REKLAMA

"Potrzebujemy całego pokolenia Siłaczek" - Krzysztof Czyżewski z ośrodka Pogranicze

Światopodgląd
Data emisji:
2018-02-14 15:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
27:41 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
3 Agnieszka Lichnerowicz czeka znam z Anną Jakubowską jesteśmy w Krasnogrudzie kół Krzysztofa Czyżewskiego w dzień dobry wiatr ucichnie huk chwilę temu w związku z Łęcznej oglądałyśmy wystawy Silva rerum, a poświęconą pamięci lokalnej mieszkańców okolicznych wiosek w głowie tkwiło mi pytanie po co jest pamięć to znaczy jaki jest znaczenie pamięci, dlaczego to jest ważne, żeby pamiętać nie tylko w kategoriach narodowych my Polacy, ale również taka pamięć, Rozwiń » którą tout kacze bardzo indywidualna nie masowa sztuk dotyczy zaledwie grupy mniemam kilkudziesięciu może kilkuset osób tyle wysiłku po co na na pograniczach bardzo ważne jest pamięć o mocy z z 1 względu, że historia tutaj nie wchodziło się łagodnie z pamięcią i często nabyła go w życie rana albo zakłamywana NIK albo manipulowane, więc troszkę odzyskiwanie siebie FT wprawdzie na pograniczu to jest niewątpliwie prasy z pamięcią, które ich inni, która obok jest jak Miś przykryta ta kim taką patyną, bo to nie jest coś co one co leży na wierzchu Trzęsacza wielu lat, żeby w ogóle zdobyć zaufanie trzeba nad pamięcią prawa pracować, żeby zaangażować w to ludzi, którzy muszą też jakiegoś poświęcenia dokonał rzeczy są też wymaga odwagi w rodzinnej mówienia czy przywódcy przywracania rzeczom, których chciał być n p. zapomnieć czy one są wobec sąsiadów kontrowersyjne prawda czy budzą mogą budzić na nowo napięcie, ale też i jeżeli ona jest przykryta patyną czy to nie znaczy, że nie ma prawda nie niema zapomnienia na pograniczu ono zawsze gdzieś istnieje w ten czy inny sposób potem odkłada się i mówi prawda przez wybory życiowe, które się dokonuje przez uprzedzenia, które narastają przez to co się pokazuje przekazuje młodym pokoleniom to po prostu zawsze ciągle jest, więc to jest też rodzaj takiej terapii społecznej wspólnotowej, która masie potem zaopiekował się pamięcią, żeby tą tkankę łączną na nowo budować my, ale jest też coś innego w pracy nad pamięcią co odkrywamy styl na pograniczu siódmy tak naprawdę pracujemy nad przyszłością może w ogóle cały nasz środek został jego osadzone na takim w sektorze kół nowej Polsce ku przyszłości i Chin, gdyby nie tworzy się szybko żeśmy po prostu zorientowali się, że zamiast kroczyć prężnie do przodu depczemy to to pewnie byśmy tyle pamięcią się nie zajmowali to nasze rozmowy z Czesławem Miłoszem pierwszy n p. były o tym co nas co przed nami zawsze i zawsze jego interesował też nie interesowała mnie nostalgiczna podróż do swojego dzieciństwa, tudzież było oczywiście tyle, ale był głodny wiedzy i ciekawości odbytego co będzie jutro jak jak to się dalej potoczy jak jak ten moment możemy wykorzystać ku przyszłości i w tym nurcie prace, by przyszła świadomość po latach wyższe, że ludziom tutaj nam Polakom Litwinom Białorusinom Ukraińcom innym ludziom zamieszkującym pogranicza odebrano przyszłość i to było coś co trwało przez pokolenia to znaczy odebrano przeszło właśnie to znaczy, że to, że to są obszary, z których zawsze uciekano ludzi deportowano granice się przesuwa oby jutro nie było pewne przy chodził wojny konflikty, które za każdym razem, jakby podcinał taką wiarę, że warto tutaj zainwestować warto tutaj pracować nad przyszłością dla swoich dzieci prawda, które zostaną prawda albo wrócą i jej, że trzeba odłożyć co jakiś kapitał na, na których one właśnie tutaj będą budowały tego zabrakło i to od stuleci historia ten w tym miejscu metody to od wielu lat, a w związku z tym, jeżeli przeszłość są fiestą odjęte, a to dużo bardziej skłonny jesteśmy do różnych irracjonalnych zachowań i dużo bardziej podatni na różne skrajnej ideologii bo, bo nie ma wtedy tej troski o coś co jest takim budowaniem i co każdy konflikt sąsiedzki bliskim osób bardzo łatwo zniszczyć życie człowiekowi te są, gdy odjęte to on dużo bardziej staje się racjonalny w swoim w swoich działaniach kiedyś prowadziłem ze swojej miałby taki, że pracowałem w New School University i w nowym Jorku i pracowaliśmy ze studentami nad taką dzielnicą Llorisa i Nowym Jorku, które złożone z mieszkańców tego pogranicza dużej części Żydzi Polacy Litwini przy stąd przenieść się do nowego Jorku doszli Włosi doszli jeszcze Niemcy tak, ale głównie to było przecież to samo słyszymy swoją nie mieli wszystkie uprzedzenia wszystkie stereotypy wszystkie te kiksy ksenofobiczne zachowania łącznie z faszyzmem tak jak u nas prawda było zawsze było to pytanie dla mnie bardzo ważne, dlaczego tam się nie skończyło tak jak w 30 09. brokułów Europie nieco się co spowodowało, że nie doszło tam do wojny prawda czy nie, że nie zaczęli strzelać do siebie po prostu i oczywiście różne są konteksty mimo różnych możliwych odpowiedzi, ale 1 z najważniejszych, która wtedy nam się wyłoniła było właśnie taka, że żyją ludzie w nowym Jorku mieli przyszłość z pokolenia na pokolenie umacniał się to przekonanie, że nawet, jeżeli jest ciężko to moim dzieciom będzie lepiej i to się sprawdzał ponoć teraz to jest pierwsze pokolenie w Ameryce, który był żyje gorzej niż rodzice ale, ale przez bardzo długi czas ta ten wektor wznoszący się ku przyszłości wiary w to, że warto zainwestować odkłada różne szaleństwa radna Anna bo, chociaż one przecież sąd tak jak wszędzie indziej nam tego brakuje i to jest coś co my na tych jest cel są co my musimy zbudować na pograniczu my musimy przywrócić ludziom przyszłość też wie jak słucham to mam wrażenie, że chodzi o to, że ludzie patrzą na świat również przez swoje doświadczenie bardzo konkretne niejednoznaczne, a nie przez jakąś uproszczoną opowieść, która idzie z góry, którą ktoś, kto zna rzucali też, by jakiś taki prosty odpowiedzi, że to jest Gollob zwane ani własne empatyczne doświadczenie właśnie absolutnie tak i a tym doświadczeniem właśnie była ta niepewność prawda była tymczasowość była zmienność i w związku z tym uciekało przyszłość prawda, więc nic, więc ktoś oczywiście łączy się nie sposób ich budowa oczek przesz, przeskakując nad przyszłością Prada czy, uciekając od niej byłby to czy, próbując ją zapomnieć po polsku bardzo ładnie mówimy z 2 pomiędzy nimi coś prawda to jest rodzaj przebaczenia, które się ofiaruję, ale właśnie przez pamięta mnie ani zapomnienie prawda i teraz jak to doświadczenie to, o czym rozmawiamy można przenieść się jak się nim zainspirować a gdy śledzimy choćby ostatnią debatę awanturę o przeszłość o pamięć drugiej od drugiej wojnie światowej z 1 strony moja pierwsza refleksja bytu tkacze delikatnie, gdyż delikatna materia, a tam 1 polityk powie coś z tak brutalnego głupiego, że mógłby żyć po prostu, jakby kijem bejsbolowym uderzył w takie projekty, a z drugiej strony jak w jak działać tutaj Krzysztof Czyżewski może być trochę schował się także mikro świecie, kiedy trzeba w makro świecie toczyć jakiś spory walki o pamięć czy z 1 strony moja odpowiedź byłaby taka, że nie dając choćby mały przykład czegoś co jest możliwe siły działania tego się potęguje przez to, że ludzie właściwie mają ugruntowane przekonanie, że to raczej jest niemożliwe, że takie Pogranicze w ogóle nie powinno istnieć, że się to powinno nie udać się i siła tego promieniowania choćby nawet nie niedokładnie wiadomo było naszej pracy to to, że przed, że to jest możliwe promieniuje wzmacnia się oczywiście są są różne inne przekazy ludzie, którzy nawiązują do tej pracy jesteśmy w jakiś komunikacji pomagamy sobie i tworzymy jako sieć takich małych centrów świata idzie do pracy się dokonuje, ale lekcja moja z tych lat, gdy prac na pograniczu jest również taka, że to nie jest tak, że wszystko się zaczyna jak dziś często powtarzamy od mowy nienawiści słowny słowa nienawiści i że jest w grunt się naszym niebie jakiś rodzaj ksenofobii antysemityzmu dużo muszę się w życiu darczyńców pierwsze słowo nie nienawiścią zostało wypowiedziane i tak Hole do tego czasu dużo musi się wydarzyć w rodzinie w szkole na podwórku świątyni i o tym, zapomina myślę że, że często źle adresujemy swoją diagnozę tej sytuacji, która jest i ta diagnoza jest jakieś deterministyczne to znaczy uznaje, że ludzie po prostu są tacy nie to jest jakieś wielkie zaniechanie, które nam towarzyszy też od pokoleń zaniechanie mówię w takim sensie uprawy i właśnie tego pola w dół u siebie że, że zamiast uciekać od Europy Środkowej zamiast uciekać szkół kół modelom zachodnim i t d . co jest oczywiście zrozumiałe nie często nie rozumiem, że mnóstwo pracy jest do wykonania my na miejscu, że to dziedzictwo, z którego siwy dym wydobywał my to tak tata to on militaryzmu nie było tylko DJ to nie jest dziedzictwo innego systemu gospodarczo państwowego, ale tez dziedzictwo kulturowe edukacyjne, jeżeli to pozostawimy odłogiem w dużej mierze niestety tak zrobił dziś na to trudno się dziwić, jaką cenę za to płacimy, dopóki się u nas nie pojawi po prostu ruch taka generacja nowych siłaczy, które zajmą się tą uprawą to ciągle będziemy na nasze K2 albo czuli się w tej komfortowej sytuacji, że mamy to wszystko rozumiem, ale czy to są tu jest jakość czerni i innych ludzi, których nie rozumiemy i którzy po prostu zawsze się będą zachowywali Gminny w sposób ksenofobiczny sielanki wyborcy innych i t d. to nie jest tak to jest zbyt łatwe wytłumaczenie tego wszystkiego i i przez to całe lato przecież my mieliśmy poczucie, że to już drugi w latach dziewięćdziesiątych, że patrzy się na nas no właśnie takie niszowe nikomu niepotrzebny może ciekawe działanie ale, ale główne główny Main Stream prawda 3 inwestycje powinny co pomniejszy w innym kierunku i ciągle wolimy zbudować jakiegoś wielkiego słonia dla pokazu prawda drogi kosztowne instytucje, które z blichtrem się po prostu otwiera niż w tym samym w ramach dni tego samego budżetu z zbudować 100 ośrodków Działaj z działających lokalnie prawda liczbę działających z ludźmi i Krzysztof Czyżewski jest państwa gościem, bo praktyki idei jak sam o sobie mówi współtwórca fundacji Pogranicze jesteśmy tu w Krasnogrudzie zaraz druga część ósma Agnieszka Lichnerowicz razem z Anną Jakubowską zapraszamy państwa do wysłania drugiej części rozmowy z Krzysztofem Czyżewskim jesteśmy tutaj Krzysztofa Czyżewskiego w Krasnymstawie, gdzie na pograniczu polsko litewską białoruskim Mind kryje Krzysztof Czyżewski jak sam o sobie mówi praktyk idei tutaj w Krasnogrudzie 7 3 DK w prawie już 2 7 08 . rok na micie 20 08 . roku budujecie tkankę łączną jak sami tu mówić poprzez różnorodne działania wydarzenia i spotkania w zasadzie co robicie przypomina się łączyć się, w którym się w przede wszystkim robimy to z ludźmi i przybyliśmy tutaj Niemen drukować nie pretendować do tego, że coś wiemy tylko naprawdę się dowiedzieć poznać doświadczyć, a też dać głos tym, którym ten głos był podjęty uczyliśmy się tego od odbiło się też, który oświetla hotspoty w tym Dimon mianem za głosem demo nie nasze karetki, żeby tym swoim dawno zmarłym bliskim z Krasnobrodu czy z innych miejsc tego pogranicza jako poeta potem oddawać głos czy Czechy czy pisarz, więc my podobnego warsztatu żeśmy się uczyli zaufaliśmy ludziom co też wydaje mi się nie takie częste w naszym i nowej demokracji często sobie nie ufa temu mamy taką dał demokrację nieufna wobec demos tak jak byśmy się bali tego co ludzie powiedzą i robili wszystko, żeby tonaż na mądrzejszych głos, jakby dominował my żeśmy się tutaj tego nie bali my i zaufaliśmy ludziom również w tym sensie wiedząc przez jakie piekło przeszli przez ten dwudziesty wiek, żyjąc tutaj nie rozumiejąc, że nie nam do tej nauczać prawda i udzielać jakichkolwiek uwag, więc nie z tego bardzo dużo naszych programów się po prostu urodzić tarczycy czy robimy teatr czy lubimy Silva rerum to wszystko jest bez materii i doświadczenia w dacie ich ich tworzenia ich pamięci tak dalej mówi w tym w pierwszej części rozmowy mówiliśmy o tym, że razem właśnie m. in. ostatnia awantura o i tak straszne i trudna do słuchania o pamięć drugiej wojnie światowej, czyli stosowania się do uproszczenia Wdowik stylizacja, że one biorą się m. in . z wielu zaniedbań na mikroskop w mikroskali edukacyjnych, a w zasadzie właśnie, by trochę to co mówisz przełożyć na konkret, bo nie każdy, kto był nie każdy, kto czuł i widział potrzeby są siłaczy kiczu to jest jakaś strasznie to smutna konkluzja, która mówi o tym, że przed nami dekady prac, żeby się pracy, żeby się wygrzebać tych traum drugiej wojny światowej cały czas taki zrozumieć że, żeby poradzić sobie z tym dziedzictwem not co najmniej równoprawna do ministra gospodarki pozycja musi mieć minister edukacji kultury to jest po prostu jakiś niebywały zaniedba niektórym żeśmy, którego myśmy dokonali prosimy nie, mówi że na to nie było pieniędzy, że to jakiś populizm i t d . bo pieniądze były wyrzucane w błoto w różnych innych różne inne sposoby to była jest zła inwestycja Mielno i czy zaniedbana inwestycja i musimy się doczekać wreszcie po takiej generacji liderów tych, którzy wejdą w przestrzeń publiczną mając możliwości działania, którzy zwrócą się ku, gdzie prawda i zwrócą to tą energię kół innych ku małym centrum świata Cumulus ku miejscu to to te nie są tylko prawda to są dzielnice miasta tak samo jak małe miasteczka prawda czy 3 regiony ale gdyby n p. pomyśleć o mądrym inwestowaniu gospodarze prowadzili z takim regionie jak Podlasie prawda na to wiedząc co ludzie dziedziczą z jakiego czasu wychodzimy to wydawałoby mi się naturalnym, że takich ośrodków Pogranicze powinno powstać kilka dni kilkadziesiąt albo kilkaset prawda, że to jest inwestycja nie tak Niemcy z Francuzami powojnie stworzyli sieć domów europejskich, które naprawdę robił taką organiczną pracę na dole, żeby z zbudować związek z tą tkanką łączną coś co było straszliwie rozerwane tynk, a my mu rany myślimy ja nie mam nic przecież, ale budujemy opery budujemy jakieś inne giganty prawda, jakbyśmy żyli zupełnie w oderwaniu od rzeczywistości ja wiem czy to są potrzebne rzeczy żona ładny wygląd wyglądają przy nas nobilitują w Europie i t d. niektórzy lubią mebli, którzy czerpią siłę czołgu widzi i niech będą tylko nie przez to się dokona to praca, której mówimy tak dobrze mówisz większe pieniądze w edukację ja myślę o tym, że teraz przed tym rządzie i przy takim jego rozumienie czy opowiadanie historii jest więcej miałoby być tej ja nazywam to jednak w dużej mierze propagandę ktoś sobie myślę, że już lepiej tego nie robić to znaczy że, że jesteśmy jednak w takim momencie w jakim jesteśmy my tak podzielone społeczeństwo, jakie mamy mamy taką klasę polityczną, jaki mamy jak w ogóle co teraz nie może jedno jedno wiek dostarczy nie mam przecież odpowiedzi na wszystkie pytania i to zawsze jest proces prawda odkrył będziemy się uczyli na błędach, ale jedno wiem, że musimy ruszyć ku ludziom wszystkimi możliwymi sposobami więcej zaufać i zaufać że, że odnajdziemy tam rezonans i niech niech to trwa dziesięciolecia, ale zbudujemy w ten sposób kapitał, na którym naprawdę będziemy to mogli budować przy przyszłość teraz cały czas zrywamy mosty u czekamy od siebie różnimy się jak też ma do tego taki stosunek w bardziej cierpliwy, bo ja od początku widziałem w tym dłuższe trwanie to się nie da, by cały czas jesteśmy niecierpliwi przez to te 20 kilka lat i będzie 3 0 to i tak jest mikro odcinek czasu historię, więc nie po i nie nie traćmy cierpliwości i być może po co przez to teraz przechodzimy to są naturalne turbulencje, które na, które musimy sami właśnie sami, żeby nam to było udane, że nie żadne zewnętrzne ingerencje i odpowiedzialność, która zacznie spoczywać pod za nami ale, żeby nasze społeczeństwo miało szansy przez to przejść, więc to jest ten kapitał to znaczy co jest ważne żeby, żebyśmy jako społeczeństwo czy jako jednostki uczestnicy członkowie tego społeczeństwa w sobie odzyskali zbudowali jak nazwałby jest nazwa ma dla mnie jest to tkanka łączna prawda, czyli bardzo nas nawet więzy kulturowe trudno uchwytne słowo bomby w języku mieliśmy wszystkie podziały różnice konflikty i t d . więc trzeba nowe słowa wprowadzać, który do nas, gdy w tym przypadku Miłosz nauczył dotrą do tego co jest realną rzeczywistością, bo ludzie koczują prawda ludzie w Sejnach czują, że żyje się pojawia taka sytuacja polityczna to co się zaczyna zrywać prawda i co istotne i wdziera się jakiś rodzaj niepokoju może na pograniczach coś jeszcze szybciej wyczuwa nie niż gdziekolwiek indziej tak jak powiedziałaś to można zerwać przez 1 noc odbudowuje się to lata i ale nie ma, skąd nie ma innej drogi to znaczy pozywa był i pierwsze co człowiek czuje to brak pierwszy zaczął inaczej nie ma satysfakcji na długo z tego, że za w grze o kopaliśmy się na swoim brzegu nie da się tak na długą metę żyć dla siebie miałam wrażenie, że przekonanie o własnej słuszności moralnej wyższości daje energię w wielu z nas powiem tak, ale moje doświadczenie nawet oraz rejonów wojennej jak próbuje go osłabić naukę na Kaukazie gdzie, gdzie bywałem jest inne to znaczy dzieją się dzień rzeczy straszne, ale po wsze życie nie może się normalnie toczyć ono jest oczywiście czy potrzeba było bezpieczeństwa zabezpieczenia się schowania pod skrzydłami tego co najbliższe rodzinnej i t d . ale potem przychodzi zaraz chwila, że to jest ta jest tylko cząstką życia prawda, że z tego się nie nas zabrać pełnego oddechu i że żeby nasze bezpieczeństwo tak naprawdę takie w najgłębszym sensie jest właśnie z tego Moś szczeniak to znaczy ułomności znaczy co niestety gniazdo nasze bezpiecznej ciepłe ponosi związane z mostami prawda, jeżeli nie swoim sąsiedztwa, jeżeli będziemy we wrogości to matka przecież będzie czuł, że to grozi jej dzieci dzieciom ideolog może tego nie czuć prawda i może ona na tym budować kampanię polityczną, ale nie normalni ludzie oni będą to czuli i zawsze będzie się ono możliwe do tego odnieść, więc w tym jest nasza siła, że w tym miejscu bardzo autentycznego ludzkiego co pod powierzchnią tych ideologii, które uwodzą teraz ludzi uwodzą ich lęki i zaniedbania nie różnię się przecież zawsze będzie się dot do czego odwołać, czyli 3 proc to, o czym mówisz to jest takie działanie jednak nie polityczne to znaczy razem to jest wezwanie do takiego bym go tak bardzo to jednak brzmi dosyć utopii nie tak obawiam się, że tak jak na tak słucham z zaciekawieniem i z głodna tego, ale z drugiej strony nie do końca przekonana czy w obliczu tych ogromnych sił politycznych to co masz szansy cokolwiek zmieni się do prawej często mnie często to jest to odium, które na nas ciąży idealistów utopi stół w oderwanych od życia moja odpowiedź na to jest w przyszłą oczyma szeroko otwarte i widzę, że ci wszyscy coś się mianuje on pragmatykami są one bardzo krótką metę to znaczy nie da się tego utrzymać tak jak wcześniej w przeszłości ci wszyscy, którzy spożywali te mosty do doprowadzili do tych kas i katastrof pokazali się największymi i podatnym na różne iluzje prawdopodobnie zasnęła jak bańki mydlane my myślę n p. można, by takiego filozofa jak Marcin bubel prawda czas, który wyrastał we Lwowie i ich i w czasie i potem w Niemczech w czasach nazizmu że, tworząc swoją filozofię dialogu w jakimś kompletnie oderwanym od życia marzyciel tak, ale wszyscy jego oponenci dzisiaj jawią się nam jako groteskowe figury, które po prostu przegrały w tej historii, a wracamy do Ubera jako coś co co jest ciągle żywe i potrzebne na prawda więc, więc ja wiem, że wsi 1 czy zdaje sobie sprawę z krótkotrwałej mocy, którą takie konfrontacyjne mnie podziały czy 3 ideologię mogą wpływać próbować, ale wprowadzać ale, ale pragmatyka tak naprawdę jest w tkance łącznej, bo to ona rozwiązuje problemy na długą metę tak to ona jak doprowadza nas oburza nas samych, gdyby ona była sztuczna paczek, gdyby była moim koncertem uczyć czy czymkolwiek innym narzuconym 3 1 nakładany na rzeczywistość byłoby niedobrze to tak jak te moje pytania, które jeszcze z czasów Jugosławii pamiętam mam od moich przyjaciół oposy dziś most widzisz lub czołgi pomnik przyjeżdża przyjeżdżają prawda i ich, że jest to je i jakaś idealistyczna sprawa, ale pierwsze co zaczęli robić w Mostarze po wojnie pomyślicie ten most odbudować czy nie Izmir tylko dialog prawda także i w tym jest po prostu coś wie to znaczy ja mam przekonanie, że doczekamy się taki był również polityki i takich liderów politycznych, którzy uwierzą w to znaczy uwierzą w pragmatykę dialogu i w twardy konkret budowania na tym rzeczywistości i mniej i że to dojdzie nie wcześniej czy później teraz bardziej do głosu, dlaczego BOR, bo przecież nasz czas się zmienia to kto znaczenie coraz bardziej żyjemy w w świecie zglobalizowanym i i ten warsztat, który kiedyś mógł być ograniczone do takiej czy do takiego czy innego środowiska 3 1 n p. kosmopolityzm ludzi, którzy lubią podróżować po świecie i ISO wędrowcy sami i t d. dzisiaj jest już rzeczywistością coraz większej liczby osób to jest to jest życie, które wkracza wdziera się do każdego zakamarka na naszego kraju prawda naszego regionu i naszego życia i tym bardziej to pragmatyka będzie potrzebna prawda jeździmy zarabiać nie poza Polskę prawda do przyjmujemy gości czy Ukraińców będzie mógł leczyć to są te kompetencje, które nam tak jak w tym naszym młodym ludziom, którzy wychodzą z naszych warsztatów po prostu tańcz to nie jest przecież skansen dr Dominik zaprosiliśmy to jest współczesny świat, który otwiera możliwości życia czy 3 wiedzy czy sztuki życia w tym współczesnym świecie już na koniec bardzo konkretnie jednak przez ostatnie 2 tygodnie padło wiele słów wiele na ten temat powiedziano, a jak ty byś my z skomentowała wyraził swoje myśli, obserwując mamę awanturę wokół pamięci i wokół sprawiedliwych szmalcowników i tego czy więcej zabijali czy więcej ratowali my tego wszystkiego co słyszy w przestrzeni publicznej zwróciłbym od uwagę przede wszystkim na ten fakt, że osoba, która zaczyna wypowiadać takie poglądy z czegoś już w życiu doświadczyła i skończyć ona się biorą gdzieś musiały być zostać tu przecież nie godzimy się z tym nie przechodzimy z tym nasze władze to bardzo służy władzy jak, ale jest jakieś pole, w którym w, którym te rzeczy się dokonują predatorów to szkoła podwórko ta świątynia co ty, o czym żeśmy mówili musimy w to zainwestować musimy uwierzyć, że tam się rozstrzygają rzeczy, które potem mają takie lub innych konsekwencji, jeżeli będzie po pozostawimy to pola odłogiem dalej będziemy mieli takie konsekwencje bardzo dziękujemy za gościnę Krzysztof Czyżewski to w Krasnogrudzie był państwo kościół dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA