wszystkim bardzo duże pustki, które można, bo zasiedlanie znowu zamykano, siedząc w ten sposób z stres pewnego rodzaju zwierzchnictwa nie prawda panie Pańskiego w wzmacnianie kozactwa no, jakby mu tutaj po raz kolejny coś się odwołać do tego, że jednak mamy mamy no mało źródeł ma na ten temat na pewne rzeczy po prostu się wypełniamy interpretacjami, więc z pewnością tak nowym przypomnijmy, że Kozacy przede wszystkim także rekrutowali się w pewnej części z warstw warstwy chłopskiej, która w stosunku do innych chłopów określanych później jako czerni zresztą na Ukrainie, czyli ci chłopi najbiedniejsi najmniej mające najmniejsze znaczenie to też bardzo ciekawe siedzi cicho, by ci Kozacy Siemens powalił w stosunku, więc Dave wchodził do tego taki podział, który jak, gdyby też stał się poniekąd trochę podziałem na nie jest takim powiedzielibyśmy tożsamościowym znaczy Kozacy zbudowali swą tożsamość odrębną, która im potem posłużyła do m. in. wszczynania buntów coś trzeba w nich małe przy okazji przybyli toruńskiego to jest ogromny wątek jest kogo zasygnalizuje my to znaczy efektywność takich zniewolonych chłopów, którzy uciekają na ulgi niezmiennie niechętnie pracują są bardzo mi efektywnie stąd też z diagnozą spadająca wydajność konkurencyjność tych polskich folwarku w konkurencyjnych przede wszystkim opierała się na darmowej pracy po prostu chłopi za darmo musi pracować przez jakiś czas w tygodniu, więc niech, więc to był bardzo duże zresztą to jest też m. in. 1 z wielu powodów, dzięki któremu ów syfon własne państwo zmiany utrzyma się w Polsce tak długo odznaczył mnie gorzej, że nie trzeba płacić za to prace no to gospodarstwo w pewien sposób z jedno SA go w pewien sposób, by rozwijać tak, jakbyśmy sobie to mogli wyobrazić w stosunku do jakieś przedsiębiorstwa, które musi dziś konkurować na rynku prawda i t d . tak dalej mnie co jest jeszcze bardzo ważnego to kto to, że w późniejszym okresie, kiedy już następuje taki bardzo wyraźny spadek rentowności tych folwarków nie to n p. Szlachta wprowadziła przymus Sportino akcyjne, czyli to, że chłopi musieli zakupić od szlachty określono mi, że alkoholik i mnie co się okazuje się, że bardzo często ten, że zyski uzyskiwane z przymusu programu Operacyjnego przy sprzedaży alkoholu czas przewyższały nawet zyski z konkretnego folwarku, więc tutaj widzimy jak gdyby taki proces nowe drenowanie tej siły chłopskiej w 1 przypomnijmy, że to jest 8 0 jakieś 8 3 Nani procent ludności między in z szesnastym dwudziestym rokiem, czyli tak naprawdę dotyczą wszystkich dotyczących przywileju toruńskiego Godzisz rocznicą został wydany 7 stycznia 1 500 dwudziestego roku przez króla Zygmunta starego dodajmy, że oprócz tego rząd obowiązek ustanawia ten obowiązkowe jest obowiązkowe 1 dzień w tygodniu pańszczyzny, toteż jeszcze wprowadził tylko dla szlachty wolną żeglugę Powiśle i właśnie ograniczył kompetencje są duchy miejskich, gdy sprawca przestępstwa był szlachcic, czyli on został wyjęty spod takiego prawa i potomnym 300 lat można liczyć te płaszczyzny ponadto notariusz od połowy dziewiętnastego wieku w zależności od zdrowia nie przywilej żeglugi jest też bardzo ciekawy norm w tamtędy właśnie transportowano zboże na sprzedaż nie jest w krajach zachodnich, więc też nie jest przypadkiem to, że ten przywilej tam się pojazdu NATO nie jest po to, żeby łowić rybki sobie tam prawdę, a po tym, jak mówił Czesław Miłosz SA i na przekór chłopów dopiero o swobodzie dr Michał Rosiek z uniwersytetu Warszawskiego, bo państwo goście bardzo dziękuję dziękuję serdecznie Ks Andrzej Bąk to weekendowy poranek stąd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA