REKLAMA

Jak napisać dobry testament? Rozmowa z dr. hab. Konradem Osajdą

OFF Czarek
Data emisji:
2018-01-29 10:00
Audycja:
OFF Czarek
Prowadzący:
Czas trwania:
38:23 min.
Udostępnij:

Okazuje się, że czasami niełatwo jest przede wszystkim podjąć samą decyzję o napisaniu testamentu. Kiedy jest najlepszy moment, żeby spisać testament? Jak w ogóle powinien wyglądać taki dokument i co warto w nim zawrzeć, a czego tam nie umieszczać? Jak wygląda prawo spadkowe w Polsce? Rozwiń »

Cezary Łasiczka rozmawia z dr hab. Konradem Osajdą, specjalistą w zakresie prawa cywilnego z Instytutu prawa cywilnego Wydziału prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego o tym, jak sporządzać dobry testament. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary Łasiczka, program OFF Czarek, dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie i zapraszam na dzisiejsze spotkanie goście w studiu jest dr hab. Konrad Osajda, specjalista w zakresie prawa cywilnego, Instytut prawa cywilnego Wydział prawa administracji Uniwersytetu Warszawskiego, dzień dobry, witam serdecznie, dzień dobry państwu. Czasy niepewne, ja też przyznam szczerze i pomyślałem sobie, że może warto porozmawiać o tym jak, napisać dobry testament. Rozwiń »
Temat bardzo dobry, ale pana pomysł chyba też przywołał pogoda, bo jak dzisiaj tutaj do państwa jechałem tą bardziej na listopad wyglądało, więc taki temat ściśle powiązane z prawem spadkowym od nieznajomych listopad miesiącem pisanie testamentów sprawdzian na razie nie ma takiego hasła, ale myśli niewątpliwie wtedy bliżej krążą dopingową prawa spadkowego, a pytanie jak napisać dobry testament jest bardzo ważnym pytaniem, zwłaszcza w Polsce, gdzie wydaje się, że nie ma odpowiedniej świadomości co do tego ile sporządzenie testamentu może pomóc

Natomiast myślę że, aby rozmawiać jak napisać dobry testament trzeba zacząć rok wcześniej nie dali sobie pytanie czy w ogóle się w ogóle, ponieważ to nie jest takie oczywiste w każdym przypadku, że sporządzenie testamentu będzie na pewno najlepszym możliwym rozwiązaniem zresztą jak uczy doświadczenie właśnie w Europie nie tylko w Polsce Europie kontynentalnej wokoło mnie czasami mniej niż 10 % czasami kilkanaście procent osób starego społeczeństwa ma sporządzone testamenty tylko inaczej jest w Ameryce w Anglii czy w tzw. krajach system common no gdzie sięga to 50 % lub więcej są, jakby uzasadnione przyczyny tej różnicy, ale nie wnikać nie musimy natomiast warto zadać pytanie czy i żeby odpowiedzieć na pytanie czy trzeba zagrać na konto w PŚ, ale czas wręcz spojrzeć na szerszą gamę można powiedzieć czynników okoliczności, które mogą przemawiać za tym, że należy przede wszystkim w mojej ocenie zależy to od stanu właśnie majątkowe o, jeżeli ktoś ma więcej na to bardziej musi się zatroszczyć także co z tym się stanie na wypadek śmierci tej osoby jeśli czyjś majątek jest bardziej zdywersyfikowany bardziej powiedzielibyśmy może potocznie skomplikowane, czyli są to akcje udziały nieruchomości różnego rodzaju prawa na dobrach niematerialnych wtedy to tym bardziej warto zastanowić nad uporządkowaniem swoich spraw na wypadek śmierci dalej wiemy, że żyjemy w czasach globalizacji łatwych w podróży łatwego zmieniania miejsca zamieszka tam coraz częściej zdarza się, że ten majątek w różnym wymiarze, ale mamy więcej niż 1 kraju to jest również czynnik bardzo istotnie skłaniający do poważnego zastanowienia się na testament wreszcie rzecz może najmniej oczywista, ale chyba najbardziej prozaiczna, a mianowicie sytuacja, gdy ktoś ma małoletnie dzieci to również powinno skłonić do rozważenia sporządzenia testamentu może ją w takim testamencie n p. można uregulować kwestię opieki nad tymi dziećmi na wypadek śmierci w ich wtedy nie ma wątpliwości wyrok sądu ona nadal, ale znacznie mniejsza, kto takim opiekunem prawnym powinien zostać posłem takie, by podstawowe czynniki zresztą tu nasuwa się taka pewna anegdota w jak to rozmawia 2 profesorów prawa spadkowego w i znawców z tego zakresu 1 pyta drugiego czy sporządziły już testament mówi ich nie sporządziła pierwszy jest bardzo zaskoczony mówi no jak to w kinie sporządziły no to kto ma sporo rządzić jak ty jesteś 1 z najbardziej 1 z najbardziej światłych w tym temacie osób na co ten pierwszy odpowiada pierwszy tak zastanawiam się zastanawiam nie wiem zupełnie czym mógłbym poprawić ustawodawcę reżim dziedziczenia ustawowego w moim przypadku odpowiada także odpowiedź na pytanie czy sporządzić każdy musi udzielić sam ale, żeby udzielić samemu sobie tej odpowiedzi to trzeba mieć przy mieć minimum wiedzy czy takie odpowiedzi, jeżeli nie mamy dzieci albo małoletnich dzieci nie mamy kasy mamy długi to kto nie ma kolei dużych państ w to niema takiego znaczenia ani drugie pytanie, o czym pan wspomniał, kiedy sporządzić tu nasuwa się może nie tyle anegdota o tym, asem pewne, że prawo cywilne bez pełna anegdot prawda nudna tak nie trzeba współżyć, ponieważ inaczej byłoby nudne, ale prawo cywilne to prawo naszego życia, a nasze życie jest tak skomplikowanej niespodziewane, że tylko wystarczy wyłuskiwać sytuacji staje się czeka w każdym razie, jeżeli chodzi o pytanie, kiedy to z kolei przypominają mi się rozmowy jeszcze gdy byłem studentem, który miałem czym nie bardzo zaskoczyły moimi znajomymi także prawnikami ze Stanów zjednoczonych takiego starszego pokolenia mocno przedwojennego jeśli chodzi o rocznik urodzenia lata dwudzieste mniej więcej, którzy mi mówili to niejedna osoba kilka, że w ich pokoleniu było tak, że nudy małżonkowie zdecydowali się zawrzeć związek małżeński to z reguły bezpośrednio po tym, jak następnego dnia lub kilka dni później udawali się po do swojego prawnika, aby sporządzić testament było to uważane za przejaw odpowiedzialności i uważano, że jeżeli zawiera się związek małżeński dostaje się właśnie w pełni samodzielnym i w pełni odpowiedzialnym za siebie i za godzinę jest to ten moment, kiedy należy sporządzić testament oczywiście w dzisiejszych czasach tak na to nie patrzymy natomiast na pytanie, kiedy aby, kiedy należy sporządzić testament, aby na to pytanie odpowiedzieć należy wrócić do pkt 1 i stwierdzić, że jeżeli spełnione są te przesłanki, które w ogóle uzasadniają sporządzenie testamentu to niema NATO czekać, ale może być zastosowanie się czy samego faktu istnienia ustawy pewne rzeczy nie rozwiążą się niejako automatycznie wprawie spadkowym wszystko się musi rozwiązać automatycznie, ponieważ biologia jest nieubłagana natomiast proszę zobaczyć zaś zażycia my chcemy przynajmniej wielu z nas mieć wpływ na swoje sprawy jak mamy zawieramy różne umowy dokonujemy różnych czynności natomiast testament w testamencie najciekawsze jest to, że jest to jak mówił Horacy non omnis moriar jest to przedłużenie naszych decyzji na moment, kiedy nas już niema, czyli możemy wywierać wpły w na coś co będzie siedziało wtedy, gdy na wsi nie będzie to jest najbardziej niezwykłym tą niezwykłą cechą testamentu i stąd wydaje się, że można mieć w ogóle w życiu założenie, że wszystko rozwiąże się samo, ale można przyjąć inną postawę bardziej praktyczną i stwierdzić, że jednak lepiej mieć nad tym pewną kontrolę nawet po śmierci załóżmy, że mamy do czynienia z osobą, która ma głośniki zdywersyfikowane i bogactwo, ale zaciętego żonę zdywersyfikowane to ten stan się wciąż zmieniana, bo akcje rosną akcje spadają ktoś się w zarządzaniu często sami nie wiemy co się dzieje jest faktycznym mamy dzień x, w którym sporządzamy testament, ale za pół roku za rok za 5 1 0 lat stan majątkowy się zmienia co w przypadku, kiedy taka sytuacja występuje czy trzeba aktualizować co kilka miesięcy czy można nie odnieść się do przyszłych wpływów czy posiadłości to oczywiście zależy od tego w jaki sposób napiszemy testamentu jeśli mamy rzeczywiście zdywersyfikowane źródła majątku to warto napisać ten testament są udziałem profesjonalisty, bo wtedy jesteśmy w stanie i to jest ten dziś polecanej zasadne tak ująć nasze postanowienia, że w zasadzie będzie nie tylko będzie niezależne to jak wartość poszczególnych aktywów będzie się zmieniała na to kto je będzie dziedziczył, bo n p. powołamy spadkobierców w częściach ułamkowych one zawsze nam wypełnia 100 % bądź zastosujemy inny mechanizm natomiast może być problem z aktualizacją testamentu wtedy, gdy dotyczy to osoby powoływanej do spadku, a skoro już mówimy o anegdotach to tym razem nie anegdota po raz kolejny numer rzecz, która miała miejsce w Niemczach 1 ze spra w mianowicie pan sporządził testament, w którym powołał do spadku całego swoją żonę, po czym postawił kropkę nie podał jej imienia nazwiska jednak okazało się, że w chwili jego śmierci pozostawał w związku same w związku małżeńskim te kosze i kim innym była jego żona pojawiło się zatem pytanie, kto ma odziedziczyć pierwsza była żona czy druga żona w chwili śmierci pytanie, na które nie było łatwo odpowiedzieć stąd obecnie ustawodawca niemiecki musiały zmienić prawo, żeby na to pytanie odpowiedzieć w naszym prawie, gdyby u nas taka sytuacja miała miejsce nie ma normy, która to przez sąd należałoby zinterpretować to postępowanie to stara to postęp to postanowienie testamentu w mojej ocenie byłoby dość duże ryzyko w ryzyko, bo pewnie nie byłoby to do końca zgodne z wolą taką testator ma jednak odziedziczyła pyta byłaś, albowiem przy interpretacji testamentu co, pisząc testament, zwłaszcza w dobry testament należy mieć na względzie uwzględnia się regułę, którą z języka angielskiego, tłumacząc bezpośrednio czy aby nazwać regułą hotelową, czyli Aram czarny Bór, która polega na tym, iż interpretując testament należy niejako usiąść w fotelu te startowa, czyli myśleć tak jak myślał testator w chwili, gdy pisał, gdy sporządzał testament co w naszym przypadku spółka raczej każe sądzić, że myślał wówczas pierwszej żony nie zależało już sporządzone w 10 w hali tor, więc to pokazuje, że jednak, sporządzając testament trzeba być bardzo ostrożnym, bo nie tylko zmienia się wartość majątku mogą zmieniać się osoby, które wokół testatora się znajdują też czekały także moment jak sporządzić dobry testament będący osobą o osobliwym poczuciu humoru, czyli jak zostawić całą masę problemów osobom, które za którymi nie przepadamy proszę pana to tutaj jest jeszcze z kolei kanadyjski kazus mąż słynnej sprawie menedżera Emila, gdzie testament został sporządzony przez wybitnego prawnika specjalistę z zakresu prawa spadkowego, który miał bardzo paskudny charakter niestety nie miał wielu znajomych nie miał żadnej rodziny na jej miał za to ambicję, aby przez sporządzenie swojego testamentu przejść do historii przynajmniej historii prawa spadkowego co można powiedzieć mu się udało obecnie uczą się o nim studenci Polę w swoim testamencie n p. zawarł postanowienie, w którym wyspę, której był właścicielem podarował 2 wybitnym prawnikom, którzy się strasznie nienawidzi proszę sobie wyobrazić postępowanie m. in. między nimi zniesienie współwłasności w albo uczynił też duże rozrząd za nie na rzecz kobiety, która w mieście Toronto w określonym czasie 5 lat od jego śmierci urodziny większą liczbę dzieci taki program 500 plus maks i proszę sobie wyobrazić co się wtedy wydarzyło były prasa się tym zajęła było śmiesznie ciekawie i pan trafił do historii w rundzie my do naszej rozmowy o tym jak napisać dobry testament po informacjach Radia TOK FM informacja dziesiąty 20 już za kilka minut dr hab. Konrad Osajda specjalista w zakresie prawa cywilnego Instytut prawa cywilnego wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego z państwa i moi goście po w państwa, bo gość jest dr hab. Konrad Osajda specjalista w zakresie prawa cywilnego Instytut prawa cywilnego wydział prawa i administracji Uniwersytetu Warszawskiego dzisiaj rozmawiamy o tym jak napisać dobry testament jest tytułem wstępu kilka uwag w inny pan profesor przed informacjami Podziel się stać się nimi, ale oczywiście oprócz treści, które pewnie jeszcze więcej będziemy mówili ważna jest też forma pewnie do głowy przychodzą na różne przy przykłady, które znamy albo wpływy z literatury albo z filmu, że to ktoś na serwetce drżącą dłonią napisz parę słów i teraz czy to jest ważne czy to nie jest ważne jak powinien być sporządzony w dobry testament w dobrze także pod względem formalnym oczywiście testament co pewnie każdy z nas czuje jest czynnością wyjątkowo formalnym to znaczy taką, która no jest czynnością ostateczną w związku z tym to właśnie wymaganie formy jej zachowanie ma gwarantować, że rzeczywiście wyraża naszą, że nie jest jakaś próba fałszerstwa czy wprawie polskim jest ta kwestia dobrze uregulowane w cudu zasady tak, ale z pewnymi wyjątkami przede wszystkim warto zacząć od tego, że jeżeli ktoś chce sporządzić dobry testament to wydaje się, iż powinien skorzystać z usług notariusza jednak mojej ocenie forma testamentu notarialnego o 1 10 0 puszkami w prawie polskim daje największą gwarancję tego że, korzystając z porady fachowca sporządzimy testament prawidłowe mało tego od niedawna działa w Polsce tzw . North, czyli notarialny rejestr testamentów i możemy wyrazić zgodę co jest czynione nieodpłatnie, aby to z rejestru nie została wprowadzona treść naszego testamentu, bo też poufne, ale informacja o tym kiedy i jakiego notariusza został sporządzony wtedy po naszej śmierci nasi spadkobiercy dysponując aktem zgonu będą mogli u dowolnego notariusza w Polsce używa też informacje czy sporządziliśmy testament, bo przecież pewnym problemem dziedziczenia testamentowego jest odnalezienie samego testamentu co z tego sporządzimy go dobrze i że tylko nikt nie odnajdzie wtedy swojego skutku nie wyższe także podstawowa w mojej ocenie format to należałoby skorzystać to forma notarialna wspomniał papież część naszej rozmowy, że czasami mamy do czynienia z osobą, która nie posiada takich rzeczy nie tylko w Polsce, ale poza granicami Polski, a co w przypadku, kiedy mamy osoby, które mieszkają poza granicami Polski są Polakami i cała masa Polaków wyjechała do różnych państw my teraz może być sytuacja, że 1 członek rodzin mieszka w Polsce drugi w Zjednoczonym królestwie trzeci w Niemczech do Rosji jak i gdzie zostawiać testamenty, aby rodzina w Polsce po pierwsze, była świadoma, że takie coś jest, a potem mogła korzystać z tych zapisów dzieje się tak coraz częściej i właśnie mamy majątek, a także członków rodziny w różny w krajach i prawo tę sytuację reguluje nawet ostatnio coraz lepiej bowiem od 20 1 5 roku jest w mocy 1 nie ogólną unijne rozporządzenie dotyczące m. in. właśnie materii spadkowych, choć niebezpośrednio formy testamentu, odpowiadając na takie pytanie czy zapowiedzi dziś formy testamentu i rząd bardzo dawna, a reguluje konwencja haska, która pozwala na sporządzenie testamentu zarówno w zgodzie z wymaganiami prawa ojczystego, czyli prawa obywatelstwa, lecz prawa miejsca stałego pobytu, czyli prawa którymi jesteśmy grozi za to mamy do czynienia z Polakiem, który n p. wyjechał do Anglii, ale wciąż jest obywatelem polskim to w zasadzie można sporządzić zarówno testament podczas pobytu w Polsce zgodnie z prawem polskim jak podczas pobytu w Anglii zgodnie z prawem angielski natomiast to rozporządzenie, które wspomniałem unijna decyduje, iż co do zasady prawem właściwym dla dziedziczenia, a czy tym, które znajdzie zastosowanie jest prawo ostatniego miejsca stałego pobytu, jeżeli zatem ten Polak wyjechał, a w zasadzie wyemigrował do Anglii tam ma miejsce stałego pobytu to co do zasady znajdzie zastosowanie prawa miejskie i właściwe będą sądy angielski w związku z tym oczywiście indywidualnie zawsze wymaga to rozważenia, ale być może wybranie, jakby ścieżki w bielskiej i sporządzenie testamentu zgodnie z tamtym systemem prawnym mogłoby być korzystniejszym rozwiązaniem natomiast nie ma tu jakby przeszkód, aby również Polski testament został uznany tam za ważny był podstawą dziedziczenia czy wracamy do notariusza jako 1 z form sporządzenia testamentu rosnącej co do popularności u nas warto zwrócić uwagę, że drugą alternatywną formą jest forma testamentu własnoręcznego także bardzo popularna, która polega na tym, o czym pan zresztą wspomniał, że on może być sporządzony nawet na serwetce orzeka lekarz sporządził we Wrześni nie rozczarują co komu chodzi o tak też może zdarzyć jest to podstawowy problem własnoręcznie gości z resztą podzielą się z państwa mówi Agorze Diane de tymczasem prawdziwą też historią, ale też częściowo anegdotyczne są jeszcze istniała komisja Kodyfikacyjna prawa cywilnego miałem przyjemność być członkiem jej zespołu d s. prawa spadkowego m. in. rozważaliśmy potrzebę zmian przepisów o formie testamentu, gdzie ja byłem zresztą znacząco najmłodszym członkiem tego zespołu zgłosił takie spostrzeżenie, że ta forma testamentu własnoręcznego chyba nie jest już dobra powiem ja niezbyt pamiętam, kiedy cały jakiś obszerny dokument ostatnio sporządziłem własnoręcznie najbardziej obszerna jest to zwykle lista zakupów, a chyba nikt o to ustawodawcy chodziło to jakby nie te czasy, gdy tę formę przewidzianą w nas jednak członkowie komisji uznali, że póki co jest to forma najbardziej właściwa w mojej ocenie na przyszłościową ona musi ulec zmianie na formę n p. sprowadzoną do wydruku ze od ręcznym podpisem bądź formą testamentów w ogóle elektronicznego, ale co przyszłość przyniesie zobaczymy natomiast co do lekarzy, o których pan wspomniał to jest inny problem znacznie poważniejsze także w Polsce testamentu szczególnego zwanego testamentem ustnym Otóż, jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci i sporządzenie testamentu w zwykłej formie czy to własnoręczny notarialny jest niemożliwe bądź szczególnie utrudnione można sporządzić testament ustny polegający na tym, iż spadkodawca testator składa swoje oświadczenie ustnie w obecności co najmniej 3 świadków i potem ci świadkowie albo spisują też tego oświadczenia i on się ten spadkodawca podpisuje mogą też nie spisywać mogą wystarczyć również w określonym prawem czasie ich zeznania złożone przed sądem, tyle że jak wykazały badania prowadzone jakiś czas temu przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości w Polsce jest ogromna skala fałszerstw testamentów w sensie sporządzonych w tej właśnie formie no bo jeżeli 3 świadkowie się umówionym, że ktoś sporządził testament to choćby nie sporządził będzie tak jak sporządził Ślązaczki są oni, że jednocześnie dla mnie drogach jest w rozwoju regionu jest pewna bariera na szczęście mianowicie świadkowie nie mogą mieć korzyści z takiego testamentu, ale to moja siostra jego obraz właśnie na to też są pewne metody w związku z tym jest to jakby duże duże bardzo ryzyko 1 ze moich kolegów napisał nawet trochę tak prześmiewczo, że testament ustny TENIS w zasadzie testament sporządzony przez spadkodawcę tylko przez świadków przy udziale sądu no czasami to tak może być w związku z tym jest to ryzykowna forma i wydaje się, że jeżeli jest sporządzony testament w formie normalnej zwykłej n p. notarialne czy własnoręczny, a to będzie mniejsze prawdopodobieństwo, że jednak ktoś się zdecyduje na fałszerstwo w postaci przekazania nie zwalnia sądu, że sporządzony testament ustny, a teraz jeszcze 1 ciekawsza forma, a to może od listy spada bowiem to reguluje art. 9 5 3, choć pewnie zabił kodeksu cywilnego, choć może zabrzmieć jak anegdota w pewnym zakresie mianowicie prawo polskie zresztą nie tylko ono w UE przewiduje tzw. testament podróżny polegające na tym, że jeżeli jesteśmy w podróży na statku morskim lub powietrznym i coś zacznie się dziać niedobrego to mamy możliwości sporządzić testament w formie uproszczonej przed kapitanem takiego statku powiem państwu szczerze się bardzo wzbudza we mnie dużo refleksji ta forma testamentu bowiem, jeżeli lecę samolotem coś w nim się zaczęło dziać w to chyba ostatnia rzecz, jaką bym chciał usłyszeć przez interkom od kapitana tego samolotu to komunikat proszę państwa mamy problem z silnikiem chętnych do sporządzenia testamentu zapraszam do kokpitu obawiam się, że nie byłoby to najskuteczniejsza raczej wolałbym, żeby ten kapitan jednak próbował ten samolot opanować również z perspektywy dziedziczenia skutki tego byłyby większe ten przepis znowu dostosowanej do bardziej do utonięcia Titanica niż do współczesnych środków transportu, gdzie ta katastrofa trochę czasu może zająć Hajle testamentu zostało wpisanych na Titanicu tego nie wiemy natomiast wiem, że były prowadzone w Polsce badania z udziałem pilotów polskich linii lotniczych lot kilka lat temu co do tego właśnie testamentu podróżnego badania takie bardzo luźne w postaci ankiet, które poproszono, kto z nich mógł, aby wypełnił na nią odpowiedzi z tych ankiet były przezabawne, ponieważ na większości ankiet były odpowiedzi, że oczywiście nigdy nikt takiego testamentu nie sporządził Masny niektórych były ciekawe dopiski n p. 1 pilot napisał, jaki testament przecież nie jestem notariuszem, żeby mnie testament sporządzać lub inne ciekawe komentarze także and no, jakby praktyki na słuszność jego praktyczna skuteczność tego przepisu jest nikła Reasumując, zatem prawo polskie oferuje różne formy testamentu natomiast zdecydowanie należały polecać testament notarialny po ewentualnie testament własnoręczny natomiast gdy mamy do czynienia n p . w związku z naszymi bliskimi z testamentem ustnym to należy zachować dużą dozą ostrożności czy aby na pewno jest to z wieży, jeżeli chodzi o testament podróżny i samoloty to dużo lepszą opcją była opcja, którą spotykamy na Szkot tanich liniach lotniczych, że możemy dodatkowo tak ma być coś im posiłek jakiś napój ewentualnie w Gnieźnie od 3, że mamy możemy nabyć jakiś produkt dzieci swoich często muszę też pełnić różne wnioski wizowe, zanim wylądujemy czy informacja co przywozimy może po prostu coś tak opcję testament testament testament dziękuję pan testament mamy także Duty free testament testament brzmiałby czekamy tylko żaden z nich byłby nieważny, bo one już można je sporządzić tylko wtedy, jeżeli rzeczywiście coś się dzieje to znaczy istnieje ryzyko, że no z tym samolotem się na coś wydarzy ryzyko zawsze będą też można, by powiedzieć, że obrony mówiąc językiem prawniczym takim dość staroświeckie, bo obecnie tego się nie przyjmuje można powiedzieć, że zawsze 1 z odpowiedzialnych za katastrofę lotniczą jest producent samolotów bo gdyby go nie wyprodukował do katastrofy, by nie doszło także patrząc na taki logiczny ciąg wypadków możemy dojść to bardzo dziwnych orzekł sąd lub możemy poszerzać MKS z krzyżem do kogo można się zwracać w ostateczności Dedala Ikara od nich zaczęło się bratanie czy postaci mityczne też chodzą do katalogu osób, które możemy pozwać prawo spadkowe jest w ogóle mityczne n p . w prawie francuskim mamy taką formę testamentu którą, która nazywa się te staną Mystic, czyli przetłumaczyli widzimy to jako testament mistyczny prawo polskiej nie zna forma ta jest modyfikacją formy testamentu notarialnego polega ona na tym, że zainteresowany udaje się do notariusza, ale nie sporządza testamentów w formie aktu notarialnego natomiast zostawia notariuszowi swój testament w kopercie koniecznie chce jego treści zdradzi nawet notariusza jest to testament, której ma w zasadzie moc zbliżoną do testamentu notarialnego, ale tak naprawdę leży na pograniczu między testamentem własnoręcznym Ano to ja wrócimy do naszej rozmowy po informacjach Radia TOK FM informacje dziesiątej 40 państwa i moim gościem jest dr hab. Konrad Osajda specjalista w zakresie prawa cywilnego Instytut prawa cywilnego wydział prawa administracji Uniwersytetu Warszawskiego był państwo moich gości jest dr hab. Konrad Osajda specjalista w zakresie prawa cywilnego Instytut prawa cywilnego Uniwersytet warszawski dziś o tym jak dobrze napisać testament przed informacjami goście w pierwszej części naszej rozmowy wspomniał pan o tym, że testament jest szczególnym dokumentem, ponieważ wpływa my na to co się dzieje, kiedy nas już niema w czasami chcemy wpływać pozytywnie nie tylko jak dysponować czy rozdysponować zarządzi co się stanie zaś majątkiem, ale chcielibyśmy jeszcze po śmierci powiedzieć chciałbyś coś dobrego zrobić, czyli n p. mamy 1 000 00 0 przysłowiowy 1 000 000 USD i teraz ten 1 000 00 0 zostawię w tym osobom, które zrobią coś pozytywnego dla świata albo dla siebie zasiał pytanie 1 z naszych słuchaczy, który pyta czy można zostawić warunek, że zostawią tu takiej osobie pod warunkiem, że skończy studia albo pod warunkiem, że przejdzie na islam albo po warunkiem, że nie będzie miał metr 80 wzrostu albo pod warunkiem, że bardzo dobre pytanie zresztą wstawiane nie tylko w Polsce i w innych krajach dotyczące ściśle treści testamentu, a skoro wiemy jak sporządzić testament teraz warto się zastanowić co w tym testamencie zawsze ci Otóż jeśli chodzi o warunek możliwości gotowania to prawo polskie w porównaniu z innymi systemami prawnymi jest dość konserwatywne i to oznacza, iż w przypadku powołania spadkobiercy warunek jest niemożliwe, czyli i takie postanowienie chce, by powoływał spadkobierca po warunkiem będzie nieważny to sprzeczne z praw natomiast możliwe jest warunkowe ustanowienie zapisu, czyli innymi słowy nie mogę kogoś powołać na spadkobiercę pod warunkiem, że w oś natomiast mogę komuś n p. przeznaczyć mieszkanie samochód nieruchomość sumy pieniędzy pod warunkiem, że coś w, czyli innymi słowy po co może być dotknięte warunkiem musi być precyzyjnie wskazanym składnikiem masy majątkowej, a nie tytułem spadkobiercy jako takiego tu zresztą pojawia się następna rzecz oczywista, ale warto się powiedzieć pytanie czy można rozdysponować te znamy się co do zasady rozdysponowuje się całym swoim majątkiem, a więc zarówno ruchomościami, jaki nieruchomościach natomiast po mnie rozdysponowuje się prawami niemajątkowe bicie n p. dobrami osobistymi prawo rodzicielskie natomiast jeśli chodzi o prawa rodzinne wynikające z prawa rodzinnego to nimi się nie dysponował jak w znaczeniu majątkowym, bo nie mają charakteru majątkowego natomiast można zawrzeć dyspozycje z tego zakresu w testamencie w formie tzw. polecenia oznacza to, że oczywiście trudne, jeżeli zaś nie potrzeba ustanowienia n p. opiekuna dla małoletniego dziecka, a to ustanowił go sąd tyle, że jeżeli będzie test tam to co do zasady, jeżeli sąd nie znajdzie silnych argumentów wskazujących, iż nie należy wykonać tego wskazania zawartego w testamencie i kogoś innego ustawić opiekunem to także są natomiast co do zasady w takich przypadkach sąd będzie dążył, bo to mu każe prawo konkretnie art. 9 4 8 kodeksu cywilnego, aby zrealizować testament maksymalnym możliwym stopniu, czyli ponieść to są specyficzne rozrządzenia te dotyczące praw rodzinnych, zwłaszcza praw opieki nad dzieckiem tutaj testator nie ma stuprocentowej pewności, że tak się stanie natomiast może znacząco przybliżyć taki efekt, jaki chciałby osiągnąć coś wie, gdzie jest rzeczami w częściach może częściami masy spadkowej, jeżeli warunek nie zostanie spełniony w jakimś czasie czy też jest jakiś czas szczepem przydatności do spożycia my też jest to dobre pytanie, ponieważ wprawie polskim warunek może dotyczyć tylko zapisu, czyli konkretnego składnika majątku spadkowego to sprawa jest o tyle prosta, że z chwilą śmierci spadkodawcy tak czy tak nabywa po coście to będzie ruchomości nieruchomość suma pieniężna spadkobiercy i dopiero ten sport kobierce ma obowiązek przeniesienia tego konkretnego prawa na rzecz osoby uprawnionej pod warunkiem, że warunek jest po, jeżeli zatem warunek się nie spełni to tamta osoba nigdy nie będzie w ogóle mogła wystąpić o to, aby takie prawo nie zostało przeniesione w oczy ze wsi okres obowiązywania tego warunku to jest przede wszystkim zależna od woli testatora to znaczy testator może wskazać w testamencie w n p . że warunek ma zostać spełnione w ciągu roku w 2 częściach, jeżeli natomiast statut czegoś takiego nie wskaże w to sam warunek może spełnić się w dowolnym momencie natomiast od momentu, gdy on się spełni to już zaczyna biec czas w ciągu, którego uprawniony może wystąpić o w inne wykonanie takiego nie postanowi natomiast skoro mówimy o treści to jeszcze 1 ważna rzecz dla wielu osób pewnie ciekawa, bo tego dotyczy chyba największa liczba umorzeń największa, ale duża liczba sporów i postępowań z zakresu prawa spadkowego, a mianowicie kwestia zachowku bowiem to ściśle nam się łączy z treścią testamentu prawo polskie wyznaje zasadę swobody testowania zgodnie, z którą każdy może w całości tak jak mu się podoba rozporządzić swoim majątkiem, czyli nie musi dbać o dobro rodziny Herod, czyniąc z rozporządzenia może wszystko zostawić osobie trzeciej może wszystko przekazać fundacji charytatywnej może zrobić co zechce natomiast jedynym ograniczeniem ograniczeniem tej zasady co pewną korektą tak to bardziej miękko powiedzmy tej zasady jest właśnie zachowek Otóż zachowek jest to uprawnienia przewidziane prawem którego, która jest bardzo trudno wyłączyć w testamencie, bo można je wyłączyć tylko, dokonując wydziedziczenia danej osoby, a wydziedziczyć nie można swobodnie tylko gdy spełnione są przewidziane prawem przesłanki także to bardzo silne PKO, które osobom, którym ono przysługuje, czyli wstępnym bądź rodzicom podważył, bo nie małżonkowi pod warunkiem, że w danym konkretnym przypadku, by odziedziczyli, gdyby nie został sporządzony testament przysługuje im roszczenia, czyli żądanie prawo domagania się od spadkobiercy określonego Ułamka tego co by dzieci odziedziczyli na podstawie ustawy, gdyby nie było testamentu i jest to dużo bowiem w typowym przypadku jest to 1 2 udziału spadkowego natomiast w przypadku nietypowym, czyli takim, gdy dochodzi tego roszczenia o zachowek osoba małoletnia bądź osoba nie zdolna do pracy są aż 2 3 takiego udziału spadkowego widzimy zatem jak ciekawie prawo spadkowe jest zbudowane z 1 strony daje prawo rozdysponowania wszystkim, ale z drugiej strony nie tyle co do przedmiotu, bo rozporządzenie wszystkimi składnikami w postaci poszczególnych nieruchomości będzie skuteczne natomiast co do wartości uzyskiwanego przysporzenia majątku spadkowego nie ma tej pełnej swobody, bo może, bo spadkobiercy jest narażony na duże uprawnieni wystąpią z roszczeniem zachowku w no dobrze jak tobym miał wyglądać w praktyce wyobraź sobie sytuację, że odszedł ktoś, kto miał 3 kamienice tak zostawił to 1 osobie, ale nagle okazuje się, że teraz ta osoba ma 3 kamienice przy ma prawo do 3 kamienic, ale nagle pojawiło się pojawiły się czy nieślubne córki 1 niechlubny z wojen 1 syn przy sposobie one i t d . i t d. wszyscy mówią no dobrze to my chcemy właśnie skorzystać i czerpać korzyści z tego zachowku jak rozumiem trzeba teraz dowiedzieć się ile te kamienice są warte i o zachowek wypłacić w gotówce tak jest w taki jest założenie to znaczy ta osoba dziedziczy rzeczy wchodzące do spadku czy prawo własności tych 3 kami nic i pośrednio zatem wyliczyć wartość tych kamienic gmin, ustalając prawo do zachowku tych poszczególnych osób, które pozostały w tych niechlubnych kminek czy przysposobionych z rynków mogą oni wystąpić, jeżeli nie są pewni to oczywiście będzie potrzeba w toku postępowania sądowego powołanie biegłego rzeczoznawcy, który dokona wyceny o wypłatę w gotówce wartości należnego im zachowku bardzo często w praktyce może doprowadzić do tego, iż osoba, która odziedziczy nie będzie miała takich pieniędzy w związku z tym, że musi ją po do sprzedaży 1 2 czasem wszystkich nieruchomości po to, aby się rozliczyć natomiast taka regulacja istnienie zachowku w ogóle jest dziedzictwem prawa spadkowego bowiem tradycyjnie bardzo dawno temu prawo spadkowe było postrzegane bardziej jako element prawa rodzinnego bowiem majątek budowały całe rodziny i było trudno wyobrażalne, że oto ktoś dowolnie może ten majątek rodzinie zaprasza też hucznie i dać komuś obcemu dziedzictwem tego jest zachować, choć w niektórych systemach prawnych przykład 2 ligi nie, a jak w takim przypadku n p . z konieczności sprzedaży, gdy przyszła w kamienicy czy 3 obliczana jest wartość, bo rzeczoznawca może powiedzieć każda z tych kamienic jest Warta 1 000 000 zł mamy sporą wartość 3  000 00 0 dzielimy to wg przepisów i teraz każdy mówi to ja bym chciał dostać 1 1 2 5  000 no ale z racji tego, że spadkobierca musi to sprzedać szybko, bo ci mówią dawaj kasę nowe kasyno to nie sprzeda za 1 000 000, ale sprzedał za pół 1 000 00 0 chciwości uzyska połowę tych pieniędzy to jest problem spadkobiercy to znaczy przyjmuje się, iż wyceny dokonuje rzeczoznawca w związku z tym, jeżeli spadkobierca w toku postępowania nie godzi się z tym to może kwestionować może wnosić o powołanie innego rzeczoznawcy, a zamiast cena ustalona przez rzeczoznawcę ma być ceną obiektywną, czyli właśnie nie wynikającą n p . z konieczności szybkiej sprzedaż istnieją też inne możliwości n p. spadkobierca może zdecydować się na wzięcie kredytu zabezpieczonego hipoteką na takiej nieruchomości i wtedy spłacić roszczenia zachowku bez kredytu już w swoim tempie zbyć tę nieruchomość z kolei uzyskanej ceny zapory spłacić kredyt hipoteczny także tu są różne, jakby pola manewru natomiast musimy mieć świadomość, że zachowek ma służyć temu, żeby te osoby uprawnione też jak najszybciej uzyskały należną im kwoty bowiem, jeżeli ma ona im się nie należy bać to spadkodawca, a tak jak wspomniałem ma możliwość wydziedziczyć osoby, tyle że prawo przewiduje bardzo ograniczone możliwości art. 100 8 kodeksu cywilnego wskazuje, że wydziedziczenie można tylko gdy wbre w woli spadkodawcy takie osoby postępują uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego dopuściły się względem spadkodawcy albo 1 z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci bądź uporczywie nie dopełniają względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych, więc pole możliwości pole manewru spadkodawcy to wydziedziczenia jest ograniczone tak silne w imię ochrony rodziny ważny także zasady prawa spadkowego jest prawo do zachowku w, czyli Reasumując, jeżeli mamy coś, a na pewno mamy rodziny towar to kwestie spadku w i rozwiązać prędzej raczej niż później taki skorzystać z pomocy notariusza ewentualnie samemu sporządzić, ale jeżeli podejmujemy się sporządzić samemu to warto zgłębić dowiesz się to rzecz więcej tak, żeby używać języka precyzyjnego i zostawić w tych trudnych momentach raczej pewne rozwiązania ani kolejne wyzwania i to dowiedzieć się więcej dobrego źródła n p. z komentarzy do kodeksu cywilnego ani z poradników z podatnikami czasami różnie bywa, a jak niestety już nas na tym świecie nie będzie to nie poprawimy testamentów nie, chyba że jako duch to zdarza, że takie przypadki mniej jeszcze nie są znane ale kto wie co przyszłość przyniesie w bardzo panu dziękuję dr hab. Konrad Osajda specjalista w zakresie prawa cywilnego z Instytutu prawa cywilnego wydział prawa administracji Uniwersytetu Warszawskiego państwem gość dziękuję serdecznie bardzo dziękuję informacje już za kilka minut o godzinie jedenastej po informacji wracamy do programu off
Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!