REKLAMA

Ciemne strony katolicyzmu. Dyskutują prof. Stanisław Obirek i Tomasz Stawiszyński

Data emisji:
2018-01-17 19:00
Audycja:
TOK Powszechny
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 56:47 min.
Udostępnij:

Prof. Stanisław Obirek i Tomasz Stawiszyński rozmawiają o postrzeganiu katolicyzmu w Polsce, a także o tych aspektach funkcjonowania kościoła katolickiego w naszym kraju, które budzą kontrowersje. Rozwiń »

Stanisław Obirek opowiada o swojej drodze duchowej, którą pokonał i dlaczego po 30 latach funkcjonowania w zakonie jezuitów postanowił odejść i rozstać się z kościołem. Swoje przeżycia opisał w książce "Polak-katolik?".

Jakie są ciemne strony katolicyzmu instytucjonalnego w Polsce? O tym rozmawiają Tomasz Stawiszyński i prof. Stanisław Obirek. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

To teraz już oficjalnie witam państwa na kolejnym spotkaniu z cyklu Filozofii w zimowym ogrodzie Teatru Powszechnego, dzisiaj prof. Stanisław Obirek jest naszym gościem, teolog, historyk, wykładowca w Ośrodku studiów amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego, a także, co będzie miało tutaj istotne znaczenie, były jezuita, który spędził kilkadziesiąt lat w zakonie jezuitów, co jest istotne, prawie 30, autor takiej książki "Polak-katolik?" ze znakiem zapytania. I jest to książka bardzo ciekawa i myślę, że w jakim sensie pokazująca twoją Staszku pozycję w tym polu intelektualnym Polski, jeśli można tak powiedzieć, bo myślę, że jesteś bardzo nietypową postacią ze względu na twoje doświadczenia z kościołem katolickim. Rozwiń »
Oczywiście to, że dokonujesz także w swoich tekstach także w swoich książkach takiej pracy intelektualnej nieustannej nad własnym doświadczeniem to się w tej niezwykle cenne i bardzo rzadki w ogóle w na polskim, bo w tradycji polskiego współczesnego piśmiennictwa stylistycznego tak to określił dla mnie ta książka Polak katolik to jest książka z gatunku personą esej istnieje takie sformułowanie z w języku angielskim to jest próba pokazania jakichś ogólnych prawd za pośrednictwem czy przez pryzmat subiektywnego doświadczenia.

Dużo tutaj w tej książce mówisz o o swojej drodze do kościoła i swojej drodze z kościoła, jakim Kate jest tutaj takich wyrazistych stawia zarówno w odniesieniu do katolicyzmu w ogóle jako na religię jako pewnej instytucji, jako że za razem siły kulturowej cywilizacyjnej twórczej 

Dużo też stawiasz tez dotyczących polskiego katolicyzmu i zacząłem może o z pytania takiego osobistego, a może właśnie w tym stylu persona esej przestają osobistą perspektywę coś ogólnego w zostanie wyrażone w jak właściwie dzisiaj po latach w funkcjonowanie już zupełnie poza kościołem instytucjonalnym, ale zarazem pisania czytania pozostawania wciąż w kręgu tej problematyki związanej z chrześcijaństwem od strony filozoficznej Teologicznej, ale także bardzo praktycznej, bo ty jesteś takim stałym obserwatorem życia publicznego i politycznego w Polsce publikuje teksty dość regularnie w internacie i nie tylko, w których się odnosić do tego co przy 

Jak dzisiaj patrzysz po latach w Chile także, obserwując to co obecnie w Polsce mówią hierarchowie kościoła katolickiego i którą stronę w ogóle tam Polski katolicyzm wyewoluował słowem jak patrzysz na tą swoją drogę na to swoje doświadczenia, na które ci gdzieś zaprowadziło w pewnym momencie do zakonu, a potem z tego zakonu wyprowadziło, gdzie jesteś teraz jak byś to opisał?

Anno Domini 2008 no to jest bardzo mi miło, że tak widzisz talent ma je pisanie czyta moje pisanie, bo ona chyba takim właśnie jest w napisie, bo nie mogę inaczej tak, abym określił to znaczy jest to rodzaj takiej wewnętrznej potrzeby jej w temat zachowania rzeczy, które nie poruszają na szczęście znajdują się w jej wydawcy, którzy moje teksty publikują znajdują się dziennikarze i tacy właśnie autorzy programów cyklicznych jak Tomasz wstawić chiński, który jest zaciekawiony tym co jakiś szejk to bym to jest jakiś rodzaj dialogu właśnie z tymi wszystkimi, którzy są zainteresowani co ja w myśl lecznica jak pisze jest to taki temat nad po pierwsze, dlatego, że urodziłem się w rodzinie katolickiej chowałem się w świecie katolickim.

Gdybym się urodził w Tybecie to pewnie bym się interesował buddę i o buddyzmie bym pisał w nieskończoność, ale tak się składa że, że urodziłem się właśnie w kraju nominalnie przynajmniej katolickim i od 6 0 lat no może o 5 5 1 spróbuje o tym, myśleć to znaczy próbuje się z tym jakoś zmagać się raz to wychodzi jako o takie ćwiczenie intelektualne innym razem ćwiczenie bojowe na jej czasem znajduje ludzi, którzy ze mną również się nad tym zastanawiają czasem spotykam takich, których moje myśli bardzo niepokoją albo gorszą albo zdenerwują no i to jest jej taka niekończąca się refleksja nad tym co to jest nim także ten katolicyzm ja bym go nie tutaj ani nie absolutnie zawołanie jakoś szczególnie jego wagi nie podkreślał, bo uważam, że jest to pan przepraszam, a wynik no tak, jeżeli u zbiegu okoliczności czysto zewnętrznych to znaczy miejsca czasu i na nie nie wszyscy się z tym zgadzają widać nie mieć też dane z góry na próbuje zakłócić ten mój TOK rozumowania, ale tak jak to było to brzmi może bardzo tak inni z dystansem i dlatego cała czym jest dla mnie religia katolicyzm, ale tak to jest i te 30 laty w razie nie nie bez mała, jaki spędziłem na w strukturze na par excellence katolickich taki, jakim jest zakon dojazd z trudem ten zakon chodziłem się od 7 10 06. roku nigdy się wcześniej z jezuitami nie zetknąłem dzieci przez książki, kto pisze o tym jak to jak to było, więc to nie jest tak, że to była jakaś taka łaska nadzwyczajna, która mnie wcześniej wepchnęła w tej struktury to była po prostu ciekawa wtedy dla dwudziestolatka żadna alternatywa wobec innych, jakiej się wtedy jawiły w życiu naj wy dawało mi się, że ta jest to na długo trwało nim się zniechęciłem do jezuitów w 3 0 lat sporo w ale wiecie państwo to nie jest tak, że ja mam jakiś wielki żal do rzeź straciłem 30 lat zakończył bardzo ciekawy i do dzisiaj trwałe są przyjaźnie z niektórymi z elitami innym i to jest część mojego duchowego intelektualnego sposobu patrzenia na świat no, więc jeśli nie, jakbym miał tak krótko odpowiedzieć na to pytanie, dlaczego no, bo w ich, bo to to jest moje życie nie ma innej odpowiedzi Mierzeja bardzo jakości jestem zapracowany nie wiem Ignacy Loyola czy Zakopanem czy katolicyzmem czy polskością nie no po prostu akurat w tym języku mówimy rozmawiamy o książki w tym języku napisany od dość wczesnego dzieciństwa czytanej próbuje jakoś przetrawić Nate częścią z tej gminnej biblioteki, jaką sobie na osiedla są po prostu książki poświęcone religii katolicyzmowi i starałem się zawsze staram się mieć swoje zdanie na temat rzeczy przeczytanej mniej trochę mi jest niegłupia czasem, bo mam wrażenie, że wielu moich kontraktów były w czy księży czy nawet biskupów no nie czytanych książek tak po swojemu tylko tak chcieliby żeby, żebym ja razem z nimi powtarzał to co tam jest napisane mi się wydaje mało twórcze mało ciekawe i prawdopodobnie 1 z powodów, bo poza innymi rozejścia się z katolicyzmem tymi instytucjonalnymi w Zakopanem, zwłaszcza w Polsce, bo te przyjaźnie trwają jednak głównie z jezuitami amerykańskimi w trzeciej zachodnioeuropejskimi, dla których moje bicie w zakonie instytucjonalnym czy poza nie ma znaczenia po prostu dla nich jest ważny staż jako 1 jak i oni są dla mnie ważni jako taki czy inny człowiek ani, jaką jest lita no więc, że tutaj jest tego mało takiego osobistego przedstawionego w stosunku do lektury do ludzi to wszystko jest mam wrażenie zdominowany przez przez takie pasywnego w powtarzanie w tym nie jestem oryginalny przecież katolicyzm Polski to już denerwował i Gombrowicza i Rostowskiego wcześniej Norwida jeśli chcemy na aż tak daleko sięgać, więc nie jestem tu oryginalny, ale akurat ten nurt krytyczny jest w naszej historii nie mieć czekali z reguły 1 i próbuje po swojemu to wszystko jakoś idzie w no ale właśnie twoja obecność w kościele to była pod wieloma względami obecna specyficzna myślę w kontekście polskiego katolicyzmu, zwłaszcza nowo po pierwsze to był zakon zakony są jednak trochę eksterytorialny względem tej centrali w re i w niektórych zakonach przynajmniej takich jak właśnie jezuici, którzy są pod tym względem już w ogóle legendarni albo dominikanie panuje przynajmniej taki jest przekonanie większa wolność co prawda jak bym teraz Tadeusza Bartosia tutaj spytał czy to prawda, że u dominikanów panowała większa wolność to nie uczy się zgodził wątpię, ale ale, ale generalnie taki jest przekonanie, a zakon jezuitów jest znany z pewnej no w powiedziałbym wolności intelektualnej w każdym razie większej aniżeli ta ma miejsce w tym bez instytucjonalnych z panem parafialnym kościele po drugie to był kościół krakowski specyficznym czasie lata siedemdziesiąte dnia 8 to jest czas, kiedy z w tym kościele funkcjonuje właśnie jako młody ksiądz z 3 młody zakonnik wyjeżdżasz z zagranicy na studia no i kontakty wyższy jest trochę innym światem aniżeli ten świat takiego typowego inna polskiego Polski do kościoła właśnie na ten kościół krakowski to też jest kościół specyficzny pełen różnych postaci ciekawych tam też jest Niewiem tygodnik powszechny Neo jest tam oczywiście cały czas intensywnie obecny duch kościoła otwartego, który często będę będę pytał no a po trzecie Jan to swoje funkcjonowanie jednak jako osoby, która w inny noc podniesie jakość po szczeblach akademickich, która funkcjonuje w nauce w humanistyce pisze książki i t d . to jest funkcjonowanie powiedział po polemiczne cały czas to znaczy ty się właśnie tak jak powiedziałem zastanawiasz problemach tych złóż jest kwestią jest i t d . i teraz pewien pewne stereotypowe przekonanie w odniesieniu do instytucji kościoła katolickiego polega na tym, że to jest taka instytucja, w której jednak powiedział w naczelnym charyzmatem jest charyzmatyczny posłuszeństwa to znaczy to nie jest przestrzeń, w której można dokonywać ekspresji swojej indywidualności można się wypuszczać na pewne radosne takie intelektualne wycieczki, gdzie chce tylko to jest taki taka przestrzeń czy taki teren, w którym granice są bardzo wyraźnie zakreślone ne i których nie wolno po prostu przekraczać, bo należy być posłusznym przełożonym i teraz jak ty właściwie funkcjonowało aż zarazem w tym kontekście własnej potrzeby nieskrępowanej refleksji tak to nazwa, a przy tym w tym całym pancerzy czy przy tym całym dogmatycznym ograniczeniu, które opowiadanie to niewolno właśnie myśleć jak ty byś chciał myśleć nie wolno tobie myśleć jako Stanisławowi Wilkowi tylko tobie wolno myśleć, jako że komuś, kto z księdzem katolickim po prostu itu ma taki typ tak takie znaki, których przekroczyć przekroczyć nie wolno no i w którym momencie, toteż dostało się, dlaczego nie do wytrzymania ja powiem szczerze pani tam takie ataki twoje teksty i w i tekst opublikowany w oczy jakiś wywiad twoje wypowiedzi publicznej takie teksty bardziej zwarta jeszcze z czasów, kiedy byłeś zakonnikiem i ona zawsze mi się wydawały kompletnie odbiegające od standardu powiedziałbym dyskursu katolickiego w Polsce nawet pamiętam, że czytałem te teksty zdziwiony że, że takie teksty można znaleźć wewnątrz kościoła, że tego rodzaju myśl jest możliwa w ogóle wewnątrz kościoła katolickiego no cóż okazało się, że właśnie nie jest możliwa o wyłapanie stop bardzo ciekawe rzeczywiście jak film jak to jest możliwe, że taki taki obiekt funkcjonował przez 30 lat zakończono w wiecie państwo nowym to jest tak jest to ich dziwnej nie dzieje w tym sensie że po pierwsze, nowi cóż to jest tak jak trochę rekrut w wojsku tak kapral talerze dam się czołgać z plecakiem na jej tylko głupiec zadaje pytania czy pełny czy pustynna, bo jak zbyt kwaśne pełne lata oczywiście dołożymy jeszcze 10 kilo, więc jak w lesie nie pytałem przeważnie jak jak z tym plecakiem w czołówce są w tym sensie może to jest też związane ja wiem, że moim wychowaniem z rodziną, że byłem dzieckiem na ubogiej rodziny wielodzietnej, więc zawsze jakoś wiedziałem, że żem znały swoje miejsce w szeregu, tak więc może takim takim dzieciakom z wielodzietnej rodziny jest łatwiej takiej strukturze autorytarnej czy totalnej Zago Money mówiąc, jaką jest Klasztorna no no tam nowicjusz na to jest nowicjusz na niemal dyskutować tylko nas słuchać tak na listę 2 pierwsze lata tego rekrutowania one rzeczywiście były dla mnie trudne i wydawało mi się, że w niżej jednak pójdę do szybko zakonu jak niektórzy moi koledzy nie inna, ale pamiętam to być może trochę tłumaczy te mają nietypową sytuację, że mnie jak do zakonu poszedłem trochę tak wbre w wszystkim wbre w rodzinie na pewno wbre w przyjaciołom, dla których to była bardzo dziwna decyzja w inny i pamiętam nasze pytanie z CIT, który mnie przyjmował tak i ojciec po kilka trybów prowincjałem wtedy z tych Popiel i właśnie w mowie i Janowie Janów taką gwarą o 6 Galerianki dołączy po francusku IPO niemiecka po polsku służący, więc pan mówił po polsku tak w no tak właśnie z takim zaśpiewem co było dla mnie bardzo bliskiej dla mnie proszę ojca czy ja mam skończyć studia czy już bowiem po pierwszym roku czy teraz wstąpić do zakonu jak ojciec nie radzi jako prowincja Henan tak mówi, bo wyższe lub co chcesz najbardziej jest dla mnie to robisz rób co chcesz to efekt to było ono chciał zrobiłem co chciałem grać jak Owsiak podczas meczu i wtedy sej pomyślano zrobię co chciałem nie narzeka zdanie jakoś przetrzymać te 2 lata ceny i tak rzeczywiście 2 lata przed trzymałem przyjechałem do Krakowa i którzy dziś ten Kraków był trochę takim już to moi koledzy koleżanki studiowali jeszcze byli już kończę studia, a jak doszło z Cabajem chodziłem wcześnie już studia filozoficzne i zakonnych też na polonistykę tam Błońskiego słuchaj innych, więc to było bardzo przyjemne te 2 lata filozofii w Krakowie wtedy Wojtyła został papieżem i biskup i pamiętam wtedy jak moi koledzy i niewierzący czy tak antyklerykalne i mówili ja protestowaliśmy księża w taki 1 dla mnie mobilnej ta anegdota, którą państwo wszyscy znacie redaktora naczelnego życia literackiego, który właśnie też po swojemu skomentował ten fakt i dla mnie to był taki inny tak się dziwnie czułem, że nagle ja jestem w częściach tego establishmentu tak tej papież przyjeżdżają tam jestem jakiś straży honorowej mniej i t d. na liście okazało się, że moi koledzy są, jakby z innej strony, czyli ta świadomość takiej gminy takiej bycia w kościele i jednocześnie bycia z boku jako 1 nie była od początku nacieszyć nigdy do końca z tym z tą strukturalnie nie zidentyfikowały ME z panem jest właśnie uwierała trochę, bo boi, bo tak powoli ci jezuici zaczęli się zachowywać jak jak działacze SMS jak reszta się nazywało wtedy, gdy organ zatem PZM PL i t d. więc też nie chciałem być takim językiem obcym tak my na szczęście po osiemdziesiątym roku wyjechałem na 5 lat do Włoch, a więc jak w tym triumfie katolicyzmu, który jest w tym świetle picie dla Jana Pawła II się ogrzeje grał w Janie uczestniczyłem wręcz przeciwnie nie jest milicji, zwłaszcza latynoamerykańskiej dojść taki zimny prysznic urządzili przez te lata moje, bo zawsze działa ten wasz okropny papież i t d . więc ja w jak kto no właśnie taka reagowania tak to nam do tego doszło w Rzymie tak wyszkolili jak i papier zaproponowana czy nie papieża, ale w każdym razie znam jego otoczenie, że to, że papież mieli święci na kapłana, aby jak to się ładnie nazwał osiemdziesiątym trzecim roku media powiedział nie broń Boże ja nie chcę być utożsamiany z z Opus Dei, bo przy okazji 2 jezuitów pakiet 7 0 Opus Dei i 5 5 dni, więc jak powiedzieli nie jest z tym to bardzo ważna jest organizacja nie chce mieć nic wspólnego myślę, że papieżowi się nie odmawia nam w okazuje się, że można w każdym razie to tłumaczy troszkę moje inne gminy w inną socjalizacji do katolicyzmu tego Wojtek Janickiego i moje moje kłopoty z Janem Pawłem to wtedy się zrodziły się jak zobaczyłem w tą ciemną stronę takich taką właśnie nie mroczną stronę tego tego i pontyfikatu i Wojtyły jako człowieka, który już w Krakowie miał te sympatie w prawo Opus Dei, ale ja oczywiście Opus Dei, bo nic nie mówiło dopiero zorientować na czym uświadomili mi jezuici to największa konkurencja dla Opus Dei, że słuchaj to jest faszystowska organizacja my ten twój papież wyraźnie jest, więc jego regatami tam 2 inni jadą oni patronowali oczyma ich jezuitów, którzy 1 niektórzy z nich byli męczennikami ten niby nic nie rozmawiamy o sporcie i 1 z takich teoretycznych także w duże, że kochamy biskup Paryż ani bardzo tam innego nie to było po prostu albo życia albo niżej Stali ludzie zaangażowani w teologii wyzwolenia teologia wyzwolenia fabia las mieszkali od lat ta opcja na rzecz ubogich to nie była teoria ta myli polscy jezuici większości byli jednak prawo, a pies prawo i pijaństwie ja jednak nowe meble dlatego wspomniałem o tym, moim takim trochę ambiwalentny my w chodzeniu i zakon ja nigdy no i otrząsnąć się dość szybko z polskiego katolicyzmu powiedz mi bardzo odpowiadało to właśnie włoski Andrzeja Kaliny bycia jezuitą, bo tak to było na jezuici tam byli jednak rzeczywiście zaangażowani w to, żeby jej o rozwody wprowadzić, żeby jednak byli zaangażowani w ruch pro-choice i t d . niż w Polsce wyda je dzisiaj zupełnie niesłychany, ale tak to było niektórzy mieli zakaz publikowania szyld też nie są już księżmi czy wyróżnienie w niektórzy spokojnie innym silnym, jakby dożywają żywot taniej i w zakonie i sprzedają się nie dzieje wręcz przeciwnie na dziwaka misę właśnie tak tacy jacyś fanatycy, dla których nie wiemy aborcja jest największym przykazaniem tak idealna dla nich to są dziwni ludzie tak zupełnie inny kontekst i ja myślę proszę państwa, żeby to trochę tłumaczy, że można w zakonie tyle lat wytrzymać, bo się po pierwsze jest się przeważnie poza polską po drugie, jaki wraca do Polski też mówić to samo zresztą mówi zagranica i tutaj to brzmi jak właśnie tak dla Tomasza Stalińskiego jakoś dziwnie, że to można tez bardzo katolickie w kufrze 1, a i t d . no i cła na jej nikt tego nie nie nie mówiłeś, ale ja muszę się sam pochwalić Jarosz państwo w zakonie zrobiłem karierę błyskotliwego, jeżeli ktoś się z przełożonymi dyrektorem domu nikt nie podskoczy takie nie byłem zszokowany mili nikt nie zakłada wzywał jeździ po prostu ja w ogóle do głowy mi nie przychodziło, że mnie ktoś mu kontuzja innych kontrolowałem tak było, że niekontrolowany, ale mogłem tak taka taka była moja funkcja i miałem jezuitów, którzy przychodzili i oferowali usługi będą donosić na tego czy tamtego mężczyznę zorientowali, że mój proboszcz, który mówił staje się mniej daje z wójtów, bo oni donoszą na siebie w miał rację, bo jak po bokach punkcie serwisowym w dal w to brzmi żartobliwie, ale to może być piekło dla kogoś, kto nie miał takiego szczęścia jak ja to znaczy otarł się o jezuitów właśnie soborowej jezuitów w kontrze do do takiego w katolicyzmu przed soborowego inna i wolnych ludzi i Witold Nowak dlatego to nie jest typowa sytuacja tak nie była to typowa sytuacja dla mnie to trochę tłumaczy, że można tak długo wytrzymać no a potem Zacisze zaczęły się o połowę w trochę schody jak ja przestałem być przełożonym naiwni i zacząłem mówić rzeczy oczywiste, ale w Polskim kontekście obrazoburcze tezie, że n p . że za mało kocham Jana Pawła na w Polsce to już był problem tak jak my za mało szanuję papieża albo za mało, by w in Need no i parę anegdot państwu powiem żeby, żebyście zdali sprawy jak to funkcji jak to mówili, że jak dziś w różny jest Polski katolicyzm Demel 1 z moich ulubionych postaci, które niestety nie spotkałem, ale czytałem tłumaczyłem i t d. w 1 LO w pewnym momencie nie podobał się jakimiś donosiciela, którzy tam znaleźli w nim jakieś tam nie herezje daje już od lat myślę też jezuita jezuita bardzo ważny jest i tak dla dla mojego pokolenia właśnie na nim wychowałem taki właśnie ów jezuita itd podchodzących do chrześcijaństwa jednocześnie mówi do katolicyzmu żartobliwie tak Jezusa żartobliwie całym tutaj jest w dni jesteśmy tacy z mutacją, że warto Rajska, których w ogóle niemożliwe nawet Demel żartował zawsze bardzo podobało jezuita, by nie wszystkim Davida donośny i 1 HTML możesz chodzić na jezuici opolscy teologowie Dada inni zrobili na tym interes dobrze się sprzeda no i w Note ci donosiciele no to on umarł 8 10 06 . to dziś dziewięćdziesiątych latach zakazany na czym nie zakazano drukować go tylko, że trzeba było do książek dodać instrukcje jak czytać tak albo jak nie czytać na jej oczywiście wszyscy jezuici tak zrobili w krajach nie jest hiszpańskojęzycznych dzieł bardzo popularny jego sprzedaż kilkakrotnie wzrosła wali tak samo na wszystko anglosaskich krajach Stanach, a w Polsce jezuici się przestraszyli niestety, bo kardynał Macharski wtedy zrozumiał, że jak trzeba coś krytycznie czytać na czym najlepiej w ogóle nie czytać, więc zrezygnowali z wydawania de Mello na jej było głupio trochę tak wszędzie go, wydając czytają w Polsce nie na zyski spółka zaczęła wydawać za cichą zgodą jezuitów dobrze, a my przyjeżdża generał, którego ja byłem tłumaczem przez kilka dni i powiem państwu jak to było jest śniadanie z generałem bardzo ważna postać drugi po papieżu znaj generał mu na jej pierwsze pytanie to wtedy było Ojcze generale jak z tym Demel omówią, dlaczego co się stało no bo u nas nie mniej nie wolno go wydała komunikat prawdy wsi przecież hiszpańscy jezuici robią świetny interes teraz dzięki tej w tej instrukcji krytyczne, bo wszyscy chcą wiedzieć jak ta jest Amerykanie też, aby nie nękali rozumiecie państwo analiz jezuitom się głupio zrobiła ja powiedziałem, że ja myślę tak jak ojciec generał, więc miałem w zakładzie najwyższy stempel autorytetu, ale jeśli nie przebiłem z moim tym jak się dowiedział i była taka dyskusja właśnie w tygodniku powszechnym de Mello ja zadeklarowałem gotowość wytłumaczenia kardynałowie Ratzinger owi jak należy tłumaczyć je rozumieć i de Mello to 1 z jezuitów mało na atak serca nie nie nie zszedł był mój jak Czesi mijasz pouczać kardynała, w czym przyjazd i w ogóle innego jak go dzisiaj widział takiej poczciwej na takie jazzu korekt w g 1, dlaczego nie no i Al-Nasr zmiecie was to jest ten teren ten świat Polski, więc jezuici w Polsce są tacy sami jak dominikanie, więc ja się tak jak i Bartoszewicz nie dziwie, że wspomina ze zgrozą polipy Polski Dominika wnuk takie działanie, które jezuitów na szczęście nie mieli tak Pm możliwości niż koalicja dużo mniej poza donosami, które zwykle wywieszały na tablicy ogłoszeń przestawali pisać w lesie nie bałem tych donosów na 1 raczej się boi tak, że ktoś i zapraszałem do dnia porozmawiajmy jak należy rozumieć nie było chętnych do rozmowy w zakonie także standy reklamowe potem się pojawiła, bo za chwilę przejdziemy do wątków mistycznych, ale jeszcze na chwilę wątki pozostał, bo przy tych wątkach takich nazwijmy to obyczajowo biograficznych instytucjonalnych potem była ta twoja słynna wypowiedź o tym, że stosunek znacznej części polskiego społeczeństwa do Jana Pawła II to jest taki stosunek do złotego cielca i to już trochę wyższe brały się miarka inFakt PL z mogę opowiedzieć to jest ciekawe takie jak bardzo mam tak ciepłe wspomnienie z tym związany w bo to było tak ja jako 1 z tysięcy polskich księży jest 1 z akcji na roboty do Niemiec z co dla obu stron było bardzo korzystne naczyniem cena bardzo słabo płacili, ale przy wymianie marki to tutaj była Fortuna więcej księża polscy jak byłem 1 z nich jeździli chyba jest rząd, ale nie wiem też kurs marnie taki korzystny każdym rajdzie miesiąc 2 spędzałem w Niemczech z na wakacjach to znaczy odprawiałem msze święte esej czytając chciałem nic więcej do roboty nie było lista robota nie była taka straszna pół franciszkanów zresztą tak jest maksymalizacji dno księżom z 1 nogą przez las jednak księża są uprzywilejowani na więcej się o tym, bo już 12 1 3 lat jestem księdzem straciłem sir Neville, a w każdym rajdzie w, dlaczego o tym, wspominam Otóż rozmowa z dziennikarzami przekroju chyba była w sierpniu albo w lipcu jamie zaraz nabywca akcji jechać no i już jestem w tym lekarzu rok 20 04 to niech Bóg z dala od Seszeli czwarty przed tuż przed przyjazdem to jest kontekst 2 dni przed ostatnim przyjazdem Jana Pawła do Polski turystów czy tak po każdym razie pełen przekrój ukazał się tuż przed przyjazdem Jana parku i teraz taki, jaki jest kontekst dział udzieliłem porozmawialiśmy sobie tak jak dzisiaj o tym, no właśnie, że faktycznie ten Jan Paweł II jednak chyba za zamienienie za zajął miejsce i pana Boga i pana Jezusa i wszystkich, więc to nie jest źle dla katolicyzmu i dla samego dołu w czcionek go w sposób tak niewspółmierny człowieka w i oni mi wysłali oczywiście jako solidni dziennikarze wtedy jeszcze faksem do autoryzacji na ja w takim błogim nastroju i franciszkanom sobie tam właśnie pracuje w niczym tamten wywiad z jedno to zdaniem może być kłopotliwe z tym złotym Kielce dziś, ale z drugiej strony opowiedziałem tak i fora biblijna wykonawcy właśnie zakorzeniona w Biblii nie w balon nośny nośna taka na ich dalsze puścił moje życie w porządku i teraz czy kodeks jest taki, że dziwi się wtedy sekretarz Wojtyły jedzie w samochodzie 1 z lotniska z tym przekrojem rynku i tego jest liter prowincja mojego pogłowie diety przez kraje plecak do obniżek wywiadu i na ajencję dostaje jeść nie fakt tylko telefon od prowincjała rzekł tylko wracam z Niemiec mam się do niego zgłosić no dobrze na tekst tonuje wyczułem, że poważna sprawa w ale wcześniej złożyłem wizytę w tygodniku powszechnym, bo zawsze tam lubię wpadać na klatki takie msze wszystko toczyło innej pani i Krzyśka pamiętam Kozłowski stajemy, a może ojciec by tam nam coś o tym, wywiadzie o napisał ja mówię chętnie, bo to rzeczywiście taka skrótowa metafora słyszałem, że tutaj była burzliwa recept ja tego zdania ja chętnie to rozwinę nogach przeszedłem jeszcze nie wróciłem na do klasztoru telefon od prowincjała Staszku natychmiast przyjedź do mnie agencja kolegów jeśli z nim Nawalny przychodzę do tańca projekcja w rejon oczyszczalni po pokoju niezwykle zdenerwowany i t d . a ja spokojnie mój Adaś, a przecież, gdy studiowali na polu ja studiowałem Neapol przecież wiesz, że recepcja nauczania papieskiego dla katolicyzmu to jest to jest przepis w jakiej listy mówi no tak masz rację, ale przecież tego nie można mówić tak w sposób taki w taki w obraźliwy kłopotu najmniej w stan wiem co mu Dziwisz jako awanturę muzealiów gencjany biedne osły właśnie rozmawiałem z kozła mówi chętnie to wytłumaczy rozwinę tę metaforę, o co mi chodziło do tej istotnej na pewno będzie jakaś dyskusja wokół nich z żadnej dyskusji nic nie Pisz pół roku w ogóle się nie odzywaj się, więc pół roku zakazy to był pierwszy raz mojego milczenia jest bardzo wygodne zresztą Adam Boniecki to też przeżywa, że im więcej zakazów tym więcej działań mówi, więc jak też to doświadczyłem tego i popularności prześladowanego księdza w gminach, a w willi go dobrze, ale po brzydkiej pół roku się nie odzywałem linia zarobi nauczyłem wtedy i w ogóle się poważną nauką zajmowałem to wtedy na wykład do ciebie ojciec Rydzyk tam trafił przed jedno jadalnie czy możemy powiedzieć, że kosztami generalnie miałeś do czynienia z ojcem Rydzykiem na grubo uczyłem się czegoś wiele poważniejsze rzeczy jak głosił rekolekcje w Toruniu radio Maria była jasna w prozie Iwana z innym to było jeszcze wtedy, kiedy radio Maryja było lokalną stacją tylko w Toruniu transmitowanie i same poważne rzeczy jak zgłosiłem 3 dni rekolekcje jezuity w radiu Maryja za moją zgodą to transmitowało je się radośnie zgłosili zgodziłem i potem byłem brałem udział w rozmowach niedokończonych ciekawe czy w archiwum jeszcze można znaleźć 10 0 zlote drugi raz byłem zaproszony już do redemptorystów z rekolekcjami ja oczywiście już wiedziałem, że ojciec dyrektor nie jest szczęśliwy z innym tonie ja byłem pierwszym głównym przedmiotem ataków był moim mistrz 1 z moich Mistrzów, ale wtedy na pewno Józef Tischner ja mówię temu redemptoryści którymi zaprasza Svena więźniarki z Tadeusz może być niezadowolony pomysły na dnie na mecie Tadeusz ma swoje radio swoich słuchaczy, ale Jacek zaprasza na rekolekcje do studentów, więc to są poważne rzeczy też pytanie było bardzo mam kontakt miałem w wtedy bardzo przyjazne kontakty z detalistami w, a tutaj się skończyło właśnie tym, że te zakazy się zaczęły pojawiać jajek przyjmowałem na zasadzie taki, że bardzo dobrze mamy mieć więcej czasu dla siebie no ale potem się okazywało, że 1 2 wypowiedź już mieć tak jak określiła wyraziście jako w jako nieprzyjaciela papieża i kościoła Zielna tak to nie było rozsądne, żeby trwać w tym to wprowadza wątek mistyczny w takim razie po oczywiście opowiadało się o tym, o tej swojej drodze do kościoła w kontekście różnych sytuacji życiowych jakichś fascynacji intelektualnych tak dalej, ale jest tutaj chyba ten element tak sobie wyobrażam, że jeśli ktoś zostaje księdzem ten element wiary czy czy jakiegoś doświadczenia religijnego i mamy oto taką sytuację, że istnieje instytucja w obszarze kultury zachodniej i mam namyśli rzecz jasna kościół katolicki właśnie tura powiada, że dysponuje pełną pełnym kompletem, że się tak wyrażę informacji, które teraz tendencja zechciała przekazać pewnym historycznym momencie ludzkości w szczególności jakość, zastępując tutaj i funkcjonując pomiędzy nami jest to komplet, który w tym sensie właśnie jest kompletny zawiera wszelkie elementy tego przekazu, ale i w żadnym innym przekazie nie jest on tak dokładny i tak pełne jak właśnie w tym i tylko poprzez te instytucje można się w sposób taki przynajmniej dla jeśli się jest z kimś w kręgu tej kultury urodzonym tylko za pośrednictwem tej instytucji można wejść kontakt z tą pełnią właśnie pełną objawienia i teraz niezależnie od tego czy rozumiemy ten akt wiary jako akt jakiegoś rodzaju skoku egzystencjalnego jak to w pewnych odmian Wach myślenia filozoficznego czy Teologicznego się to definiuje czym jako pewnego rodzaju na ich racjonalne doświadczenie, którego nie sposób w kategoriach intelektualnych wyrazić czyje rozumiemy n p . tak jak ojciec Józef Maria Bocheński w ogóle niezwykle interesująca postać dominikanin Polski właśnie, który był rokiem wybitnym zarazem ma też bardzo taką barwną figurą i zarazem takim filozofem analitycznym bardzo intelektualnie nastawionym trzeźwo niezwykle myślącym, który opowiadał też je historia o SKOK-ach wiary i egzystencjalnym wdrażaniu to są jakieś bzdury i z tak naprawdę nawrócenie czy moment nawrócenia czy akt wiary polega na tym, że człowiek przyjmuje jako przyjmuje prawdziwości pewnego zdarzenia meta dogmatu tak jak to Bocheński nazywała to zdanie brzmi prawdą jest co Bóg objawił, a co kościół podaje dowiezienia to po prostu wystarczy przyjąć to zdanie i to, że cała ta mistyczna wiara Otóż niezależnie od tego jak się to wiara przeżywa się definitywnie, bo to jest ten moment jakiegoś uznania, że oto tutaj mamy do czynienia z czymś co w gminnej jakoś mnie niezwykle głęboko angażuje w sensie metafizycznym co ja w jakimś dowolnym spośród tych 2 zdań Siewierza no i co zarazem jest jakąś jakimś położeniem na szali no losów mojej duszy, której istnienie przyjmuje jak to tłum w takim razie ty ostrzega, że dzisiaj no bo to jest także mam takie wrażenie, że w swoich tekstach i w książkach w do bardzo duża taki czy w twoich tekstach książkach jest bardzo wiele takich sfer powiedziałbym czegoś co nazwałbym jakąś taką metafizyką on jest bardzo specyficzna bliska tradycji teologii negatywnej raczej niż pozytywnej, ale ja za każdym razem jak czytam twoje teksty, w których chodzi, że dziś bardziej głęboko w to przestrzeń doświadczenia religijnego czy Elwro rozważasz powiedział o kwestie metafizyczne to mam poczucie że, że obcuje z PiS chamstwem człowieka, który w ma wrażliwość metafizyczną silnie rozbudzone no tak rząd tak bym powiedział już nie opisuje jej przy pomocy tego zestawu pojęć rodem z instrumentarium katolickiego właśnie się innymi pojęciami się posługuje, ale jak sądzę, kiedy wkraczał w mury tej instytucji to musiał jakoś to doświadczenie w inny z pomocą tej symboliki jakość ujmowanej cieczy 3 czy rozpoznawać nadal są bardzo poważne sprawy i pytanie nie nie wiem czy uda mi się tak jej krótką na nie jasno i przekonująco odpowiedzieć mecz wydaje mi się, że rzeczywiście, gdy mam coś takiego jak muzykalność religijną, czego nie miał Max Weber mówiące o tym, po prostu no albo się Mal głoszenie Valencia w tym sensie odczuwam potrzeby religijne i to, że rzesze znalazłem najpierw WORD w orbicie oddziaływania to najpier w był i zakony benedyktynów potem jezuici no to sądzę, że to było poszukiwanie odpowiedzi na te pytania takie właśnie religijne w rozbudzone przy okazji zresztą w trakcie jesteśmy, więc może godzić się to przypomnieć ja studiowałam teatrologię Bomi temat bardzo czeka ich do dzisiaj mi bardzo te ciekawi i do benedyktynów pojechałem jako właśnie adept takiego teatru amatorskiego, żeby jej teatralny wymiary w liturgii studiować w tydzień w Cieszynie wydały 100 0 lat Bogurodzicy śpiewają benedyktyni tam z przerwami na sekularyzację jak i Francja z ich poddano krótko mówiąc to dla mnie był ten wymiar takiej teatralnej metafizyki i teatralnej mim i potem przez zajmowanie się właśnie historią teatru polskiego odkryłem jezuitów jako tych, którzy stworzyli teatr przez 16 17 wieku, więc to był to było to był mój kontakt z jezuitami przez przez odręcznie przez książki z historii w potem cenne metale to być już jezuitą i to daje chodzenie w zakonnym chrzest, zwłaszcza rekolekcje i mesjańskie legendarny to pranie mózgu przez 8 30 nawet dni są niezwykle mocne doświadczenia takie rzeczy optymistyczne i niesie to bardzo podobało to znaczy ja w tym odnajdywały takie doświadczenie rzeczywiście mu tej idei tej i tego kontaktu z transcendencji ją i dlatego też o tym, chętnie też opowiadały mi pisze jak pisałem o tym, dzisiaj chyba mniej jednak, ale jedno KK to było coś co mnie i te wszystkie kolejne inicjację sakramenty, które przyjmowania chyba większości polskich katolików dość bezmyślnie, a tych przejście to w ogóle nie myślałem, bo niestety nie mogłem, ale powiedzmy pierwsza komunia bierzmowanie na w ogóle było jakieś wypełnienie refleksyjne, ale już kapłaństwo tak to miałem świadomość, że tutejsi coś ciekawego dzieje tak staje się tym, ale i torem znowu może zabrzmi trochę mnie jakoś tak usprawiedliwiające, ale naprawdę studiowanie takie krytyczne teologii oznacza, że wszystko co w te etaty napełnia sakramentów napełnia zbawienia to coś się no właśnie czymś, o czym kaznodzieje tak przekonująco g dla niektórych mówią no to są jednak jej takie zjawiska kulturowe ta w i nawet sformułowania takie jak Facebook jej w 1 w 3 osobach czy w tym Chrystus w 2 o 2 naturach no to wszystko jak zdębiałem przez kilkanaście lat jako zjawiska Neofilologii trzymało kulturowe także dla mnie odejście od tego wszystkiego było po prostu odejściem od pewnej formy kulturowej, która zatraciła swe rozumienie tego czym ona była dla tych, którzy formułowali nie wiem dogmat Halce Gdański tak przeciwnicy wiejski to wszystko w tej chwili jest inny Arsenałem na mniejsze bardziej bezmyślni powtarzanymi taką pałką, którą kościół używa od 1,5 100 0 lat na tych, którzy myślą inaczej natomiast w dzisiejszej teologii tej, którą ja studiowałem to są pewne propozycje interpretacyjne i nieprzypadkowo za w tym czasie, kiedy ja byłem jezuita i studiowała Emil i schodziłem właśnie te kolejne szczeble w najwięcej kłopotów z Kongregacją nauki wiary dawną inkwizycją mieli właśnie jezuici, bo de Mello to jest to jest powiedzmy taka anegdota, ale inni run ner Haley tych, którzy proponowali nowe rozwiązania oni byli dziękuję, zwłaszcza w, którego miał szczęście poznać tłumaczyła mi się z nim naprawdę głęboko zaprzyjaźniłem ja widziałem, że katolicyzm w tej formie taki właśnie ludowej niepopularnej jest tak naprawdę strukturą no właśnie opresyjną zniewalająco niedopuszczające i to się zaczęło zapis dziewiątego tak naprawdę z kryzysem modernistycznym czy to nie jest to, że ja mam szczególny jakiś uraz jak niektórzy twierdzą na Jana Pawła nie to jest uraz steki ukąszenie anty modernistyczna gdzieś od połowy, gdzie dziewiętnastego lat można do szesnastego sięgać jeśli się chce, ale w każdym razie te ostatnie 200 lat w katolicyzm tak się porobiło w tej CIT takim negatywnym myśleniu o krytycznym roku o krytycznej myśli, że naprawdę od 50 lat udaje się to niektórym katolicyzm, a właśnie amerykańskiemu, który był oskarżany o herezję amerykańską właśnie, dlatego że był zbyt krytyczny czy Francuzi czy inni no i problem jest taki, że to co słusznie postrzega świat go jako taką ofertę ekskluzywną to znaczy albo w to wchodzić albo piekło to jest naprawdę alternatywa taka alternatywa, którą można przyjąć, ale można też z nich zrezygnować, więc dla mnie nie było wcale dramatyczne rozstanie się z tym całym sercem 1 z Perfect, a jak się kiedyś zdefiniowała kościół oczywistym doskonałym społeczeństwem tylko właśnie ta wrażliwości antropologiczna o historyczną o socjologiczna, a not bas stroił miny bardzo niechętnie do katolicyzmu polskiego, do której nie dopuszcza tego krytycznego myślenia w IT jest problem to mówisz o tym, zwrocie anty modernistycznym kościoła w mniej więcej w połowie dziewiętnastego wieku nawiasem mówiąc niektórzy tradycjonaliści katoliccy interpretują najnowsza encyklika papieża Franciszka jako nawiązanie właśnie do anty modernistycznego nie anty modernistycznym narracji połowy dziewiętnastego wieku głównie przez to, że technologia jest w niej postrzegana jako coś groźnego potencjalnie albo jako pewna siła, która lektura w kontekście środowiska naturalnego, ale w ogóle ludzkich spra w może działać destrukcyjnie na inne, więc zastanawiam się nad bowiem na tym padło to pojęcie kościoła otwartego w pewnym momencie zastanawia się w ogóle nad to jest oczywiście potężne tematy moglibyśmy bardzo długo rozmawiać na temat tego co właściwie dzieje się z katolicyzmem kościołem katolickim pod wpływem nowoczesności i byśmy głęboko zabrnęli historia ich natomiast oczywiście możliwe są jakieś 2 strategia 1 to jest ta strategia, której powiedziałeś to taka głęboka anty modernistyczna to przekonanie, że kościół jest skałą niezmienną, która niesie pewnego rodzaju kryształów w środku ten kryształ wymaga ochrony i jest niezmienne samej swej natury nie można go modyfikować ne jest czymś takim właśnie system, a historycznym co w przedstawiciele kościoła zobowiązani są uchronić przekazywać dalej inna, a można myśleć o tym w kategoriach takich jak i jakie przynosi sobór watykański drugi z tą koncepcją przystosowania się kościoła dom w świat patrzy jakiegoś przepisywania pewnych obszarów teologii katolickiej na język bardziej współczesny nie zastanawia się właśnie na tym nikt nad tym napięciem, bo z 1 strony powiedziałbym jestem w stanie zrozumieć atrakcyjność tej wizji tej myśli żona też przyciąga do do kościoła katolickiego dzisiaj w inny sporo ludzi i w ogóle dzisiaj widzimy taki nawrót do fundamentalizmu różnego rodzaju, bo już trochę wychodzi nam bokiem do nowoczesności to znaczy na ten teren ten struktura rzeczywistości, która jednak nosiła cechy pewnej spoistości nie do pewnego czasu została tak głęboko rozmontowana przez różne procesy poczynając od rozwoju nauki przez inny współczesny kapitalizm jeszcze wiele innych rzeczy, że faktycznie trochę w myślach doświadczeniem takim konstytutywnym dla współczesnego człowieka z doświadczenia uciekającego spod nóg rąk i tu i teraz oto jest taki przekaz, który powiada istnieje pewna bardzo twarda struktura wewnętrzna i może się oprzeć się ona jest efektem także pełnej sukcesji, która prowadzi prosto od bóstwa, które się tu wcieliło to jest gwarancja tego, że wały, żeby nie popaść w chaos i żeby właśnie męki piekielne nas nie spotkały go, więc jak w prosty sposób w tym całym świecie, który w, których nie ma punktów stałych w ogóle poszukujemy takiego czegoś co możemy się zakorzenić słychać to często ze strony konserwatystów katolickich, że wejście kościoła w taką nowoczesność to znaczy rezygnacja z tego w nią twardego jądra nazwijmy to będzie oznaczała de facto koniec kościoła, bo się rozpuści tak jak wszystkie inne różne denominacji chrześcijańskie w się trochę rozpuściła i są taką w trochę amorficzną mgławicą auto pośrodku stoi ta budowla, która się wprawdzie tam gdzieś nawet w krawędziach może chwieją, bo muszą je, ale cały czas stał on jest twarda i nie pokona, by nie postawiono jest myślę, że w brzegu z pytaniem o różnice między fundamentalizmem, a on taką otwartością dotyka aż 1 o istoty dzisiejszego sporu i myślę, że obie strony mają na tyle rozbudowany Arsenał broniący ich pozycji, że jest nie sposób obejść się jej w rugby rozstrzygnięcia tego sporu nie poobijany to znaczy zawsze no od kogoś oberwie, więc ja od pewnego czasu tak na własny rachunek mam taką strategię, że tak naprawdę od 2 konstrukcje są czy pojawiły się na użytek chwili obecnej debaty, więc ja jak ktoś nie pytano tak jak w tej chwili na co dzień w co 2 lat walk w tym mówię no dobrze przypomnimy sobie, że był taki moment w końcu chrześcijaństwo to jest dość młoda religia, kiedy chrześcijaństwo nie było tak czy IKZE gadania o tym, rdzenie o tym, kryształ, ale i t d . no i są obroną pewnego konstrukt czuły kulturowe kulturowo religijnego, który się pojawił no tak naprawdę w pierwszym Tysiącleciu tak na dobrą sprawę, ale powiedzmy gdzieś tam możemy jeść i to połączymy nie wiem z regeneracją Augustyna jemy i Tomaszem nim zaginął Noto mamy też tych największych teoretyków tego tego konstruktor, który się dzisiaj tak broni, ale i to 1 właśnie z tych jezuitów, który na mnie tak destrukcyjnie wpłynął, czyli Karl Wagner on proponował już w latach pięćdziesiątych, czyli przed Soborem z takiej jego słynne pytanie taki esej o sobór chalcedoński początek czy koniec i on po jezuicki odpowiedział i jedno i drugie to znaczy, że jeżeli spojrzymy na poszczególne etapy i chrześcijaństwa jako zakończenie jakiegoś procesu krystalizować Ania się jakiś tożsamości chrześcijańskiej Noto jednocześnie ona większy jakiś proces, ale też rozpoczyna coś nowego to znaczy są tacy, którzy są momencie Skry stabilizowania n p . w doktrynie, o których mówiłem o na tych na tych wyborach do wyklucia się heretyków wykryli na czas, kiedy wy stygmatyzuje i t d. więc runner proponował takową taki eksperyment myślowy wyobraźmy sobie i dla niego była synagoga była taka była narzędzi dzisiaj istniejący Żydzi przez te 2 00 0 lat zachowali pewną strukturę religijną kulturową, która była strukturą Jezusa, więc spróbujmy zrozumieć tego Żyda z Nazaretu, który Witold skrótowo mundial to było naprawdę jest to przekonujące, że z takiego Jane w bojach na innych pokazany, że to był spór wewnątrz judaizmu tak on nawiązywał do jakiejś tradycji prorosyjskiej, która była dla niego ważne dla innych mniej no dobrze po 2 00 0 lat możemy sobie wyobrazić, że i judaizm i inne religie, które są zawsze w górę rynki czy one nie mogą być i to sobór powiedział w tym co ja nie wymyślam tutaj jakiś herezji nowej tylko czasowo powiedział na strajk kartę chrześcijaństwo wobec innych religii w UE to już się przestraszyłam, że jakiś płatną fuchę oraz jej nie mija z ich ortodoksji jak z państwa ortodoksja naprawdę solidna wiedza w oparta na studium znajomości dokumentów kościelnych w Wejdź my przypomnimy sobie, skąd wy wyszliśmy tak powrót do źródeł i spróbujmy to na nowo ten tygiel w jakim chrześcijaństwo się zrodziło go przeżyć w swoim sercu na nowo i wtedy są możliwe różne rozwiązania i wtedy ci wszyscy dzisiejsi obrońcy jej ortodoksji nie chce robić nikomu reklamy, więc żadnego nazwiska nie wymienię, ale tak naprawdę są przywiązani do tych poszczególnych jakiś czy to będzie tam jest czy to będzie właśnie Trydent, czyli trzeci sobór watykański pierwszy od jedno i dzięki temu, że ja, bo jeśli spędziłem trochę lat w tym zakochani ja wiem, że to wszystko są spory w rodzinie i można wybrać to można wygrać tamto nic się nie dzieje w Walii czas Delekta te mogły Święty Tomasz zakwitną różnorodności jest źródłem radości więc, dlaczego się bać różnych wariantów niech będą niech będzie ktoś konserwatystą proszę bardzo ktoś inny powie nie ja i spotkałem takich ludzi i Daniela walizę na bardzo znanego karmelita w Izraelu, który był armię w latach osiemdziesiątych mówił słuchaj ten Karolowi nic nie rozumie przecież nie przyjęli do do Karmelitów jego nie Bond jak wybierać ich bowiem jak tutaj coś proponuje nowy nowy katolicyzm, ale on tego nie rozumie wieziony z tym katolicyzmie polskim tak i to był zakonnik jak najbardziej ortodoksyjny w Izraelu ją proponował katolicyzm właśnie dialogu z 1 z Żydami z telewizji jest inna z modlitwami hebrajskimi Gajda, ale Jan Paweł też dorobił to znaczy też dialogową miał te wspólne modlitwy, ale wszystko jak względem aktami to wskaże próby, ale recepcji tego akurat Malmö maleńkiego fragmencik jego nauczania no tutaj wszystko się pamięta, ale nie to, że właśnie delegowały z innymi religiami, że chodzi do synagogi dała do meczetów tak dalej do tego się nie pamięta jest to operacja na pamięć dokonana bardzo skutecznie natomiast on rzeczywiście znaczy on mu mówię o takich próbach jak runner, czyli czy Urugwaj 1 były miejsca w głęboką świadomość kulturowej przypadkowości tego co nazywamy dzisiaj katolicyzmem i tego się nie download willi tak lub usług na dziś nie chodzi o to, żeby usuwać tylko chodzi o to, żeby pokazać ludziom tak jak ja n p. ja jestem kulturowym katolikiem tak znaczy dla mnie po prostu znam się na tym to mogę dyskutować, ale uważam, że im więcej nas będzie właśnie takich kulturowych katolików prototyp tym fundamentalizm stąd po prostu usuniemy grunt spod nóg, bo oni będą właśnie walczy z wiatrakami i samym sobą i proszę bardzo jak też ma taki sposób na życie proszę bardzo, ale nikt tego nie nazywa katolicyzmem nie tego nie nazywa obroną jest za Chrystusa to oni mówią to samo na szczęście mnie nie zapraszają m. in. Niemen, że w tym nie zapraszaliśmy stało się bardzo panie rozmawia, więc uważam że, że dobrze, że Sieradz ma już oddaje państwu głos z maja ostatnie pytanie może trochę prowokacyjne w obronie fundamentalizmu być może nawet może zostać odczytane, ale to, że Kora wyłącznie, ale coś w tym jest nowo jeśli popatrzymy na religię niejako na taką wspólną pewnego rodzaju wspólne poszukiwanie prawdy ostatecznej, czyli niejako złość co jest w inny z takim aktem wspólnotowego kierowania się w stronę troski o ostatecznej o posługujący się terminem Paula Plichta takiego protestanckiego myśliciela bardzo ciekawego akty wiary nazwał aktem troski o ostatecznej, że troszczy się sprawy, które w niektóre mają wymiar ostateczny właśnie ich to samo w sobie jest już wiarą religijną czy aktem wiary religijnej, jeśli więc nie jest także religia czy religijność polega właśnie na tym, że my się wszyscy tutaj kierujemy w stronę tego co ostateczne dociekam, jaka jest prawda o świecie życiu o istnieniu i t d . w inne tylko to jest po prostu sposób organizacji życia społecznego to znaczy jest to pewna instytucja i pewna instytucja w sensie konkretnymi problemami instytucja kulturowa po prostu net, która reguluje pewne obszary życia społecznego w inne n p. z innym spełnia funkcje porządkowe powoduje, że ludzie, którzy mają pewnego typu głęboko zakorzenione wyobrażenia dotyczące tego co będzie, kiedy okażą się nie posłuszni wobec kasty kapłańskiej, ale jeśli oni mają tak głęboko zakorzeniona we wyobrażenia to zachowują się posłusznie jak się zachowują posłusznie to w ogóle w społeczeństwie spokojniej n p. nie koniecznie to badania odzwierciedlają skądinąd, ale można sobie wyobrazić, że w każdym razie z taką intencją instytucje religijne są w powoływanej funkcjonują w taki sposób jest system dystrybuowania władzy w sposób ciężki długo można mówić w każdym razie nie jest to wspólne dochodzenie doprawdy no to wówczas powiedziałbym taka propozycja właśnie, która polega na akcentowanie tego wymiaru, który mówi, że katolicyzmie otwartym ona z grupy uchybia to znaczy zawsze będzie tak jeśli to właśnie ten pierwszy wariant lepiej rozpoznaje coś co bym ryzykownie określił mianem natury ludzkiej, że fundamentalizm będą wygrywać, bo będą lepiej obsługiwać pewna, że potrzeby ludzkie także pewne potrzeby wynikające z zbiorowości czy zbiorowego charakteru, gdy coś takiego z taką tezę stawia WEL Beck w swojej książce z misją w uległości, która to książka zdaje się w niebywale przenikliwa i taka, bo jeszcze nie nie przeczyta my nie doceniono właściwie to znaczne seks naprawdę głęboki wgląd jak sądzę w nowe, które Mono opisuje to kulturę zachodnią jako kultura, która po prostu w jakim sensie straciła soki żywotne katolicyzm już w ogóle nie działa z różnych powodów i przychodzi islam, który nie musi być islamem tak naprawdę jest metafora każdego fundamentalizmu każdej religii, która po prostu daje czwartą odpowiedzi, a na dodatek jeszcze doskonale wychodzi naprzeci w pewnym nazwijmy to biologicznym ludzkim uwarunkowania, bo to jest myślenie w gruncie rzeczy myślenie EUR taka jest myśleniem czeka, który postrzega ludzkość kohorty pierwotną jako w jako po prostu taką właśnie gromady zwierząt, które funkcjonują wg reguł po prostu opisywanych w książkach Fransa de walą w mniej więcej wg reguł, które ewolucja zainstalowała no i teraz z może właśnie temu tak ta diagnoza jego ta diagnoza, że fundamentalizm przychodzą, bo pewien system obsługujący naszą wyobraźnię nasze i naszą biologię przestał być wydolny teraz potrzebny jest nowy zawsze byliśmy tacy zawsze potrzebowaliśmy czegoś takiego i zawsze takie dochodzenie i ich filozofowania było zarazem za zarezerwowane dla dla wąskiej grupy nawet, jakbyśmy chcieli tak sobie filozofować ostatecznie i tak wyjdzie z ważnych zmian w wieżach w tym momencie w no i tyle no i pozamiatane tak po no tak w etyce dołek Becka idei jego uległość, czyli mną na pewno jest to diagnoza surowa społeczeństwa francuskiego dokładnie natomiast myślę, że wymagałaby bardzo taki uważnej lektury i samego RBK skąd, dlaczego i t d . dlaczego dla niego katolicyzm czy chrześcijaństwo jest jakby zupełnie wyczerpało się w błoto jest znana i inne okazje w jej natomiast do rywala będzie go tyle powiedział, że jednak Bonobo są wiele prawdy jest on będzie ładniejszy i Homo sapiens idealnie to też na oddzielną rozmowę natomiast co do kielicha wydaje mi się chilli Zet oczywiście tutaj ciekawiej, ale ja bym kielicha trochę zobaczył w kontekście może państwo znacie tę książeczkę na parę lat temu się po polsku też ukazała jego wybitnego o można je wybitnie niższego filozofa prawa Ronald Dworkin ja w religia bez Boga i Dworkin tam wspomina po cichu z ogromną sympatią i go trochę tak tytułuje obok jej barw UKS i nocy to znaczy, że są ludzie byli sam dworki jest ateistą i źli, ale jednocześnie jest takim właśnie religijnie muzykalny tak, mówi że Libia dla niego jest ważna i dlatego mówię o religii bez Boga jako głęboki sią przestrzenią, która może być warunki znaczy może być tą i dlatego odpowiem na twoje pytanie w ten sposób, że my, dlaczego niszczeje tropem n p. worki na która, który jest no to jego jest ostatnia książka taka zupełnie inna niektórzy nawet jej w ogóle nie odnotowują jako jako część jego dorobku, bo jest solidny naukowe akademicki i t d . i tu nagle religii tak, ale on mówi tak właśnie, dlatego że od lat siedemdziesiątych w stanach Zjednoczonych Ewangelii radykalne grupy protestanckie w imię haseł no to bardzo aktualne również dzisiejszego wieczoru te wszystkie pro-life ruchy te fanatyczni przeci w jakiejkolwiek aborcji małżeństwom jednopłciowym i t d. mówi, jeżeli się temu dobrze przypatrzyć to tak naprawdę ci obrońcy najbardziej znana jazzowa ani tych właśnie nie byli imponderabiliów religijnych tak naprawdę wyczuli tutaj ją to bardzo subtelny znacznie subtelniej mówi niż ja teraz, że tak naprawdę dla nich jest okazja zbijania kapitału na ME DEK politycznego i misie wydaje, że coś takiego się stało z katolicyzmem za Jana Pawła II, że wrócę jednak do tego, bo mniej więcej w tym samym czasie, kiedy te radykalne grupy protestanckie napadały na kliniki aborcyjne, gdzie się stawało taką megahercom Czech czyste kościoły właśnie, które nadal są tak naprawdę miejscem domy głównie o fanatyzm myślimy o islamskim, ale jest protestant czy chrześcijański porządny fundament realizm też, że tutaj mamy w imię Religi tego fundamentalizmu religijnego tworzą się jakieś struktury, które są nielogiczne są takie zaciekle anty wszystko i teraz worki jako ten właśnie pogodna ateista mówi Słuchajcie ja przecież ja też jestem bardzo przejęty tym, żeby ludzie byli szczęśliwi Jateż jestem obrońcą życia, więc dyskutujmy o tym nie obojgu, którego jego zdaniem nie ma, więc po co dyskutować o tej spust zbiory, o którym niema sensu dyskutować każdy ma swoje racje, ale możemy dyskutować o wartościach, które stoją za naszymi opcjami leży nie mieszajmy nasze ludzkie spory pana Boga i w tym sensie ten otwarty w otwartej postawy religijne takie takie jak konstruuje Dance mówiący derby idą te największe teksty, bo nie tylko gdy dogmatyczny sformułowania, ale też święte teksty Biblia Koran i t d . w Conan Doyle, a stworzy przestrzeń dialogu i rozmowy z fundamentalistami nie ma nic do zaoferowania, a ja jako postmodernistyczny tak ja mogę z sobą jako fundamentalistą rozmawiać jak jest obiektem, który chętnie zrekonstruuje wcześniej rzadko fundamentalistą szczęśliwie mu zaproponuje taką formę dialogu, ale jest to jak żyć, a co on może ze mną zrobić możemy tylko zabić tak w wydziałach ogłoszenie, a na fundamentalizm zderzył strój numer telefonu no ten istnieje w mam kilku kandydatów, ale musimy się zgłaszać tak myślę tutaj nawet, która ma wielkie oraz przemieszczał się w sejmie tak słuchałem słuchałem mnóstwo pytań, bo nie wiem ile mogę zadać jedno prowadzone w pracy i powiem tak środowiska katolickie nie są jednorodne tak to tutaj padło i inaczej n p. w ich wina wina i inni są benedyktyni w Tyńcu i nie są benedyktyni w Lubniu prawda ja też zmian to przyjemność, że studiowała również stonogi zagranicą akurat w Szwajcarii nawet była taka różnica na 1 na 1 uczelni we Fryburgu był wydział teologiczny, gdzie się wykłada teologię po niemiecku po francusku to był zupełnie różne patologie w natomiast pytanie takie bardziej osobisty tutaj o oto otwarcie na na innych otwarci na 2 im innego człowieka, bo n p. taka apteki taka postać ligi z jej gwiazd, który benedyktyńskiej mu pytanie na ile on jeszcze jest w strukturze katolickiej tak rano idą już poza kościołem i to właśnie, by skierować do tego pana z tym otwarciem naiwny naiwny jestem otwarty tak jeszcze na innych miast jestem jeszcze w kościele, a na ile jestem spoza kościoła tak czy historię o Jezusie, która jest zapisy zapisana w ewangeliach ja traktuję w kategoriach faktu czy mitu tak w akurat pytania o 1 Real jest dobre, bo jako jej osobiście nie poznałem, ale znałem bardzo dobrze klasztor, gdzie Anny, z którego wyszedł minister czwarta koło Salzburga i jego o przełożenie byli bardzo ciepło patrzyli na to co narobili chodzi tutaj głównie o medytacji zazen, bo takie ośrodki, które są bardzo i Szwajcarii w Niemczech i właśnie w Lubiniu benedyktyni mają taki ma on po prostu założył swój własny klasztor to jest bardzo dobry sposób na należycie założyć własny klasztor w niektórzy to robią w Indian są w szranki chrześcijańskiej te są bardzo ważne ośrodki dialogu międzyreligijnego także jak nie widzę problemu z jej w domu pana jest mieszkań wiele willi ubiegać się znakomicie mieści w tej wielości mieszkań w swoim niezwykle takim radykalnym dialogu i otwarci na buddyzm to w jego wypadku jest ważne ja mogę panu wymienić 3 4 jezuitów, którzy mieli byli z elitami jednocześnie mieli u 1 takiego zresztą praktykowanym przez rok stąd jest mitem bliskie, o czym pan mówi no i ich wcale nie i on użył takiej metafory Schröder się nazywa on takiego innego innymi la sal studiował są jego książki też po polsku mówi w kiedyś taki właśnie z naszym teście kilka godzin dziennie medytował bardzo to ciekawe było około koło Mińska w Schwarzach pamiętam boje ran mówi tak, że dla mnie zetknięcie z buddyzmem to było jak rozmnożenie mojego ciała mówi jak jest ZKM się z buddyzmem jak jest dorosły jezuita, który głównie przeżywał chrześcijaństwo umysłem i przez medytację Zenon przez wielogodzinne wieloletni trening ja poczułem, że żyje, że moje ciało jest jej również narzędziem zbliżania nie do Boga i t d. więc w tym sensie zależy jak ktoś przeżywa, ale są też tacy, którzy przed Szwajcarem był taki benedyktyni, który odszedł od chrześcijaństwa też bardzo nie pamiętam nazwiska w tej chwili Jan, a u niego też praktykował ME w Berlinie takie medytacje i więziony szczęśliwie z instruktorką właśnie od 3 2 no bo boli i to bez poważnych co to wróży państwem, a jeżeli celibat jest częścią katolickiego systemu opresyjnego to ta nie jest nic absolutnie skazanego na wieczność tak może od tego czy takie podejście pełne negatywnych emocji do do erotyki do seksu może może minąć, by również niektórym katolikom przed oby jak najszybciej się stało więc, odpowiadając na pańskie pytanie nie ma problemu z liderem w bardzo duża jest takich Mistrzów, którzy jej jako chrześcijanie albo jako byli chrześcijanie sami są szczęśliwi z innym pokazują drogę do szczęścia on nie ja jestem szczęśliwie ożeniony poza Zakopanem bardzo dobrze mi się w 2 pan nie kościół nie interesuje po prostu uważam, że kościół jest nowy odpowiem panu tak 1 w ostatnim locie odczytuje takie pisma jest liczba amerykańskich Amerykanie tam taki był artykuł różnych ras kobieta studiując covery teologię odkryła swoje powołanie kapłańskie i będzie prawdopodobnie szczęśliwą pani pastor w jakim kościele protestanckim po prostu kościół w takiej formie, jakim jest w Polsce nie jest dla mnie żadną alternatywą na nową tak być po prostu szalenie szalenie szalonym żeby, żeby to rozpatrywać jako jako alternatywę dla normalnego człowieka, który myśli krytycznie, który czynnik, który doznał trochę historie i dlatego to nie jest dla mnie problem to znaczy zobaczymy, jeżeli jakiś biskup zaproponuje miejsce i zobaczymy na jakich warunkach to możemy podyskutować, ale na pewno mi to nie grali tak jestem także w naukowym z kościołem i inne pytania też ja mam pytania na początku ZAK na zachód tego z sama skończyłam szkołę z bliską jej tak jak w nie przyczyniło się to żaden sposób do rozwinięcia mojej wiary w jakikolwiek efekt bardzo mnie zainteresowało Expandera powiedziało tym donosie, bo faktycznie zauważyłam, że jeżeli chodzi o tak CEM inne umiejętności z jej miejcie o taką wartość prospołeczną władze szkoły to rzeczywiście dała ona odróżniała się plotka ma taką wartość społeczną 2 lata temu był taki artykuł w Nature rotę no i pomyślałam sobie o tym, że dla mnie kościół właśnie stąd taki bardzo dobrze zorganizowany nurt artystyczny jest to pewien sposób jakaś tam sztuka jak mniemam dadaizmu tylko charyzma tego opiera się na czymś innym drogę w menu narrację na jej pomyślałam sobie o panu będzie czas dostępu osobiste pytania pomyślałam sobie, że nawet z w jego sposób w jaki pan opowiada i tak jest bardzo taki krok cywilnej jest właśnie taki charyzmatyczny i jest on charakterystyczne dla osoby, które jest bardzo twórcza i pomyślałam sobie, że tak jak pan powiedział zawita sam na początku, że ta decyzja o tym, że przystąpiła do zakonu była pozbawiona właśnie takie jak i sprawczości i odnoszą odniosło wrażenie potem we wokół tego wywiadu, że rzeczywiście może po prostu to było takie narzędzie pana jedyne, które pan miał w tamtym momencie, żeby coś zgłębić, żeby jako sposób odkrywać głosić prawdę dotyczącą świata dawać jakimś ideom życie właśnie, ale tylko w kontekście ataki, które pan znał bardzo dobrze, którą czuł się pan pewien sposób bezpiecznie realnej taksy pomyślałam, że znalazł dowodem potwierdzenia w tym jak pan powiedział o tym, że ranny, ale pan Tomasz zapytała to mistycyzm i ta odpowiedź, czego ona była noc nie taka bezpośrednia nie było tam żadnego zetknięcia z Bogiem objawieniami i t d . no i pomyślałam sobie właśnie przymusie pan do tego jakoś ustosunkować ziela w pewnym momencie na teren ten kościół przestał czytać tak doktryna kościoła zostałaś dla pana pewien sposób za czas na takim metaforycznym sensie, że dojrzałość ma do tego momentu, że nie dało się tego wycisnąć więcej i może dlatego pan też odszedł w sensie nie wiem może pan to pisze w swojej pracy nie bardzo chętnie się kształtem książkę czuję się jak i gwarant po prostu się nie przygotowane przez routery no właśnie sesja na pytania miały się jednak bardziej kopalniany nie będę za brak czasu antenowych byli to bardzo ciekawe pytanie jak kiedyś chyba nawet w tym te w Polaku katoliku ze znakiem zapytania napisałem, że w dokładnie te same powody, które mnie do zakonu przyciągnęły mnie z niego wytknęły wyznaczy w mieście, że pani opisy tej tej sytuacji i poszukiwań duchowo intelektualnie są bezzasadne lub w te były lata 7 0 TFI wtedy i kościół był rzeczywiście nie taki wszechobecny jak teraz tylko był taką enklawą etat mogą potwierdzić ci ludzie z mojego pokolenia gdzieś, gdzie jest siedziba na ciekawe tematy rozmawiało się czytało i t d . to było dla mnie jakby tym impulsem tego z zaciekawieniem na jedno w alternatywie były, jakie były w PRL tak kościół wydał mnie się przynajmniej interesujące nie tylko mnie wielu moich faszyzm pandy pytał o Lublin tam w taki zmarły już niestety Jan Bereza moi przyjaciele on też wtedy spotkaliśmy się właśnie on był studentem matek Kaja ja UJ i obaj w te same powody nami nie wiem czy i jak, jakby darzył dzisiaj polskiego katolicyzmu co by zrobił, ale miał bezpieczną enklawę w Lublinie oraz medytował z ludźmi mnie, więc tak może jeśli pani tak to odebrała to ja nic nie mam nic do dodania tak katolicyzm wyczerpał swoją duchową intelektualną inspirację dla mnie to znaczy jest jest kilku jeszcze teologów, których czytam jest jej nowy testament bardzo ciekawie, do którego sięga mi czytam uważam też bardzo inspirujący tekst no niestety to co widzę wokół siebie to nijak się ma do tego co ja czytam właśnie w nowym testamencie no, więc nie mamy żadnej nostalgii tęsknoty za powrotem do kościoła, który czasem ludzie niektórzy tak, a na pewno jakiś koszmar Rymarz w Genewie banda nic nie zrobię nie mam koszmarów jeśli już to mam takie uczucie ulgi, że to była bardzo dobra decyzja w 2 2 50 2 żeby, żebyś nie obijać okaże się ty z tą sprawą no i zniewalające strukturalną przepraszam tak powiem, bo może tu są ludzie, dla których katolicyzm jest bardzo przyjazny i t d. ale Allena tak jak to odbieram w tej chwili jest czym akcent pytać, bo pan do przedstawiły też przedstawił ten swój dawny zakon jezuitów trochę tak jak w hierarchiczny generałowie cenzura posłuszeństwo dotarli 3 miliard jak służby bezpieczeństwa oprawcę, który te służą, jakiemu systemu, ale realny też mają kwoty i to intelektualną, dlaczego to się utrzymuje to jest ciekawy jak można w tym, życząc szczerze mówiąc klientelę, ale też jest pytanie jak i akcji jest bycie są i definitywny elit intelektualnych katolicyzmu czy oni jak wtedy też nie stabilizują też tym sposobem ten system kościelny, który istnieje, a ja po prostu żenujące czy wyrażenie w ostateczności on jednak w tym proteście po tym, kończy pisać on rzeczywiście idol w przeciw jak kiedyś pewnemu nurtowi Ali Ali często jest potem też oni stabilizujących reszta to porównanie ze służb bezpieczeństwa stawiamy też stabilizują pewien system PFRON zwraca jest na moje pytanie jest, dlaczego ten Polski katolicyzm katolicyzm wg pana jest tak rzeczywiście inny od wszystkich praw innych wsi katolicyzmu w, a kiedyś myślałem jestem Austriakiem rzeźnicy 3 1 Kościelski greckim nikt nic nie łamie proste, ale i tak jak jak Wojtyle tam wsadził tam pana kardynała lidera w Salzburgu RW tym w Vorarlbergu, ale tego już nie może teraz zrobić obroty społeczeństwo i teraz w Linzu jakieś 2 lata temu we Challenge sadzić biskupa nowego, którego ani akuratnie chcieli i był o tyle wystąpienie z kościoła czy wycofali się pierwszy raz, gdy był na Rawce zwycięstwo przy tym bardzo takim tradycyjnym katolicyzmie atutem mieliśmy chwili jest on jest możliwe to można ich zmusić do tego, dlaczego my niczego takiego tutaj w tym kraju nie ma i nawet atoli nawet w jezuici w interesie za innych tak jak one dotyczą Nafta, dlaczego nawet zwycięstwo jest Polska między polskimi szaleli z mitami i cała reszta ma być gotowa, a życie się wyłącznie raz ktoś powiedział na temat tego upust tej bardzo boli nie wolno wypowiedzieć to jest naprawdę z przestępczą organizacją FT faszystowską no jak i jak interpretujemy faszyzm jako przestępstwo to jest po prostu przestępstwo i Wojtyle tak samo tak samo jak TV, odkąd on jechał do Pinocheta i Muda podał rękę po prostu plany dopiero jak wtedy na nawet ja się boję powiedzieć co do gali to draństwo i wygoda w tym kraju trudno uwierzyć to jest draństwo prawda już inny z innej rzeczy co na temat kobiet na temat itd ta oczekuje w teatrze powszechnym można, by pan także mnie w ich o krótką Warmiak łuk dach nad tak w la na 2 pańskie pytanie jeśli chodzi o jezuitów na bardzo jeśli pana interesuje są dla mnie bardzo ważne książki Johna maleje to jest mój i my dzisiaj 9 dziesięcioletni przyjaciel, który ciągle pisze książki ważne i i wydaje mi się, że on inny uchwycił ten jezuity zmień jako pewną interesującą otwartą formę kulturową i zwłaszcza Jezuickiej w myśl o takich zjawiskach jak inne jezuici w Chinach Indiach właśnie w stanach Zjednoczonych jak by wykorzystali jezuici w na Białej Rusi w Petersburgu to było mało, kto o tym, wie, ale to był bardzo ciekawy moment, kiedy jezuici zostali skasowanie linii 1 70 0 siedemdziesiątym drugim roku i przeżyli właśnie dzięki Katarzynie wielkiej pisali poematy pełne wdzięczności i do niej mieli wielką Akademia w Pułtusku no w każdym razie wizytę w rytm to jest ten epizod, który pokazuje jak można się adoptować do różnych ofert różnych okoliczności więc, odpowiadając na pańskie pytanie bowiem tak jezuici to jest zakon, który jej od ideału rolne ambiwalentne to znaczy w te inne propozycje takiego inkubatora do walnego katolicyzmu w Chinach Indiach w Ameryce Południowej to były eksperymenty absolutnie nowatorskie rewolucyjne w łonie katolicyzmu pisali, bo kto, bo nie tracą franciszkanie akurat mecz 1 był drugi jeszcze w nie tak no w każdym razie w 2 z jezuitami to jest skomplikowana sprawa ale dlaczego jezuici polscy są tacy jacy są w Jaśle 1 z powodów jest taki, że Polski kościół jest taki czy rzezie i tutaj rola główna z takim ukształtowaniu polskiego katolicyzmu przypisał premią w kardynałowi Wyszyńskiemu on był właśnie takim anty intelektualnym anty właśnie zakonnym także one z zakonu zrobił taki właśnie pachołków wszyscy byli mu podporządkowani tutaj absolutnie żadnej światłej myśli nie dopuszczał trudno, bo taka była rzeczywistość jedności siła była tak no i teraz mamy konsekwencje tego co nie znaczy, że tak zawsze będzie przykładem jest Irlandia, która była bardzo podobna jeśli chodzi o strukturę katolicyzmu do polskiego ze względu na bliskości znienawidzonej Wielkiej Brytanii kościoła anglikańskiego dzisiaj kościół irlandzki jest pusty w pary święceń na rok, czyli co to oznacza absolutną wymieranie kleru, który kiedyś był kopalnią dla misjonarzy katolickich na całym świecie być może skończy się też z kościołem polskim to nie jest powiedziane to będzie trwało wiecznie ja myślę, że często takie czynniki przed 1 nie chce tak mocnych słów używać ale, ale często takie dni takie ekstremalne zachowanie Klempicz, jakie obserwujemy w Polskim katolicyzmie są takimi jednostkami naukowymi zachowaniami, więc jeszcze jest nadzieja, że tysiące zmienia w najem ulegnie transformacji radykalnej czemu ma zniknęli w nowy kamień ulega transformacji tak jak chciałem zapytać o takie zderzenie z dawnej można powiedzieć o historii kościoła katolickiego w cieniu osobiście niesamowicie frapuje mianowicie abdykacja Benedykta XVI, gdyż jej byt do tej pory kraj ten tydzień temu słyszałem, że papież abdykuje i tu była dla niego prostytutek nie ma też tych, którzy tak można w ogóle tej zupełnie abstrakcyjna, lecz w ogóle tak, że się zdarzyć i niemieccy ani tym, że wtedy szukałem tych informacji na ten temat i dość trudno było mi je znaleźć się, by nie Niemcy w interesie kościoła ale gdy interes w Kościanie było też to zła jakość nadmuchane medialnie specjalnie i właśnie w kontekście tego czy pan mówił jakiś tej ciągłej przepychanki między tym kościołem występ owym i to uzyskało histeryczną z tego co wiemy prezentuje bardziej kardynał Ratzinger przy PL wydarzenie faktycznie jest jakiś niezwykły na tyle odmienił świat daje przy tym możne interpretować w takich kategoriach porażki tego konserwatywnego kościoła w ligowej porażki być może czy może przeważyły jakiś względów osobistych ciężarnej i nie powinny się tego tak dobudowywane 3, a ja miałem pamiętam też będzie dokładnie tam kłopoty nawet z tłumaczeniem, że naprawdę abdykuje czy nie będą płacić nie powiedział, więc ja miałem inne trochę czucia od pana ja ja miałem odczucie no wreszcie i to naprawdę bardzo rozsądnie jamie nawet kiedyś chyba napisałem, że to będzie jedyny gest tego papieża, który będzie zapach zapamiętany i to mówi bardzo poważnie to znaczy to mówiłem, że Benedykt myślę, że głównie z powodu osobistego sobie zdał sprawę, że leży na nie da rady jest stały starych niedołężnych kuria mu po prostu wolny coraz większe straty wyrządzone tego nie kontroluje nie wie jak się do tego zabrać tak dalej i t d. tak, że to była bardzo racjonalne decyzje on jest bardziej racjonalnym człowiekiem ja myślę, że to była są już studia na ten temat były to nie jest pierwsza gra, a ubikacja były takie nauki w Bytomiu dlatego nie dziwię się pańskiemu Uszokowi, bo rzeczywiście potem tom długiemu umieraniu Jana Pawła i że to do końca i był urodzaj ergonomii w taki mistyki służby tak, ale to było bardzo romantyczne to było bardzo takie związane jest z Janem Pawłem drugim, który był po prostu no no no, używając tytułu filmu Andrzeja Wajdy wszystko na sprzedaż tak to był człowiek, który od początku do końca nie schodził ze sceny z naj pytanie jest i ten, o co sam jest Tomasz pytała tego złotego cielca czy to faktycznie dlatego się odbiło takim echem, że to ja dokonałem czegoś bardzo istotnego także Wojtyła swoim sposobem celebrowania papiestwa przesunął akcenty z Jezusa z kościoła na swoją osobę i właśnie ten Johna malej, który napisał też książka papieża pokazuje to jako jako Jakub patologie w RN dziesiątego tak nie nazwał realia mogę tak wy w pojmowaniu no bo Cirrus SR wodą one być sługą usług, a stał się centrum uwagi Andrzej rosół celebryta na maksa tak to było coś niesłychanego w JATO widziałem właśnie oczyma tych Latynosów i innych, których to oburzało się, że mamy konkretne problemy do rozwiązania mamy mamy Hunter które, która jest przymierzana w kościele mam nic nie robi on jeździ opowiada dyrdymały prawda o tym, że żaba jest największym złem i to było dla nich bardzo autentycznym problemem, tak więc ja myślę, że Benedykt zdał sobie sprawę, że rzecz, że nie da rady rezygnuje i w tym sensie uważam to był jego akt wiary tak kościół jest większa niż ja proszę bardzo wybierajcie kogoś nowego ja już swoje zrobiłem jeździł za pytać o taką perspektywę, której bycie katolikiem chrześcijaninem poza kościołem jest pewnym pewną sprzeczność planu jak oksymoron poza kościołem rozumiany jako pewny strażnikiem prawdy objawionej, bo jeżeli spojrzymy na pewne poczynania kościoła czy pewne nakazy pewną tylko wyniki pewnym oddziaływań kulturowo politycznych, które powodowały, że kościół nakazywał mu takie ani inne rzeczy czy szacowanymi kierunku to pytanie jak w tym właśnie dekonstrukcji piśmie możemy posunąć się dalej, bo jeśli będziemy tak schodzić do samej i genezy no to pytanie na czym zbudować siłę swoją wiarę w Chrystusa nowo pozostanie pewnie, którym momencie nowy testament, który skądinąd kanonik też jest wynikiem pewnych ustaleń, a jeżeli zakwestionuje my objawienie ducha Świętego jako strażnika choćby tego kanonu no to pytanie co na pozostanie jako tych, którzy nie mieliśmy możliwość obcowania z hitu z historycznym tak daleko może się posunąć w tym tych osób cywilnych Elbląg i zacząć od anegdoty, a potem poważnie odpowiem anegdoty słyszałem tego źródła podają od Johna Lee a gdy Jacques ad -li Qian niektórzy się znają, więc przepraszam, że się powtórzę, ale może pan nie słyszał o Trójcy świętej Teresie wybierana wakacje nie słyszeli państwo da za powiada, że wspaniałym agent trójca święta 1 Bóg też, by odpoczął po stworzeniu świata, więc ile pogoda była tylko, tak więc jedno Bóg ojciec gdzieś się wybiera na Synaj, bo tam się zaczęła przygoda z ludem wybranym i t d. w 2 i syn Boży, gdzie się wybiera na dobre nie do Betlejem, bo mówią, że tam się urodził i t d. chciałbym sprawdzić, gdzie się duch Święty wybiera na nad polskie morze blisko, bo do Watykanu, a dlaczego, bo tam nigdy nie był w Invest żarty teologiczny, który słyszałem od wybitnego teologa katolickiego w natomiast, odpowiadając na pańskie pytanie jak bym odpowiedział słowami innego wybitnego hierarchy kardynała Newmana jest taka książeczka, ale również po polsku o sumieniu Jankowski przyjęte swoją książeczkę mówi także, gdyby tak zredukować sprowadzić chrześcijaństwo jest jak stosunek taki właśnie brytyjski gada do swojej religii w indeksie również do katolicyzmu, gdyby sprowadzić całą dogmaty chrześcijanie katolicką dotąd artystów no to on pierwszy toast za co byli nieraz kardynał kościoła katolickiego pisał ten tekst tuż po soborze watykańskim 02 01 . który ogłosił nieomylność papieska w zasobach jedynie, a dopiero drugi hałas byłby za papieża, więc ja odpowiem panu krótko w sobie trzeba szukać prawdy, którzy jak mówię to co mówię to, dlatego że ja słucham siebie, a ja nie między nie mogę słuchać w biskupów, którzy się absolutnie skompromitowali moich oczach nie może nie mogę słuchać papieża, którego widziałem jest produktem intrygi watykańskich i t d. nowy testament jak krytycznie bardzo oczywiście czytam wszystkie teksty gminne, więc jest dla mnie ważnym zapisem świadomości religijnej ludzi, którzy napisali tak natomiast ja to wszystko czyta, więc ja bym tak arteria Ińsko no myślę, więc jestem na wieżę, więc jestem, więc ja czy to czy to jest skrajnie relatywizm tak wielu, mówi że ja jestem absolutnym nihilista anarchistami w ogóle cały Dekalog niemożliwych wszystkich popełnianych winie popełnionej winni przepisują brytyjskich problem ja mogę tylko powiedzieć dopóki psy póki co moje rozwiązanie dla mnie jest optymalny i jeśli pana to interesuje polecam z Gorzowa zakłada, że to sumienie pozwala nazwać się w MON ateistą czy właśnie nie wiemy dziś, kto ma słuch metafizyczny religijny pytanie czym pozwala nazwać się chrześcijaninem katolikiem ja jestem katolikiem się zdefiniowanym kulturowymi jest sumienie katolika kulturowego dla wielu ludzi to jest ciekawe dla wielu to jest straszny, bo właśnie ta ma też nie dopytywała to posłuszeństwo w zacytuję przepraszam, że po łacinie, ale potem spróbuje to by przetłumaczyć to jest sentencja przypisywana Ignacemu Loyoli non koła mercedesa Maximo Kontinen i Kamen Almie nie ma dziwi dum est co można przetłumaczyć mniej więcej tak zmieścić się w czymś najmniejszym, a jednocześnie czuć się w wolnym w tym co jest rzeczą boską, bo taki jest ja jeśli wierzyć CIA przekazał różnym w nas jest Iskra Boża agencja to tak czuję, że wszystko cokolwiek nie ograniczała nie ogranicza mnie jestem czuje się w tym wolny dzięki temu w tej rozmowie z dzisiejszej no jeszcze raz sobie uświadomiłem że, że tak właśnie jest, że bycie wolnym oznacza również swobodę powiedzenia, że wobec takiej instytucji, z którą przez dziesiątki lat byłem utożsamiany ja świadomym gestem odrzucenia nie chce być utożsamiany, jeżeli ona się zmieni to pogadamy na razie nie widać zmian, dlaczego ja się mam ciągle zmienia niesie instytucja zmieni wtedy zobaczymy ja mam pytanie co pan był daje wiara bez Boga naukowcy odkryli, że my mamy gen wiary powstała 40  000 lat temu i u nas on się władcza i wyłącza włącza przypraw i ci co mają włączony to wierzą ci co mają wyłączony to nie wiesz w Tychach 1 o tym, bardziej problematyczne Suchan odpowiedzialny jest problematyczne bo, ale jest no ja mam książkę w taki człowiek się na to powodują powolny, powołując dowody powołuje się na zespoły naukowe, które to udowodniły następna sprawa to jest panie Tomaszu do pana to dlatego było widać tu przyszedłem cały czas myślałem o takim temacie o ewolucji kościoła katolickiego, w który jako święta inkwizycja mordował zabijał palił na stosie, a teraz broni salut KE zarodka ludzkiego, jaka to była ewolucja, bo cały czas opiera się kościół katolicki na tych samych dokumentów ach, nabijali na testamencie i nagle tak zmienił zdanie no i ich trzecia rzecz to jest to dlatego, bo pan to kolejny dzień wolny, ale dlatego do pana, żeby pan zaprosił kogoś, kto to wyjaśnić sugestia na spotkanie nogach, który sugestia na spotkanie głów w Wiśle bo, jeżeli można to bowiem do pana opowiedział historyjkę taką anegdotkę jak też opowiem anegdotkę o o Chrystusie, jeżeli dłużnik nie będzie miał do mnie pretensji o to siły na pewno znacie o tym, że Chrystus powiedział, że chodzi moment wyszedł na jezioro pan Chrystus i tak w logo oraz trudną drugą raz drugi nie podskoczyli tu, bo się zdenerwował i krzyczy ojciec wyłącz to chce się wykąpać w apokryficznej przekaz był aż huczy chcesz coś z tym genem jak to dyrygent tak jak z dna nie wymaże smaży się wyłącznie wie pan na razie jeszcze działa w jeśli mogę panu odpowiedzieć wiara bez Boga w Wielkanoc rozmawiamy o tym, czekali od lat, bo już pewnego czasu w różnie ludzie mi o to pytają no jest to ciekawy przedmiot rozmów z ludźmi no to mi daje n p. do odmowy można, by dłużej ale, ale też na tym się zatrzyma, bo uważam, że nie jest to dla mnie w inaczej bowiem najciekawiej mi się rozmawiali też było za czasów jezuickich z ludźmi, którzy nie wierzyli zawód ten i tak naprawdę jestem przekonany, że rozmowa z ateistą jest najciekawsza i mogę przywołać 1 z najbardziej inspirujących rozmów właśnie w moim życiu, czyli ze Stanisławem Lemem, który pod koniec naszej rozmowy była rozmowa elektroniczna opublikowana zresztą potem Lidia RAŚ wiem coś takiego mówię ach, jak pan ciekawie mówi bardzo mi teczek tak pociąga, a co pan mówi na co le mi odpisał broń Boże, żeby pan przeze mnie wiary nie straci jeszcze nawiązać staje do pytania kolegi który, który pytał o te źródła początki jak już wezmę odrzucił odrzuci wszystko inne stąd, jeżeli pan czerpie z UE swoją wiarę z siebie sami się bardzo podobała ta, ale z kont wziąć wartości pyta inna jednak religia pewne wartości nam daje, więc skąd te wartości w sobie znaleźć oczywiście można intuicyjnie dlatego pytanie czy Pantera intuicyjnie i tam na SUV-a drugie pytanie mam nadzieję, że pan mi odpowie za to jest tak naprawdę chrześcijański system wartości, na których się wszyscy powołują wielokrotnie to pytanie i prawa zadawać i oczywiście nie chodzi mi o Dekalogu, bo nie zabijaj Tal ceni koniecznie trzeba być wierzącym katolikiem, żeby nie zabijać ja nigdy nikogo nie zabijam nie znam jeszcze parę takich osób, a niektóre z nich są ateistami, więc takie 2 pytania, skąd wartości i co to jest chrześcijański system Warta chrześcijański system wartości to jest mit ta jest absolutnie rzecz skonstruowana na użytek polityczny o wideo, w jakich sporów i t d. na odpowiem pani w ten sposób, że byłem jako ksiądz katolicki chyba jedyny w Polsce, który był przeciw inwokacja idei konstytucji Europejskiej, na które się dyskutowało wtedy w i pamiętam, że z tego powodu byłem wielkim bohaterem z 1 strony i z drugiej w jakimś takim właśnie nieraz logiem moja odpowiedź była taka, że mamy kłopot z z istnieniem Boga tak to jest problem w teologii jako Tamar wymyślił 5 dróg do Boga, ale dla wielu te są problematyczne, więc jeżeli w euro lot i mamy problem z Bogiem to jak go zapisywać jako prawodawcy, tak więc więc nie religia nie jest źródłem wartości to jest 1 z kolejnych mitów religia nie jest źródłem wartości i to wiem dzięki moim rozmowom dziesiątki lat już trwającymi z ateistami właśnie człowiek jest źródłem wartości humanizm humanizm jeszcze raz humanizm czy to będzie humanizm religijnej chrześcijańskich czy świecki to jest człowiek często przecież ja odczuwałem czy kogoś skrzywdzę czy nie mit tego panie ze mnie do niczego potrzebny najbliżej zbili jeśli jeśli w ogóle biorę pod uwagę, jaki systemy religijne to najbliżej jest do buddyzmu, bo tam jest to w sposób taki nagi sformułowanych ścieżka do zbawienia, ale właśnie strzelb, czerpiąc z siebie w także wartości religijne wartości chrześcijańskie to jest 1 wielka ściema niema czegoś takiego na wsi, gdzie no to trzeba ich zapytać jak wiemy, że to jest ściema w ja wiem, bo to jest są rzeczy, które są kulturowo uwarunkowany i teraz, jeżeli w imię wartości chrześcijańskich nie przyjmuje się już uchwałę psów, bo nas, bo zagrażają naszemu chrześcijaństwu to pytajmy się jakość tego chrześcijaństwa panel znakomity temat poddał tego zarodka tak, dlaczego zarodek, który w, którego sama natura wyrwy nie wiem 30 40 % nie ma prezesa rady nawet dla niego jak w innych biologów tak pozbywa się zarodka zygoty nowo, bo takie są prawa natury ile kwiatków jest zapłodnienie aneks i spadają prawda nie niedojrzałych, więc teraz robienie na użytek i to od Working polecam bardzo jego książki dworki właśnie do tego nas zachęca my wierzący niewierzący dyskutujemy o wartościach, ale nie przychodźcie z maczugami do mnie z z chrześcijaństwem i t d . bo to są rzeczy, których pojawiły w ostatnich dziesiątkach lat pan rację dom w imię Boga jest dno non -li od lat siedemdziesiątych to jednak będzie z 50 no ale ale rozmawiajmy o tym, tak także bardzo dobre są te pani pytania i jak się, że trzeba tych obrońców, by tzw. wartości chrześcijańskich czy teraz ostatnie jakiś Michnika pozwał, bo było, bo powiedział coś krytycznie ojcu Rydzyku witał błąd uważa, że to jest jakiś naruszenie wartości jak rozumiem chrześcijański więc, więc wie pani to bardzo dobre pytania trzeba stawiać i trzeba nad nimi pracować i dobre, a co widać, że dziś ich religia proszę mi dać taką religii, której źródłem wartości ligi zaspokaja potrzeby tego genu, który się budzi od czasu do czasu tak, ale to nie jest źródło wartości na wiele zła i to ta jest właśnie pamiętam autora, ale bardzo mnie to ujęło najwięcej zła winię religii i nietolerancji religijnej, jaka religia zrobiła chrześcijaństwo tak islam chrześcijaństwo i to są ewidencje już tak powiem twarde fakty historyczne więzy nowie fani w Polsce jest, jaki jest na razie zobaczymy jak będzie dalej, ale problem jest, że nie ma przestrzeni, w której można, by na ten temat rozmawiać niestety bardzo wygodne biura Episkopatu Polski mini zaprasza je chętnie bym porozmawiał na ten temat tam właśnie na temat wartości chrześcijańskich na temat istnienia Boga i t d. ale póki co rusz teatr powszechny jest świetnym miejscem już króciutko ostatnie pytanie, bo kończymy trochę mnie przeraża to wytrzyma naiwna mam wrażenie, że przemawia przez pana na człowieka, który już w stanie organizacji i która jest jak najbardziej nas krytyczne to do tego co przepracowane przeżył za tym, iż wydaje się to data data pańskie stawiane pytanie poco jest wiara jest o co jest wiara religia bez wiary za wiarę bez religii, bo wiara bez Boga i zawsze jesteśmy teraz to ty jesteś intelektualny pozycja FT będzie wyrabiają się też jakoś musieli radio 3 lat ze śmiercią z tymi z tymi z tym mamy tych milionach ludzi w tym kraju jak wieża tego nie i to oni są tylko idioci reszta to nie są tego do nieco pół mózg owcy i t d . i t d . więc że i Dżamal Salem poczucie jak pan mówi się Bartosz nie pochodzi od religii Ali od naszych nasza kultura i 1 była była zdefiniowana przez chrześcijaństwo przez ten mechanizm, który niewątpliwie chrześcijaństwo przynajmniej w nos Biblii jest tym miłości do tego drugiego, którego nawet nie znamy Nafta i detali tak tanie co ludzi co potem władza robiła z tym władze kościelna i teraz teatr to ta bliskość z władzą świat świat laicką zaszczyty za obrzydliwy zgadzam się tylko też musimy jak i biedna sadzimy w, a w głowy i pozytywny aspekt, który niewątpliwie też ten system wręcz albo ta wiara tak kulturowe ofiara miała nie jest też jest naszym jest bardzo silny, że ja jako ateista lub przynajmniej nie wiemy na temat Pogoni dyskutuje, bo uważam, że nie można nie możemy Jakimiuk ostatecznego to nie jest sprawa mózgu prawda, ale nie wiem jak wierzy w jak broni teraz coraz tańszy bilet VIP organizacji piknik organizacji katolickiej chrześcijaństwo sen, że ona mnie też dużo grała w Janik obrazie z Łodzi trudno my wioślarze w tym otoczeniu kulturowym, w którym jesteśmy bez tego i łatwo jest powiedzieć wprost ja nie wyobrażam sobie ten kraj to on chrześcijaństwo i tego katolicyzm niestety jest jedyną, organizując to jak gdyby organizując organizacja i istotne w tym kraju no i nie wiem co piszczy co będzie działo, gdy dzisiaj uczy się do YouTube owych nie ma jego prawdziwe proszę pana nie jest jeśli z tej naszej rozmowy Panny usłyszało, że ja jestem Strama testowany moim pobycie jemy pobytem w zakonie po to, to jest błędne odczytanie ja uważam, że jest ważna integralna część mojej biografii i absolutnie nie uważam, że to był czas stracony wręcz przeciwnie no to powiedziawszy jednocześnie mogę z pełną odpowiedzialnością powiedzieć, że dzięki tej kompetencji właśnie być jak mogę mówić w sposób kompetentny o alternatywach ja sobie bardzo dobrze wyobrażam polskie bez tej formy chrześcijaństwa, jaką reprezentuje katolicyzm był taki czas w Polsce przez las tym wieku wprawdzie, ale jednak, kiedy zdecydowana większość wielonarodowej Rzeczypospolitej wielu narodów opowiedziała się za różnymi wyznaniami chrześcijańskimi jak kalwinizm luteranizm my bracia polscy byli 1 z najbardziej ożywczym inne formy przeżywania chrześcijaństwa tutaj bardzo ważną częścią tej kultury stanowili Żydzi, którzy wnieśli niezwykle ważny impuls kulturowy to do in z samego niczym nie wykona nią od odkrywa niczego nie nowego domu był on jest wybitny historyk żydowski Jakub Goldberg, że w 100 0 lat Żydów judaizmu na te na terenie Polski jest porównywalny z judaizmem biblijnym jeśli chodzi o wkład do kultury i Denis bunt talmudyczne, czyli właśnie pierwszego Tysiąclecia w polscy Tatarzy przeżyli i przeżywają do dzisiaj polskość jako muzułmanie, więc mniej takie powtarzanie jak mantra, że bez i dlatego najważniejszy w moim tytule my książki znak zapytania w ten czas to naprawdę trzeba zakwestionować nie mówię katolicyzm, który trzeba wyrzucić je z kąpielą dziecko tylko trzeba wyrzucić tę archaiczną Tribal no 3 czy jakkolwiek ją nazwać formy agresywnego katolicyzmu, który jest synonimem ksenofobii lenistwa mówi tak dalej w pierwszym pytaniu pan pyta, dlaczego ten katolicyzm jest taki dziwny, dlatego że część dziwnych Polaków uzurpuje sobie prawo bicia ekspresją katolickości, a katolicyzm n p . w latach sześćdziesiątych był ekspresją najważniejszą był Stefan Swieżawski 1 z najważniejszych polskich historyków filozofii, który w Wojtyle jako swojemu przyjacielowi papieżowi pisał ciągle, dlaczego polscy księża są antysemitami trzeba coś zrobić, żeby katolicy nie był sklejony z prawicą to był człowiek, który znał katolicyzm od podszewki jego krytycyzm wobec katolicyzmu rodzącego się jak tego dzisiaj obserwujemy jego rozkwit niepokoił też wyjaśnienie pokoje poniżej nasze niepokoje o o w oku kości ja się niepokoją to społeczeństwo i o to, że ten katolicyzm uczy nas nienawiści wzajemnej polaryzuje, a i z tym trzeba walczyć dlatego, iż wie pan co to to trzeba tych samych wału ustalimy też macie swoje już tak powiem szkielety, które wyjmują różni pisarze i też nie są kochani jak Bernhard czy Jelinek i t d. czy Polak ostatnia, więc chodzi o to, żeby dać głos ludziom, którzy formułują radykalnie alternatywnego możliwości tylko jesteśmy sparaliżowani boją się za to będzie bez kościoła bez księży dajemy możliwości zweryfikowania zobaczymy będzie na pewno lepiej gorzej niż w bardzo dziękuję prof. Stanisławowi państwo też bardzo dziękuję oczywiście za tydzień jest fizyka, którą też oczywiście polecam serdecznie za 2 tygodnie będzie dr Agata lewe seksuolog ska będzie o seksie rozmawiać, bo przypominam, że jesteśmy w obszarze tematów o tym co wyparte z kultury na seksualność jak wiadomo jest moc nowych
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TOK POWSZECHNY

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

30% zniżki na hasło: WYBORY2019 - wpisz kod na stronie tokfm.pl/aktywuj aby skorzystać z rabatu!

Aktywuj teraz

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA