REKLAMA

O kulturach, które przechylały puchary dzwonowate. Rozmowa z Agatą Hałuszko i dr. Mirosławem Furmankiem

OFF Czarek
Data emisji:
2018-03-08 10:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
33:54 min.
Udostępnij:

Więcej: Rozwiń »
http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C28430%2Cniezwykla-wedrowka-kultury-w-prehistorycznej-europie.html Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Cezary łasiczka program Owczarek dzień dobry witam państwa bardzo serdecznie zapraszamy dzisiejsze spotkanie łączymy się ze studiem Radia TOK FM we Wrocławiu tam jest dr Mirosław Furmanek z Instytutu archeologii Uniwersytetu wrocławskiego na dzień dobry panie doktorze dzień dobry państwu oraz pani Agata Hałuszka antropolog Instytut archeologii Uniwersytetu wrocławskiego oraz Fundacja archeolodzy Krupka org dzień dobry dzień dobry państwu państwo zajmują się takim bardzo Rozwiń » interesującym okresem z przeszłości nazywany kulturą pucharów dzwonów na tych już, że sama nazwa już każe nam dowiedzieć się więcej, bo w 2 w pewniej, kiedy jak kiedy, ale na pewno chcielibyśmy żyć w kulturze pucharów dzwon nowa treść i kiedy powróci ta kultura no nie wiem czy chcielibyśmy to jest świadoma jak jest taka bardziej indywidualna sprawa my tak naprawdę interesuje się dłużej o szerszym okresem dotyczącym młodszej epoki kamienia, czyli neolitu oraz początki epoki brązu natomiast kultura pucharów trędowatych to jest taki i wyróżnione przez archeologów grupa znalezisk, która występuje pod koniec naliczył i na początku epoki brązu i z bardzo wielu powodów jest niezwykle interesująca archeolodzy jakby, odkrywając różnego rodzaju znaleziska, wykupując różnego rodzaju zabytki próbują w jaki sposób porządkować, które z takiej naszej tradycji uprawiania archeologii środkowoeuropejskiej to uporządkowanie polegała głównie na wyróżnienie Anioł kultur i kultur, które przyjmują swoje nazwy od jakiś taki wyróżniających się znalezisk, a w przypadku kultury pucharów 2 Nowak tych nazwa wzięła się od takich bardzo charakterystycznych naczyń glinianych kształcie dzwona naczyń niezwykle luksusowych bardzo bogatą ornamentyką danych o niezwykle takim zaawansowanym poziomie poziomie technologicznym ta kultura pucharów Donovan tych jest bardzo ciekawa z tego powodu że, badając to społeczna związana z kulturą pucharów członów na tych jednocześnie możemy śledzić w jaki sposób zmieniają się różnego rodzaju sposoby patrzenia archeologów na przeszłość interpretacji przeszłości, a także jak zmieniają się różnego rodzaju metody które, zwłaszcza ostatnich latach dostarczają zupełnie nowych danych można powiedzieć, że te ostatnie lata to są tak niezwykle rewolucyjne rewolucyjny okres rozwoju archeologii, kiedy pojawia się niezwykle dużo nowych metod, które z 1 strony oczywiście jak to zwykle gra w postępie naukowym wyjaśniają nam rozjaśniają nam pewne kwestie dotyczące przeszłości, ale jednocześnie tak, że otwierają nam nowe pytania tych pytań również pojawia się coraz więcej rozumie, że jeżeli mówimy o kulturze pucharów zawodowa tych w Europie to morze to oznacza, że znaleziono więcej niż 1 Puchar dzwonu Warty tak tak ta społeczność kultury pucharów czy kultura pucharów 2 Nowak tych fascynuje archeologów od ponad od ponad 10 0 lat niezwykle interesujące jest to, że te znaleziska, które związane są z kulturą pucharów zwana wartych odkrywane są na rozległych terenach Europy od półwyspu Iberyjskiego współczesnej Portugalii Hiszpanii aż, sięgając po zimie Polski, sięgając po obszary północno-wschodniej Polski, gdzie w ostatnich latach odkryto niezwykle interesujące znaleziska chociażby w okolicach Supraśla, a logów, jakby od od dawna od dawna zajmowała ta kwestia tego co się kryje za tak duże rozprzestrzenienie się tego rodzaju znalezisk znaleziska przede wszystkim pochodzą z grobów to kultura znamy przede wszystkim z grobów charakteryzujących się takim bardzo specyficznym wyposażeniem wyraźnie podkreślający rolę społecznego kobiet mężczyzn, która wydaje się, że były różne ówczesnej społeczności NATO wskazuje zróżnicowane wyposażenie, które występuje w tych w tych grobach bardzo charakterystyczne występujące na cały rozległy obszar stąd tak pojawia się taki pytanie dotyczące tego czy znaleziska, które my jako archeolodzy łączymy włączamy w po ten termin kultury pucharów cenowa tych wiązał się z 1 społecznością charakteryzującą się jako wspólnotą etniczną wspólnotą tożsamości opartą na znaki relacja w stosunku do swoich przodków, a na ile może mamy do czynienia z jakąś inną innym powodem tego rozszerzenia się tego rodzaju znalezisk chociażby związane, z czym to się współcześnie mogli nazwać modą pewną modą związaną z chęcią posiadania pewnych luksusowych prestiżowych przedmiotów przez różne społeczności żyjące w różnych częściach Europy w ale bunt w fascynujące jest to, że poszło że, gdyby bytem elementem wspólnym ogniwem czy tą nicią, która spaja osoby czy społeczności jest przedmiot, który był przedmiotem, który służył wiem, dlaczego do picia albo do mycia zębów albo jest jak ZOMO Huty Stali opowiada że, ponieważ ludzie wy noszą spodnie to z pewnością byli częścią 1 kultury noszący spodnie czy czyn coś jest ważna jest bardziej, gdybyśmy powiedzieli, że na naszą spodnie z 3 paskami i pewnej marki tak, aby konkretne miasto marki związanej z jakąś subkulturą to wtedy moglibyśmy rzeczywiście takie porównanie jest właśnie jest porównanie snuć, bo n p. podejrzewam, że gdzieś Europie powiedzmy, żeby Środkowo-Wschodniej to mogłoby być część pewnej subkultury, ale już, jakbyśmy sobie pojechali n p . na Półwysep Apeniński to te spodnie z 3 paskami n p. mogły mieć inne konteksty teraz łączenie tych 2 kontekstu być może nie jest tak i właściwe to jest ten, kto jest ten problem, żeby nawet mówiąc teraz o współczesnym stroju, a mamy kłopoty z takim jednoznacznym określeniem jego funkcji powiązania z ludźmi, a proszę sobie wyobrazić, jakie to jest trudne w przypadku społeczności, która żyła 4 i pół 1000 lat temu, kiedy nasze informacje o tych ludziach są dużo bardziej ograniczone nie możemy z nimi porozmawiać mamy utrudniony, że tak powiem dostęp do ich wiedzy do ich świadomości do tych różnych kwestii związanych z ich codziennym codziennym bytowaniem to oczywiście bez pominęliśmy tych naczynia w pucharach 2 nowe Tychy jako 1 z takich charakterystycznych przedmiotów tych przedmiotów jest więcej o do tych przedmiotów m. in. zaliczamy takie bardzo charakterystyczne kamienne płytki, które najczęściej interpretowane są jako płytki łuczniczek, które miały służyć do ochrony przedramienia w grobach męskich bardzo często odkrywamy różnego rodzaju grafiki wykonane z krzemienia, a także miedziane sztylety stąd wśród wielu hipotez, które dotyczą tego, o czym się ta ludność zajmowała pojawia się hipoteza, że to były m. in. grupę łuczników, które trudniły się uczestnictwem, przemieszczając się po Europie na udomowienie Lem koniem jest ksiądz wierzchem co też było pewną nowością tego trzeciego Tysiąclecia, w którym o, których w tej chwili mówimy jeśli chodzi o same naczynia naczynia gliniane to bardzo specyficzne bogate ornamenty walne puchary to bardzo często archeolodzy podkreślają ich takie znaczenie nie tylko codzienne żona służyły do przygotowania pożywienia do gotowania, a następnie do spożywania pożywienia w bardzo często wskazuje się, że te naczynia mogły mieć taki charakter naczyń związanych z rytuałami, a przede wszystkim miały służyć do spożywania alkoholu tutaj bardzo mocno się podkreśla, że to spożycia Echo park alkoholu w tej społeczności, które miało być związane ze starą rzędową po to w Toronto nie były powiedzmy gdzieś tam pijaństwa odbywające się codziennie tylko oczywiście przy okazji różnego rodzaju świąt przechowujmy je dalej Hanna Hozer jeśli były w wtedy to lato to wówczas, gdy tak, jakby przypuszcza się, że te naczynia do tego służy zresztą jeśli spojrzymy na wyposażenie grobów to oprócz tych różnego rodzaju narzędzi i takim zawsze prawie występującym elementem wyposażenia grobów są naczynia przeważnie te naczynia są zróżnicowane jeśli chodzi o kształty, ale ogólnie możemy je podzielić na 2 grupy na naczynia do jedzenia, a więc różnego rodzaju misy, których m. in . do grobu składano pożywienie które, które jak seks ma wyraźnie się sądzić tak tak tak, a drugą drugim typem na czym to są naczynia do do picia, więc tworzyły one taki zestaw do jedzenia i picia wrócimy do naszej rozmowy, gdy ja już teraz czuję, że ci przodkowie nasi, którzy nadużywali tych pucharów dzwona watę, kto w którymś momencie właśnie chyba w takim stanie trochę lekkiego nadużycia postanowili zbudować Stone chęć my wrócimy do naszej rozmowy studia we Wrocławiu dr Mirosław Furmanek i Agata macha łóżko jest z Instytutu archeologii Uniwersytetu wrocławskiego informacje o dziesiąte 20 po informacjach wracamy z w studio Radia TOK FM we Wrocławiu jest pani Agata Hałuszka antropolog Instytut archeologii Uniwersytetu wrocławskiego oraz Fundacja archeolodzy kra KO ordy dr Mirosław Furmanek z Instytutu archeologii Uniwersytetu wrocławskiego rozmawiamy o kulturze pucharów z Wronowa tych w Europie oczywiście pojawiają się wątki strony chęć czy to byli właśnie budowniczowie nie Polski ludowej został on chęć Ludowego wszystko wskazuje na to, że Stahel zostało wniesione wcześniej przez społeczność, która na Wyspach brytyjskich funkcjonowała wcześniej z te społeczności związane z kulturą Harrods lodowatych oczywiście pojawiają się na na Wyspach brytyjskich znamy z wysp brytyjskich bardzo dużo niezwykle interesujących pochówków z tego czasu na do miasta podobnie jak w innych częściach Europy podstawowe pytanie dotyczyło tego w jaki sposób co się kryje za pojawienie się społeczności związanych z kulturą pucharów trędowatych na obszarze wysp brytyjskich czy mamy do czynienia z pojawieniem się nowych grup ludności, które przyniosły ze sobą ten model model kultury charakterystyczny dla nich czy mamy również z jakimś takim powiedzmy pojawienie się czegoś, o czym wspomniał, że wcześniej co moglibyśmy nazwać modą od wielu lat to to jest problem, który zajmuje archeologów również w tej części Europy podejmowane były bardzo różne badania analizowano zabytki, które odkrywane są w grobach wskazywano na podobieństwo zabytków odkrywanych na Wyspach brytyjskich do pewnych regionów w Europie tutaj wskazywano przede wszystkim obszary Dolnej Nadrenii ostatnich lat tak jak wspomniałem wcześniej mamy do czynienia z czymś co możemy nazwać rewolucją archeologiczną związaną z 2 z zastosowaniem bardzo wielu zróżnicowanych zróżnicowane metody, dzięki którym możemy analizować m. in. szczątki ludzkie odkrywane w tych grobach m. in. metod izotopowych, które chociażby pozwalają nam określić czy osoba pochowana w danym grobie jest osoba, która wychowała się w okolicy, w której została pochowana czy pochodziła z jakich obszarów powiedzmy położonych w większej grupy bliższej lub dalszej odległości tego rodzaju analizy robiono jakiś czas temu na obszarze wysp brytyjskich okazało się, że te sygnatury izotopowe nie wskazuje ją na duży przepły w ludności, która miałaby zasiedlić oraz pucharami zwana wartymi teren wysp brytyjskich to oczywiście wiąże się stały szeregiem zastrzeżeń związanych z tymi badaniami one mają swoje różnego rodzaju ograniczenia natomiast dzięki badaniom genetycznym, które zostały ostatnio przeprowadzone w największym dotąd badaniom genetycznym w Europie, które poświęcone były z kulturze pucharów tonował tych dosyć wyraźnie widać, że to kultura pucharów Donovan tych wiązała się z pojawieniem się jednak nowych grup ludności nowych społeczności, które kompletnie zmieniły jeśli można tak powiedzieć krajobraz genetyczny wysp brytyjskich pojawiło się na tyle pojawienie się tych grup związanych z kulturą pucharów 2 Nowak tych wpłynęło na prawie kompletną zmianę ludności która, która miała miejsce na terenie na terenie wysp brytyjskich natomiast wiązało się to zanikiem też wcześniejsze grup ludności związany z wczesnymi rolnikami na tym obszarze, którzy odpowiedzialni byli za znoszeniem stąd chęć na pewno społeczności kultury Pucharu Tarnowa tych, pojawiając się chociażby o w okolicy stąd chęć, widząc z tą potężną konstrukcję oczywiście wykorzystały ją do swoich różnego rodzaju działań przez wszystkich działań obrzędowych działań działań rytualnych w okolicach stąd chęć odkrywany jest odkrywana jest duża ilość różnego rodzaju pochówków związanych z kulturą pucharów to nowa Tektura może również świadczyć o randze tego miejsca dla tej społeczności w studiu we Wrocławiu także pani Agata oddycha łóżko co wiemy o tych ludziach na podstawie nie wiem badania kości czas, że być może antycznego dna, a czy możemy coś powiedzieć kim byli, skąd przyjechali, dokąd pojechali, więc i ich co to w ogóle wszystko dla nas znaczy tak oczywistym, że mechanizm może ma jak bardzo wiele związków wniosków wysnuć na podstawie samego kośćca tych tych osobników, która w, którym możemy poddawać rośnie analizom antropologicznym w naj właśnie tutaj w NBA antropologia miała duży wpły w na wcześniejsze teoria dotycząca bez tego właśnie, skąd po wywodziła się wydała właśnie ta kultura, gdzie na wcześniejsze jak by tereny za te wcześniejsze tereny wywodzenie się właśnie pycha tych populacji, a będących pierwowzorem kultury pucharów dzwony matek usytuowana na przelot na Półwyspie Iberyjskim miało to związek właśnie jest chociażby z pomiarami, która właśnie antropolodzy, a wykonują, ponieważ ta jak Dell TGE patrząc morfologię nie ma szkielety tych osobników są one bardzo do siebie zbliżone jeśli chodzi właśnie o te tak jak on, a propos metryki ma cechy, czyli te czaszki n p. są właśnie krótkie okrągła i to powodowało, że RBN do tej pory przed tymi badaniami przed rewolucją taką genetyczną wręcz można wypowiedzieć czy też biotechnologiczną w, a wszyscy sądzili, że ta społeczność być może jest właśnie bardzo spójna i należy genetycznie do 1, a właściwie takiej populacji, która się bardzo rozprzestrzeniła okazuje się, że n p. akurat w Polsce nie mamy takich dobrych przykładów, ponieważ tych szkieletów w Polsce jest tak naprawdę niewiele dobrze zachowanych realny czas na Wyspach brytyjskich, a mamy do czynienia z intencjonalnym zniekształceniem tych czaszek i co powoduje, że n p. pomiarach antropometrycznych oraz wprowadzają trochę zamętu w imię powodują właśnie, że nie jesteśmy w stanie odpowiedzieć i szczegółową a jak by przypisać cechy takie, a to ponad roczne do tych w takich badaniach genetycznych takich ran czy też pseudo może genetycznych dopiero te badania genetyczne, które wykonano w tej chwili, a jak odpowiadają nam właśnie Arena to jak zmieniła się populacja taka pula genetyczna, a tych osobników, że właśnie mamy do czynienia nie tyle aut przemieści chodzi tutaj ową powiedzmy Europy nie o nią na wyspy brytyjskie, że to była raczej moda aniżeli, a tylko i wyłącznie o taką typową bardzo konserwatywna, a populacja, czyli mamy tutaj właśnie Tauron przeciera oczy innym bardzo dobry generyczny rozumiem bardziej niż ściana z innym, że niekoniecznie ekonomiczne, ponieważ kur, ponieważ tutaj z 1 strony to, o czym wcześniej zamówił właśnie mnie jak Furmanek, że mamy bardzo wiele takich aspektów, ale związanych z wyposażeniem chociażby tych pochówków a, czyli kubki, a na różnego na tle różnic go typu, a i miejsce i t d. pewnego rodzaju tak jak inni chwalą takie zestawy charakteryzujące się właśnie tą kulturą pucharów 2 lata zestawy inaczej n p . ale po to jest taka kultura materialna natomiast rolę n p . samo ułożenie ciała w grobie też jest bardzo konserwatywna co wchodzi już zakaz takiej kultury niematerialnej i powoduje, że nie tylko taka moda na powiedzmy tych noszonych dżinsów, o których mowa była wcześniej mowa w ma tutaj znaczenie co te aspekty były dużo bardziej posunięte i dużo bardziej zaawansowane, czyli ton, jakby sfera kulturowa związana ze sferą również duchową tutaj musiałam mieć ogromne znaczenie, a czy nie jest to także do mówimy tutaj o o wydarzeniach sprzed 4 i pół tysięcy lat tak czy prawie 3 1 4 7 0 4, czyli wyobrażam sobie, że nie mamy sytuacji, że jest są sklepy i i przechodzi wojowniczy mówi no nie wiem czy dla żony na imieniny kupić raczej takich lodowate czy może coś wydłużony Noma niebieskie oczy, więc może coś bym tak pod potem kolor tylko pewnie ktoś się pojawiły się ładne puchary szacują, jaki ład w pucharach Skonto, a tu od Diego tam z Realem zza rogu no i Diego nagle po prostu robi fenomenalną karierę, bo wszyscy dokupują lekko kupując to wożą wożą trochę dos na południu dzisiejszej Południowej Francji nie trochę na wyspy brytyjskie właśnie trochę do Europy Środkowej no i teraz wiadomo, że coś tak do tych grobów składa oby, ale nie jest także baby 70 różnych nacji mówimy co tu włożyć naszemu tutaj nestora rodu morze, a w właściwość motel dzbanek, bo tylko to mamy no chyba nie do końca jednak, ale tak to wyglądało, ponieważ to kultura pucharów 2 na tych jest bardzo luksusową kulturą to nie tylko banki, ale również i n p. kolczyki ze srebra na Wyspach brytyjskich, a w grobach znajdowanych różną również bardzo wiele przedmiotów ze złota, a n p. w la w Polsce tak jak wcześniej wspomniałam tych zachowanych dobrze szkieletów przede wszystkim jest tak naprawdę bardzo niewiele dlatego dla tego nam zależało, żeby właśnie brać udział w tym w tym projekcie ale, ponieważ na wcześniejsze nasze działania spowodowały że, o ile z tych stanowisk odkryliśmy i byliśmy w stanie w ogóle uczestniczyć, a tak dużym przedsięwzięciu, a natomiast jeśli chodzi tutaj ocean, a te przedmioty lotom w, a one są można powiedzieć bardzo luksusowa n p . w Kozienicach w 1 ze stanowisk na 1 ze stanowiska, z którego właśnie pochodzi pochodzą właśnie jest to takie cmentarzysko kultury pucharów dwulatek byliśmy też grób kobiety, w którym były i srebrne kolczyki prawdopodobnie było ze srebra jak również pełen zesta w takich guzików na zrobionych z kości są podejrzenia, że być może nawet one były robione jakieś bardzo specyficznych, a korzyści n p . raz zębów waleni tak jest takie akurat celny to ma prawo miejsca na Półwyspie Iberyjskim i być może u nas również się powtarza, a drugi taki, a Group znany jest dopiero został chowa koło Sobótki w, więc tak naprawdę to są bardzo, a renta ta kultura pomimo jej rozpowszechnienia takiego ogólnego w Europie ona nie jest aż tak bardzo rozpowszechniona n p . w Polsce to są naprawdę nieliczne stanowiska, gdzie na mamy do czynienia w glazurę przedstawicielami tej kultury oczywiście samych stanowisk takich archeologicznych znacznie więcej tak jak wcześniej Amira formalnych też wspominał, a głównie to kultura znamy właśnie z cmentarzysk, czyli z grobów inne na podstawie znalezisk tak naprawdę auto martwych osób próbujemy odtworzyć ich życia to jak oni żyli to w jaki sposób oni, a postępowali powiat ma to wrócimy można tego wątku, bo już jest za informacje, ale powrócił zaraz po informacje do tego wątku dotyczącym Mirosław Furmanek i Agata łóżko z Instytutu archeologii Uniwersytetu wrocławskiego są studia we Wrocławiu wracamy po informacjach o studio Radia TOK FM we Wrocławiu nie jest Agata House antropolog z Instytutu archeologii Uniwersytetu wrocławskiego oraz fundację archeolodzy Kruka orgii dr Mirosław Furmanek z Instytutu archeologii Uniwersytetu wrocławskiego rozmawiamy o kulturze pucharów z Wronowa tych się cofamy się w historii 4 i pół 100 0 prawie 5 00 0 lat dr Mirosław Furmanek przed informacjami usiłował dorzucić kilka słów do naszej rozmowy, ale informacje jak właśnie chciałem też Agata mówiła o o różnego rodzaju analizach antropologicznych tutaj to jest troszkę mówiliśmy o trybie życia tych osób trzymanie się trudniej niczym się zajmowali i zazwyczaj przeciętnie wydaje się, że archeolodzy tego rodzaju informacji uzyskają na podstawie zabytków, które są w grobach, które są odkrywane na zasadach, ale musimy oczywiście pamiętać zdawać sobie sprawę z tego, że tryb życia codzienności każdy dzień we wszystkie wykonywane czynności które, które dany człowiek wykonuje pozostawiają także ślady w dużej mierze na szkielecie i chociażby arach, a Agata jako antropolog w wielu przypadkach jest w stanie pewne ślady po różnego rodzaju powtarzany, zwłaszcza czynnościach ze szkieletu odczytać tak jest chociażby w przypadku niektórych grobów związany z kulturą pucharów Donovan tych, które odkryliśmy w Kozienicach na Górnym Śląsku w gminie Pietrowice Piotrowice wielkie jest również niezwykle fascynujące jest również to, że my my oczywiście mówiąc te ogólnie o kulturze pucharów 2 zawartych różnego rodzaju metodach, które przybliżają nam wiedzę na temat tej społeczności, ale niezwykle interesujące jest to, że przy obecnym stanie wiedzy o stanie nauki stanie metod my jesteśmy również stanie próbować odtworzyć historie pojedynczych osób nie tylko mówić o całych społecznościach o jakich takich na tyle dużo partyjnych sporach nie jest jednak ani do USA i liczę na osobę to by gdzieś tam na podstawie śladów może palić mniej więcej co siedziało, ale teraz wysnuć z tego wniosków o jakiej wspólnocie większej najtrudniejsze postacie archeologia jest raczej realna raczej nastawiona na mówienie o górach natomiast wydaje mi się, że takie historie przybliżające nam życie pojedynczych osób stało są dużo trudniejsze bardzo często w różnego rodzaju kwestiach uciekają natomiast dzięki tym nawet metodą nowym analizom, ale też tradycyjnym różnego rodzaju analizom antropologicznym jesteśmy w stanie powiedzieć, ale człowieku jak wyglądał co jadł czym się codziennie trudnił na jakich choroby zapadał to niezwykle interesującym przykładem jest 1 z takich pochówków, które Agata analizowała w Gorlicach i może tutaj przybliży tamte, ale szczegółów, ale teraz to jest niezwykle interesujące natury tryb życia rzeczywiście jest widoczna tychże latach oczywiście wszystko tutaj zawsze zależy od tego jak ten szkielet zachowany i czasami bywa także te szkielety, które są właśnie źle nawet zachowany są, a bardzo dobrze, ale bardzo interesujące właśnie dla antropologa to znaczy trawę, że jakby przebieg różnych chorób n p. może wpływać na późniejszy stan, jakby tego co obserwujemy n p . podczas wykopalisk w, a one właśnie górnicy są dla nas takim bardzo interesującym stanowiskiem, ponieważ tam mieliśmy największą liczba m. in. właśnie tych pochówków kultury pucharów dzwonu na tych był tam 1 ze szkieletów, które nosi ślady po przebytej choroby, żeby tego raka, o czym na pewno też będziemy w przyszłości jeszcze informować nie zaś opracowujemy i jeszcze te materiały, ale bez, jakby perspektywę naszej współczesnej bardzo interesujące jest to, że przebieg niektórych niektórych chorób, a które nam dziś oraz są już też m. in. uleczalne, a wyglądał zupełnie inaczej w UE niektóre choroby pozostawiają zupełnie inne ślady, a na tych kościach co nastręcza bardzo wielu problemów dla antropologa jak interpretować czy w ogóle jak rozpoznać dany stan chorobowy chociażby niektóre oczywiście takie patologie, ale są jednoznaczne związane n p. z jakimiś niedoborami, a pierwiastków, a czy też minerałów natomiast inne mogą być bardziej skomplikowane i w tym momencie, jeżeli mamy do czynienia tylko z kilkoma zachowanymi kośćmi, ale interpretacja tego zjawiska, a jest niezwykle trudna tutaj jeśli chodzi o kulturę pucharów dzwonu wartych to myślę, że też, ale interesujący jest właśnie to co tutaj próbujemy rak podkreślić, a m. in. właśnie torze, ale widoczne są ślady na kościach związane z taką codzienną codziennymi po prostu, a czynnościami z praktykami która, które są wykonywane po prostu przestaje przez to osoby naj tutaj wkrada się właśnie kwestia tych płytek łuczniczych chociażby ANR, która są kojarzone właśnie z tą kulturą, ale oczywiście tam, a analiza nawet występowania chociażby tych płytek w powoduje, że teraz uważa się, że one stanowiły raczej ozdoba i taki element ozdobny aniżeli faktycznie był sam upły w komórki milczą, ale na kościach widoczne są rzeczywiście ślady używania łuku czy też on używania jakiegoś przedmiotu n p . tylko z 1 strony ciała być może właśnie był to mógł i a w Polsce akurat stary znaleziska z Manowa to, ale myślę, że nie myślę, że nawet pełny Puchar dzwonu waty, ale podnoszony codziennie, a Lenin nieraz wywołałby aż tak z nim aż tak dużych zmian i tak dużych dysproporcji pomiędzy stronami ciała związanymi przede wszystkim właśnie z zerem, a ze stawem łokciowym a, a właśnie przed prostym związane n p . z takim łukiem, a mogło to wykonać przelew, jeżeli n p. osoba była zbyt zdecydowany na 1 stronę ciała, ponieważ te mu kijek prawdopodobnie refleksyjne, które były używane przystanku kultura mogły być wykorzystywane, jakby na 2 strony niekoniecznie musiały mieć właśnie stron, ale szkielety, które my analizowaliśmy, a tutaj wykorzystujemy też takie nieinwazyjne badania n p . a jak tak jak lepsza tomografia komputerowa powodują żal dzięki temu możemy zobaczyć i rzeczywiście jest duża dysproporcja między między tymi kosztami właśnie głównie właśnie kończymy kończymy górnych i ANN to powoduje, że możemy na tej podstawie odtwarzać właśnie pewne czynności, ale czy też właśnie przypisywać elementarne inni też wiązać może bardziej nawet o pewne elementy wyposażenia tego grupowego z czynnościami, które to osoby tak naprawdę wykonywały aranże są to właśnie ślady chociażby związek dotyczące wykorzystywania łuku, ale nie tylko, ponieważ n p. z kolejną, a w zębach, a możemy obserwować jeszcze inne ślady też być może powiązane z PRL łucznictwa, a mianowicie po prostu stworzeniem czy też wytwarzaniem, ale strzał tak jak także wykorzystuje się po prostu do tego zęby przytrzymując sobie pewne przedmioty n p. jakiś oraz fragment fragment gałęzi, którą następnie obrabia, żeby wygrać, żeby wytworzyć właśnie taką strzała i takie ślady później na takim uzębieniem są widoczne, ponieważ są to ona czynności powtarzane codziennie przez ileś lat, więc jeżeli taki szkielet jest dobrze zachowane to uznajemy to obserwujemy to fascynujące rozumie, że jeżeli chodzi o Kozienice to to koło Raciborza to już to miejsce jest zamknięte z powodu rozbudowy zakładu w lesie gościom z okna okno dlatego tak znaczy jeszcze w mieście nie jest zamknięte tam firma Eko okna, która była inwestorem w tym w tym rejonie rozbudowuje zakład i ciągle jest szansa na odkrycie nowych i niezwykle interesujących znalezisk stąd te znaleziska związane z kulturą pucharów 2 lata tych akurat w Kozienicach jest tylko niewielki fragment tego co tam znaleźliśmy to przy okazji tej tezy tej fabryki okien mamy możliwości, jakby takiego wglądu w okno przyszłość jest to takie jakieś okno przeszłości dla nas, gdzie mamy możliwość od mieliśmy możliwość odkrycia rewelacyjnych znaleźć z różnych okresów nie tylko związanych z kulturą pucharów osłonowe, czyli tam przy bramie Morawskiej się sporo działo tak tak obszar Górnego Śląska rejon Raciborza płaskowyżu głubczyckiego jest niezwykle interesującym regionem znajdujący się na przedpolu bramy Morawskiej, gdzie te różne kwestie związane z komunikacją pojawieniem się różnego rodzaju nowości technologicznych wywodzących się tradycyjnie z z południa Europy docierały docierały najeść najwcześniej ma on też się również bardzo takie dogodne walory przyrodnicze do dla rozwoju różnych społeczności trudniących się rolnictwem uprawą różnych roślin hodowli zwierząt, więc tych ciekawych znalezisk niezwykle interesujących jest na terenie Górnego Śląska dosyć duża, chociaż muszę wiedzieć, że archeolodzy my przez wiele lat nie niezbyt intensywnie badać można będzie stan ten obszar, a on dostarczał wielu informacji, ale rzeczywiście to co daje nam się w ciągu ostatnich lat w tym rejonie znaleźć także przy zastosowaniu różnego rodzaju nowoczesnych metod archeologicznych związanych z poszukiwaniem stanowiska chociażby zdjęć lotniczych badań geofizycznych to są rzeczywiście rewelacyjne rzeczy i bardzo wnoszące dużo nowych informacji do naszej wiedzy na temat dawnych społeczności i pewnie nieraz jeszcze o nich się, że będzie okazja porozmawiać z pewnością będzie do tego tematu wracali nowo tak wnioskuję, że to z tego, że jest sporo wspólnych elementów to jednak jest jeszcze więcej różnic, jeżeli chodzi o tzw. kulturę pucharów ledwo Novatek jest się, że nowe odkrycia rzucą więcej światła na tę kulturę i na to kim byli co jedli z czego opinii ci ludzie aż tak bardzo państwu dziękuję dr Mirosław Furmanek Instytut archeologii Uniwersytetu wrocławskiego pani Agata łóżko on antropolog Uniwersytet, a chodzi mi przez Instytut psychologii Uniwersytetu wrocławskiego oraz Fundacja archeolodzy krok KO ordy byli państwa i moimi gośćmi ze studia Radia TOK FM we Wrocławiu informacje już za kilka minut o godzinie jedenasty po informacjach wracamy do programu off Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcasty TOK FM oraz internetowe radio TOK+Muzyka teraz 40% taniej. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj gdziekolwiek jesteś

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA