REKLAMA

Nie tylko Legiony. Jak odzyskiwano niepodległość w walce zbrojnej? Rozmowa z prof. Andrzejem Chwalbą

Historie Polski
Data emisji:
2018-02-04 19:00
Audycja:
Historie Polski
Prowadzący:
Czas trwania:
45:56 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
historię Polski stół nad niepodległości Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie Polski w opisywaniu dróg do niepodległości Rzeczypospolitej wiele mówimy o programach wizjach teoriach o działaniach dyplomatycznych gabinetowych z kolei ja się pojawia wątek militarne to wrócimy my pierwsza brygada albo legiony to żołnierska nuta i coś tam pamiętamy o wyjściu z Oleandrów może jeszcze raz tańczy, a ci co pilnie uczyć historii to może też słyszeli o koszykówce w potem Rozwiń » mamy kryzys się Gowin tarnowianie żołnierzy w obozach, gdzie grali w piłkę i to na dodatek w piłkę ręczną chciałbym zatem, żebyśmy się porozmawiali więcej o tzw. czynie zbrojnym, czyli o tym jak do naszej niepodległości przyczyniła się walka polskiego żołnierza no i o tym wszystkim powie nam pan prof. Andrzej Chwalba, który jest w naszym studiu w Krakowie dzień dobry panie profesorze, gdzie nowe państwo, gdzie do wojny Jancarza przy okazji powiem zachęcam państwa do poszukania kompresor wydał 3 dopiero co, bo w styczniu bardzo fajną książkę legiony polskie 1 4 1 8 naprawdę warto zajrzeć może zacznie panie profesorze takiej informacji wobec, skąd się, więc żołnierze, którzy mogli walczyć o niepodległość skoro nie było państwa, a Polacy po prostu byli jako obywatele, a to Austro-Węgier to Rosja to a, a to Niemiec czy Prus po prostu w armiach tamtych państ w rzeczywiście w związku z mobilizacją, która miała miejsce w w pierwszych dniach sierpnia w prawie wszystkie 3 państwa zaborcze w tym wypadku nasze znalazł się po przeciwnej stronie barykady Polacy czy też polskojęzycznych ME zmobilizowani rekruci pomaszerowali w kierunku w kierunku koszar poziom stąd dezercji było skromne sięgał Warmii rosyjskiej w 2 % w armii niemieckiej kilku promili walczy problemu dezercji, czyli niestawienia się na wezwanie komend faktycznie było natomiast natomiast jeśli chodzi o polskie formacje, które ochotniczo, bo tylko takie mogły mogły zaistnieć w czasie w czasie wojny Voyage Polska nie istniała w związku z tym Polska nie miała uczy polskiego instytucje nie miał prawa powoływać Regle dla pozostałych pozostałym apele o wstępowanie do do Legionów one są pierwszą formacją, która powstała na ziemiach polskich co obniża co wobec osoby to byli im młodzi ludzie uczniowie szkół średnich Krakowa Lwowa i innych miast może Rzemieślnicza młodzież kupiecka studenci również młoda inteligencja oni ćwiczyli się czy też niektórzy powiadali bawili się wojnę przed blokiem czternastym oczekują czekają zatem dogodny moment, by żadnej gwarancji, że wojna wybuchnie RAŚ mówi dodaje pan przepraszam biznesowo od tych organizacjach, które powstawały jeszcze obecny tam 900 siódmym roku w Galicji, mówi że mówisz, że powstawały takie organizacje wojskowe niepodległościowe i że tam już Piłsudski właśnie wtedy zakłada związek walki czynnej, a potem w oparciu o ten związek pojawiały się właśnie te organizacje takie jak strzelec w Krakowie czy związek strzelecki we Lwowie przeczyta ten zalążek ten trend ten potencjał Ochotniczych pełen potencjał Ochotniczy został morza wojska darowane można mową został objętym poziom troską polityków, którzy przybyli głównie z Królestwa w Warszawie z Wilna Piłsudski Borys na czele tak umownie, bo to nie chodzi o to, żeby zwiększać poziom liczby dziś nazwisk PIR zgodnie z prawem austriackim prawną stowarzyszenia oraz zgodnie z rozporządzeniem ministra obrony krajowej 900 dziewiątego roku mogły istnieć stowarzyszenia na terenie całego państwa austriackiego sportowemu wojskowe również co najbardziej interesowało Polski ruch strzelecki liderów polskiego ruchu Szczerskiego, ale również organizacje strzeleckie węgierskie austriackie czeskie słoweński chorwackie poszczególne narody stworzyły tworzy własne organizacje strzeleckie, bo uważały, że no nikt nie jest za mało ćwiczeń wojskowych należy podkreślić coś do tradycji wojskowych jak w wypadku Galicji uważamy, że zapomnieliśmy jako państwo jako naród o tym, że, kiedy się znakomicie walczyliśmy na polach Europy Środkowej Środkowo-Wschodniej w związku z tym po powstaniu styczniowym ten zapał już bardzo ostry ból tradycje wojskowe zapominano w związku z tym to organizacja, której pan tutaj redaktor i łaskaw wspomnieć, że organizacje strzeleckie, ale popularyzował historię również wojska historia polskiego czynu do bessy od wniesienia odwołania się do tradycji czynu trudno było zachęcić młodych ludzi do wstępowania do organizacji strzeleckich również poza strzelcami, którzy ćwiczyli w tym, w czym się pojawili na naszych ulicach czy ewentualna Polak manewrowych czy cywilnych ubraniach później walczyła jak śmierć kurtki siwe kurtki żelazkiem, ale również oprócz obok nich byłem organizacje wojskowe przy Sokole szoku była bardzo ważna Polska organizacja i dinozaury Towarzystwo gimnastyczne oraz gimnastyczne, ale przy Sokole zaczął się do Lwowa, gdzie powstają takie organizacje wojskowe organizacje Sokole to głównie narodowa demokracja organizowała inaczej niż socjaliści Piłsudskiego, by wreszcie mamy trzecią w trzecim poziomem rezerwuar entuzjazmu Toys są skauci skauci harcerze później pojawili się dosłownie w ostatnich latach przed wybuchem wojny rola małżeństwa Małkowskich czy później Mariusza Zaruskiego w Koninie za SA -li młodych do do jedno w dość, bo początkowo zabawy wojsko zabawy wojnę, ale w tym wszystkim jeszcze no bo żeby tak sprawiedliwie było powiedzieliśmy o o tym, że to trochę przy endecji właśnie powstaje Sokół przez socjalistów silne związki strzeleckie, a Dowbor jest taki taty, gdy w lutym taki termin, na które zwracają uwagę wszyscy miłośnicy ruchu Ludowego jak drużyny wartościować drużyny podhalańskie to było też jakiś znaczący Lewis wróży drużynę w różne wartościowe one powstają głównie na terenie Galicji wschodniej wśród organizatorów są ludowcy, a nie tylko w wypadku dużo wartościowych podobnie polskich drużyn strzeleckich jest bardzo istotny składnik polityczne i też narodowa demokracja również natomiast chodzi o drużyny podhalańskie z kolei one były związane z DM inicjatywą emigrantów polskich z Królestwa czy dawny biedaków, którzy pokłócili się z narodową demokracją, bo w domu narodowa demokracja to warszawska z kolei dodatkowo komplikuje, ale musimy na to demokracja warszawska z Romanem Dmowskim z kolei postawiona Rosji jako sojusznika dla zawodowo kreacja galicyjska uznawał, że jednak mimo wszystko Austria my żyjemy w państwie w Galicji w państwie austriackim związku z tym trudno stawiać na 1 Rosji 2 drużyny podhalańskie z Galicją Zaruski na czele strajku musi istotnym komponentem później Legionów polskich wsi to co teraz musimy powiedzieć mam nadzieję, że jeszcze zdążymy w tej części to kto w takim razie albo inaczej skoro z kogo złożyła się ta słynna pierwszakom Baniaka darowano, bo wojna wybucha 1 sierpnia, a oni już 6 sierpnia z tych słynnych krakowskich Oleandrów ruszają, kto to jest w sensie zawodowym przez silną w ogóle zjeść właśnie to są to jest jakaś mieszanka tych wcześniejszych rundach z racji paramilitarnych działa, ponieważ kojarzy z Józefem Piłsudskim tata są właśnie ci z związani ze strzelcem to są to są, jakby 2 2 źródła obozu i Drwęcy stycznego czy obozu nie powoła niepodległościowego to są polskie drużyny z żelazkiem oraz związki strzeleckie, które bardzo podobne, ale hasło Polska podkreślała nieco inny charakter zwracanie uwagi innym bardziej na tradycje narodowe wypadku ma strzelca za co się uwagę na tradycje republikańskie tradycje lewicowe tradycje demokratyczne czy nowe socjalistyczne Niemiec ze względu na moment dziejowy wybuchł wybuch wojny mobilizację wybuch wojny te 2 formacje się połączyły to byli najlepiej uzbrojenie, bo dysponowali karabinami najnowocześniejszymi mianowicie mam ich ramach austriackimi Anny i GTS, która często kilkudziesięciu żołnierzy którzy, którzy właśnie ruszają z owych kibice Legii działa jak później Poland poprzez Błonia oglądając oglądają z lewej strony kopiec Kościuszki ruszają w kierunku miejscowości Michałowice Bytom przekonaj oczy widział mówiono obalić obalić słupy słupy graniczne między Azją i Rosją i zaczynają jak mówiono 5 poziomach etycznie wojna o Polskę, ale czy Austriacy o tym, wiedzą czy to się odbywa za ich zgodą czy skoro nie wymaga ich świetne wyposażenie wojskowe to czy wręcz nie dostali od swojego ministra sportu w gnieździe w niedzielę zostali w ERM 2 w armii austriackiej nie mamy czegoś takiego jako integralnej części wojska jako samoorganizacji strzeleckie to jest ruch poza armią ruch może nawet powyżej to paramilitarny ruch strzelecki Promień Żary są w rodzaju przysposobienia szeroko rozumianego przez posła i obronnego, żeby dla mnie armii austriackiej były w zagwarantowane również z rezerwy ludzkie i tak myślał o tym, Wiedeń i w umowie z komendantem organizacji strzeleckich, czyli Józefem Piłsudskim, który był wspierany przez Walerego Sławka Jegorow wówczas prawą rękę to umowa przewidywała, że strzelcy będą wspierać i prowadzi wspierać jednocześnie działania typu dywersyjnego rozpoznanie wojskowe działania sabotażowe przeciwko GMO wojskom i administracji rosyjskiej tam, gdzie się znajdą jednocześnie umowa przewidywała, że konspiratorzy związani z Piłsudskim i z innymi organizacjami strzeleckimi, którzy działają na terenie Królestwa polskiego mieli podjąć się też działań dywersyjnych choćby przecinanie z linii telegraficznych utrudniania komunikacji Łódź łodzianie na przeprowadzenie mobilizacji wojskom rosyjskim z trwaniem polskich rekrutów Królestwa, żeby się nie stawiali w punktach docelowych jest tego rodzaju działania miały podjąć się informacje nieliczne konspiracyjne współpracujące z Piłsudskim na co liczyli straty także mieli ewidentny interes no właśnie na coś z tego wszystkiego udało się przede wszystkim z punktu widzenia polskiego planu niepodległościowego ta idea, że wejście Kompanii kadrowej do Królestwa również spowoduje właśnie po wywołaniu powstania narodowej z Pajewa wciąż nowość, ale z 2 w oczach naszych słuchaczy zostawić na informację w radiu TOK FM, a później ten mit wyjaśnimy paszy Zagrodzki witam ponownie to są historie Polski w naszym studiu w Krakowie jest pan prof. Andrzej Chwalba raz jeszcze dzień dobry, a przy wjeździe do wy no właśnie my zakończyliśmy taką dla wielu być może zaskakującą informacją, że wynik, którą ja powiedziałem ma pan profesor nazwał ją mitem że panowie panuje taki właśnie na morze w przestrzeni nie jest historyków i zawodowców mit, że oto pierwsza Kompania kadrowa strzelców Józefa Piłsudskiego wyrusza z Krakowa do Królestwa m. in. o to, żeby wywołać powstanie, które miało być 1 z ważnych elementów w planie Piłsudskiego odzyskania niepodległości to nieprawda my to totalnie sprawdzą parę lat przed wybuchem wojny w roku 900 dziewiątym dziewiąty 90 0 dziesiątym 2 takich tekstach Piłsudski mówił o o rewolucji, którą należy zorganizować może to rozumieć jako jako powstanie, ale to był poziom ogólniki poza ogólniki oni już w późniejszych w swoich tekstach nie wychodzi i obóz jest artystycznym świadomy realiów nie przygotował się do powstania nie nie organizowano zaplecze dla zaopatrzenia nie wyznaczano działów, by dowódców partyzanckich i nie tworzono szpitali polowych czym, więc nie mogą niczego to poco idą, a właśnie właśnie w wyjeździe z rzeczy jest zaś zwraca się poziom to fantastyczna historia z naszym bohaterem Piłsudskim, który wbre w umowie z Austriakami nie prowadzi działań dywersyjnych sabotażowych bowiem nie ma ani Rosjan czy Rosjanie są dopiero za Kielcami oni odpuścili tematem tym ten zakątek południowo zachodniej z fragmentów Królestwa polskiego wycofać się dalej, dbając by, bojąc się okrążenia, zanim zrozumiałbym, że w pustą przestrzeń, a przy okazji można powiedzieć, że konfabuluje dom mianowicie zajmują Miechów tam nie było ani 1 oczywiście Rosjanin no ale kiedyś 80 0 sześćdziesiątym trzecie roku ta miała miejsce bitwa o tę bitwę powstańcy styczniowi nie wygrali teraz ludzie z obozu Piłsudskiego wydali ulotkę Puzio broszurę z ładnymi zdjęciami, że oto pokonaliśmy pod Miechowem Moskali i mamy sukcesy, a widz w ogóle nie było, ale to miało działać na ludzi, żeby żaby no wspierali ideę strzelecką Bierhalle zaś strzelcy tylko USA gra słabo działa właśnie byłoby też takim nie wiem czy to mit, ale jednak ciągle się kojarzy to wejście głównie do Kielc z zamykanymi okiennicami w tak ale, ale tutaj inna rzecz polega na czym polega konflikt, który narasta między polskimi realistami i Austriakami, a Piłsudski mianowicie Piłsudskim po pierwsze, uznał oddziały strzeleckie za wojsko polskie, czego umowa nie przewidywała, jakie wojsko polskie to robić formacje strzeleckie podlegającą stojaku po drugie, tworzy na ziemiach zajętych jumbo Jet nie ma rozstrzygnięcia tworzy polską administrację wojskową i cywilną mianuje urzędników w zabezpiecza zabezpiecza poziomy cenne rzeczy wartościowe, czyli postępuje tak jak ktoś, kto dokonał wyzwolenia ziem należących do Rosji i na tych ziemiach powstaje państwo polskie moda, ale to rzeczywiście Rosji, jaką nie spodobało i nie mogło się spodoba Austriakom, bo oni mieli prowadzić politykę również spodobało się polskim legionistom, którzy uważali, że mają monopol na rozmowy z Wiedniem ponadto polscy realiści tzw. realiści myśleli o powstaniu w ramach monarchii Habsburgów, czyli monarchia nie Republiki jak chciał Piłsudski powstania austro Węgrom polskich, czyli do Galicji miał być włączony królestwo polskie po zwycięskich oczywiście wojnie w i dalej najjaśniejszym panem będzie Franciszek Józef czyjego jego następcy, czyli nową stolicą tego odczuciu nowego państwa Habsburgów oczywiście te części trzeciej będzie Warszawa ani Kraków ani Lwów tylko tylko rzeczywista realna realna stolica stolica Warszawa i Piłsudski swoją akcją i radę artystyczną mówią, że jego tria listu momencie nie interesuje jego interesy tylko wojna o Polskę o całość nie jesteśmy monarchista mieć go republikanami w z socjalistami w związku z tym tworzymy nową rzeczywistość my wtedy w wyniku porozumienia w Wiedniu Polski lojalistów oburzonych na Piłsudskiego i Austriaków równie oburzonych ci osoby zainteresowane zatrzymanie rozpędzonego Piłsudskiego powołują przeciwko niemu legiony polskie legiony polskie Tomasz legiony decyzja z branży są tylko piaskiem w chwilach postawiono przed nim ultimatum albo pana pożegnamy dziękujemy panu albo pali się przyłączy do Legionów, które wojskowo będą podlegały dowództwu austriackiemu i dowództwo austriackie będzie mianowało komendę, czyli Austriacy chcą przejąć pełną kontrolę nad legionami, a polityczną kontrolę przejmują ludzie związani właśnie z synem Juliuszem Leo zielone Biliński Juliusz Leo osobno prezydent Jarosław Szwil realiści surrealiści krakowscy tak jest no właśnie tam też podobno w w bardzo mocno zaangażowane w zbudowanie Legionów jest Sikorski, o którym zawsze się, mówi że jest przeciwnikiem Piłsudskiego to znaczy tak serio długo zawodzą nie wiem, kto jest autorem tomu autor zbiorowy nie wiemy, kto rzucił pierwszy pomysł w tym momencie byłem w 2 powstaje naczelny komitet Narodowy bardzo ważna instytucja Polska skupiająca polityków od prawa do lewa z siedzibą w Krakowie to szef departamentu wojskowego czy departamentów co się ma zająć organizacją wyposażenia Legionów intendent, którą promocją poszlibyśmy gwoździ czynu Legionowego propagandą na rzecz Legionów i rozwiązań jednocześnie tra -li stycznego jest płk Władysław Sikorski i w pierwszych miesiącach roku czternastego 5 miesiącach wojny i na początku piętnastego roku w relacji Piłsudski Sikorski psom bardzo dobra, a one się później zaczynały psuć i wreszcie się popsuły i to bardzo no, więc jest decyzja o tym, żeby utworzyć dla Johnny jak się Piłsudski ostatecznie z tym godzi i kolonii jak stara się jak rozumiem przejąć inicjatywę w tym sensie, żeby te regiony, które jak pan powiedział powstały trochę przeciwko jego koncepcji mnie trochę przeciw no właśnie one stały się jednak legendami Piłsudskiego Piłsudski uważał, że w wolnym żołnierze w wolnym duchem są Strzelce zamiast legioniści co najmniej ci siebie, żeby z nich dopiero zrobić wojsko polskie trzeba rozpocząć tak naprawdę wojnę nie dosłownie wojnę z użycia granatowi dział artyleryjskich z tomem dom naczelną wojsk austriackich i jednoczy się z komendą Legionów, bo Komenda Legionów skupiała oficerów i leczy się polskojęzycznych, ale lojalnych komendzie austriackiej w Wiedniu czy uczy gdziekolwiek się znajdowała i którzy nie mieli dotychczas faktycznie żadnego związku z polskim ruchem niepodległościowym dla nich idee niepodległościowe byłby po prostu obce PL i o to chodziło jeszcze jako i teraz jest zadanie Piłsudskiego i o jego przyjaciół ideowych będzie miasto wsparcie będzie miał wsparcie Hallera, zwłaszcza w tych pierwszych pierwszych 2 latach kradnę Legionów 2 będzie chodziło o to, żeby dokonać polonizacji regionu, żeby zwiększyć zakres ich autonomię w stosunku do komendy komendy Legionów, którą Piłsudski nazwa będą i cały czas zresztą ma w rozmowach mówi Wenta podobnie jak inni mówią Mendla lorda w fazie między komendą, a Piłsudskim istnieje wojna wzajemnie sobie próbują próbują przeszkadzać tutaj takim znakiem rozpoznawczym nieprzyjaciół Piłsudskiego w komendzie będzie słynny później powojnie gen. Włodzimierz Ostoja Zagórskiej no LO, z którego to niech się, czego nie zostaje wyjaśnione na razie jeszcze nie rozpoczniemy opowieści o szlaku bojowym i wspaniały w ich sukcesach Legionów no bo nie byłoby to pełny obraz tamtych czasów z punktu widzenia tworzenia się właśnie takich organizacji militarnych czy wręcz jednostek wojskowych, gdybyśmy nie wyjaśnili n p . jeszcze takiego pojęcia jak Polska organizacja wojskowa co to jest jako nasze małe do planów legionowych huk, bo też z nią jest związany Piłsudski tak oto jest, że inicjatywa inicjatywa z pewnością ma Piłsudskiego i osób mu bliskich, ponieważ Piłsudskim podsumował istotnego argumentu również w rozmowach z Austriakami Niemcami Sikorski cały czas stawiał na wierzeń i na rozwiązanie to realistyczne podobnie jak -li NK PL Piłsudskiego uważał, że mam cel jest wolna niepodległa Polska i granice to jest kwestia poziomu rozmów i rokowań i rozwoju sytuacji wojennej i w związku z tym należy negocjować nie tylko z wiekiem, a drugie z Berlinem, żeby mieć za to argumenty czas tworzyć konspiracyjne wojsko przeciwko przeciwko zaborcy rosyjskiemu i takie konspiracyjne wojsko, nawiązując do tradycji im tradycji powstania styczniowego powstaje jego pierwszym komendantem jest Roman Żuliński zresztą później zginie na Wołyniu 9 1 5 roku znakomicie organizator i ile pianiści którzy, którzy później będą rezygnowali służby Legion tak, by stale będą zasilali polską organizację wojskową, czyli tam trafia młodzież, która konspiracyjną nie konspiracyjnie uczy się strzelać poznaje sztukę wojenną, a później po zajęciu już Kulesza polskiego przez wojska austriacką węgierskie i niemieckie dalej po WI jest w konspiracji z tą wyobrażeń Niemców to była znacznie większa siła niż w istocie była czy jest taka armia podziemna, która czeka na hasło no ewentualnie Szkot później osiemnastym roku rozegrają 2 po 2 razem takie dane, że w lipcu szesnastego roku to są dane z komendy Naczelnej połowu organizacja liczyła czy ta armia podziemna jak pan nazywa ponad 5 000 osób, więc z tego urzędu siła tarcia tak, ale później we październiku listopadzie na pewno ponad 20  00 0, bo najszybszy rozwój następuje wtedy, kiedy gasną legiony i kiedy gasną legiony, więc legioniści narzucają mundury czy oddają mu dolega domowe zaciągają się dopełniają są takie jest zdaniem zdaniem Piłsudczyków, że inwestujmy w to ma co mamy pełną kontrolę Tosię nazywa Polska organizacja wojskowa za to nie mają wpływu, bo sąsiedzi ani Niemcy, a miał sprzyjać inaczej znaleziony no tak to może jeszcze w tej części dążymy powiedzieć takim trzeciej formacji zupełnie innej i właściwie chyba takiej powszechnej wiedzy czy potocznej wiedzy o tamtym czasie rzadko pojawia się ten termin chodzi mi o Legion Puławski i oto inicjatywę też szef sierpnia połowy sierpnia czternastego roku wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza, żeby stworzyć Ano właśnie coś w rodzaju formacji zbrojnej, ale pod carskim berłem tam w tym akcie, który on wydał pada sformułowanie nie zardzewiał jeszcze miecz, który poraził wroga pod Grunwaldem nowe zagrożenia chciał się przypodobać co to był za pomysł kto, zanim stał się, jaka to była siła bierze tak tutaj pada co łaska wspomnieć o głośnym manifeście podpisanym przez KIO księcia Mikołaja Mikołajewicza no i nie był na pewno autorem tego tekstu my, ponieważ politycy rosyjscy uznali, że ten tekst nie powinien być podpisany przez cara, bo z obowiązującym w jakimś stopniu na pewno zaskoczenie podpiszemy naczelny wódz zresztą, który rok później przestaje być naczelnym wodzem i bo naczelnym wodzem zostaje sam sam Car i teraz w tym klimacie takiego entuzjazmu dla manifestu rosyjskie bożyszcze w tym manifest przed znacznie dalej niż podobne teksty wydane przez Berlin przez Wiedeń od bramy tam inną niż faktycznie poza ogólnikami i MF patosem w sprawie polskiej niż mówiły i teraz w tym klimacie właśnie takiego my entuzjazmu pojawiają się inicjatywy, które zostały skanalizowane przez narodową demokrację to właśnie skupiona wokół Dmowskiego Dmowski rozjazd tak prorosyjską antyniemiecką pro Allianz com, żebym przeciwko tej idei Piłsudskiego, czyli z 1 strony lewicowej socjalistycznej republikańskie z drugiej strony prą austriackiej i antyrosyjskiej stworzyć formację, która będzie z kolei u boku armii rosyjskiej, bo doszli bojowo dobrze co powiedzą Allianz jak wygrają wojnę co powiedzą nie widzę żadnego wojska obu koalicjantów z tym że Rosjanie niechętnie na to wydają zgodę osoby się o zgodę wydaje wielki książę Mikołaj Mikołajewicz to jest on formalnie tutaj, choć nie był nie był inicjatorem i bardzo krótko w Lublinie tydzień zarząd regionu, a drugie Legionu właśnie w Puławach nad Wisłą powstaje, ale wkrótce Rosjanie orzekli, że nie mogą się legiony po takiej formacji w armii rosyjskiej nie ma w związku z tym związku z tym przekształcono w owe legiony w mecz drużyny istotnie MF wojska rosyjskiego nie ma już tych zamienników z literką LPR legiony polskie Komenda jest rosyjska motory są rosyjskie w związku z tym narodowa demokracja cofa polityczne poparcie dla tego przedsięwzięcia prawdę mówiąc w żaden z dowódców nie przeszedł do polskiego mitu Narodowego żadna potyczka z żadną potyczkę nie wiążemy z tymi regionami powołanym przez narodową demokrację czy przy tzw . Legion Puławski dopiero później z tych jednostek w głębi Rosji powstanie brygada strzelców polskich, a później dywizja strzelców polskich pół pułku Ułanów, który będzie walczył siedemnastym roku pod Krechowcami z jedno pułku Ułanów Krechowieckich, a co dopiero będzie później miał 1 4 rok tam wszędzie wydarzyło całemu zasługiwało na pamięć w skali powszechnej poza może żurawie kami no, a za bardzo frywolne bardzo frywolne piosenki fajne i na pewno w Polskim radiu TOK FM śpiewać nie będzie na to szkodę, ale z nadzieją, że może pan prezes zmienił zdanie teraz po słuchamy informacji, choć po nich chwycimy za początek jest ostateczna decyzja o Maciej Zakrocki i ta ma ich zapraszam na trzecią częścią są w historii Polski w tym w Krakowie kompresor Andrzej Chwalba rozmawiamy o czynie zbrojnym czy formacjach militarnych Polski w pierwszej wojnie światowej, które miały wywalczyć niepodległość powiedzieliśmy w końcówce drugiej części o regionie Polski czy regionie puławskim tworzonym na Wschodzie, a właściwie nie tyle na Wschodzie co pod dla nas, choć kuszą polskich norm akta kuratelą rosyjską, że nic w wiele z SP istotnego z tego faktu dla samej walki nie wynikało rozumiem, że zostajemy przy pana decyzję, że nie śpiewamy piosenki również drzewa niszczyły zielonych stoły taborety, by formacja nawet jak siły jak ty obowiązywał Legion Polski teraz to byłoby realnie około 100 0 żołnierzy więc, więc jest gotowy był powód, że nie uległy w poziomie rywalizacji no, więc tak mamy jak działa my mamy polską organizację wojskową powiedzieliśmy właśnie też, ale ja nie puławskim to teraz powiedzmy trochę o tym, czynie zbrojnym czy z punktu widzenia, a on aż do militarnego albo czy z punktu widzenia tych planów, że to, żeby ten Polski żołnierz włączył się do lutego wysiłku zbrojnego w pierwszej wojnie światowej przez co szansa na polską niepodległość byłaby większa, bo byłoby po prostu to dodatkowy argument czy to się w jakim sensie sprawdziło się to jednak my właśnie po latach trochę mitologii czujemy ten trend nasz udział zbrojne to znaczy tak w euro około 900 osiemnastym kiedy, kiedy merem Polska Polska staje się polską ponownie 3 października z października początek listopada roku osiemnastego słynne rozbrajania wojsk austriackich wojsk wojsk niemieckich nie ma Legionów nie ma Legionów mecz polskich nie ma również korpusu Polski, który walczył u boku w BOŚ rosyjskich po rewolucji lutowej, czyli w armii i wokół Kiereńskiego powstały 3 korpusy, których 1 najbardziej znane pod dowództwem Józefa Dowbora Muśnickiego jednak to jest bardzo ważne postać tzw. trzeci Józef później dowódca armii wielkopolskiej w powstaniu Wielkopolskim, ale korpusu nie ma jedyną formacją, która jest i zastaje cień 1 1 listopada jest Polska armia we Francji 2 czy to błękitne oczy armią Hallera, ale warto pamiętać, że Haller był wybitnym oficerem Legionów i było w regionach zaczął karierę w Legionach jako kapitan rajd wtedy już jest jest generałem także bez jego pracy w Legionach walki w Legionach na pewno nie byłby tym kim był dla polskich polityków pro alianckich po w górach tyle miału nas czy armię polską komitet Narodowy Polski w Paryżu po alianckich Drozda jak czy ty wracaj do pytania czy z punktu widzenia tego października listopada, bo jak się okazało brak żołnierza polskiego Ochotniczego żadnym stopniu nie wpłyną na odzyskanie przez Polskę niepodległości, ale historia Polski jej odzyskiwania niepodległości nie z jednodniową jednodniową decyzją co nie było nic z tego jazzowego rów no właśnie z tego jazzowego zasadza się mocno się walki z sąsiadami o o granicę, zwłaszcza z sąsiadem z sąsiadem wschodnim i to jest bardzo poważny przeciwnik i wówczas okaże się, że bez my tego mitu i czynią niepodległościowego w czasie wojny i bez tej odbudowy tradycji niepodległościowej toczy się tradycji wojska polskiego i bessy znakomitego oficerów legionowych, którzy przeszli przez legiony popatrzmy na nazwiska poza Piłsudskim w końcu trudno się wybrać zwycięską wojnę dwudziestego roku bez Piłsudskiego, a również bez Sikorskiego, który całkiem dobrze sobie poczynał 900 dwudziestym roku o generale broni Stanisławem Szeptyckim ten skończy jest komendant Legionów polskich 1 0 brygada 1 0 lecie brygada później był już szefem całości przez jakiś czas na 1 wreszcie oczywiście generał też Zagórska nie wszyscy walczą walczą grało później przybędzie Haller oni wszyscy walczą razem i warto może pamiętać, że kiedy jest to moment decydujący lato roku dwudziestego to wówczas idea zastępująca twórzmy armie ochotniczą bowiem uznano, że żołnierz ochotnik posiada największą wartość moralną i działową to nie jest w wyroku z poboru z poboru, których nie wie naprawdę, o co w tym wszystkim chodzi, jaki jest cel wojny i na czele tej armii Ochotniczej staje gen. gen. Haller także w 2 bez doświadczenia z ochotnikami polskimi nie byłoby tej armii rusza gra dwudziestego roku także o wiele to jest po pierwsze po drugie cała historia Polski okresu międzywojennego i wojny jestem dres sta od nazwisk i to nie tylko wojsko, ale w polityce biznesie w kulturze w przemyśle zbrojeniowym i ludzi związanych z polskim formie informacja niepodległościowy mi, zwłaszcza z legionami obora był najdłużej były najliczniejsze, a skory wal Hallera no znaczna część łączy z generałami to są oficerowie francuscy dało było tam oficerów polskich ale, gdybyśmy jeszcze panie profesorze mieli troszeczkę wrócić do tego okresu wojny, bo oczywiście, że łatwiej jest chociażby właśnie w roku dwudziestym zwracać uwagę na to, o czym pan mówi Jawień zalety żołnierza z Polic zachód niczego takiego poboru wykorzystanie do świadczeń z pierwszej wojny, ale czy rzeczywiście ten Polski żołnierz pierwszej wojny zdobył takie doświadczenia w walce tak dziś często mówimy, że najbardziej wartościowi żołnierze w naszej armii to są ci, którzy przeszli chociażby przez te misje afgańską przerośnięty analizy trzeba powąchać prochu trzeba powalczyć jakie, jakie prawdziwe są wydziały dokonania militarne tych żołnierzy w czasie pierwszej wojny, a może mniej właśnie z mitologii są one w nosie, bo tu to tu nie chodzi o poziom polską narrację 1 się naszą ocenę, bo natychmiast zostaniemy posądzeni o o stronniczość na wezwanie to się odnieść do opinii tych, z którymi walczyliśmy i ci, którzy byli wtedy naszymi sojusznikami przypomnę, że walczyliśmy jak legioniści walczyli z wojskami rosyjskimi, a sojusznikami, by wojska niemieckie wojska w Oslo węgierskie prowokował Swojacy lekceważy legionistów jako wojsko swawolny wojsko niezorganizowane wojsko niezdyscyplinowany nie karne obciążeń, które nie przeszło przez Veno jak w sensie piekło piekło musztry musztra austriackiej, bo to były fatalne doświadczenia w, a ty się zmienia piętnastym roku szesnasty roku, kiedy wszystkie 3 brygady walczył na Wołyniu z wojskami rosyjskimi zmienia się ocena wojsk austriackich z krytycznego na ciepły, a później nawet entuzjastyczne w opinii niemieckiej szesnastym roku na froncie wschodnim, a Polski 3 brygady kontrolowały odcinek frontu długości około 6 0 70 km to jednak był spory spory szmat ziemi przydzielone przydzielone Polakom Niemcy, mówi że niema lepszego żołnierza jak wierny żołnierz legionowy dla nas to powiedz możesz przy okazji właśnie o tej bitwie pod Kostiuchnówką, którą się nie uważa Zana on najkrwawsze bitwą Legionów, ale właśnie za tę, która być może nawet potem zdecydowała o akcie piątkę 5 goli Armada ram 900 piętnastym roku mamy do czynienia z walkami na froncie Wołyńskim wojsko Poleski im, iż szereg potyczek, które tam stoczyły 3 brygady wreszcie razem działają one przeszły do historii podadzą kościół Krówka piętnastego roku koszt tych mikro piętnastego roku witało oczywiście pod Kostiuchnówką legiony bawi się zasłużyły aż tak bardzo, że Niemcy wprowadzili na mapy wojskowe takie nowe pojęcia tak jak Polski mostek polskie wzgórzem Polska Polski Lasek i t d . tak dalej jako wyraz wyraz uznania dla mam znakomicie czującego żołnierza Bożego to wynikało to by żołnierze inteligencji część z nich miała wyższe wykształcenie dzięki temu ogólnemu wykształceniu i determinacji wynikający z ideowości morale wysokiego doniesień poddawali dywizje dywizja austriackie pułki niemiecki się poddawały, zasilając obozy jenieckie rosyjskie natomiast w moim przypadku, żeby jakiś pluton pluton Legionów nie mówię już o po kompani czy batalionie poddał się czy wreszcie, że na drugą stronę to jest wobec niewyobrażalnej i to nie tylko, dlatego że los legionisty w rękach Rosjan było często opłakane, bo niejednokrotnie rozstrzeliwano na miejscu to na pewno też był wystarczający straszak, żeby tak łatwo łatwo się nie poddawać, ale jeśli są w czasie konferencji ławki szesnastego roku opinię opinia żołnierzy rosyjskich, którzy odmawiali atakowania legionistów tylko na wieść o tym, że tam są legioniści postu bali się atakować no bo nie odnosili sukcesów, a jeśli myśliwy z zmusili legionistów przesunięcie się w kilometrze 2 km w kierunku zachodnim to za cenę olbrzymich olbrzymich strat dlatego dlatego my Piłsudski postanowił ten kapitału może być polityczny kapitał wojskowy zamierza kapitał polityczny i my liczył, że Niemcy i Austriacy po koszykówce szesnastego roku, kiedy mieli istotny udział legioniści w tej krwawej bitwie kontruje koszykówkę powstrzymanie ofensywy Brusiłowa, że wreszcie Berlin przemówi pełnym głosem i Wiedeń i Polska stanie się częścią mapy Europy no mu to przemówił, choć trochę zasłabł zaoferował za słabo niezbyt głośno nie przekonywująco, niemniej do Niemiec powstaje powstaje królestwo polskie słowa w Szczurowej konkubinatu morza tak powiedzieć, bo wie bowiem obok obok wojsk niemieckich austriackiej administracji mamy wojska polskie jest taki związek związek jedynie skonsumowany nie jest sformalizowany, ale stopniowo stopniowo polskie władze rada tymczasowa czy też brak chęci, a później rząd Polski przy powstaje w Warszawie ministerstwa polskie polskie sądownictwo polskie szkolnictwo z Politechniką uniwersytetem no widać dziś widać że, że ta polonizacja w ramach śledztwa polskiego postępuje i Piłsudski wraca z Magdeburga może pójść na gotowe wracam do Warszawy, gdzie są gotowe struktury organizacyjne państwa polskiego nie są przygotowane akty prawne również dotyczące wyborów do Sejmu troską, bo przygotowano szereg innych aktów prawnych, które jak zapowiadały powstanie tego państwa państwa polskiego to, że to jest olbrzymia rola w kursach polskiego po akcie 5 listopada zdecydowanie niedoceniana w historii Polski, a na pewno wynikająca z dużym stopniu właśnie z tych sukcesów militarnych bez tych sukcesów na pewno by nie było co prawda Niemcy myśleli o stworzeniu tej swojej własnej Europę Europy wschodniej nie chciał mówić oblicze Europa, bo w końcu doszli do wniosku, że coś z tymi ziemiami zdobytymi na Rosji uczynić trzeba tego powstało królestwo polskie później Litwa opóźnia ukraińska Republika ludowa później Finlandia i tak by tak dalej także powstają państwa zależy od Niemiec od Berlina, gdzie od Wiednia takowa się Berlina, które stanowią takie zabezpieczenie na Wschodzie armii niemieckiej do Gniezna, żeby już po dziś bez jeszcze 1 ciekawy wątek została ona no powiedzmy niecałe 2 minutki, bo to też zresztą w wsi kołacze po głowie jeszcze może z czasów szkolnych bitwa 3 3 3 szarża pod Rarańczą roku osiemnasty, gdzie określane to było oczywiście przez Austriaków jako zdrada tak, czyli przejście legionistów właśnie ta ma już na rosyjską stronę to jak najkrócej panie w taki jest więcej w Brześciu w lutym osiemnastego roku Austria zawiera układ ukraińską republiką ludową, która przekazuje część wschodnich rubieży Królestwa polskiego po Ukrainie to Wołosz niesamowity pewny bunt w Polsce i świadectwem tego buntu ja również przejście drugiej brygady Legionów przez front rosyjsko austriackiej i pomaszerowali w kierunku drugiego korpusu polskiego Haller zrywał się uderzyć na sojuszników halal od tego momentu będzie traktowany jako wielki Polski polityk, a Dmowski powie wkrótce, że do hal spadnie nam, że oba to tak, bo rzeczywiście dzięki temu ta część polskich sił zbrojnych znalazło się właśnie po tej stronie zwyciężyli 4 września mamy argument Polacy biją Niemców Biała Austriaków czy biją tych, którzy przegrywają wojnę no właśnie w pięknie dziękuje za siebie zagraną opowieść, bo to rzeczywiście była wspaniała nie tylko lekcja historii, ale też taka opowieść, która jak ktoś domów dobrze nam robić na dłuższych i na sercu pan prof. Andrzej Chwalba Budzisz gościem historii Polski dziękuję pięknie dziękuję bardzo dziękuję uprzejmie panią zapraszam na informacje w TOK FM historię Polski stół nad niepodległości Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!