REKLAMA

Fenomen kulturowy wielonarodowego Lwowa. Podcast historyczny Adama Balcera cz. 3

Data emisji:
2018-02-13 18:50
Audycja:
Lechistan
Prowadzący:
Czas trwania:
36:20 min.
Udostępnij:

"Alternatywna historia Polski" Adama Balcera dziś o wielonarodowym Lwowie jako fenomenie kulturowym i jego związkach z szeroko rozumianym Orientem, ze światem islamu, tatarskim, tureckim: saraceńskim. Ponadto o bardzo intensywnych kontaktach Lwowa z Aleppo, pierwszym w granicach Polski meczecie - właśnie we Lwowie. Bramie krakowskiej, nazywanej kiedyś tatarską. O związkach z Lwowem prawosławnych, Rumunów i Greków. Oraz o chasydyzmie polskim, który pochodzi od sefardyjskiego i Podolu - jako granicy między chasydyzmem sefardyjskim a aszkenazyjskim.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

witamy serdecznie wszystkich internautów i wszystkich internautów słuchaczy słuchaczki Radia TOK FM to kolejny odcinek naszego podczas 100, który nosi tytuł lekki stan, czyli za chwilę usłyszą państwo głos Adama Balcera w tym odcinku przenosimy się geograficznie do Lwowa, ale mentalnie zostajemy w naszym pięknym kraju, dlatego że Lwów jak wiadomo jest częścią takiej figury prawdziwie polskiego miasta miastem, które toczone były boje z miasta, które różnią tworzyło Rozwiń » nie tylko w pamięci teraz stworzony, kiedy się realnie tworzyło zręby polskiej kultury mówi się o Lwowskich szkole historycznej ostatnio numerycznych Polska szkoła miała logiczne też vel przemiana ma też matematyczne także można powiedzieć, że nie ma tak wielu rzeczy stricte polskich jak Lwów w tej wielkiej mapie pamięci polskiej kultury tymczasem można powiedzieć, że oprócz Polaków w silny był tam element wschodniej też takie określenie, którym przychodzi do głowy, aczkolwiek jak rozumiem, gdybyśmy zaczęli wymieniać to tego naszego odcinka, aby nie nie starczyło, żeby wymienić nie tylko Żydów nie tylko o zmianie tylko od Turków nie tylko Rusinów w czasie prawosławnych na zasadzie cały kalejdoskop nacji, które tam funkcjonowały współtworzyły tkankę kulturową tego miasta taki jest taki obraz w kulturze polskiej Lwowa prawda ów zawsze wiernego też 3 pamiętajmy o tym, doświadczeniu i pierwszy po pierwszej wojny światowej konfliktu polsko-ukraińskiego jej obraz miasta jako kresowej stanicy w stresie bardzo upowszechniło Orlęta lwowskie, czyli coś jak przedmurzem to jest obraz, który jest pada wzmocnione przez fakt, że 17 wieku Lwów obleganym przez Turków Tatarów kozaków ukraińskich natomiast oczywiście, że Lwów ma też bardzo nie tylko z miastem polskim pamiętajmy, ale z miastem trudy gra olbrzymią rolę w historii Ukraińców w historii Żydów i to, bo to jest wspólna tradycja m. in. niestety z tego powodu był konflikt polsko-ukraiński to miasto po pierwszej wojny światowej, a także, a także w trakcie drugiej wojny to, o czym warto powiedzieć właśnie pokazać to miasto w inny sposób oczywiście mamy ten obraz Austro-Węgier Franciszek Józef Galicja i toteż bardzo ważny dla Ukraińców, bo podkreśla, że czystek najbardziej zachodni środkowoeuropejski region i miasto w ich kraju natomiast pamiętajmy o tym, że Lwów ma też bardzo ciekawą często zapomnianą historię właśnie Turowa znakomicie pasuje do naszego podczas 10 0, czyli związków z szeroko rozumianym Orient ze światem islamu światem wielkiego stepu tatarskim tureckim i różne grupy, które były pośrednikami między właśnie w tym wymianie kulturowych w kontaktach kulturowych z czego to wynikało to rola Lwowa jak spojrzymy na mapę to od razu widać, że jest to miasto, które położone bardzo blisko, że trzeba Wisły, a jednocześnie dorzecza Dniestru Bochum i czy dziś rzekł wpadających z 1 strony do morza Bałtyckiego, a z drugiej do morza czarnego jeszcze czasów wikingów pamiętamy o tym, że ów słynny słynny szlak od Waregów do Greków i właśnie spływa rzekami i jej cel, przenosząc łodzie pomiędzy rzekami z między oboma morzami i Lwów powstała się w tym miejscu w trzynastym wieku na tym szlaku bardzo ważne komunikacyjnym handlowym, ale jednocześnie jak spojrzymy nie tylko na północ południe KOV wschód zachód to pamiętajmy o tym, że było to miasto, które było dziecinnie położone blisko wielkiego stepu i blisko szlaków handlowych prowadzących na Krym, a potem przez Step, by aż do Chin, tak więc mamy ten słynny jedwabny szlak i z chwilą ze Lwowa potem Kraków właśnie Wrocław Praga i t d. czy miasto położone na bardzo ważnych skrzyżowaniach dróg, gdzie mamy opisy niesamowite szesnastego siedemnastego wieku podróżników n p. handlowców kupców ze Gdańska, którzy Niemców tak dużo opisują to miasto, gdzie mogą spotkać się naprawdę tu tłumów kupców handlarzy z handlowców prawda z najróżniejszych części świata nie przypadkiem FR zaś Brody, gdzie wybitny historyk francuski, który pisał świetne książki o morzu Śródziemnym stwierdził, że wykształci się w średniowieczu i potem funkcjonował właśnie taki, jakby korytarz Polski, który prowadzi z Gdańska przez Lwów morze czarne aż do Stambułu Lwów dawka otrzymał bardzo intensywne kontakty z Aleppo, a także miały rozwinięte bardzo kontakty stałe prawda z tym miastem stąd znajdujemy nauczkę bardzo dużo moneta w wuja są teraz prace archeologiczne w teraz akurat na wiadomo, że niesprzyjające warunki, a wcześniej te są na północnym Iraku i był miastem, w którym właśnie niekiedy Polska zajęła tereny zajęła Lwów to są czasy Kazimierza wielkiego no to pamiętajmy, że w efekcie po raz pierwszy w te w granicach Polski mamy mecz, bo to jest Maciek, który został zbudowany we Lwowie to było normalne w Rusi Kijowskiej już nie było problemu z tym, żeby była tam ludność muzułmańska, a w mieście mieliśmy też, że w efekcie przywilej wyboru danej przez naszego króla, który odnosi się do rufy różnych grup etnicznych religijnych wśród nich zostali wymienieni z wymienieniem też muzułmanie mieszkali Ormianom Żydom stracono innym ludom jakiekolwiek byli kondycji przestano, przyznając łaski szczególną chcemy ich przy grządkach ich w ich prawie nienaruszonych zachować Ormianom Żydom Saracenów cala cena 3 i muzułmanów tak mieliśmy pamiętam to byli wszystkim Tatarzy i Turcy oprócz tego mamy oczywiście nawet można było we Lwowie spotkać czasami kupców wasz Irańczyków prawda Persów w kontakcie z Resovią jedno docierali wpły w handlujący on nie tylko wiadomo, że Ormianie odgrywali bardzo ważną rolę zaraz ni więcej powiemy, ale mamy też kontakty z, a z handlowe z pan z Iranem nie tylko z imperium osmańskim i pamiętajmy, że to błąd w formacie drugi największy miasto w Polsce po Gdańsku, a które były opisy właśnie tych gdańskich kupców są niesamowite, bo przypomina, że to on w łapach pokazują Lwów jako port jest ta metafora artystyczna Step PAK Romański drużynę Mickiewicza w różnych otworach występie jak ocean tak port, który w stylu można wypłynąć ocean tak jak Gdańsk był portem tylko morskim i mamy, więc społeczność tatarską turecką muzułmańską, która będzie mieszkała we Lwowie każdy, kto był to wie strona ulica Krakowska izba brama Krakowska jesień nazwała bramą tatarską jeszcze do siedemnastego wieku tam cmentarz zachowany stopniowo oni ulegli asymilacji, ale regularnie do Lwowa przybywali kupcy muzułmanie, którzy ze Lwowa ruszali nawet dalej do Lublina do Jarosławia, gdzie były słynne jarmarki i to było wpłynąć sytuacja wyjątkowa w Europie, bo pamiętajmy o tym, Żabka 2 do Wenecji mogli przepływać kupcy tylko trzymano ich w getcie musieli otrzymywać zgody władz specjalny budynek musi otrzymać zgodę, żeby wyjść tutaj nie było żadnego problemu się na poruszali po mieście załatwiali interesy handlować to jest pierwsza grupa druga bardzo ważna grupa to Ormianie, którzy we Lwowie byli częścią takiej gigantycznej sieci handlowej, która w osiemnastym wieku jest nazywana przez naukowców może być protokół globalizacji również oni handlowali nawet z Indiami z Filipinami z Meksykiem tak objęli cały glob taką siatką kontaktów handlowych 1 z takich miejsc, w którym odbywa się handel był właśnie Lwów rodziny Ormianie właśnie Ormianie z tego powodu, że pamiętajmy o tym, że powstała diaspora po zniszczeniu państwa ormiańskiego ludność, która była nad reprezentowana w UE w tej części Eurazji jeśli chodzi o mieszczaństwo i handel i zajmować właśnie handlem ludność, która też podobnie jak w przypadku Żydów uczyła się języków ludów, z którymi mieszkała ci Ormianie, którzy mieszkali we Lwowie pierwszym językiem był i tak sami nie mówili język tatarski to mój język podobny bardzo dotarta ASCO krymskiego tak język też ci czas kina czy tak się nazywa te języki tokijskiej to jest niesamowita sprawa, że zapisy wali go swoim alfabetem to samo się działo potem w Turcji na wielką skalę pierwsze powieści w języku tureckim zapchana alfabet jest napisana analfabetami ormiańskim i pierwsza w ogóle książka najprawdopodobniej pierwsza książka na świecie wydrukowana w języku jakimkolwiek turki niskim tak mówimy o językach też tak jak kazachski uzbecki tak dalej właśnie została wydrukowana we Lwowie przez Ormian w 1 800 osiemnastym roku jest tutaj nagle okazuje się nabieramy szerszego spojrzenia i ci Ormianie zajmowali się handlem, ale też pamiętajmy o tym, że pozostawili po sobie wspaniałe zabytki we Lwowie mamy wspaniałą katedrę z czternastego wieku, którą budował budowali architekci Genui z Włosi, bo pamiętajmy o tym, że Włosi dociera aż przez morze Śródziemne morze Center czarne to był ten to był ten handel Levante iński dach i dalej ruszali aż do w głąb Azji centralnej tak dalej pamiętnego Marco polo przestępca to co przez to całe zjawisko dociera też do Lwowa ale, budując dom katedry korzystali też do dziedzictwa tradycji artystycznej już muzułmańskiej Turków seldżuckich, którzy sami mieliśmy taką właśnie synkretyzm symbioza wpływów ormiańskich i tureckich z Azji mniejszej jest to 1 z unikać w Europie Środkowej można powiedzieć procentem w skali piękna tego zabytku to coś unikalnego, ale jednocześnie są to właśnie ewidentnie elementy właśnie sztuki islamu sztuka islamu oddziaływała też bardzo pamiętajmy też siano wiadoma ubierała się nasza Szlachta niby Polska i Rucińska ubierali się Kozacy no, więc jak Jakub grał też mieszczaństwo widać to w słownictwie olbrzymiej wpływów kultury materialnej osób Osmański i Perskiej Ormianie odgrywali bardzo ważną rolę jako pośrednicy w tym handlu i jako Terence też można mieć wprowadzać pewne mody i t d. sami często mieli pamiętajmy o tym, nabyli od silnie zaimprowizować mieszkając we Lwowie mieli na Szkotów Jana imiona Murat Sefer imiona muzułmańskie będąc chrześcijanami cały czas i robi coś takiego, że n p. z ta moda była tak popularna stała się tak czy integralną częścią tożsamości polskiej, czyli tak samo ukraińskiej, że z zaczęło powstawać we Lwowie najważniejsze w Polsce potem z Lwowa przeniosły się do jej też do innych miejsc, ale SB bezdyskusyjnie Lwów był centrami centrum produkcji Rzemieślniczej sztuki najróżniejsze od dywanów poprzez broń kobierce stroje pasy i t d. które były sztuką oraz mentalną, ale produkowaną w kraju, który nie był pod panowanie Osmański, który tak to nie traktował jako karnawał tak jak ta zachodzi wówczas o urządzano teraz mamy pana Grada post ostatki parady karnawałowej był ktoś na wesoło przebrany za Turka nie tak wyglądali tak tak wygląda ta Polska Szlachta, ale to jest tak, że wracając na chwilę jeszcze do Kazimierza trzeciego wielkiego króla, ale bierze w posiadanie Lwów ale, gdybyśmy się przenieść teraz nataką Lwowską ulicę wtedy to ten język, który najczęściej byśmy usłyszeli na ulicy to będzie, jaki język wówczas to byłby przede wszystkim język Rusiński, ale byśmy usłyszeli też czy przyszły ukraiński już chcielibyśmy też język i dziś tak język Żydów aszkenazyjskich usłyszelibyśmy niemiecki był wtedy pojawiają się osadnicy rozmieszczanie Niemiec co usłyszelibyśmy tatarskiej UW, który może mówić muzułmanie, którym mówiliby Ormianie lektury mówiliby też to jest kolejna grupa Karaimów i tak w grupach, która jest zbliżona wyznanie monoteizm etyczne religia zbliżona do judaizmu upraszczając bardzo może być judaizm ukształtowany, na którego bardzo duży wpływ miał islam oni sami na swój język używali języka wy liturgia w obrzędach języka hebrajskiego alfabetu hebrajskiego w ale mówili w życiu codziennym zaczęli też zapisywać w języku, który nazywa się obecnie Karaibskim i znowu jest bardzo podobny do ormiańskiego bardzo podobny do ormiańskiego tego tureckiego bardzo podobny do tatarskiego czy mieliśmy 1 język, ale ludzi wyznających różne religie Karaimów Ormian i właśnie Tatarów, a czy taka liberalna polityka wobec mniejszości narodowych i religijnych głównie religijnych czy ona od czasów Kazimierza wielkiego oraz 2 nad samym poziomie czy to coś się to się zmieniało to się nawet można powiedzieć wraz z taką sytuacją, że została powstała Unia Litwy Polski na to się pogłębiało tak, bo pamiętajmy, że wielki Książe Witold jest symbolem tego władcy, który zapraszał te właśnie mniejszości w głąb Litwy stąd mamy społeczności karaimskie w Trokach, a każdy, kto był na jakiś wycieczce na Litwie kojarzy miejsce przepiękne jezioro zamkiem tam też mieszkają Tatarzy stąd wiele w Wilnie Tatarzy, gdzie też ulica tatarska brama tatarska i t d. tak podobnie jak we Lwowie, więc była taka polityka wówczas, że mieliśmy szansy, by także doszło do ekspansji wielkiego Księstwa litewskiego do morza czarnego stąd międzymorze między 2 morzami i w głąb stepów i w efekcie mieliśmy też sporo poddanej wielkiego księcia Witolda, którzy byli muzułmanami koczownikami Tatarami tak byli jego lennik kami służy jego wojsku walczyli w co prawda jest spora część armii polsko-litewski walczącej pod Grunwaldem to byli Tatarzy muzułmanie, ale i tak, ale musimy odwołać się do dużo dopaminy w naszych młodych słuchaczy i słuchaczy docenta ze szkoły podstawowej Atlas historyczny tam oczywiście się przyglądał te kartki to tam napastnik, a koszty części południowo-wschodniej bliżej morza czarnego to tam zawsze była taka zakreślone Lennon lenno prawda te kolory ziemi szans są jak to mniej więcej serwis zrealizować czy przez większą część czasu, gdzie czyli, gdzie w, którym miejscu z hipotetyczne granica znajdowała się w Brzeźnie dochodziła do morza czarnego i przez większą część z nie, ale w okresie tej największej potęgi tego państwa wy tego związku państ w Unii Polski Litwy dochodziła pamiętajmy, że nawet, kiedy Turcy osmańscy odetchnęli ostatecznie razem z Tatarami krymskimi polskiej Litwę od morza czarnego to była taka sytuacja, że bardzo długo w tym stepie nie było granicy wyznaczona była bardzo płynna tak, bo to był Step tak trudno było wyznaczyć dokonać takich laurek to się mówi fachowo DEMAR kasacji, a druga kwestia była taka tam mieszka też koczownicy było nie było bardzo mała część ludności osiadłej druga kwestia była taka, że długo takim kondominium, czyli de facto, że Polska jelit i Polska razem z Turcją zarządzała jakimś krajem to była Mołdawia państwo, które dziś jest podzielone wypadek, a kraina historyczna jest podzielona między Mołdawię Ukrainę i Rumunii najważniejsza część jest w Rumunii państwo rumuńskie, które było bardzo związany znowu ze Lwowem mamy prawda cerkie w Wołoską jedne z najważniejszych zabytków ze wspaniałą wierzą, gdzie też mamy motywację właśnie z jeśli chodzi o dekoracje zdobienia ze sztuką elementami orientalnymi perskimi tureckimi arabskimi wg historyków sztuki Szczech z jakiego powodu, dlatego że właśnie na Mołdawię Mołdawia była przez kilkaset lat lennem osmańskim i był bardzo silny wpływ sztuki kultury Osmański jaw, a w efekcie perskiego i i arabskiej i to widać szczególnie w architekturze, a pamiętajmy o tym, że lot w tym Narodowym stylem teraz rumuńskim taki można powiedzieć, że trochę jak w przypadku Hiszpanów, że oni mają swój w domu, gdy jechali mu dH 3 testy, w który nawiązuje do mieszanki gotyku ze sztuką arabską tutaj mamy z tym już nazwa bramkowe panu od rodziny panującej dziś koniec siedemnastego wieku początek osiemnastego wieku to wspaniała sztuka mieszanka sztuki bizantyjskiej barokowej właśnie elementów orientalny, a my mieliśmy z nimi intensywne kontakty na różnych poziomach z Mołdawią nami z Rumunami liczne małżeństwa mieszane arystokracji słynna rodzina moherów bardzo ważne w historii Polski Ukrainy założyli w Kijowie bardzo ważną szkołę wyższą do dziś istniejącą, ale też na poziomie właśnie mieszczaństwa we Lwowie jak byśmy zrobili prawda sprawdzili genealogii wielu rodzin to okazałoby się, że mają korzenie właśnie rumuńskie oprócz tego mamy kolejną grupę, która docierała do nas poprzez Mołdawii odegra bardzo ważną rolę w historii Rumunii Grecji i tutaj jest niezwykle ciekawa postać Konstanty Korni jak to on właśnie ów ufundował we Lwowie różne bardzo ważne budynki właśnie z tą przepiękną perłą architektury renesansowej, które kamienicę królewską o sam pochodził z krety, ale trafia 2 pod panowaniem Wenecji, ale trafił zaś robić interesy imperium osmańskim stał się jej już po meczu najbogatszym właśnie, robiąc gigantyczny handel z Osmanami stał się najbogatszym o obywatelem Polski został uszlachcony nobilitowany pożyczał królowi polskiemu wielkie kwoty były naprawdę no oligarchom tak i odegrał też jego wpły w rolę w historii Ukraińców, dlatego że fundował bardzo ważne szkoły drukarnie bractwa właśnie we Lwowie tak poproszę o tym, pamiętać, że bardzo długo prawosławni poddani króla polskiego czy wielkiego księcia Litwy byli podlegali pod patriarcha w Konstantynopolu, który uznawał cesarza tak tytułowano jest twarzą osmańskiego tak tytułowano oficjalnie też Polska tu wała władcy imperium osmańskiego to się skończyło w 1 60 0 osiemdziesiątym szóstym bardzo ważne są, bo liczna data, bo w tym momencie Rosja wkracza do akcji i Polska od tego momentu będzie się osuwał ma po równi pochyłej z przekształci się stopniowo protektoratem wreszcie straci niepodległość, bo bardzo ważne, że Rosja przejęła wtedy kontrolę nad jurysdykcję taką nad prawosławnymi, a przez wieki były bardzo intensywne kontakty z Grekami, którzy odnieśli wielki wpły w na rozwój kultury ukraińskiej szczególnie namalowała poprzez Lwów i znowu ta ci Grecy byli też silnie poddani wpływom często byli dwujęzyczni znali język turecki poddani wpływom też kultury turecką rozmach, a czy ten element ATT etos dystrykty rosyjski można mówić funkcjonują we Lwowie nie nie nie ma trzymamy w związki wiadomo w ramach tych Slavia ortopeda psa Słowiańszczyzny wschodniej związki też z Rosją, ale na odrolnienie one nigdy nie odgrywały takiej roli proszę pamiętać o tym, dzisiaj paradoksalnie Lwów jest symbolem tego miasta greckokatolickiego i regionu greckokatolickiego Ukrainy ona bardzo późno, bo dopiero na początku osiemnastego wieku przeszedł z prawosławia nagra kilka greckich katolicyzm przypomnimy Unia była w 100 0 pięćdziesiątym szóstym Brzeska i do tego momentu był bastionem obrony prawosławia właśnie ze względu na blisko Turcji i związki z imperium osmańskim zarówno Grecja i Osmanowie wspierali Thornton cerkiew prawosławną co oczywiście wywoływało zastrzeżenia Polski m. in. ostatecznie goście decyzja o tym, żeby presja na to, żeby przeszli na grecki katolicyzm prawosławnych mieszkających we Lwowie w okolicach była tak duża potknięć siedemnastego wieku, kiedy Polska toczyła zacięte wojny z imperium marzenia zacięte przesadzam, ale chwilę z imperium osmańskim, ale ktoś może zapytać, kiedy ten obraz mówiący językiem współczesnym multikulti miasta mieniących się językami różnymi barwami różnorakich strojów nacje, przechadzając się po ulicy, robiąc głównie biznes, ale teraz ktoś może powiedzieć to jest obraz idylliczny na pewno zdarzały się jakiś stary, kiedy napięcia na różnym tle były większe mniejsze ktoś może powinno chociażby powstanie Chmielnickiego, kiedy jest jak wiadomo, że przetacza się przez całą Ukrainę fala pogromów lotów jak również takimi jak Lwów to chyba też dzieje tak też dochodach jest oblężenie część Rusinów pozostaje lojalna część z nich przychód jest mamy do czynienia ze zdrady w efekcie tak zostanie zdobyty wysoki zamek, ale samo miasto się obroni nie zgodzi się nad naftę, żeby wydać Żydów, którzy zostaliby albo zabici albo przyjęliby ich Tatarzy, bo uważali, że to jest kapitał intelektualny ci ludzie to nie tak, że wszyscy babka Żydzi byli zabijani także poza Chiny chińskie oby Tatarzy krymscy bardzo często brali starali się wziąć, bo wiedzieli, że są ludzie, którzy mają kolekcjonują prowadzi handel zajmować się biznesem, bo Lwów i tu dochodzimy do tego rzeczywiście było miejscem różnych napięć, bo jak ludzie żyją obok siebie to co jakiś napięcia, ale z drugiej strony był bardzo kojarzone jako to miasto, gdzie właśnie rozwija się handel i na tle n p. siedemnastowieczne szesnastowieczny Europy na pewno się wyróżniał pozytywnie i była bardzo ciekawą społeczność byli Żydzi tak oprócz tego, że część Żydów, a szkolne z wiejskich tych, do których wszyscy kojarzymy to pamiętajmy, że druga niezwykle ciekawa społeczność żydowska stworzyć sefardyjskich czy pochodzący z Hiszpanii, którzy zostali wypędzeni z Hiszpanii Portugalii i trafili do imperium osmańskiego, ale też ciężka do Holandii stąd Banks i Nazar wybitny filozof też do Anglii będzie mi Izrael i wybitny polityk brytyjski, gdzie nas tego wieku, ale trafili też do nas, o czym bardzo często zapominamy trafili do Gdańska do Zamościa, gdzie wspaniała synagoga trafili do przemyśleń trafi też do Lwowa i z nie od razu się roztopi w społeczności żydowskiej szkole zyski przez jakiś czas funkcjonowali to jest niesamowite, bo mówi językiem ladino czy jest się podobne do hiszpańskiego byli bardzo silnie poddani też jest nierzadko znali arabskiego byliśmy poddani wpływom kultury arabskiej w sztuce też co było widać i znowu oni byli kolejno społecznością, która tak jak tamte, które wymieniliśmy wcześniej Ormianie Karaimi właśnie Tatarzy mieszkający w ramach Rzeczpospolitej odgrywali role pośredników w Cannes lub w dyplomacji w negocjacjach znający języki znając kulturę i t d. tak samo było Żydami sefardyjskiej mi powstała Kolonia taka handlowa grzałek przedstawicielstwa handlowe niezwykle ciekawej postaci osie nazwał ich Jasser albo Józef nacji pochodził z Portugalii i był wewnętrznego 1 z głodu otrzymał od sum tata tytuł książęcy był DF można go nazwać, że pełnił rolę nierzadko dyplomacja skarb znika tak na dworze osmańskim robi wielkie interesy na całej Europy biednym najbogatszych ludzi w Europie śnie najbogatszym tak jednocześnie robi interesy w Polsce wpływa na politykę wewnętrzną polską, bo m. in . bardzo promował przekonywał szlachty różnymi środkami też nazwijmy to rzecz o imieniu po prostu kupując głosy do Stefana Batorego, który był leśnikiem osmańskim imię i dla Turków jego wybór był korzystny, bo nie chcieli, żeby królem Polski został Habsburgów o Habsburgowie byli najważniejszymi wrogami nie Polska to jest ta kwestia, że trzeba się troszeczkę uświadomi co tak ten nietrafny z tego mitu przedłuża Polski, która prawda w swoim tarczą piersią ochroni Europę przed Turkami osmańskimi i tutaj mamy coś takiego, że te nacje właśnie tworzył kolonię też we Lwowie i ma mniejsze cała społeczność żydowską, która właśnie na tych szlakach handlowych zajmowała się robieniem wielkiego biznesu tak na dużą skale właśnie między imperium osmańskim i Rzeczpospolitą czas powitać to oddziaływanie sefardyjskich szyków jest to o tyle też bardzo istotne w tej części Europy w Galicji wschodniej też we Lwowie, ponieważ pamiętajmy o tym, że Kijów w pewnym momencie Turcy opanowali Podola tak rządzi nim 2 0 parę lat, a i Podole niedaleko Lwowa i tam właśnie 10 0 kilkadziesiąt kilometrów od Lwowa urodził się w Buczaczu Jakub frank, o którym znakomitą książkę napisała Olga Tokarczuk księgi Jakubowe i tutaj mamy niesamowitą aż 1 sekrety z oddziaływaniem związki ponieść pamiętajmy o tym, że Jakub frank był Sabat tajską, czyli dołączył do grupy Żydów, którzy przeszli na islam i sam też przeszedł na islam potem przeszedł w na rzymskich katolików jest właśnie we Lwowie, gdzie odbyła się cała debata teologiczna, w której on wziął udział, ale muszą być tłumaczone z tureckiego w jego ojczystym językiem był turecki prawdopodobnie umarł jako prawosławny tak są takie spekulacje i sam bardzo często mówi o sobie, że chciałby połączyć 3 wielkie religie monoteistyczne, bo widzi w każdej z nich element prawdy i t d. niesamowita postać tak bardzo ciekawa pamiętajmy o tym, że jego zwolennicy byli Zostań nobilitował ani weszli do szlachty polskiej Izby często odgrywali prawda ważną rolę w historii Polski żona n p . Adama Mickiewicza 3 n p . Tetmajer rodzina Tetmajer Boya-Żeleńskiego to są ludzie z tymi kokonie korzeniami frankistowskich mi nawet ich znajdziemy w Warszawie prawda, a jeśli chodzi o kościół świętej Anny jest słynny przy prawda przy szkole plac Zamkowy wszyscy pewnie zrobią wielkie oczy, ale osoba, która go fundowała to był właśnie 1 z tych franki stów, które zostało na dworze króla Stanisława Augusta został jego skarbnik jak sobie wyobrażał kiedyś, kiedy dziś założył prawdopodobnie pierwsze łaźnie tureckie chromosomu w Warszawie, który nie przetrwały właśnie pod koniec osiemnastego wieku, więc mamy coś takiego, że ci ludzie często byli takimi zajmowali się transferem tych różnych idei euro jakiś prawda tradycji zwyczajów, bo motywu w sztuce w kulturze kuchni tak olbrzymi ruch też na kuchnie, a także 3 × kończył tylko ten wątek pamiętajmy, że nie da się wyobrazić Polski bez kasy Dyzma tak bez tej tradycji mistycyzmu żydowskiego ten niestety żydowski został bardzo ukształtowany przez Żydów sefardyjskich powstał nie przypadkiem na Podolu czy na pograniczu między Żydami aszkenazyjskich miejsce Wardyński i bardzo dużo na niego wpływ miał ten sam batalii czy też pos pośrednio Issa i w wymiarze takim obrzędowy to jest chasydyzm miejsce Wardyński i nie aż tak malezyjski, o czym się często zapomina, ale ktoś może powiedzieć tak w szokujący zbiegł inny okoliczności, kiedy mówimy o Żydach, którzy w busie podlegają czy jeszcze na Półwyspie Iberyjskim 3 czy już tutaj w ramach imperium osmańskiego tak silnym wpływom islamskim nikt niektórzy nawet przy przechodzą, lecz próbują połączyć z 2 ligi z islamem i t d. tak, by tych i tych lotów jest tak wiele wspólnych ktoś może powiedzieć, że analogiczne podczas może być teraz Izrael może nie nazywa się Lechii stanęły w pokazuje, że pomiędzy kulturą islamu, a kulturą żydowską wielokrotnie dochodziło do takich silnych związków sexy woda może wnieść na pewno na to co jest dobre musimy zawsze pamiętać, że wymiar, że dogmatycznym ekologicznymi daje zmowie zbliży do islamu co w USA zmiana to, że mamy teraz od drugiej wojny światowej mieć czyste sumienie nic z tego powodu po Holokauście pojawił się ten termin i upowszechnił od cywilizacji judeochrześcijańskiej taka pamiętajmy, że były okresy, kiedy większość Żydów mieszkała pod panowaniem muzułmanów i w n p. właśnie w było okresy w Alan da luz historii Hiszpanii, kiedy oni odgrywali olbrzymią rolę tak, pełniąc funkcje n p. wielkich wezyrów bardzo istotne, zajmując stanowiska, więc mieliśmy też relacji i można je zaobserwować co ciekawe nie tylko Hiszpanie tylko uważnie we Lwowie i w jego okolicach bardzo ciekawą postacią dwudziestowiecznych, która n p. miała wielki wpły w na powstanie Pakistanu był Mohamed Saad to loki muzułmański, który też opowiada się za dialogiem po tygodniu ONZ go promuje dialog między cywilizacjami dostrzegał to te wspólne elementy różnych stylizacji przy wszystkich różnicach Jolanty pochodził ze Lwowa Żydem lwowski imiona imię Leopold na cześć miasta, które wspomina do czternastego roku tam mieszkał potem wyemigrował do Wiednia wspomina z rozrzewnieniem miasto w swojej autobiografii opisuje, że miał na niego wielki wpły w i nie przypadkiem, że osoby najmniej ASA na nazwisko ASO, bo pamiętajmy, że Asad znaczy po arabsku LAF i on w Pakistanie jak był bardzo tanie tworzył Pakistan budował Pakistan dwudziestym wieku niepodległy i był lwowskim Żydem, ale trasa to taka jak rozumiem takich niesamowitych postaci z 2 znajdziemy więcej tylko właśnie to co jest kluczowe dla Polaków, żeby jadąc do tego miasta i biegi tylko na cmentarz Łyczakowski nie traktowali jesteśmy na Kresach Kresy Kresy Kresy tylko, że to jest miasto, które ma w sobie niezwykłą głębie i jest fenomenem kulturowym n p. mamy słynny masochizm tak pojęcie to właśnie z masą Ochal Leopolda macocha znowu czy to przypadek, że Leopold Leo polis Lwów prawda, który był Niemcem urodzonym w właśnie we Lwowie, który to już nie są czasy habsburskiej, który n p . na opinie bardzo go fascynować kultura chasydów traktował ją jako właśnie orientalną jako ten element porównywał jego opisy to są przypominają prawda ty tek cadyk guru chasydów Żydów przypomina mu sułtan harem tak dalej to jest niesamowite on jednocześnie sam kreował się nad w takim wydaniu orientalne, bo twierdzi, że jest potomkiem Maurów andaluzyjskich taktu, by taka kreacja artystyczna, ale też niesamowita postać i znowu nie przypadkiem moim zdaniem to wszystko w nim tak wygląda jego twórczości jego poglądy, zwłaszcza ze względu na to jakim miastem był właśnie Lwów, gdzie mógłby te wszystkie elementy takiego staraliśmy się pokazać przenikanie się tak to niemożna łatwo powiedzieć, że mamy jakiś prawda kultury czy cywilizację, które są stałe niezmienne są jak Ula piwnica zamknięty nie można dać Lwów jest przykładem tego niesamowitego przenikania się symbolem tego też jest n p . w katedrze Łacińskiej proszę zwrócić uwagę tam wspaniały taki renesansowy ołtarz, który wygląda jak perski kobierzec tak dywan z takimi wzorami i t d. to jest coś niesamowitego taki to też jest wpły w właśnie tych kontaktów z tym światem perskim osmańską, ale kończy zaś spotkanie chciałem aukcji rzeźby, żeby pokazać ilu w takiej perspektywie jak rozumiem, że to nie jest koniec świata kończy jakieś państwo końce kija kultura i początek innej w sensie to nie jest taki limit jest niezmordowany nica czy przedłuży go, żeby mieć w głowie ten obraz pora porodu albo otwiera otwierasz drzwi albo czegoś co jest między w połowie druga z 2 wielkimi morzami albo tak albo 2 rzekami, ale coś co raczej jest takim w środku swojej swoistego mikro świata jak rozumiem jak i jeśli potraktować to miejsce w Europie na to jak rozumiem najbliższe duże miasto co co to będzie na przestrzeni setek lat to był z 1 strony będzie Kraków z drugiej są dopiero Kijów tak pewnie tak tylko, że na pamiętajmy, że ona zależy w jakim okresie, a History natomiast rzeczywiście Lwów jest bezdyskusyjnie tym miastem tak jak mówiliśmy na samym początku na skrzyżowaniu tych szlaków wschód zachód, ale też bardzo ważnego tego poważnie północ-południe i w efekcie jest mikro światem, gdzie te wszystkie są mieszkańcy Lwowa najróżniejsze, opisując swoje rodzinne miasto to podkreślali, że ludzie w wielkich tak Lwowie i właśnie, że z tych najróżniejszych elementów mamy to mieszanka włącznie z tym pojęciem ska ba Yard tak bat jarzy tak dalej, który przyszło z węgierskiego, ale oryginalnie mówić, że ma korzenie ten właśnie taki zawadiaka taki Kozak grzejnik ma korzenie korzenie nawet perskie to słowo braki związane z jest też coś takiego jak architekt logika, która pomaga nam odkryć to miasto jest znakomita nasz książka Andrzeja Radzimińskiego na szlakach rejentów, którą bardzo polecam lekturę masz 2 0 parę lat Jonasz to też pokazuje rzeczy ja byłem zdumiony, że powstał daszka taka funkcja w mieście, którą on pokazuje bardzo dobrze, że to jest identyczna funkcjach on jak na bliskim Wschodzie człowieka, który był tak jakby musiał znać świetnie języki Pesta specjalista Lwowa i jednocześnie był takim zarządcą miasta tak o wymiarze handlowym w handlu Miejskiego tak odpowiada za to, że za wpuszczanie wypuszczanie ludzi za organizowanie handlu i t d. już musiał być jak i takim kakao taka funkcja była w miastach na bliskim Wschodzie i to było coś takiego, że to była osoba, która musiała być poliglotą wlać kilka języków i poruszać się w tych różnych kodach kulturowych drodzy państwo zatem państwo teraz pakują się w najbliższy autobus jadą do Lwowa chciał dać, a państwo wrócą za tydzień też będzie gotowy zaliczek na państwo na stronie www tokfm kropke pl kolejny odcinek naszego podczas lub lekki stan Paweł Sulik i Adam Balcer mówią dużo się na to tylko na tu występy w naszej aplikacji mobilnej kolejny odcinek za tydzień we wtorek po dziewiętnasty Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: LECHISTAN

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!