REKLAMA

Krystyna Naszkowska o swojej książce "Ani tu, ani tam. Marzec '68 -powroty"

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-02-23 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
31:41 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Radia TOK FM piątkowy wieczór Radia TOK FM przy mikrofonie Hanna Zielińska, a w tej części naszego programu naszym gościem jest Krystyna Naszkowska dobry wieczór w 2 3 dziennikarka reportażystka autorka m. in. książek poświęconych konsekwencjom marca 6 8 w Polsce najnowsza ani tu Anita marzec 6 8, ale też książka, która jest już od jakiegoś czasu na naszym rynku książka, której też mówiliśmy tutaj na antenie wygnanie do raju i jest ani jedno z tych autorek którą, Rozwiń » kiedy spotykam w studiu to mam ochotę, by pogratulować się były trafienia w czas i wyczucia SA Gdańsk i dokładnie już widzę po pani minie reakcje na bok, bo właśnie też ludzie, którzy trafiają z takimi tematami czas często mówią, że nie spodziewali się że, że oczywiście tak dla książki rynkowo to jest dobrze, ale cała reszta jest tak przytłaczająca przygniatająca i to, że ta książka ładne dotycząca tożsamości żydowskiej w łeb w swej tożsamości polskiej czy styku kultury żydowskiej polskiej czy w ogóle potrzeby uciekania staż tożsamością żydowską albo do zewnątrz albo do zewnątrz okazuje się dzisiaj tak aktualna to w zasadzie wielkie nieszczęście, bo książki, które pani pisze na ten temat okazują się nie być książkami historycznymi niemal publicystyczne mi, kiedy FIS, ale na pomysł uczczenia tej książki doboru rok temu w oczy się pretekstem było to, że mamy w tym roku pięćdziesiątą rocznicę rocznice wydarzeń marcowych zakupach czasu minęła wiemy wszyscy ile mi więcej Żydów wyjechało w mniej więcej, bo to dane nie są dokładne adresy około 15 bez tysięcy ludzi wróciła z tego jakaś garstka mnie się wydawało rok temu, że jeżeli napisze o tych, którzy wrócili jednak mimo różnych często bardzo traumatycznym i bolesnych przeżyć, że to będzie taka ładna klamra, która zamknie domknięcie tematu żarty i pokaże, że te 50 lat co to co się wydarzyło w, zwłaszcza w ciągu ostatnich 20 paru lat 2 i że te tematy polsko-żydowskie nos straciły na emocjach bardzo, że ludzie, którzy wyjeżdżali z wielką traumą jednak mogą tu wrócić mogą tu mieszkać mogą tu żyć zakładać rodziny i osiąść na stałe i kto będzie takim ładny obrazek już jak rozmawiałam z wieloma moimi bohaterami my się czuła się, by tego rodzaju niepokój narasta miast nie oni wierzyli oni czuli niepokój to jest bardzo ciekawe bo kiedy się lania Vogel Mann powiedział coś takiego nie dosłownie, ale że Żydzi mają pewien instynkt przez wieki byli ofiarami różnych pogromów różnych antysemickich napaści nic nie, mówiąc że w Holokauście mają takie instytucje ochrony do porozumienia o dowodach opowieść jak kiedyś górnicy wierzyć zjeżdżali do kopalni dobra jest sobą kanarki, bo kanarki był wyczuwalny na bardzo wie, że mam taki wynik jak wiadomo było trzeba uciekać i ci moi rozmówcy w ciągu tych ostatnich w ciągu tego ostatniego roku mówi coś takiego, że w tej Polsce to się zachłysnęli jak wróci tu w latach dziewięćdziesiątych, bo nie wszyscy wrócili na początku lat dziewięćdziesiątych takie się zmieniły zmieniły się warunki, że wyczuwają niepokój pewien, że coś zmienia, że to Polska z takiej otwartej jak by się wydawało liberalnej Demokratycznej absolutnie nie szowinistyczne i staje się powoli krajem nacjonalistycznym, że to do głosu dochodzą różne siły, którym się wydawało, że rzeź już niema dla nich miejsca, że cały czas co się dzieje coś niepokojącego nikt wtedy z nich z tych moich przeżyć wrócili nie mówił o tym, że znowu wyjedzie dzisiaj niestety tak mówią, że zaczynają o jest ważne w kontakcie z bohatera tak zagrać w jeziorze Orzysz kilkoma rozmawiam w ciągu ostatniego czasu na bardzo związany z promocją prawda Ależ pani, że to są na serio takie plany czy na razie jeszcze do pewnego rodzaju myślenie na głos no może źle myślę to jest myślenie na głos, ale też coś, czego nikt nie powiedziała jeść rok temu, a teraz mówią tak przyszło mi to do głowy zastanawiam się co będzie dalej i Woods jak będzie nikt z nas nie wie, gdyż czas niewiele, ale dopuszczają możliwość, że z 20 będzie się nakręcać złym kierunku, że te nastroje antysemickie, które wszystkich zaskoczyły mnie zaskoczyły i zaskoczyła szczerze gdy, którzy też, by je wyrazu realia liderzy zeszli tak raczej tak sądzę większość obecnie mowy wszyscy oni też są szalenie zaskoczeni i nie wiedzą co będzie dalej i 1 nie wiedzą w jakim kierunku to pójdzie, ale dopuszczają możliwość, że w takim, że jednak ani stąd wyjadą w no tak mówimy, żeby przypomnimy o garstce tak naprawdę osób, które też tę tożsamość żydowską pielęgnują nawet bardzo minimalnym zakresie to jest przede wszystkim świadomość się, by pochodzenia, ale nie ma w tym ani specjalnie, by ortodoksyjnych elementów religijnych czy też nawet ortodoksyjnych elementów kulturowych, a jednak w takim kraju, gdzie mamy garstkę mniejszości absolutnie mniejszościową Żydów udało się wskrzesić zgrzeszyć antysemityzm po prostu udało się z grobu powstać po prostu tym wszystkim duchom, które wydawałoby się nie mają absolutnie żadnej racji bytu dzisiaj to wszystko, o czym mówimy jest historią w najlepszym wypadku sprzed 5 0 lat, a tak naprawdę sprzed 70 kilku lat nie więcej ma się okazuje się jednak również teraźniejszością jak pani to rozumie w kontekście tych wszystkich doświadczeń przypisaniu obu książek mecz w kontekście wszystkich rozmów, które panie odbyła z bohaterami tamtych wydarzeń mam namyśli marzec 6 8, o co tutaj chodzi źle, żeby się nie da zrozumieć antysemityzm nie da się z ludźmi nie da się tego wytłumaczyć do końca 1 z tych moich bohaterów, mówi że mamy w sobie my Polacy mamy w sobie gen antysemityzmu na nie mieliśmy tą drogą tak bym nie nie jest gen ja sama byłam szalenie zaskoczona to jest trochę tak, że rozumiałam ten wybuch antysemityzmu jakością rozumiałam po wojnie, bo on się jeszcze ciągnął z tego okresu przedwojennego, kiedy rzeczywiście to mniejszość żydowska była dużą mniejszością były jakieś tam zadra siniaki zawiści, jakie złości, bo to często na tym tle się przecież bierze był jakiś finał propagandowe prawda ostatnio nawet oglądaliśmy takiej niemieckich czasów wojny przerażające to jakoś dawało się wytłumaczyć, ale po wojnie urodziły się pokolenie to gest miał z tym nic wolnego mało tego, abym powiedział, że komunistyczne wychowanie w PRL -u było takie wychowanie gdzieś się teoretycznie równościowe teoretycznie bardzo równościowe potem sami sam łzami w komuniści w aparacie władzy wykorzystali ten wątek odtruwa organizm litery i desperacji, kiedy nie było już innych narzędzi, żeby w, jaki sposób zdyscyplinować społeczeństwo czy też przekierować uwagę i złość tego nie wiem w jakim odruchu myślę, że całkiem świadomie grupa, a tzw. partyzantów na czele z mandatem i zdawała sobie sprawę, że ten element antysemityzmu przyda pytany z dalszą tak, że nie pozwala narzekaliśmy mroźna właśnie między też, dlatego że był taki zduszony może wybuchnąć i dobrała się z tych sum za starszego pokolenia Tsutomu potrzebny bardzo łatwo mogą przekazać w domu prawda i na tym zagrali jeszcze, że w dużą dozą świadomości zagrożenia z teraz to kto to goście, choć Bruksela jest coś niebywałego ska winę biorę rower go wobec, których można, by można byłoby okazywać antysemityzm kilkaset kilka tysięcy firm w kraju takich osób, które jawnie otwarcie deklarują pielęgnują tożsamość żydowską, a cały naród nagle wskrzesił w sobie przepraszam, że ten zatem cały naród sama ulegam nastrojom w bo społeczeństwo na pewno nie, ale ci, którzy identyfikują się z narodami z tymi właśnie w inny wartościami związanymi z więzami krwi bliżej jest narodowi dobrze do tego podkreślania różnic, ale nagle okazuje się, że ta BL kilkaset kilka tysięcy w najlepszym wypadku kilkanaście tysięcy osób w Polsce potrafi wzbudzić tak silna negatywne odczucia i nastroje przecież nie moje pokolenie do nawet nie tańca z domów takich rozmów, bo to już jest tu przez kolejne pokolenie tuż-tuż nawet w domu się nie mówi ona dobrze, ale niech pani życiu uwagę na to co się stało z naszym stosunkiem do uchodźców w tramwajach jedno ruszyła po raz drugi ruch tak i roku 2 z nastawienia właściwie już pro o uchodźcach on stało się kompletnie anty, dlaczego co się wydarzy umrzeć przyjechali trzymamy jednolita realne materialne powody, żeby bank i się z RAŚ nie bać ten wszystko się rozgrywa w głowie w sferze medialnej propagandy i t d . ja wczoraj słuchałam n p. 1 z polityków, a nie będą mieli nawet nazwiska, który nagle w dyskusji w telewizji głośno zaczął mówić o Polakach i Polakach etnicznych także o Polakach etnicznych wysłał, czyli to jest nasz system pojemna wcześnie, broniąc się straszliwie przed zarzutem, że ma już cokolwiek przeciwko Żydom tutaj, mówi że takim jak ze mną rządzili Polaków nie do niedzieli od niedzieli to co mógł tak jak nikogo niedziele ale, ale chętnych, ale my Polacy etnicznie nie zgadzamy się na to, że my Polacy lub innego pochodzenia nam coś tutaj narzucali, ale my Polacy etnicznie wystarczy coś takiego powiedzieć, że to zresztą chyba z kilkakrotnie w czasie tej krótkiej rozmowy telewizyjnej powtórzył Niewiem między ryby około 10 × padło słowo Polacy etnicznie i to jakoś tam, gdzie zapada już się robi coś coś w tych naszych głowach zaczyna się dzielić nabytych obywateli Polski dzielimy zapadają też myślę, że tutejsi na ogromną ogromną powiedzmy sobie zasługę w sensie negatywnym ma niestety kościół, który w, których jednak noc ten element żydowski wyciągaj przy każdej proszę pani przecież to badania, które wskazują na to, że 2 5 % młodych Polaków uważa, że Żydzi są narodem przeklętym, bo zabili Jezusa Chrystusa drzewa jest zakres ISO 2 5 młodych Polaków nie ma świadomości, że jest marzyłem o te pojęcia jak marzenie, a połowa z nich, a ich mało tego nie tyko zabiegi są przekręcone Ależ przerabiali polskie dzieci na matce i w tabeli wierzę, że ocena i mówimy bardzo z Sieradza 18 rodzina nadal jest marzeniem centrum badania nad nad uprzedzeniami i a połowa Polaków tych młodych nie ma na ten temat zdania pytanie o to czy można prze żyć hrabia Polaków, gdyż Polski na mocy mówi nie mamy na ten temat nie wiemy nie wiemy co jest też rzeczywiście wielkie nasze nieszczęście, jakby zbiorowe społeczne, by tak, aby taka niemoc kościoła, o ile kościół w kryzysie powiedzmy lat siedemdziesiątych osiemdziesiątych doskonale dawał NES sobie radę z we współpracy z opozycją nawet do pewnego rodzaju intelektualnym przewodnikiem bywało moralnym przewodnikiem, a w każdym razie na pewno bywał schronieniem pewnego rodzaju parasolem dla wszelkiej różnorodności czy niezależności nawet wbre w swoim różnego rodzaju wartością przypominam sobie rozmowy z profesorem lwa Starowicza, który opowiadał, że kiedy wykładał na KUL-u to zdarzało mu się w kościołach z ambony opowiadać młodzieży antykoncepcji w ramach, żeby pogadanek w ramach edukacji seksualnej w ramach otwartości kościoła na różnego rodzaju inne nowe tematy, a dzisiaj, by ich też właśnie to co się działo 2 lata temu w związku z dyskusją o uchodźcach właściwie kościół wykonał wielki krok wstecz, ponieważ u nas kościół ma tak ogromny wpły w na minę ogólną opinię publiczną na naszą tożsamość wspólnotową coś pogrąża razem z tym kościołem też zmienia się nasze myślenie o terminie uchodźca uchodźstwo pamiętam, kiedy jeszcze Bartoszewski zajmował się tematem uchodźstwa Noto był to było słowo, które kojarzyło się z ogromną wartością z mitem naszego narodu Polak uchodźca Polak emigrant wielka emigracja paryska też w ogóle wszystko było inne słowa dzisiaj uchodźca to jestem gorszy tym słabszy ten przegrany ewentualnie ten, który nam zagraża i że chce przyjść tutaj w jaki sposób posiąść nasze dobra, a my już przestaniemy mówić o sobie, że my też byliśmy kiedyś uchodźcami w wianie jest socjologiem nieraz takich badań nie wiem, ale mogłabym zasugerować postawić taką tezę, że być może jesteśmy narodem bardzo łatwe do manipulowania do ulegania tak z różnym autorytetom coby nie mówić kościół ciągle jest autorytetem dla bardzo wielu Polaków zdecydowanych na większości tak chce wejścia to jest, zwłaszcza małych miasteczkach na wsi ciągle kościół jest autorytetem i też nie padał 1 z moich znajomych Żydów, którym był rok temu w kościele na placu Zbawiciela w Warszawie, czyli mamy rok 20 1 7 centrum dializa centrum tak jest pierwsza komunia i słyszy jak ksiądz, zwracając się do tych dzieci, które mają my nadal 7 8 9 lat mówi do nich, bo ci Żydzi i jak mówi popatrz w tym momencie już siedzieli nieważne zamiast zjeść w drugiej części pojęcia, o czym mówią już jest, a on, który pamięta właśnie rok wracając naszych firm debaty rozwój rodzi się do ósmej wtedy też mówiono na zebraniach, bo ci Żydzi i ci Żydzi nadal są ci, jeżeli coś złego zrobili i w tym małym człowieku i zapada coś tak jesteśmy lepsi w domyśle i ci gorsi ci Żydzi, że coś tam robią i to jest od początku to jest jakby to rośnie w 2 skorzystajmy z pani doświadczenia z tej okazji, że rozmawiała pani z wieloma Żydami których, którzy zdecydowali się, że nie tylko pielęgnować w sobie tożsamość żydowską, ale też bardzo ważnym elementem dla nich jest tożsamość Polska, czyli wrócili w latach dziewięćdziesiątych po emigracji ne po marcu 60 ósmego roku, kiedy pani z nimi rozmawiała, jakie były ich motywacje do tego, żeby wrócić do Polski czy to rzeczywiście był powrót czy to miało jednak jakiś element przyjazdu do MEN to do swojego domu, ale jednak do innego kraju czy oni wracali oni przyjeżdżali po pierwsze to jest różnie zależy kto, a po drugie to był proces stopniowy 3 6 PŚ PAP książka ma tytuł ani oni tam znam się na ten tytuł to są słowa trwa do 1 z bohaterek mojej książki Raisa Schloss Berg, która mówi, że właściwie nikt nigdy do końca nie jest u siebie ktoś inny mówi tak ja jestem cały czas w procesie wracania powiedzieć wróciłem i jestem bardzo trudno 1 z bohaterów powiedział tak jak tu przyjechałem 30 prawie lat temu już teraz tak tu osiadłem tu pracuje tu płacę podatki to mieszkańcy to prawdopodobnie umrę, ale nigdy nie powiem ci sami, dlatego że człowiek raz wyrwane z korzeniami swojej gleby po pierwsze jest trudno gdziekolwiek te korzenie za 8 godzin do koni przyznaje z różnych wrócili do Polski z różnych krajów z ze Szwecji Danii z Niemiec Ameryki z Kanady jest ze Stanów z Izraela, ale wiedzieli właściwie ich żal jest może tutaj wyjątkowym czasie krajem, ale cała reszta oni się nigdy nie zapuścił już do korzeni już raz zostali wyrwani i dlatego nie, gdy już nikt nie osiedli na stałe to jest 1 rzecz, że bardzo trudno powiedzieć wróciłem po drugie, mają oczywiście wielu z nich ma swoje żale oni się czuli często nie wszyscy wyrzuceni poza najpierw z Willym staliśmy się elementem niepożądanym wielu z nich w ogóle do sześćdziesiątego ósmego roku nie wiedział, że są Żydami, bo rodzice tego nie mówili ciasno przypomnijmy, że to, by wieżach te młodzi ludzie RB, którzy nagle musieli zerwać relacje ze znajomymi ze szkoły ze studiów z podwórka i zupełnie w zasadzie załamać bieg swojej biografii swojego życiorysu w sposób, by nie spodziewano nie mogli się do tego przygotować już jest ogromna trauma tak i to, że wielu z nich się świetnie powiodło to jest inna kwestia prawda to tym bardziej te to moja książka poprzednia wygnani dodaje o tym, dużo mówi prawda, bo byli ludźmi no by inteligentnymi zdolnymi jej pracowitymi bardzo zdeterminowanym i do tego, żeby dać sobie radzę im dać sobie radę i to pokazali, że to potrafię natomiast oczywiście zostali rzuceni na głęboką wodę i i to po pierwsze to co pani powiedziała niektórzy mieli nie wszyscy nie wszyscy to trzeba jasno powiedzieć mieli bardzo przykre przejścia tutaj w tym momencie ich rodzice mieli bardzo przykre przejścia traci często brak będzie reżim pracy czasem mieszkanie byli wyrzucani z pracy przekazywali to tym swoim dzieciom, ale też tracili kontakt z rówieśnikami czasami są miłośnikami związki się rozpada mówił nad dziećmi 2 0 lat oddaje nabyty związki się kompletnie rozpadały i to, bo tak, bo przypomnijmy młodym słuchaczom nie było maili nie było Facebooka nie było telefonów komórkowych telefony korespondencja była ocenzurowana naprawdę to nie jest tak, że można było się umówić słuchaj będziemy w kontakcie jakoś to będzie wiedzieli, że prawdopodobnie nigdy nie wrócą, bo zabrano im aż po paszport do Salzburga wiersz na stronę i koniec i naprawdę ich nie wpuszczano mają żal, że prawda została mama czy babcia, która zachorowała i na prośbę o wizję, że chce przejechać się pożegnać nie ZUS dostaje adnotacje jestem elementem niepożądanym, więc to było takie przeżycia jechali do krajów na ogół nie mówi żadnymi językami i rzeszy jak i Szwecji czy Danii trudny język goście, a z dnia na dzień ich aż o masie 5 USD kieszeń i masz tam nikogo znajomego żadnej rodziny często jechali sami n p. rodzice jeszcze nie wyjechali dojeżdżali po roku czy coś takiego w Stali się znaleźć czas na drogę, choć modelarz rozłąki rodzinie, bo to aktor gra nie zawsze ma mało absolutnie szoku to czas też wiedzieć, więc oni wyjeżdżali z różnym bagażem niektórzy też czatów rozpędzić mam takich też w swojej książce to, że potraktować taką szansę są tacy są tak meta mówił Krzysztof zarodek domowi Michał się na wiele są wdzięczni Gomułce, że wyrzucił, bo inaczej i tak nie mieliby szansę przekroczyć granic tego raju oni wyjechaliby stąd BOR-u, żebym się tu mogło wieś ani nie zanosiło się na to, że będzie się wiodło dobrze, bo uważali, że kariera co się robi jak się ma jakieś my partyjne zaplecze w jakiś władzach oni nie mieli żadnego lub w ogóle życie mogą się potoczyć się fatalnie no Michaś niema uważa, że pewnie, by się stoczył, bo wszedł taki świadek zawdzięcza Kurskiemu wiem nie miał siły tak, żeby się z tego wyrywać, a ten to wyrzucenie z Polski dało mu tę siłę i zdobył dużą karierę za granicami kraju prawda uporać z w zasadzie bohaterowie pani książki, by wygnanie do raju, czyli poprzedniej książki faktycznie by pokazują, że człowiek może sobie poradzić wszędzie i te kariery po to, by zdecydowanie można używać słowa kariera ne pod pociąg się do bardzo wielu kierunkach i naukowymi i akademickim i biznesowym można, by powiedzieć że, aby pełne spektrum asymilacji, ale właśnie to jest przyczynek do tego, żeby zastanowić się czym tak naprawdę jest tożsamość jeśli nie opanowaniem perfekcyjnie języka kontekstu kulturowego poradzenie sobie w warunkach danego rynku bez zawodowego rynku towarzyskiego rynku matrymonialnego to przecież też nowe rodziny mec powstawały powstawały nowe związki rodziły się dzieci jeśli nie to tworzy tożsamość jeśli nawet po 3 0 latach naprawdę doskonałego radzenia sobie w obcych warunkach człowiek chce powrócić do tego miejsca, z którego został wyrzucony to co jest tym rdzeniem tożsamości właśnie jak też nie powiedział, że chyba język 1 z moich bohaterek powiedziała, że niestety myśleć to ona może po polsku i chociaż mieszka od lat za granicą to jednak w wierze co nie jest to, że i tak Adamowi została bezdomna w języku po premierze cenię, bo nigdy nie opanuje tego drugiego i tymi to jest ten język tego dzieciństwa i czasie to jest ten kraj lat niż sędziowie chcą zwalczać chroniła przeżywają są wrażliwi ludzie, którzy mają takie prawda, ale czują w sobie chęć pisania przetwarzania wszystkie słowa to to dla nich jest to najtrudniejsze powiedziałabym biznes to biznes, ale teraz co to znaczy ani tu ani tam tydzień temu rozmawiałam z reżyserką Urszulą Antoniak, która jest przedstawiana stało się tak przedstawia jako reżyserka holenderska w latach osiemdziesiątych wyjechała do Holandii my i ona też mówi o sobie, że ma bardzo silną tożsamość emigranci komu i że jest ani tu ani tam w jakim sensie doskonale mówi po polsku tworzy po polsku, kiedy chce my jesteśmy doceniana w Holandii nawet ma tytuł minęła holenderskiego reżysera roku jestem doceniana i też tam sobie radzi z tym, że nie ma w tej historii ani cienia traumy Anicie na zlecenie bogatego w glebach dywanik po prostu wyjechała, bo tak zdecydowała, że gwiazdą, ale się zyskiwała na emigrację pod koniec lat osiemdziesiątych wszystko potoczyło się zgodnie z planem, ale mimo wszystko i właśnie jest tak, że nawet po tych 30 latach ona mówi no ja jestem doskonale tam zasugerowana, ale w bez przerwy czuje, że jestem nie u siebie, jaki zna w Polsce testami już śnił się, by taki stan Holandii testem jeszcze nie u siebie, a co dopiero właśnie w sytuacji, kiedy człowiek w ogóle nie miał wpływu na swoją decyzję i dożycie rzuca nim po prostu raz tura stan dróg, gdy się do porównań to prawda to, że wyjechał do sumienia Polaków do Wielkiej Brytanii tak czy oni mają traumę z tego tak nie muszą się wcale dobrze powodzi dania dochodzi, że zabili tam jakieś wielkie pieniądze czy karierę zawodową to nie nie o to chodzi, ale to było ich wyboru i oni mają świadomość, że w każdej chwili mogą wrócić oczywiście, że to przypuszczam że, że to, że nawet jak 3 wyjedzie jest tam dobrze to jest taka zwykła tęsknota za polskim klimatem za kuchnią za rodziną, ale też właśnie za dojazdy oni językowe Mucha Samuraj chamów wyrażaniem myśli to może sprawia, że jeżeli nie do końca się mogą to Jerzy wrzesień na drugą stronę MOCAK natomiast była zupełnie inna historia tego się kompletnie nie da porównać, jakby w ogóle chciał jeszcze być jak noże czy taka roboczych klamer, które torebek zaczęłam od tego, że tak Lamara miał być taki ładny obrazek od II adres mej książki Krzysztof Topolski przysiągł tym ósmy roku został skazany za obrazę narodu polskiego dostał 1 , 5 roku więzienia, a powiedział powiedział, że w Polsce są były i było tysiące Szmal słowniku za te słowa dokładnie tam cała zdanie, bo trochę dłuższa, ale treść sprowadza ziemia zbudować kolejny zamach wanien do faktów po imieniu tak i to, bo nagrody w nowego kodeksu karnego to był w paragraf i tańca, który w obrazie narodu polskiego i minęło 5 0 lat 50 lat i dzisiaj wracamy obraził mnie z tych 10 lat to jest ta różnica do 10 lat teraz grozi do 3 lat i nagle po 5 0 latach, kiedy wydawało się, że myśmy już to wszystkie zmory zatłukli nie tylko żeśmy zatłukł, ale myśmy się po prostu nauczyli pewnych kwestii ner być może nie w przepracowali do końca, ale jednak pracujemy od lat na tak nad takimi tematami jak Jedwabne jako pogromca właśnie wtedy nie wolno było to mówić właściwie nie było wiedzy na ten temat, choć dzisiaj w tym bardziej wydawałoby się, że już, by mamy pełną świadomość powiedzmy z finansowania historii jeśli nie MEP prawdy historycznej znamy też pewne fakty dotyczące psychologii człowieka większość ludzi w sytuacji, kiedy ma władzę nad kimś słabszym, kiedy ma możliwość dominacji niestety większość wykorzystuje tę sytuację my i dobre i eksperyment Milgrama prof. Zimbardo pokazują, że nieliczne jednostki sprzeciwiają się złu to są te nieliczne, które u nas znak były nazywane sprawili mi Sprawiedliwymi wśród narodów świata, a znaczna większość mer mer gdzieś tam po tej stronie szmalcowników się znajdował być może nie była bezpośrednio tymi, którzy wydawali pieniądze, ale wystarczy, że byli obojętni tak częsta obojętność, która wystarczy do tego, żeby przyczyniać się do zła także mając nawet pewne dane naukowe, że nie ma nic nie ma afery, by gatunku człowieka takiej 1 grupy takiego narodu, który wymyka się danym psychologicznym tak większość ludzi mający możliwość uczynienia zła mając narzędzia ku temu wiedząc, że będą bezkarni po prostu to zrobią, a my nadal tkwimy w jakimś mentalnym średniowieczu postu zaprzeczam, że zamykamy oczy na to co co już wiemy już z różnych źródeł nie tylko historycznych o ludzkiej naturze no mi się wydaje, że okresy chichot historii był właśnie to co słyszałam, że po 50 lat dach ma być samą ustawę o cnotach krótszy wyrok i naprawdę chcemy skazywać ludzi za mówienie pewnych faktach zamykamy im usta to jest sedno tego naprawdę nie niespodziewana, a w terenie rodzinne, kiedy ustawodawcy albo zwolennicy tej nowej ustawy mówią Ależ oczywiście nie chodzi o badania naukowe dociekania prawdy to co pani myśli że, o co w takim razie chodzi i czy faktycznie nie chodzi o to, żeby naukowcy z IPN -u wiemy co się dzieje teraz znowu widzenie, żeby nie mogli badać jak to było naprawdę jest postawą współpracą Polaków, ale niespodziewanie bowiem poza tym co mówią wszyscy są podejrzewają wszyscy prawda, że to ta ustawa miała służyć pewnemu cementowania o gromadzeniu tu wewnętrzna elektoratu przed wyborami dla środowisk, które chcą grać nie będę ich ponad rok po imieniu Wach nazywać Danucie naszego wzmożenia Narodowego odbywa się jest nacjonalizm wzięcia jest, że chcieli, by pod wiemy też stawkę to jeszcze w nasze wybory wygramy w takim procencie, żeby działać samodzielnie rządzić tylko dochodziło myślę, że dla wiele osób się został sam zaskoczony tym co się stało tegoż nikt nie spodziewać na podatny grunt to wszystko pada i też nie spodziewało się reakcji Zachodu, w które tutaj była bardzo zżyta zdają się powiedzieć, że moi przyjaciele, którzy mieszkają inne Żydzi, którzy wyjechali stąd mieszkają oni są niezwykle tym poruszeni niezwykle wzburzeni bardzo wiele z nich, którzy w, którym zamierzał przyjechać na rocznicę marca trudno się miesiąc rodzice malca z poszerzeniem przyjedzie jednak, bo to się po pierwsze, robi bardzo nieprzyjemnie po drugie, dożywają nawet często mocniej animacje z równie mocnych słów takich powiedzmy, że nie możemy udawać, że pada deszcz, kiedy ktoś nas na nas pluje w zrobiło się naprawdę nieciekawie i myślę, że wszystko wymknęło się dach Spodka Wrocław, ale też to jest także się wypuszcza po to, godzina ich wepchnąć do butelki z potwornie trudno je rzekomo się uda dziś, kiedy się uda kiedyś uda tak znowu zostanie to przed ruszamy wróćmy do do tych rozmów, które odbyła tanim około rok temu z osobami, które zdecydowały się po marcu 6 8 wrócić do Polski, kiedy one wspominają lata dziewięćdziesiąte dwutysięczna co tak naprawdę sprawiało, że czuli się tutaj u siebie w porządku no wiadomo, że oczywiście, że każde życie ma swoje wyzwania swoje problemy też każdy kontekst kulturowy społeczny ale, żeby odciąć się dość porażek pokazać kontrast pewien do sytuacji w jakim nagle dzisiaj się znaleźliśmy mec co się działo takiego w latach dziewięćdziesiątych czy dwutysięcznych, że ci ludzie stopniowo osiadali osiadali nawet nie myśleli o tym, żeby w ogóle jeszcze kiedykolwiek zmieniać kierunek myślę, że mnożą się kilka rzeczy po pierwsze, my otworzyliśmy możliwość przyjazdu większych wielu z nich bardzo tęskniła jednak chciał zobaczyć ten dom, gdzie kiedyś mieszkało spotkać kolegów z klasy jest Szcze to jest okazja to przyjadę i to polskość zachwycili oni się zachwycili to polską, ale też mieli powody, że Polska lat dziewięćdziesiątych to był kraj niesamowicie ciekawe czy się tyle działo to było o nim, by potem mówi ktoś powie do suchej na przygotowanie kolejnego prospektu, jakiego zakład dostanę kupę pieniędzy widzów co jest fascynującego, a tutaj toż to co tu się w ciągu tygodnia działa więcej niż ja miałem przez rok w Ameryce też w Kanadzie czy w tej Dani to raz, że naprawdę ten kraj buzował się robiło wielkie kariery czy się lekko różnych ludzi także z ze swojej młodości jednocześnie zachwycali się jak ten kraj się zmienia w kierunku demokracji chodzi demokraty wzór jakoś się liberalizuje wszystko na ich oczach czy jest coś co widziałem mało tego wielu z nich mówi ja nie byłem tylko biernym uczestnikiem ja w tym brałem aktywny udział, robiąc to co robię przyjeżdżających swoją wiedzą zdobytą na tych zagranicznych uniwersytetach przyczyną miały szyby, które tam zarobiłem z tak tak ja brałem aktywny udział w tych przemianach i jestem z tego dumny drodzy państwo udało nam się zakończyć naszą rozmowę na doskonałym akcent się doskonałym obrazie naszego kraju tego się trzymajmy mamy dla państwa egzemplarze książki ani tu Anita marzec 6 8 autorstwa Krystyny Maszkowski prosimy o maile na adres wieczoru małpa to krótka FM wieczór małpa to krok KSM, a już bardzo dziękuję za rozmowę naszym gościem była dzisiaj autorka książek m. in . Anity Anita marzec 6 8 i wygnani do raju Krystyna Naszkowska dziennikarka reportażystka dziękuję bardzo dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - HANNA ZIELIŃSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium teraz 40% taniej. Wybierz pakiet z aplikacją mobilną - podcasty, audycje i radio bez reklam zawsze pod ręką.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA