REKLAMA

Jak Ukraińcy odbierają zmiany w ustawie o IPN? / Lublin ma jeden z największych zbiorów historii mówionych

Twój Problem - Moja Sprawa
Data emisji:
2018-02-10 13:20
Czas trwania:
30:06 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
swój problem moja sprawa w za oknami zima, więc dziś witam państwa wyjątkowo ciepło ja nazywam się Anna Gmiter Zabłocka i zaprasza na program twój problem moja sprawa na mój adres problem małpa TOK kropkę FM napisała m. in. pani Julia napisałem o projekcie zakładanie w szkołach klubu dobrej rozmowy na dyskusje o temacie związanym z uchodźcami ja na pewno o tym projekcie opowiem w 1 z moich kolejnych programów, a już dzisiaj temat, który w ostatnich dniach budził i Rozwiń » wciąż budzi duże emocje, czyli ustawa o IPN-ie i tym razem jej ukraiński wydźwięk swój problem mój sprawa proszę państwa moim gościem jest pan Krzysztof Stanowski ekspert w sprawach ukraińskich dzień dobry panie Krzysztofie w dzień dobry witam pan Krzysztof jest też wieloletnim dyrektorem fundacji Solidarności międzynarodowej były już w tej chwili dyrektorem, ale z wieloletnim wciąż jednocześnie dziś jest dyrektorem centrum współpracy międzynarodowej w urzędzie miasta Lublin, a będziemy proszę państwa rozmawiać o nowej ustawie ustawie, która została podpisana przez prezydenta ustawie dotyczącej IPN-u w ustawie, która budzi olbrzymie kontrowersje budzi również olbrzymie emocje ona jej największej liczby tych emocji słyszeliśmy ze strony izraelskiej i o stosunkach polsko izraelskich tymczasem panie Krzysztofie przeczytam taki pana wpis pan zresztą napisał również do mnie pan napisał tak obecna dyskusja trochę przykrywa aspekt ukraiński on jest chyba o wiele bardziej groźniejsze, dlaczego Polska jest bezpośrednim sąsiadem Ukrainy żyjemy w tej samej części Europy i jeżeli jakiekolwiek poważne niebezpieczeństwa grożą Rzeczpospolitej to ja nie sądzę, żeby były te niebezpieczeństwa ze Stanów zjednoczonych z Niemiec z Czech Słowacji Szwecji tylko raczej odstrasza wschodnich sąsiadów i agresywna polityka Rosji w stosunku do Ukrainy i do całego regionu jest zagrożeniem również na podwyżki i w tej sytuacji przez ostatnie 2 5 lat niezależnie od rządu od opcji politycznych Polska rozumiała, że dobre relacje z Ukrainą są kwestią bezpieczeństwa tak, ale ktoś może powiedzieć, ale co jest w tej ustawie takiego, że pan tutaj już zarzuca, że bezpieczeństwo Polski może być zagrożone, a ustawa zrywa z re funkcjonującą w Polskiej narracji od sześćdziesiątego piątego roku, a narracją przebaczamy i prosimy o przebaczenie pierwszy raz powiedzieli to biskupi i budowaliśmy stosunki z Niemcami po strasznej wojnie, a następnie Pakos takie same działanie otworzyliśmy się na stronę ukraińską jako pierwsi uznaliśmy niepodległość Ukrainy wspieraliśmy Ukrainę przy różnych prodemokratycznych staraniach i przy pomarańczowej rewolucji i przy rewolucji godności, a z drugiej strony w krainie doszło do bazy niezwykłej sytuacji, w której Ukraińcy zapytani, jakie naród jest najbliższa bez chwili wahania odpowiadają Polacy i w oczywisty sposób mając świadomość wszystkich konfliktów, z których rzeź wołyńska jest takim najskuteczniejszym, ale tych konfliktów było wiele ich akcja Wisła ani z oburzeni spaleniem na Lubelszczyźnie z długu cerkwi prawosławnych 30 07. roku, pamiętając o tej całej historii powinniśmy się zastanowić co jest najważniejsze najważniejsze jest, żebyśmy byli niewolnikami historii i mogli wspólnie budować przyszłość ta ustawa mówi 3 bardzo niebezpieczne rzeczy po pierwsze, zrównuje zbrodnie nazistowskie sowieckiej i ukraiński po drugie w ustawie mówi, iż są w stosunkach polsko-ukraińskich o zbrodniach w okresie od 20 05 . drugie dziesiątego roku wymuszą Małopolsce znajduje się w Małopolsce wschodniej, a więc zrównuje się od drugą Rzeczpospolitą stosami GRU to nie jest ustawa o Wołyniu, gdybyśmy chcieli mówić o zbrodni wołyńskiej powiedzielibyśmy 4 3 4 5 nie od 20 05 . roku to znaczy, że sięgamy w czasy, kiedy funkcjonowała druga Rzeczpospolitej deprecjonują tę Rzeczpospolitą, że w pięćdziesiątym roku w Małopolsce wschodniej to co to znaczy, że mamy roszczenia terytorialne w stosunku do Ukrainy to jest coś strasznie strasznie strasznie dobrego wreszcie ta ustawa różnicuje zbrodniarzy w zależności emocjonalna innych narodowości nie on tego robić prawo powinno być takie same dla wszystkich niezależnie od tego czy mordercą jest Niemiec Polak Żyd Ukrainiec francuscy Wietnamczyk kara powinna być ciekawsza to jest także m. in. mniejszość ukraińska generalnie mniejszości wydały takie oświadczenie wspólne bardzo poruszające zacytuję fragment, w którym napisano m. in . tak budowaliśmy mosty porozumienia międzyludzkiej Solidarności to wzbudzało szacunek uznanie dla Polaków Żydów w świecie 2 bolesna pamięć Polska żydowska zmierzyły się do siebie, że na prawo ustanawiane tylko w jej intencji przez kogokolwiek nie zmieni faktów z przeszłości jak pan myśli, bo jesteśmy przekonani, że się w życie tej ustawy ona niebawem w życie wejdzie pozostała już podpisana jak pan myśli, jakie mogą być konsekwencje jeśli chodzi o temp inne relacje polsko-ukraińskie właśnie myślę, że najpoważniejsza nie są konsekwencje prawne, które nie jest tak, że państwo polskie będzie zdolny wytaczać dziesiątki setki procesów myślę, że po pierwsze, może na trwale ograniczyć możliwość dialogu możliwe, że docierają do pana takie sygnały już w tej chwili lot SA przyjaciół Ukrainy jestem członkiem zarówno rady utworzonej przez ministra spra w zagranicznych forum polsko-ukraińskiego, jaki takiego społecznego ciała powstałego z inicjatywy organizacji pozarządowych inni i słyszymy to co wolno powiedzieć, dlaczego nie wolno śmiecić i co odpowiadacie i odpowiadamy my musimy rozmawiać musimy rozmawiać, bo alternatywa jest tylko 1 konflikt polsko-ukraiński jest zagrożeniem dla Ukrainy zagrożeniem dla Polski druga konsekwencja i tego bardzo się boję to jest poczucie przyzwolenia na akty przemocy i w mediach słyszeliśmy, że grupa uczniów z Ukrainy została usunięta z ręki szukał, a ja za chwilę będę jechał do Przemyśla jako świadek na proces, w którym młodzi ludzie z napisami z koszulkami młodzieży Wszechpolskiej napadli na procesję, która szła z kościoła na cmentarzu i będą też tego się obawia to w sytuacji, w której przez ostatnie 2 5 lat tak łatwo było pojechać do Iwana franki ska do Lwowa zakład Ukraińcom było podjąć studia w Lublinie dziś w Lublinie mamy 3 i pół 100 0 studentów z Ukrainy, że może ono dziś traktowany jako przyzwolenie do gorszego traktowania lubić ludzi, którzy nie mają nic wspólnego z historią sprzed 50 tys lat ludzi, których wtedy nie było, którzy często nie słyszeli o tych i tyle co powinniśmy rozumieć to przypomnieć sobie ten powód, dla którego powstała Unia Europejska jej twórcy uznali, że jakby to było nie było drogie i bezsensowne to będzie tańsze niż wojna i że przy wszystkich swoich ograniczeniach Billa również finansowo i społeczne tego, że potrafimy rozwiązywać mądrzej tym głupiej konflikt będzie jest lepszy niż, gdyby doszło do swojej i ta ustawa naprawdę jest chyba niestety bublem prawnym, gdyby ktoś chciał przyjąć ustawę zakazującą używania słów polskie obozy koncentracyjne nie byłoby to ani problematyczne, ale nie dyskusyjne może nie do końca mądre, bo tak się takich rzeczy nie załatwia, ale spowodowaliśmy szybka akcja, w której dziś o Polsce jest bardzo głośno na świecie nie jest to ten czas Solidarności, kiedy wszyscy mówili jak i nie potrafi to zrobić jak potrafili się bez ogromnego konfliktu wyjść z bardzo trudnej sytuacji potrafi być Solidarni tylko opowiadają jako o ludziach, którzy są poza standardami pana obawy związane z tym co ta ustawa pouczenie, że tak to ujmę, a w głowach młodych ludzi z 1 strony polskiej usługi Ukraińców czy tutaj widzi pan zagrożenia wiem, że w tej ustawie mowa o tym, że historyków i artystów to nie dotyczy, ale przeczytałam tak takie taki artykuł taki teksty pani prof. Aleksandry nacją obok ukraińskiej tłumaczki, która pracuje w Instytucie slawistyki pan oraz na Uniwersytecie warszawskim i w tekście na laboratorium więzi pani profesor napisała, że jest to pełzająca cenzura, że to, że nie popełnia przestępstwa czynu zabronionego ten, kto w ramach prowadzimy działalność artystyczną naukową to jest martwy przepis nie tylko autor, ale i wydawca takie książki narażać się będzie na długotrwałe postępowanie sądowe tak twierdzi pani profesor jak pan widzi wydaje mi się jestem historykiem z wykształcenia może takie uregulowanie prawne niezależnie od kraju, który to robimy takie regulacje jest nieefektywne natomiast daje możliwość wielu nadużyć takich jak po brąz dla wydawałoby się sprawa tego napadu na procesję w Przemyślu słyszymy dziś mediów, że to Ukraińcy z procesji w Przemyślu napady na młodego człowieka i zdarli z niego koszulkę tam było odwrotnie studiując na KUL u prof. Gutowskiego miałem świadomości widzieliśmy to, że rzeczą najważniejszą w świecie nauki jest dać możliwość prowadzenia badań i publicznego od rozmawiania o źródłach nie obawiam przyzwoitych Bartek i oni, że jeżeli tego nie ma to jesteśmy zagrożeni szczególnie w dzisiejszych czasach na funkcjonowanie wyłącznie w świecie propagandy w świecie trolli, którzy wręcz hejtu, używając pieniędzy będą starali się doprowadzić do tego, abyśmy byli w konflikcie, abyśmy zaczęli nienawidzić innych, a to jest strasznie niebezpieczna i nawiąże jeszcze do tego, o czym pan powiedział wcześniej mianowicie do tych słów, że ze strony ukraińskich zdarza się już w tej chwili słyszeć co będzie można powiedzieć, iż tak się zastanawiam bomb są takie instytucje są organizacje, które zajmują się utrwalaniem tzw. historii mówionej wydarzeń, które miały miejsce w dalszej czy z bliższej przeszłości nagrywaniem takich relacji ludzkich i niejednokrotnie zamieszczaniem tego w internecie no i teraz pytanie czy coś takiego będzie w ogóle możliwe w swoim czasie współpracowałem w świętej pamięci prof. Tomasza Strzembosza on był pierwszym, który badał polską partyzantkę pod okupacją sowiecką w północno-wschodniej Polsce po 30 10 . roku badał ją w latach osiemdziesiątych ludzi śmiertelnie bali się mówić i ich, w którym ludziom jest bardzo trudno na ten temat powiedzieć więc, tym bardziej powinniśmy się o skupiać na tym co potrafi zrobić nauki z Eski szukać bawili i szukać takich postaci, jaką mieli Jankowski, który ma tutaj rondo w Lublinie, który butem, który potrafił przekraczać narodowe bariery, żeby pomagać innym ludziom i to jest podstawowy element edukacji, jaki nam jest potrzebny to jest to co udawało się przez ostatnie 2 5 lat i co powinniśmy chronić, gdyby tak spojrzeć w przyszłość za rok 2 5 wie pan widzi to polsko-ukraińskie relacje jestem głęboko przekonany, że damy rady, jeżeli słyszymy dziś o Ukrainie tez Wołyń, a dookoła siebie mamy 2  000 00 0 kolegów z Ukrainy kolegów z pracy kolegów ze szkoły kolegów na studiach i proszę popatrzeć co się dzieje i ich funkcjonujemy normalnie pracujemy razem, chociaż mamy raport, z którego wynika, że te relacje są coraz trudniejsza w Polaków wobec Ukraińców granicą wobec Polaków to prawda, ale to też troszkę efekt skali 5 lat temu i Ukraińców było znacznie mniej i jestem przekonany, że właśnie ten fakt taki sam jak z Niemcami, że prawie każdy Marek jeździsz jak Anka Maryśka ma już jakiegoś kolejnego Igora Andriej ja to pomaga zrozumieć lepiej Novika i zrozumieć, że jesteśmy tak naprawdę do siebie bardzo podobni, a z drugiej strony nie ma alternatywy Polska nie będzie na Madagaskarze w miejsce, w którym będzie Polskę będzie miejsce gdzieś między Niemcami i Ukrainą i naszymi sąsiadami będą Białorusini Ukraińcy Czesi Słowacy Niemcy Hiszpanię i nie sądzę, żebyśmy w ciągu najbliższych 5 lat sąsiadowali z Hiszpanii wciąż było chyba zupełnie jak film science-fiction w proszę państwa pan Krzysztof Stanowski ekspert w sprawach ukraińskich był moim gościem studia w Lublinie dziękuję bardzo panie Krzysztofie dziękuję pięknie proszę państwa tyle lat teraz już za kilka chwil powrócę swój problem moja sprawa w Anna Gmiter Zabłocka witam i zapraszam na drugą część mojego programu, a w niej historia mówiona Lublin ma 1 z najbogatszych zbiorów historii mówionej, które jest w dużej części udostępniane w internecie historia wielokulturowego Lublina swój problem moja sprawa w czerwcowej man z ośrodka brama Grodzka teatr NN w Lublinie, ale z pracowni historii mówionej trzeba koniecznie podkreślić to, że bardzo różnią się te nagrania, które są realizowane z osobami, które urodziły się powoli nie w od tych, które są realizowane z osobami, które urodziły się przed wojną nie ukrywam, że dla mnie najbardziej poruszające są właśnie te nagrania z seniorami, którzy jeszcze można opowiedzieć w okresie międzywojennym był po okupacji, bo właśnie w tych nagraniach odzwierciedla się odbija się ta wielokulturowość, której tak dużo mówi ona jest po prostu w tych wspomnieniach obecna co zawsze jest dla mnie ciekawe i poruszające to ona jest, ale tak naturalne dla tych ludzi, żeby nie musimy nią pytać oni nigdy nie używają tego słowa wielokulturowość ani po prostu opowiadają o swoich sąsiadach o swoich koleżankach kolegach z klasy wymieniają imiona, które dla nas bardzo często brzmią obco dla nich były imionami, z którymi oni gdzieś tam obcowali na co dzień to byłaby naturalna naturalny słowa i w tym całym PiS zarzut wtyczki w tkaninie wspomnień właśnie ta wielokulturowość pamięć o tych mieszkańcach, których dzisiaj tutaj neony nie ma jest właśnie ów, ale ukryta i to bez nasza rola, żeby wydobyć właśnie sceny ludzkich wspomnień wszystkie detale szczegóły jeśli chodzi o dzielnicę żydowską ba JM tak naprawdę ośrodek brama Grodzka teatr NN, który mierzy skupił się na tej żydowskiej części mieszkańców Lublina co wynika oczywiście ja wiem, że to jest trochę na dłoniach długą rozmowę temat, ale bez paru zdaniach co wynika z tych lat jeśli chodzi o tych mieszkańców pochodzenia żydowskiego w Lublinie przed laty myślę, że warto tutaj podkreślić, że tak naprawdę cała nasza przygoda z historią mówioną zaczyna się od tego, że chcieliśmy się dowiedzieć się właśnie wyglądał Lublin żydowski, czyli to otoczenie tego miejsca, w którym my dzisiaj pracujemy i to też było jest zresztą nadal bardzo bardzo poruszające, że w we wspomnieniach mieszkańców cały czas siedzi obraz tego Lublina, który już dzisiaj nie istniejemy dziś widzimy pustkę, a oni swoje pamięci przechowują Eunice przechowują gwar też na wszystkie poruszające dla niektórych zaskakujące szczególnie dla młodszego pokolenia, że na jaw przechodziło się tymi uliczkami Zamkową krawiecką szeroką noc nie słyszało się bardzo często języka polskiego tylko języki niż dzisiaj się prawdopodobnie tych ludzi nie zrozumieli, ale ważne jest, żeby podkreślić, że ta perspektywa opowieści bardzo różni się nagrywamy z osobami z Polakami, a także nagrywamy z Żydami te 2 obszary o powieści sołtys fenomenalne jak prostotę 2 rodzaje pamięci uzupełniają się przenikają się czasami też, że sobie przeczą Polacy patrzyli na to wszystko z perspektywy z pewnego oddalenia nigdy nie mieszkali w natomiast te wszystkie osoby, które tutaj mieszkały były wewnątrz tego trendu były ich naturalne na miejsca, w których leżeli, w których wzrastania potem przeżywali też niestety straszną tragedię związaną z zagładą no i tutaj oczywiście w tych relacjach mieszkańców żydowskich jest po prostu mnóstwo detali nie mam teraz jak opowiadał w pamięci w korelacji nagraną przez mojego kolegę Tomka Czajkowskiego wspaniały eWUŚ, która mieszkała na ulicy szerokiej jak ona już będąc staruszką mieszkając w stanach Zjednoczonych wymienia wszystkich mieszkańców kamienicy i mówią o nich z imienia nazwiska mówi o czymś zajmować w ten sposób jest cel to miejsce przywrócone tak naprawdę pamięci jeśli rozmawiać z tymi osobami inni pytacie o Lublin co mówią najczęściej mówi o dzieciństwie, ale to wynika z tego, że my już pracuje my z tymi osobami, które są Lublin międzywojenny to dla nich jest ten czas dzieciństwa dom rodzinny i dodaje z wszelkimi detalami szczegółami wyglądu mieszkania mówią też się o sklepach w sklepach kolonialnych to się bardzo często pojawiał to też znikała z naszego pejzażu jednak delikatesy to nie to samo co w Polsce sklep kolonialny często przywoływane są zapachy i wyposażenie bardzo poruszające są ciekawe dla mnie opowieścią szkolą zwyczajach, jakie wtedy panowały n p. w pisaniu biura mienia atramentem tudzież, że o detalach szkolnych mundurków bardzo lubię opowieści z mieszkanek Lublina niestety panowie nie oferują suwnica mieszkańcy potrafią opowiadać o rodzajach materiałów wtedy było bardzo często używają słów, które znają zupełnie obce sprawy co to dokładnie co to dokładnie oznacza dla nich to też zupełnie naturalna naturalna nazwa, która funkcjonowała w ich w życiu pani wiele mówić o Lublin żyć w takie miasto magiczne dni przed laty gdzieś tam właśnie w dużej mierze żydowskie jak pani przez ten pryzmat tych opowieści miałaby spojrzeć na miasto, w czym tkwi siła Lublina, gdy nie muszą od razu powiedzieć, że ja chyba trochę nie lubię tego słowa paniczne magicznym magicznym rozumienie w ogóle magiczne Bonę dzisiaj na bardzo nadużywane ja myślę, że Lublin był miastem takich jakich wiele natomiast to co jest niezwykła dlatego miasta to też w pewnym momencie zdecydowano się tutaj odkrywać to przeszłość inaczej w przeszłości, ale budować teraźniejszość myślę, że ożywienie w wielu miastach coś takiego wydarzyło i to, że my na pewno nam na podstawie wspomnień nie opowieść o przeszłości Lublina możemy w jakiś sposób poznawać przeszłość tego miejsca wydają się, że to jest coś co jest największą siłą natomiast, jeżeli chodzi o wielokulturowość ja myślę, że wiele miast miasteczek podoba wyglądało bardzo bardzo podobnie to znaczy były 2 czy 2 3 3 czy nawet więcej kursów, które ze sobą współistniały bardzo różny sposób pani z Lublinianką, ale ja pochodzę z Kurowa tutaj studiowałam niż 2 0 lat mieszkam w Lublinie to miasto postrzegam już poprzez wspomnienia rozmówców i poprzez wspomnienia tych, których tutaj mamy relacje z zgromadzone w REIT-y jest bardzo ciekawy, ponieważ idąc ulicami Lublina często patrząc na kamienice czy patrząc konkretne okna znam historię tego miejsca znam historie na lokatorów tej kamienicy czy tego domu chętnie przyjeżdżam do pracy lub bardzo często wysiadam na placu Zamkowym z samochodu ja wiem, że się zatrzymuje przy adresie ośrodka 2 albo przed albo po nagraniach bardzo często idą w te miejsca, żeby je obejrzeć bardzo mnie interesuje to jak jest widok n p. tez okienny mieszkania, których nadużywam bardzo mnie interesuje też się odnajdywania odnajdywanie śladów przeszłości znaczy to coś co jeszcze mogło mogło zostać co pamiętam moich rozmówców czy te osoby, których oni opowiadają, czyli na szkodę gminy stare drzwi stare okna bardzo ważne jest źle wracając do takich jest bardzo często spotykam się z osobami, które już są moimi kolejnymi rozmów z psami, które tam mieszkają w tej fazie w tych miejscach od czegoś zaczyna taka rozmowa jeśli chodzi o rozmówców w mieście domyślał, że część osób chce wracać swojej przeszłości, ale być może są też takie osoby które, która niekoniecznie to nie jest tak łatwo wspomina się, że najłatwiej dowiedzieć się o tym, stawiając się samemu w takiej sytuacji już miałam takie doświadczenie wiemy, że wystrój opowiadać opowiadać o sobie i swojej przyszłości to jest 1 aspekt sprawy, a druga na Browarze przy właśnie szczególnie, kiedy nowy rywal się z osobami pochodzenia żydowskiego, które tutaj się urodził spędził swoje dzieciństwo młodość, a potem wejść w życie tak tragicznie się ułożyło wspomnienia są po prostu trudne to jest przywoływanie najbliższych osób ich częstość śmierci tych najtragiczniejszych rzeczy, więc zawsze trzeba bardzo bardzo uważać ich, by wiedzieć, kiedy ewentualnie powiedzieć stop w jaki sposób kolokwialnie to my nie rozgrzebywać czyjegoś dzieła życia zresztą zawsze mam takie poczucie, że spędzam z ulicy wielu trzygodzinny naszą pamięć o opowieścią wszystko rejestruje naj potem nagle no muszę powiedzieć do widzenia zamknąć za sobą drzwi i ja zostawiam to osoby z tymi wszystkimi nie jest wszystkim ją raz samice z przeszłości, ale nim doświadczenie mi podpowiada, że mimo, że niektóre opowieści są trudno to jednak większość osób, których celem opowiadać lubił opowiadać na wielu naszych rozmówców ma takie poczucie, że to jest ważne to co nie pamiętają, że ktoś może jeszcze komuś przydać się co jest istotne w i dla nas dla młodych realna historia ma kosztować poczucie, że dla nas dzisiaj te historie są ważne salony będą stawały się jeszcze ważniejsze wraz z upływem czasu ja zresztą to czuje jak przegląda materiały, które były nagrywane w latach dziewięćdziesiątych okazuje się, że są w pewnym sensie bezcenny z tych osób dzisiaj nie ma nie możemy już im zadać dodatkowych pytań, a czy w trakcie tych nagrań miewała pani takie momenty, że miała pani wrażenie, że to ta opowieść, którą pani słyszy jest takim rozliczeniem się tej osoby z przeszłością i że to jest wyrzucanie pewnej takich trudnych wspomnień, czego danej osobie brakowało na pewno tak też zdarza zdarzają się nawet telefony do ośrodka prezes zresztą są dla nas bardzo ważne, kiedy w inne dzwonią osoby, które n p. nie chcą wskazać silnych grup, gdzie zostali pochowani w zamordowani podczas okupacji życie w 2 czy 3 lata temu miałam taką niesamowitą historię tutaj ośrodek zwiedzała 1 pani z Poznania w i okazało się, że jej mama w czasie wojny była przyszedł do nas z Poznania z Poznania na Lubelszczyzna i mieszkała w 1 w 1 miejscowości i właśnie w czasie tego pobytu w domu rywal się do 2 młoda dziewczyna Żydówka imieniem nic nam one się zdały dziewczynki gdzieś tam się pamiętam to pani mi opowiedział o tym wszystkim integracja ze starostwa w czterdziestym czwartym roku w jakimś cudem ta pani przechowała świadectwo tej dzikiej i mamy też świadectwo tutaj w ośrodku dla pani właśnie pojechał do nich Poznania powiedziała mi tą całą historię przekazana do świadectwo sama powiedziała, że właśnie czujesz to jest taki ostatni moment na 8 0 parę lat chciałaby, żeby ta historia została ocalona mieszczą się dopytać, bo pani wspomniała też o tym, że macie telefony dotyczące tego, gdzie pochowani zostali zamordowani w czasie wojny rozumiem, że nie chodzi o cmentarze tylko o zupełnie inne miejsca, których być może nikt nawet nie przypuszczał, że ta ma ich leżą ludzie Tatar dąb niestety zdarzało się tam podczas okupacji po prostu rządzili radni byli mordowani w ich zakopywanie tak naprawdę ani gdzie popadnie dziś poród gdzieś na dziś w okolicach dziś przydrożnych przydrożnych rowów jurorom i do naprawdę o tych miejscach nikt nie wie w naszych rozmówców i zdarza się, że tam n p. pojawiają się takie miejsca pamięci tak, bo współpracujemy też z różnego rodzaju organizacjami też oczywiście, jeżeli wiemy o czymś takim dodajemy zaś do komisji rabinicznej nam zależy na tym, żeby utrwalić pamięć, by nabrać zarejestrować w kontekście tej nowej ustawy, o którym dużo się mówi, która została podpisana o IPN-ie czy macie dyskusje czy zastanawiacie się czy poniesie zastanawia co będzie dalej z nagrywaniem relacji osób, które żyły w czasie wojny, które doświadczały bardzo często wielu tragedii, ale które były też często świadkami wielu tragedii, których doświadczali inni relacji zbieramy już ponad 10 3 ponad 1 0 lat, ale i moje doświadczenie podpowiada mi, że najważniejszym aspektem w tym całym procesie bez mojego spotkania ze świadkiem historii jest to, żeby to osoba czuła się na bezpiecznie to jest przecież także świadek historii poświęcona nie tylko swój czas, ale swoje bardzo osobiste przeżycia wspomnienia i jestem przekonana, że trzeba zrobić wszystko, aby to osoba czuła się komfortowo czasami dotykamy spra w bardzo trudne historie rodzinne w trudnych wspomnień akurat ta ułożyła się historia Polski, że praktycznie wszystkie osoby, z którymi się spotykamy, które urodziły się przed wojną przeżył okupację tutaj IT IHF wspomnienia z Sołtman za mocno naznaczone napiętnowane traumą wojny te wspomnienia są bardzo trudne i inni, aby uzyskać prawdziwy obraz ich wspomnień, a muszą wiedzieć, że nic złego im się nie stanie, jeżeli opowiedzą co widzieli, że podzielą się cenne co czują, a więc myślę, że żadni zaistniałaby taka sytuacja, że niektóre fragmenty wypowiedzi czynniki, które ich opowieści mogłyby zostać w jaki sposób ocenzurowane, że ktoś może analizować ich opowieści pod tym kontem dość, że trudno im po prostu będzie z tymi ludźmi rozmawiać trudniej będzie mi zadawać się pytania wydają się, że jeżeli nawet nie wydają się jestem przekonana, że jeżeli będę wiedziała, że możemy coś grozić nie będę się małej Hani wyrażać zapytać o tak naprawdę przecież zupełnie, o co chodzi w naszej pracy z pełnienia dochodzi na zbieraniu źródeł Info na ogrzewaniu cechy tych opowieści to jest także już w tej chwili gdzieś tam po głowie chodzi obawa czy ta ustawa jest na tyle nieprecyzyjna, że takie obawy mogą się pojawiać też bardzo trudne pytanie, bo minął tydzień od momentu, kiedy ta ustawa weszłaby, by publicznego Radia publicznego dyskursu natomiast tak rzeczywiście zastanawiałam się na tym przede wszystkim zastanawiam się w po na razie jest jeszcze moment, kiedy dyskutujemy nad ustawą natomiast ta dyskusja przenosi się już na to pole społeczne ponad publiczne i zastanawiam się liczy nawet w tym momencie nie będzie także ktoś wspina się spotkam nie będzie zastanawiał czy może nie warto tego mówić, bo w przyszłości może mi coś się z tego tytułu, ale z tego tytułu wyrazić to takie zamykali usta świadkom historii trochę tak tak wygląda z boku miałam nadzieję, że tak jednak nie będzie, bo jesteśmy w takim momencie, że przed nami tak naprawdę najbliższe 5 lat ten ostatni czas, kiedy możemy jeszcze nabrać zebrać jak najwięcej opowieści, które nam przybliżało czas okupacji i czas między wojenne i uważam, że powinniśmy jak najlepiej ten czas wykorzystać już nigdy nie będziemy mogli wrócić do tych ludzi swój problem mój sprawa w to był ostatni temat na dziś zachęcam do kontaktu mój adres problem małpa, a to kropkę FM jestem też na Facebooku na profilu twój problem moja sprawa zapraszam za tydzień o tej samej porze już teraz informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: TWÓJ PROBLEM - MOJA SPRAWA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA