REKLAMA

Kiedy przypadek decyduje o winie. Rozmowa z Maciejem Juzaszekiem

OFF Czarek
Data emisji:
2018-01-08 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
35:31 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
po ich Cezary łasiczka programy o w czary dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na dzisiejsze spotkanie łączymy się ze studiem Radia TOK FM w Krakowie tam jest pan Maciej i zasieki z Instytutu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry witam serdecznie inżynierem, kiedy mówimy o winie o zbrodni kazała się może tak zacząć poważnie albo o winie i okaże my no to otwieramy pewną księgę niekończącą się, bo różne sposoby na to interpretować Rozwiń » zastanawiamy się, kto zawinił jak zawinił i jak zadość uczynić tym, którzy ponieśli w wyniku tej winy jakiś uszczerbek natomiast co dzieje się w przypadku, kiedy ta willa jest winą może być niezawinioną winą przypadkową winą, która jest wynikiem czegoś co się nazywa rozumiem to transfer prawny czy też trafi prawnych i na tyle sprawny wszystkim taki paradoks, z którym został zauważony w pewnym momencie przez filozofów przez prawników, a on wywodzi swoje z niego swoją genezę z programu teraz moralnego, który był już dyskutowany bardzo dawno temu starożytności przez filozofów przez Arystotelesa stoików potem przez Kanta natomiast w dwudziestym wieku powrócił jako problem relacji pomiędzy odpowiedzialnością moralną człowieka, a okolicznościami od człowieka niezależnymi, które nazwano trafem, choć to jest rzeczka mylące określenia, dlatego że teraz w naszym takim potocznym języku trzciny znaczenia, ale zasadniczo rozumieć przez traf pewne okoliczności, które są niezależne od człowieka, które są prostu niema nad nimi żadnej kontroli my na gruncie moralności zauważono, że w występuje ekipa radio Zet z 1 strony nie chcemy, by ludzie byli odpowiedzialni w pewnym zakresie zapewne zdarzały niektóre są wynikiem działania, ale z drugiej strony założono, że bardzo często te okoliczności są niezależne od kontroli danego człowieka do jednostki nie może ona wpływać na te okoliczności przemieni w pełnym zakresie w innej to pewien problem w jaki sposób pogodzić baśniach ten brak kontroli nad pewną sfer naszego życia pewnymi okolicznościami o tym, że jednak chcielibyśmy, żeby w soboty ciągoty, by była obcięta do odpowiedzialności za te okoliczności naj ten problem został przełożony na grunt prawa, dlatego że odpowiedzialność moralna ma bardzo podobny wynik matury jak odpowiedzialność prawna szczególnie odpowiedzialność karna, gdzie jednostka również odpowiada za swoje czyny zapewne i zdarzenia, które się dzieją i chcielibyśmy, żeby ludzie odpowiadali za swoje czyny zasadniczo szczególnie złe czyny natomiast z drugiej strony wiemy, że w nasze kontrole nad pewnymi okolicznościami, które wpływają na nasze czyny jest mniejsza większa czasami nawet znikoma, czyli chodzi o to, aby w była odpowiedzialność za pewne czyny, ale w proporcjonalna do okoliczności tak to tylko pytanie brzmi, jeżeli coś dzieje się poza naszą kontrolą to czy w ogóle ponosimy czy powinniśmy ponosić odpowiedzialność tak tak dokładnie w odczuciu wciąż odstaje przetwory całe spektrum różnych przykładów zdarzeń które, które pozostają zaś, którą taki najbardziej ekstremalnej działem na pewno prawie każdy zgodzi się, że osoba nie powinna za takie rzeczy odpowiada im szkody spaceruje sobie po parku z moim znajomym i jego trafia piorun to oczywiście ja nie ponosi żadnej nie nie mam żadnej kontroli nad pogodą niema kontroli nad tym piorunem, którego uderzył, więc nie mogę za to odpowiadać tak szerzy się produktem co do tego zgodzi adres mamy też szereg okoliczności, które są już dużo bardziej kontrowersyjna i nasza kontrola nad nim nie jest często wątpliwa albo nie aż tak duże jak nam się wydawało adres strony czujemy, że ktoś zapomniał po ponieść odpowiedzialność n p . takim bardzo często podawanym przykładem w literaturze przykład w 2 owcy, który przekracza prędkość tak dosyć znacząca, powodując ryzyko na stację procenta prawdopodobnie większość kierowców prawie pewni wszyscy kierowcy kiedyś przekraczają prędkość najgorszym z Zabrza nagle pod koła tego samochodu wyskakuje małe dziecko tak my oczywiście chodzi się powiedzieć, że w kierowca na pewno odpowiada za ewentualnym śmierć tego dziecka pod kołami czy jakiś jego uszczerbek na zdrowiu natomiast z drugiej strony jeśli pomyślimy sobie na torze to dziecko wyskoczyło w drzewo całkowicie poza kontrolą kierowcy taki inne osoby, które również przekraczają prędkość in takie dziecko pod koniec skoczyła przez NASK nie wyskoczyło i one będą odpowiadały tylko za ich przekroczenie prędkości do stworzenia zyskownej sytuacji ten kierowca miał pecha i mokre dziecko wyskoczyło to było troszeczkę poza jego kontrolą jednak, a mimo to park wodny większość osób będzie oskarżała go pozbawienie życia dziecka, czyli bardzo poważne zdarzenia i tuż nad młodzieży zbrodnie na trasach to wymierzyć, żeby w re no właśnie odpowiedzialność była jak jak wymierzyć odpowiedzialność w przypadku tej osoby hipotetycznej tylko właśnie w w sytuacji, kiedy tzw. przypadek, czyli czy my czynniki poza naszą kontrolą decydują o częściową albo całkowicie zdarzenia, a jednak pomysłem pojawiały się różna i i literaturze też w systemach prawnych różnorakich na całym świecie oczywiście postulowano to by w ten sposób zwolnić odpowiedzialności osoby, która w, które z mniejszych odpowiedzialność osób, którym się zdarza taki nieszczęśliwy można powiedzieć nieszczęśliwe zdarzenia i n p. jeśli mamy, więc odpowiedzialność kierowców za przekroczenie prędkości w Polsce to będzie pani prawdopodobnie dostaliby mandat zostali zatrzymani przez policję, a to również kierowca, który potrącił, by n p. takie dziecko tak nam, tłumacząc się, że to przecież mogą zdarzyć każdemu, który przy, kto przekracza prędkość mógł powiedzieć, że to on chcieć powinien być tak samo ukarany tamto osoby, bo one ponoszą dokładnie takie same ryzyko jak on tylko 1 u niego kurator z koszy zrealizowały w niego akurat nie miał po prostu pecha, więc również powinien w otchłań po prostu mandat tak czy nie powinniśmy go karać za to dodatkową okoliczność, kto jest śmierć dziecka jest przeciwstawne rozwiązania to znaczy, by te osoby, które przekraczają prędkość i ryzykują poważnie życie ludzi na drogach i każdy z nich miał szczęście, że udało im się uniknąć tego niefortunnego zdarzenia w postaci potrącenia kogoś bardzo często można powiedzieć, że to jest po prostu ślepy traf akurat im nikt nie wyskoczy pod koła no może on ich odpowiedzialność powinna być dużo surowsza to znaczy być może oni powinni nie odpowiadać dużo dużo bardziej oszczędzać tylko, dlatego że mieli szczęście szczęście nie powinny zwalniać z odpowiedzialności, ale jest też takie propozycje dosyć można powiedzieć abstrakcyjne to szybka, ale w co mają one pewne przełożenia regulacja prawna to znaczy, że by skoro to czy kierowcy wyskoczy dziecko pod koła jest sytuacją losową, a tak to znaczy nie wiadomo komu się przytrafić może się przytrafić każdemu może karać też powinniśmy losować w ten sposób to znaczy być może kierowcy powinni w jaki sposób bardziej przypadkowym zostać karani albo wspólnie, jakby składać się na pewną n p . tak jak to jest w UE m. in . w systemie prawnym na nowej Zelandii, gdzie kierowcy składają się w niej składkami na swego rodzaju początek dodatkowo ubezpieczenia, płacąc składki do określonego funduszu, z którego to potem funduszu ofiarom wypadków jest wypłacane odszkodowanie tak to jest pewien wyraz tego, że wszyscy kierowcy ryzykują de facto na drodze to komu się zdarzy wypadek jest kwestia szczęścia lub PHO, więc wszyscy powinni w jaki sposób dokładać do tego systemu i potem wynagrodzić zwierza im to co się stało, ale czy to dotyczy to składki dotyczą tylko ofiary, gdzie wypadek jest wynikiem sytuacji poza kontrolą przy wszystkich to jest to z takiej sytuacji ten podatek czy składka na zwać jest płacony przez wszystkich dlatego zakłada się że, ale jest jasne komu jest wypłacane ofiarom wszystkim dowolnych wypadków tak tak ofiarą wypadku należy zakładać, że jazda samochodem jest po prostu działalnością ryzykowną tak każdy z nas jadąc samochodem ryzykuje to jest działalność można będzie dużo bardziej ryzykowne niż wyjście z domu nie takie tempo zakupem jazda samochodem jest zasadniczo wiąże się z tym, że może się coś komuś stać samochody bardzo niebezpiecznym narzędziem tak w rękach, ale ludzi i zakłada, że każdy w pewnym stopniu ryzykuje, prowadząc samochód zgadza się na to, że ryzykuje, więc powinien też jakoś partycypować w ryzyku tego, że może to stać, więc każdy powinien w pewien sposób liczyć z tym, że może mieć pecha i może n p. kogoś potrącić nawet drobne w, ryzykując drobny sposób, przekraczając prędkość bardzo niewielką prędkość możesz też w każdy musi liczyć co robimy to szczęście raczej uniknie odpowiedzialności, więc nie w niektórych sytuacjach to żadnych prawnych właśnie nowej Zelandii nic nie rozwiązano to tak, że kierowcy partycypują wszyscy z takich szkodach no oczywiście kierowcy, którym zdarzyły się już wypadki ich jakby partycypacja może być zwiększona od nich płacić większą składkę tak na to ubezpieczenie czynsz podatek czynsz ubezpieczenie zajmuje się kwestiami kierowcy samochodu, a to dodatkowe ubezpieczenie kwestiami potencjalnych ofiar jak tak tak dokładnie wrócimy do naszej rozmowy po informacjach radio TOK FM informacje już za kilka minut po dziesiąty 2 0 studio w Krakowie pan Maciej już zawsze z Instytutu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w studio w Krakowie jest pan Maciej już zawsze z Instytutu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego rozmawiamy o problemie trafu prawnego, czyli co się dzieje, kiedy to przypadek decyduje o winie i pytają też nasi słuchacze o być, bo słaba nową Zelandię, choć model, gdy kierowca płaci dodatkowo potencjalnym ofiarom wypadków, a co n p . z ubezpieczeniem OC, które kierowcy polscy płacą n p . czyli bez cienia od odpowiedzialności cywilnej tak do ubezpieczenia OC to jest jak po model tak to wszytko pośrednie znaczenie idąc tak daleko jak tam też, że tam, jakby to państwo zbiera od wszystkich ubezpieczeniem, a gromadzi je we wspólnym funduszu i potem, gdy mamy ofiary wypadku to ona z automatu dostają z automatu dostaje odszkodowanie i nie interesuje nas przemieniać w tym bardziej klasowym poziomie kwestia winy kierowcy tego w jaki sposób zawinił jak bardzo zawinił co tutaj się stało to po prostu nie zakładamy, że wszyscy ponoszą takie same ryzyko mniej więcej, więc go, więc z tego funduszu ofiara dostanie po prostu zwrot i na ten fundusz składają się wszyscy kierowcy tak natomiast w naszym systemie oczyścić mamy obowiązkowe z ubezpieczenia centrom z odsetek od poszczególnego sprawcy jest poszczególnego kierowcy jest wypłacane odszkodowania, a na jej w tym przypadku oczywiście składki również będą zależne od tego w jaki sposób się się kształtowała przyszłość, jakie kierowcy znaczne ile on i jaka jest i nie wiem ile miał kolizję miał wypadku i t d. natomiast wypłata odszkodowania jednak zależy od ubezpieczyciela PZU ubezpieczyciel wypłaca je wypłaca ofierze pieniądze, a potem ocierał się domagać ewentualnie nie wiem zrównania jeśli to jest stała za niskie odszkodowanie i t d . jest jednak potem możliwość badania winy sprawcy tego w jaki sposób oni się przyczyną tego co dociera może pozwać jako dodatkowe odszkodowania w nowej Zelandii to jakby on też system jest też to podobno teraz tam po prostu stwierdzono, że powinniśmy to ujednolicić dla wszystkich kierowców tak wszyscy kierowcy ponoszą bardzo podobne ryzyko nawrotu czy to nie jest tym trochę jak gdyby powiedzenie dno zwalniamy was w pewnym sensie jest część odpowiedzialności jedno mózg tym być może można, by powiedzieć to znaczy z 1 strony można powiedzieć zwalniamy kierowcy z części odpowiedzialności należy też mógł on mógłby się również kierowca tłumaczy tak samo inni kierowcy, którzy pojawili się tego złoża na każdy z nas ryzykuje wsiadając za kierownicę każdy z kierowcą każda osoba prawdopodobnie w swoim życiu popełnia wykroczenia drogowe przekracza prędkość nie łamie pewne przepisy są takie przepisy, które co powszechnie łamane tak i każdy z nas musi sobie zdawać sprawę, że to się może czasami źle skończyć natomiast bardzo rzadko zbytu utożsamia kół nie bierzemy pod uwagę także nasze przekroczenie prędkości może skończyć się wynikać, że okoliczności są całkowicie niezależne od nas właśnie wyskoczenie zwierzęcia pod pod maską aż 500 dziecka przy 3 osoby, która nas zauważy no właśnie to jest to wydaje się ciekawy problem bo, bo pan mówi o tym, że każdy z nas w którymś momencie łamie przepisy i łamiące przepisy może coś się wydarzyć to rozumiem, że pytanie jest takie a co by się stało, gdybyśmy nie psiak nie łamali przepisów co znaczy co by się stało, gdybyśmy jechali zgodnie z oznaczoną prędkość i miał miejsce ten losowy przypadek czy wtedy rozmiar szkód byłby taki sam czy w ogóle byłoby tak czy innymi słowy wspomniał pan o potrącone dziecko, które po prostu nie mają w Rosji wypalą piłka skoczyła na mamy kierowcy, który jechał z niedozwoloną prędkością przekroczył prędkość mamy kierowcy, który House prawidłową prędkością prawidłowo oznaczono być może w przypadku pierwszym nie dojdzie do sytuacji tragicznej tak tak to jest oczywiście możliwe jest oczywiście byłoby wspaniale gdyby, gdybyśmy wszyscy zawsze byli w pełni ostrożni, gdybyśmy przestrzegali przepisów, gdybyśmy przestrzegali zasad ostrożności w każdy swego w sferze naszego życia również za kierownicą no ale wydaje się, że jednak to jest pewne założenie kont faktyczne to znaczy, że to jest pewna wizja utopijna tak czy i zarówno mnie wizja utopii Jagoda z pytaniem o odpowiedzialności znaczy czy osoba, która nie przestrzega przepisów i pomimo to wydarzy się wydarzenie losowe właśnie poza kontrolą czy ona i w jaki sposób powinna ponosić odpowiedzialność, a po drugiej stronie mamy osoby, która jednak łamie przepisy i wydarza się wydarzenia losowe atak na cel oczywiście takim w takim przypadku najprawdopodobniej osoba, która łamie przepisy będzie zarówno z prawnego punktu widzenia i moralnego punktu widzenia bardziej odpowiedzialna tak, dlatego że ona jednak wykazała się pewną większe miasto czy wykazała się nieostrożnością tak czy działał lekkomyślnie przekracza przepisy przekraczała dozwoloną prędkość i na pewno jej odpowiedzialność będzie wyższa składka jest z drugiej strony mamy to osoby, która nie łamie przepisów nie narusza reguł ostrożności teraz w sumie ciekawy przypadek, który też pojawił się w pewnym momencie z dyskusji etyki brytyjskiej w bardzo znany filozof Bernard Williams Zamość takim problemem żal sprawcy i Jan rozważa właśnie sytuacji, w której kierowca, zachowując pełnię ostrożności, przestrzegając wszystkie przepisy potrąca właśnie osoby teraz czy taki kierowca mógłby wyjść z kabiny swego samochodu i powiedzieć no ale jakość nie odpowiem tak to nie nie jest moja sprawa, że ja zrobię wszystko w porządku jestem całkowicie wolna od odpowiedzialności nie dotykamy też żaden sposób prawdopodobnie większość osób powiedziała, że zachowanie tego sprawcy z troszeczkę nie na miejscu to znaczy nawet jeśli rzeczywiście trochę gorzej było w pełni ostrożnym przestrzega wszystkich przepisów jechał z dozwoloną prędkością nie można mu nic zarzucić to nie powinienem w taki sposób odnosić się do tego co się zdarzyło zakładać nas to procent, że nie jest w pełni wolna od odpowiedzialności, bo to z 1 strony zakłada troszeczkę pychy tego, że mijana 100 % byłem ostrożny tak inni nigdy nie może być 100 % pewni tego czy na pewno popełniliśmy żadnego błędu, a po drugie, jem no właśnie zakłada torze on jest kimś wyjątkowym, bo to nieszczęście troszeczkę czasu wpłynęło na to, że akurat w tej sytuacji był ostrożny i jest ponad tydzień prawdopodobnie w innych sytuacjach też przekroczą prędkość i był nieostrożny, więc celem to było takie do szybkiego wywyższa się, że są prawdopodobnie by powiedział, że jego zachowanie stoczy w Krośnie na miejscu troszkę nie pasuje do tej tragedii, która się zdarzyło w no tak, ale czy z tego powodu powinien ponosić większą niż odpowiedzialność to prawdopodobnie z prawnego punktu widzenia nie będzie ponosił odpowiedzialności, choć dawniej były do tej pory istnieje w kodeksie w kodeksie cywilnym polskim wędzoną odpowiedzialność na zasadzie słuszności znaczy wtedy, gdy kierowca czy osoba w ogóle, która dokona takiej szkody nie ponosi żadnej winy, ale zasady słuszności wskazują, że powinniśmy n p. pożegnać się od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie VAT, gdy osoba Trump tak jest, odkąd jestem osobą ubogą bardzo albo ma bardzo trudną sytuację życiową ten przepis obecnie praktycznie funkcjonuje bardzo bardzo rzadko stosowanym, a właściwie jest praktycznie martwy dawniej był wykorzystywany w taki i być może, że kiedyś w przyszłości wrócimy do podobnych idei znaczy takiego zwiększenia poziomu solidaryzm tak na razie na to się nie zapłaci stanie prawnym tak nie jest oczywiście moralnie to, że jest inna kwestia tak czy czy kierowca nie powinien poczuć się jednak odpowiedzialne nawet jeśli nie zrobi niczego złego to być może samego faktu tego, że właśnie prowadzi pewien pojazd niebezpieczny stwarza ryzyko na drodze zasadniczo, bo jest Eco kierowca samochodu tak, czyli niepewnego pojazdu, który ma jednak przewagę na drodze być może i moralnie powinien, chociaż nie powinniśmy od niego wymagać, żeby zainteresował się Tomaso, żeby potem odwiedził w szpitalu być może pomógł nie wiem w leczeniu się z takich dróg miastu są kwestie moralne tak uroczy są o wiele bardziej płynnej i dużo bardziej subiektywne interesujące jest to spojrzenie z różnych punktów w Widzewie właśnie szczególnie w w sytuacji tego trafo prawnego jakieś takiego wydarzenia trudnego do przewidzenia co pozwoli czynników jakiś poza naszą kontrolą tak dawno mamy bardzo dużo różnych przykładów w literaturze takie trafne, bo to ten przykład, rosnąc o najbardziej mnie najbardziej cię najczęściej podawane najczęściej dyskutowanym tym razem mamy różne przykładem chociażby związane z kwestiami dotyczącymi naszej idzie ku przeszłości tak naszego wychowania naszego okoliczności, w których się rozwijaliśmy kwestii, które wpłynęły na sztywno na naszą psychikę na nasze czyny obecnie tak na najlepszym przykładem będzie tego nie sytuacja, w której mamy do czynienia z osobą, która jest jakimś wandalem taki finisz czy jakieś mienie publiczne zostaje zatrzymana trafia przed sąd jednak strony sąd, badając przeszłość jest co może się okazać, że schowała się brodzika osobowych 2 0 grudnia nie wiem, gdzie nie było poszanowania dla norm społecznych dla prawa nigdy nie zostało nauczone w jaki sposób powinno się zachowywać nie miała możliwości Niewiem edukacji miał możliwości zrozumienia tego jak powinna wyglądać takie zdrowe relacje międzyludzkie i ona nie miała wpływu na to tak, jakie rodzi się urodziła nie miała wpływu na to w jaki sposób została wychowana czy jest to wpojone no oczywiście wiele zależy od nas samych, ale z drugiej strony jednak wiele zależy od okoliczności, które wpłynęły na nasze życie i teraz pytanie czy taka osoba w pełni odpowiada za to co zrobiłam czy może to jest w dużej mierze wyraz o pewnych okoliczności, w których się bardzo niefortunny, których się znalazła, który się urodziła wychowała potem żyła i środowisko, z którego nie była w stanie wyjść też nie z własnej woli nie można mu się bardzo starać i teraz pytanie czy powinniśmy taką osobę może zmniejszenia szkody odpowiedzialność powiedzieć trzeba to no to jest jednak wynik w dużej mierze okoliczność może powinniśmy takie osoby bardziej pomóc naszej finiszu karać wrócimy do naszej rozmowy po informacjach informacje o dziesiątej 40 już za kilka minut studio w Krakowie pan Maciej już zawsze z Instytutu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego studio Radia TOK FM w Krakowie jest pan Maciej i zawsze z Instytutu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego na lepsze i formacjami mówił pan o problemie sprawiedliwości i co stają się pan na tym, jaki jak w ogóle ponosimy odpowiedzialność skoro tak wiele rzeczy w naszym życiorysie jest poza naszą kontrolą tak, bo trochę nie mamy wyboru na to w jaki różni się rodzimy czy dostaniemy dobrą dobre wykształcenie czy nie i t d. i t d . i t d. czyli w pewnym sensie zajmują się w sytuacji czułości w większość tych rzeczy jest poza naszą kontrolą, bo nawet, jeżeli w pewnym sensie od któregoś momentu jesteśmy panem własnego losu no to wcześniej nie byliśmy tak zawsze można powiedzieć tonie moja wina, bo to nie moja wina, bo urodziłem się w Polsce to nie moja wina, bo urodziłem się na wsi to nie moja wina, bo nie zrobi doktoratu i t d . tak dalej tak tak też jak bardzo radykalne treści stanowiska są są osoby w dyskursie filozoficznymi prawnymi, które idą tak daleko znaczy twierdzą, że w ogóle idea odpowiedzialności karnej czy kary kryminalnej jest idea, która jest do niesprawiedliwości, jaka powinna jak państwo powinno zrezygnować z już kiedyś, żeby karać możemy tylko osoby, które są winne natomiast mniejsze tak rzeczywiście wiele rzeczy ME w naszym życiu tak wiele okoliczności niezależne od nas to być może jest tak, że w ogóle nie ponosimy winę za 5 4 oczywiście Stawisko bardzo radykalne to nie jest wojsko, żeby osoby, które popełniają przestępstwa czy też rozwiązłe rzeczy dalej mogły to robić także osoby bezczynne tylko te stanowisko, które z reguły postury to by kary zastąpić pewnymi innymi środkami tak mi pewnymi środkami izolacyjnymi zabezpieczającymi, które są niezależne od winy człowieka tak jak obecnie n p. mamy w przypadku osób, które są niewinne dziecko niepoczytalny tak to ta oczywiście nie mogą kontrolować rzeczywistość o wiele większym stopniu niż my, ale skoro my też nie jesteśmy w stanie kontrolować rzeczywistości w pewnym stopniu to może też państwo powinno stosować obecne w tego typu środki, ale estoński bardzo radykalne tak z reguły MO, jakby nikt nie idzie tak bardzo radykalnym kierunku ku stara się wyrwać umiarkowany sposób próbować rozwiązać ten ten problem to jest problem de facto z 1 strony pomiędzy wymaganiem tego, żeby kalosze, by przybysze byli karani tylko za to co od nas zależy też prawdopodobnie każdy z nas chciałby, żeby państwo mogą go ukarać tylko za to co miał pod swoją kontrolą tak no bo inaczej jesteśmy bardzo poważnym zagrożeniem ze strony państwa się państwo może ukarać za coś co w ogóle nie podlegał naszej kontroli, ale z drugiej strony mamy oczywiście to, że wymagamy od państwa, żeby było skuteczne naszym obrońcą, żeby chroniło nas w sferze publicznej przez osobami, które chcą zrobić nam krzywdę czy przed osobami, które są im lekkomyślne czy ci nie bałem się na jej ten spada napięcie tak na ile państwo może sobie pozwolić na karanie obywateli do jakiego stopnia na jej zasadach co to jest pełna napięcia te które, które ich żony, która próbuje się rozstrzygać w systemach prawnych, szukając też kompromisu z kolei widać, że czasami zmiany tak podejścia n p. w stanach Zjednoczonych w wielu Stanach dawniej obowiązywało obowiązywały przepisy, w których kwestia pewnego przypadku w w popełnianiu pewnych przestępstw miała o wiele większe znaczenie i różnicowano kary osób ze względu na okoliczność pozostająca poza naszym patronatem jest obecnie nigdzie się raczej w kierunku zrównania odpowiedzialności znaczy to był przypadek, by craftera z k miał coraz mniejszy wpły w na naszą odpowiedzialność karną to znaczy badaczem Inter znaczy to problem usiłowania tekst znaczy w sytuacji, w której my próbujemy popełnić przestępstwo czy mamy 2 osoby 1 zakłada planuje przestępstwo i się uda, a druga planuje przestępstwo jeśli nie uda tak tak my mamy często do czynienia z tzw. w nauce prawa karnego mówi się o usiłowaniu ukończony to sytuacja, w której my robimy wszystko po naszej stronie się popełnić przestępstwo natomiast z jakiegoś powodu, który następuje później już od nas niezależnego ta sytuacja nie udaje tak czy n p. nie wiem wyobraź sobie snajpera, który strzela do jakiegoś ważnego polityka pociąga za spust kula wlatuje z jego lufy natomiast po drodze przylatuje ptak, którego ta kula uderza ich nie udaje się temu zamachowcy pozbawić życia swoje ofiary teraz czy ona ze względu na to, że de facto tylko próbowała kogoś pozbawić życia Leszek nie udało czy zasługuje na mniejsze kary na ich rzeczywiście w wielu systemach prawnych szczególnie wcześniej to wpływało na to, że osoba jej działanie było zagrożone mniejszą karą to znaczy po prostu zostałaby ukarana w mniejszym stopniu niż osoba, która strzeliła Abby udałoby się pozbawić swoje ofiary obecnie raczej większość ludzi zajmujących się tymi problemami idzie w kierunku tego Bytom odpowiedzialność zrównać to znaczy zarówno zamachowca, który musi nie udaje, bo wydarzył się całkowicie przypadkowo okoliczność, a z drugiej strony złoty się udało jednak powiedziały odpowiadały tak samo no bo to była tylko kwestia przypadku, że 1 z nich nie udało im się udało no w tym interesujące, ale rozumiem, że w przypadku, kiedy nie doszło pobiec do zamachu nie wiemy, jaki byłby skutek tego zamachu no tak, ale 1 z nich ważyła słowa to odwołaniem raniona ramiona czy zakład z wozu, że wtedy zakładamy, że osoba, która planowała zamach planowała najgorszą najgorszego konsekwencje, czyli zabójstwo tak nas tutaj jakby oczywiście musimy się zastanowić nad tą co powinno mieć wpły w na ME koszykarek to co chcieliśmy dokonać czy to coś rzeczywiście zdarzyło jeśli powiem, że to co się rzeczywiście zdarzyło, czyli n p. kwestia tego czy ofiara w ogóle nie zostanie zmieniona zostanie raniony czy umarza to tutaj oddajemy bardzo duże pole przypadkowi jednak do tego, że to bardzo często nie zależy od sprawcy coś się de facto wydarzy w Decznie prezesi powiem, że o wiele większe znaczenie będzie miało jednak kwestia sfera psychiczna sprawdzacie co rzeczywiście chciał zrobić tak czy kwestia tego jak wielkie zło chciałby rządzić to tutaj o wiele większą rolą dajemy kontroli sądu sprawcy tak to znaczy jeśli on chciał zabić drugiego człowieka to być może zasługuje na bardzo wysoką karę niezależnie od tego czy muszę udało czy też nie odchodzimy też starą debaty dotyczącą karania, czyli tzw. męscy Real kontra Actus Reuss act, czyli karanie za myślenie rozważanie czegoś versus karanie za podjęcie działalności w tym kierunku tak tak to oczywiście w Polsce jest jakby w dosyć mocno ugruntowane, że muszą być obecne jednak obieram obie oba te elementy czytamy w pełnym zakresie to znaczy zarówno musimy zbadać pewną sferę psychiczną sprawcy znaczy uczony chciał coś czegoś dokonać godził się na coś czego, żeby lekkomyślny i przewidywał poza zagrożenia nie podjął żadnych czy żadnych środków, żeby temu przeciwdziałać natomiast w, że często postuluje się szczególnie w anglosaskim systemach prawnych to by w pewnych sytuacji być może po prostu albo ukarać sprawcę za to co rzeczywiście chciał zrobić ani co udało mu się zarobić do tego, że często można argumentować, że to dużo bardziej sprawiedliwe tak, dlaczego sprawca ma wyjść na wolność tylko, dlatego że szczęśliwie udało mu się nie dokonać tego co planował ja akurat właśnie coś wystąpią po drodze co sprawiło, że nie popełni przestępstwo, ale są też inne postulaty są takie, żeby karać gry niezależnie od tego co sprawca myślał to sprawca chciał nas też dużo, jakby dużo łatwiej, dlatego że nie musimy wchodzić w głowę sprawcy tak znacznie musimy zastanawiać nad tym co rzeczywiście myślał sobie co chciał jak, bo jego intencja tego potrzeba po prostu na skutek jeśli zabił to jest karany za zabójstwo n p . jeśli nie zabiło Hadesu się ukarany za coś mniejszego taką za usiłowanie zabójstwa czy zacnego naj to jest jest towarzyska w Polsce jednak mamy sytuację dosyć już ugruntowaną raczej stabilną tak znaczy musimy patrzeć na obie te rzeczy i w Polski stan prawny zdecydowanie jest kim stylu kompromisowym system, w którym równo BP próbuje równoważyć koszty pierwsza w latach na wspomnienie w niektórych państwach jest tak, że Echo niosło się siebie czy ślubie mąż jest państwo jest także jest też w kodeksie karnym podział także, jeżeli nie było spraw nie było czynności nie było działania to niemożna kogoś, kto jest wskazać czy też pociągać odpowiedzialność jest za to data są też takie przestępstwa, gdzie wystarczy w oczy śmiesznie czy coś planować, aby być odpowiedzialnym tak należy też zapewne w zasadniczo taki nasz w systemie prawnym zachodniej cywilizacji, czyli europejskim amerykańskim deszcz wiatr wiejący największy w kraju świata obowiązuje zasada, że nie każemy nigdy za sobą zamiast znacznika, że z intencją tego, że ktoś chce coś zrobić tylko taka osoba taki sprawca musi musi podjąć jakieś działanie takie pytanie jak to daleko to działanie musi iść tak w większości przypadków w naszym kodeksie karnym to będzie usiłowanie czy też będzie dosyć zaawansowany stopień tego, że ktoś musi próbować popełnić dane przestępstwo natomiast są takie bardzo wyjątkowe sytuacje, kiedy możemy karać także za przygotowania takiej sytuacji, w której planujemy dopiero coś n p . nie wiem za kupujemy dopiero jakiś sprzęt odpowiedni do popełnienia przestępstwa się do fałszowania pieniędzy taki jeszcze nie zaczęliśmy w ogóle nawet tego robić już 16 może potrzebny jest rzeczą ci natomiast tutaj oczywiście jesteśmy karani za to przygotowania nie wiedząc, że państwo karze nas czy pociąga nas odpowiedzialności nie wiedząc co byłoby potem tak, gdyby rzeczywiście byśmy się zdecydowali się to przestępstwo popełnić czy nie odcienie zrezygnowali byśmy w odmętach ja tak nazwać państwo bardzo wczesnym etapie rozpocząłby odpowiedzialność no właśnie jak tutaj sprawiedliwość wyważyć dawno jak w naszym systemie waszym deptakiem systemach współczesnych zachodnich graczy uważa, że państwo z racji swojej potęgi z racji swojej siły powinno być bardzo ograniczone co znaczy powinno wkraczać ze swoim przymusem państwowym z możliwością karania dopiero na późniejszym etapie, dlatego że inaczej bardzo mocno ingerowała w naszą wolność Obywatelską tak no bo jeśli byśmy byli odpowiedzialni za przygotowanie bardzo wielu przestępst w od państ w musiałoby ME bardzo duży poziom inwigilacji wprowadzić tak, żeby sprawdzać czy obywatele coś planują czy planują dokonać pewne przestępstwo tak każdy z nas musiałby być poddany bardzo dużej kontroli ze strony państwa ma on jednak wydaje mi się, że nie chcielibyśmy się zgodzić na to, żeby państwo panował nad każdą sferę życia szukało tego czy dany obywatel rzeczywiście planuje zrobienie czegoś złego tylko raczej dajemy państwu co prawda licencja na to, żeby ścigało przestępców, niż by pociągowi odpowiedzialności, ale dopiero w momencie, gdy rzeczywiście wystąpić pewne zagrożenia, gdy to będzie uzasadnione bardzo pan dziękuje pan Maciej Juraszek z Instytutu filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwem gościem informację o godzinie 1 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu w jesiennej promocji. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA