REKLAMA

Dzień Judaizmu i ''Fabryka muchołapek”. O tym Andrzej Bart

A teraz na poważnie
Data emisji:
2018-01-17 12:00
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
24:55 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
6 minut po godzinie dwunastej kończy państwo Mikołaj Lizut państwa dziś kościół katolicki w Polsce obchodzi dzień judaizmu w dzień judaizmu ma przypominać o żydowskich korzeniach religii chrześcijańskiej, ale też w jakim sensie jestem w jest taką próbą leczenia ran między judaizmem, a chrześcijaństwem jeść dzień judaizmu obchodzony jest także w Łodzi dziś o siedemnastej 3 0 w namiocie na rogu ulicy Zielonej Kościuszki odbędzie się wspólna modlitwa Rozwiń » chrześcijańska żydowska, a od dwudziestej w teatrze nowym spektaklu z Andrzeja Barta fabryka muchołapek i właśnie Andrzej Bart dyr artystyczny teatru nowego w Łodzi jest moim państwa gościem ze studia w Łodzi witam się Andrzej Sidor państwo witam się w fabrykach mu łapówek twój spektakl wg twojej powieści opowiada o takim metafizycznym sądzie nad Hayden Wronkowski, który był szefem Judenratu w getcie łódzkim to postać szalenie kontrowersyjna i właśnie z okazji święta obchodzą nas do obchodzonego przez chrześcijan postanowili zaprosić łodzian na ten spektakl może powiedz najpierw o cha Mrugowski Kimon był i dlaczego budzi takie kontrowersje, dlaczego należą się sąd chciał przede wszystkim wiedzieć o czymś innym coś co mnie zadziwiło Otóż Otóż wspaniałych wspaniały człowiek jak się okazało, bo poznałem go osobiście ksiądz arcybiskup Ryś rozpoczął swoją ach, z objęć jest w swojej diecezji w Łodzi od wizyty w teatrze co sparaliżowało cały temat z wrażenia, że w Lombardii w latach jak niektórzy władcy tego miasta rzadko bywają w teatrze, a więc, a więc pierwszy pierwsze zdumienie w potem po obejrzeniu spektaklu ksiądz arcybiskup arcybiskup powiedział coś takiego co służy do wszystkich zamurowało aktorów powiedział ja na tym spektaklu nakazał, by przyjść wszystkim klerykom w Polsce, którzy w swojej pierwszy myślą, że wiedzą już coś o winie i odkupieniu polityk powiedział takie słowa wszyscy zamarli w bok kleryk w teatrze to to jednak coś coś co, jeżeli jest to przeżycie także i i później od słowa do słowa ksiądz arcybiskup powiedział dzień judaizmu w Polsce niech żyje się zakończy w tym teatrze nie wszyscy rabini biskupi, którzy będą obecni wszyscy ludzie światli, którzy będą w tym uczestniczyć niech niech to zobaczą nudno, więc stąd się to wzięło stąd ten przerażenie nasze teatru, który nigdy nie uczestniczy aż takich filmów ważnych uroczystościach, gdyż jest od od od prostych spra w 3 3, czyli od dodawania ludziom otuchy lub lub zwracania im na co ich uwagi ogólne jakieś życie moja Fundacja zajmuje się kostki rzeczami szalenie poważny i w właśnie mam namyśli front z sąd nad Rutkowskim, więc wróćmy do twojego bohatera, bo co z tego pytania we znaki wolność w hallu kostki to to w wg mnie 1 z najbardziej kontrowersyjnych postaci nowożytnej historii człowiek, do którego niezwykle trudno się ustosunkować jako pisarz gotowy byłem zająć się historią Polski jako bardzo młody człowiek zawijane apeli, a wiedząc już Chaima Rumkowskiego bałem się tego tematu i w ogóle nie wiedział jak ugryźć, gdyby go ugryzł jako młody człowiek wrzuciłem go do budowy żywcem do krematorium jak jak głosi czarna legenda, że zrobili to łódzcy Żydzi, a wie, a więc dopiero po pewnym możliwości przeżycia życia jakiegoś takiego obserwowania świata napisałem o nim książkę no i teraz ta książka italo ta sztuka ta adaptacja będzie będzie pokazywany jest pokazywana, a dzisiaj w tym dniu szczególnym kiedy, kiedy kiedy, kiedy chrześcijaństwo wyciąga rękę do do do, bo było do la la ligi starszej dno jest mi bardzo jestem dumny, że różnią się, że to akurat fabryka muchołapek będzie w tym brała udział w no właśnie na organizują się coś w rodzaju metafizycznego sądu rozprawy, do której nigdy nie doszło tak naprawdę nad szefem łódzkiego getta może po po polec w 2 słowach co należy mu zarzut zarzucić, dlaczego Kamil Gronkowski jest postacią tak kontrowersyjną co ma na sumieniu i itd zostały przewodniczącym starszeństwa Żydów, kiedy wymordowano poprzednią taką jak gdyby rada, gdyby zaproponowano mu objęcie kierownictwa getta łódzkiego, a więc w w to jest jakby nie ma innej możliwości bo gdyby tobie czy mnie to zaproponowano wtedy, żeby ratować swoich braci także tak, żebyśmy to zrobili natomiast natomiast, iż on jak gdyby przesadził w swojej poprzez charakter swoje pierwsze w getcie były banknoty z jego podobizną znaczki pisano, gdy te ramy na jego cześć po prostu to jest to jest też wielu władców przygarnął zachowania zachowywał się źle niegodnie jak błazen myśląc że, że przewodzenie daje te przywileje zamiast zamiast być pokornym był pyszny ma ciągle wśród Żydów znam małżeństwa, które w, które się kochają przeżywają dożywają tego wieczoru do żyły do do tych chwil jedyne, o co się kłócą to to od niego właśnie tak, że to jest niemal nie ma jak gdyby bardziej kontrowersyjnych postaci na szczęście w film Festival zeszłoroczny albo przed zeszłorocznymi w Cannes otworzy film film Lanzmanna o takim Rumkowskiego, tyle że że jest teraz inna, których żyją na szczęście film dokumentalny Jon opowiadał o swoich racjach naziemną Koski bardziej na Wschodzie Europy to była bardziej drastyczna sytuacja niż ta więc, więc nasz jest bardziej jak gdyby gorącym tematem niż bohater filmu filmu Lanzmanna sąd nad Rutkowskim tak naprawdę dotyka no takiej wydaje mi się największej głębi chrześcijaństwa czyli, czyli prawdy i wybaczenia czy da się wybaczyć Frankowskiemu tak tak to jest postać i to także podkreślają myśliciele kościoła tu, w którą którzy widzieli teren ten spektakl, by się to jest, że to jest spektakl o przebaczeniu, a jednocześnie o o o ukaraniu jak można ukarać za coś takiego co jest zrobione w dobrych intencjach rzecz dotyczy tyczy w zasadzie ta postać każdego z nas oczywiście na szczęście w decyzjach w najmniej groźnych jedyne co nie decydujemy o życiu swoich słów pół braci, ale decydujemy o naszym postępowaniem postępowaniem o o o o o o ich o ich często o ich ruchach w życiu o naszych ruchach co zrobimy pójdziemy w tę ucieczkę spod całuje my w rękę przełożonego czy nie pocałuje, więc to są to są ciągle nasze decyzje jak się zachować, aby tę tę godność przenieść się życie i obrońca Chaima Rumkowskiego w swoim spektaklu w ich w swojej powieści, mówi że szef Judenratu w łódzkim getcie nie zrobi niczego złego wręcz przeciwnie on ratował swoich współbraci on był świetnym organizatorem łódzkie getto istniało najdłużej od okupacją niemiecką uratował wiele ludzkich istnień oczywiście na tył toyoty, gdyby nie to nie rozmawialibyśmy o nim to po prostu jest człowiek najlepszych intencji i tu jestem turystą, bo to zagadnienie jak najlepszej intencji intencja w sytuacji, gdy najgroźniejszej mogą mogą szkodzić kiedy, kiedy trzeba sobie powiedzieć dość, kiedy i jak jak jej Czerniaków w Warszawie popełnić samobójstwo, aby nie patrzeć na to czy to jest oznaka słabości to samobójstwo czy właśnie odwagi zachowanie w celach co moralne elementarne poczucie humoru Homo tak taki i i o tym opowiada ten spektakl Andrzeju wracamy do naszej rozmowy tuż po informacjach Radia TOK FM Andrzej Bart dyr artystyczny teatru nowego w Łodzi, a także reżyser spektaklu fabryka muchołapek, który w ramach obchodów dnia jedno i mógł dziś w teatrze nowym za darmo o godzinie dwudziestej macie państwo znak ten lot teraz na poważnie i dziś w tym włoskim studiu Radia TOK FM nie jest Andrzej Bart dyr artystyczny teatru nowego w Łodzi, a także pisarz autor m. in. powieści Jane White -li i ich fabryki muchołapek właśnie spektakl w reżyserii autora Andrzeja Barta fabryka muchołapek dzisiaj w ramach obchodzonego przez kościół katolicki dnia judaizmu o dwudziestej w teatrze nowym w Łodzi wszystkich państwa bardzo serdecznie zapraszamy, bo to spektakl niezwykle poruszający i ważne w tym kontekście w Andrzeju swojej gry swojej twórczości bardzo często przygląda się historii Polski z takiej dosyć przewrotne perspektywę w tym kontekście właśnie chciałem zapytać o stosunki chrześcijańską żydowskie czy może ujmijmy to wprost polsko-żydowskie chrześcijaństwo zawsze, chociaż wyrosło z tradycji judaistycznej News judaizmem ogromny problem tak to najem nazwijmy eufemistycznie nic dopiero tak naprawdę w drugiej połowie dwudziestego wieku kościół katolicki wyrzekł się antysemityzmu w to bardzo trudne relacje i trudno chyba w dzisiaj konno tak zwyczajnie wspólnie świętować nie ma aż takiego wrażenia, bo wydaje mi się, że to święto ma także także w sobie element przeprosin, a więc, a więc dlatego ja tak cenie pamiętaj, że jesteśmy tym może nie, ale jest w tym mieście z pokolenia Czytelników trylogii ja odczytałem mając lat 5 nie było Polakach ba, który nie czytał Sienkiewicza i tam jak wiesz i Longinusa Podbipięty ta za każdą ściętą głowę innowiercy miał uśmiech matki Boskiej, która go wciągnęła bliżej swojego syna, czyli do nieba, a więc jeszcze niedawno wzrasta liczmy, a aurze nieomylności i i religijnej i inni elemencie także kary dla każdego, kto kto, kto wierzy inaczej, więc mamy dobre tradycje jak gdyby takiej takiej siły teraz teraz religia na całym świecie przechodzi już poza krajami, które jeszcze są polską z piętnastego szesnastego wieku jest religia przechodzi w dyskusji różnych rzeczy, czyli na najwyższych poziomach możemy dyskutować ja mogę dyskutować z rabinem, a rabin z arcybiskupem i jeżeli obaj są świadczenia i Sii to jest to jest dysydenci trzeszczą i z dnia judaizmu, a jednocześnie not dla nas Polaków, którzy coś mamy tam za uszami jedni mniej lub z drużyn więcej w dno to to trwało to ten czas jest najlepszy wg mnie i dla mnie element element dobra dla innych wyznań w religii mojego kraju jest o czym szczęśliwym no tak, ale Nówka z drugiej też strony jest także przez współczesną politykę historyczną czy nazwijmy to przez współczesną polską historię Zofię my właściwie wybieramy się w naszych przykrych incydentów historii w zasadzie nigdy ich nie było no to jedwabny n p . to jest najłatwiejsze jak z Odrą, gdzie i w ogóle niechętnie o tym o tym rozmawiamy w nos agent w końcu w, a jednocześnie wiemy i Otylia, że z getta Warszawskiego można było bardzo łatwo wyjść przez sądy prawda w IAI i inni czyhali tam Niemcy z karabinami tylko Polacy, którym się udało tylko Polacy jednocześnie bardzo niedawno powiedział mi ktoś u co mnie zaszokowało straszne zdanie usłyszałem, że zbliża się czas, że potomkowie szmalcowników mogą uchodzić z podniesioną głową po ulica, czego nigdy nie było, bo nawet wojnę akowcy strzelali potrafili wydać wyrok na Szmal słownika nie potrafili na wszystkich, by była masa, ale na najbardziej próg nowego był wyrok także te słowa, które usłyszałem poraziły mnie no właśnie, a jednocześnie też we współczesnej Polsce dzieje się coś szalenie niepokojącego mam namyśli chociażby w Marsie, które w co roku z okazji święta niepodległości przechodzą przez Polskę głównie w Warszawie, gdzie będą zdarzają się wprost w gestii incydenty jawnie antysemickie czy jawnie rasistowskie i w nowym czy przed nie masz obawy że, że w Polsce jednak odradza się ta tradycja no one też ma czas dla nich szmalcowników może chodzić po ulicach teraz z dumnie NATO to jest to co jest i na krótka krótkie podsumowanie tego, o czym mówisz najśmieszniejsze, aby nie powiedzieć mu Roszkowski w tym wszystkim jest to, że te wszystkie pochodnie podniesienia rąk tyczą mało kupują mało kupują sytuacje faszystowską małp ujęto naród który, który za twórców faszysty faszyzmu był uważany za pomoc ludzi i ci podli ludzie dla dla Niemców ówczesnych chętkę teraz udają nadludzi nie wiem dla kogo chce także to jest sytuacja, gdyby oni cokolwiek wiedzieli o tym, kim są w historii to co to nawet przy odrobinie inteligencji zawsze dzieliły się w tym godzą się gościem zapytać się o swoją wizję teatru inni, którym kieruje też Jan takie wrażenie, że przede wszystkim z ówczesną historia Polski w zasadzie zaczyna się od teatru w i właśnie teatr nowy w Łodzi jest chyba maty na to wspaniałym dowodem prawda od decyzji 10 06 . roku ideę Kolskiego święta Winfrieda nam przez bydgoskie Dziady już w Warszawie w i t d. tak dalej, gdy cieka w jestem 3 na 3 ty jesteś wyznawcą takiego teatru politycznego, w którym generują się najważniejsze wydarzenia historyczne w Polsce nie nie, ale jednocześnie jestem wyznawcą są z teatru, który zmusza do myślenia myślenie rozum w teatrze nawet w teatrze komedia Dell Arte są niesłychanie ważne, a więc teatr polityczny zawsze, kiedy będzie miał coś prawdziwego Opoka do pokazania jak i gdzie za bardzo cenię publicystykę w teatrze, dlatego że że, że duży format 3 czy 3 najlepsze reportaże iść w Polsce alei jest ich naprawdę wielu pokazują nam ten świat przetworzone artystycznie może być tylko w dzieło poważne publicystyka dla publicystyki nie w teatrze natomiast każdy problem szerszy i przywołały siódemka to było zwierzę polityczne ten człowiek miał on od stalinowskiego dzieciństwa, a aż potem po po wszelkie odniesienia się nowe wielkie wyczucie na politykę i inne na czas na czas, w którym żył byłby w tym mistrzem jego już nie powtórzymy tych zmian w Andrzeju, bo widziałem ostatnio właśnie w teatrze nowym inscenizacje Jerzego Stuhra szewców i pomyślałem sobie w kurtce to ona z to ona stać jest ta jest właśnie teatr polityczny tak bo, bo takie dzieło musiało powstać w Witkacy pamiętaj pisał to 12 lat bodajże, a inne sztuki pisał w tydzień do 3 tygodni, a wie, a więc to było jego Opus magnum, który to był jego dzieło życia on się nad tym zastanawiał co z nami dalej co z nami dalej z i i taka sztuka teraz, kiedy wszyscy sobie zadaję to pytanie co z nami dalej na nowym była była w jak gdyby wyciągnięto na przez rząd iluzjonista z w kieszeni, bo Bobo była tak potrzebna w Żywcu są w tej chwili niesłychanie potrzebnym dziełem dla nas dziś zadają podstawowe pytanie, w którą stronę możemy iść w no właśnie dla, a przecież Witkacy napisał to nie znając największego doświadczenia jakie, jakie mieliśmy po pół po jego samobójst w i właśnie a, a wieś, a w zasadzie wszystkie postaci z szewców strachu w tej chwili tak łatwo rozpoznawalne w życiu publicznym Niemasz takiego nie prowadzić takiej zabawy patrząc na na prokuratora z góry w jego, żeby trzeba odgadnąć kim on jest we współczesnej Polsce w Janie Musze takiej zabawy prowadzić, bo jak, gdyby żyjemy w Finlandii jest w ustawie dlatego w w swoim teatrze się zdziwiłem czytając szewców jest, więc to jest w tej oczywistości swą i stąd siła i stąd publiczność na szewca i taka reakcja na to przedstawienie ludzie w Indiach dostaje codziennie 1 0 sztuk, które próbują się zmierzyć ze współczesnością IIF IIF najczęściej najczęściej są to dzieła naiwne natomiast mając w Polska mając takiego pisarza Witkacy, który napisał takich akurat szewców no po prostu musi i ich i ich wyciągnąć i pokazywać zobaczcie kochani to my wszyscy naokoło jesteśmy w swojej z kolei w sztuce w fabryce muchołapek opowiada, że nie jest o niezwykle bolesnym momencie historii Polski świata, ale także młodzi jak łodzianie reagują na fabrykę muchołapek czy to jest dla nich bolesne dla tych, którzy przyjdą na przedstawienie na pewno, ale pamiętaj, że Łódź z to są nowi mieszkańcy to są nowi mieszkańcy po odejściu ucieczce Niemców po najtragiczniejszym odejściu Żydów to miasto zyskało nowe pół 1 000 00 0 mieszkańców, którzy nie mają tej tego szacunku do murów to nie budowali ich tatusiowie to jest miasto, w którym chodzą tworzenie jak w dekoracjach, a więc obowiązkiem każdego artysty, który natomiast jest przypominanie przypominanie, że po tych ulicach na tej słynnej Piątkowski A 1 na dźwięk tego słowa w nowym Jorku do niedawna jeszcze Żydzi płakali Piotrkowska jest nam proszę pana ja znam nawet gdyby oni byli tylko Sieradza to oni znają Piątkowską, a więc, a więc to jest obowiązkiem sztuki przypominać mieszkańcom czy Polakom nam o Polsce i jaka ona była czy łodzianom o tym, że przed nimi jeszcze tak niedawno wczoraj mieszka ktoś inny bardzo dziękuję ci za to spotkanie przypominam wszystkim państwu, a łodzianom przede wszystkim w 1 7 3 0 w namiocie na rogu żelaznej i Kościuszki wspólna modlitwa chrześcijańska żydowska, a o dwudziestej w teatrze nowym fabryka ruchoma mówiła tek w ramach obchodów chrześcijańskiego święta Gdynia i judaizmu to wszystko dzisiaj w Łodzi przypominam także, że centralne uroczystości dnia judaizmu odbywają się dzisiaj w muzeum historii Żydów polskich w Warszawie w muzeum Polin Andrzej Bart dyr artystyczny teatru nowego w Łodzi ze studia łódzkiego Radia TOK FM był moim państwa gościem bardzo dziękuję ci za tę rozmowę w już za chwilę informacje Radia TOK FM, a po nich raport gospodarczy, na które zaprasza Aleksandra Dulkiewicz program przygotował Tomasz Kopka realizował Krzysztof Woźniak Mikołaj Lizut do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Skorzystaj z 40% rabatu, wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA