REKLAMA

O Marca 1968 osobiście: Jerzy Kisielewski, Ewa Herbst i Włodzimierz Paszyński

Data emisji:
2018-03-11 19:00
Audycja:
Historie Polski
Prowadzący:
Czas trwania:
43:28 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Maciej Zakrocki dzień dobry to są historie Polski rozmawiamy dokładnie 50 lat po tym, jak pobity został przez tzw. nieznanych sprawców Stefan Kisielewski i dzisiejsza historia Polski będą właśnie takie trochę bardziej osobiste rodzinne przyjacielskie, bo porozmawiamy w gronie osób, które przeżyły tamte tamte lata w, a to zdarzenie, od którego zacząłem ma być po prostu pretekstem do do przywołania tych wszystkich okropnych wydarzeń studził Jerzy Kisielewski to tak, gdy Rozwiń » rok uzasadnienie mojego wstępu przede wszystkim w pani Ewa Herbst genderowe pani po tych wydarzeniach opuściła Polskę z nami Włodzimierz Paszyński, kiedy równolatek Kisielewskiego tego Kisielewski jedno latach hitami tego nie wtedy 1 7 latkowie, a więc prawie dorośli do dziesiątek plaż w waszych domów wtedy no tak, bo wtedy było 1 1 lat państwo wybaczą i słuchaczy i państwo to służy do Jerzego nie będę mówił proszę pana, bo jakoś byłoby dziwnie po tylu latach przypomni Jurków w takim razie czy ty w ogóle pamiętasz ten dzień, w którym pobito liceum pamiętam, choć w siłę, choć gość ukrywał odzież nie obnosił się z tym meczem z piątku w dzikości oczywiście do to była taka sytuacja wracała ze spotkania jeśli dobrze pamiętam w ambasadzie austriackie albo niemiecki i rzecz zdarzyła na tyłach katedry na Starym mieście na kampanię od lewej i 3 3 nieznanych sprawców z czego 1 dowodził 2 pozostałymi do Warszawy było sprawne po prostu pałkami takimi jak ich używało używała milicja wpada w elicie to tak fachowo po nerkach i targowej na hasło, kiedy mają przestać przestali, aby podobno była to jeszcze jakieś zdanie komentarza obraża Jacopo, lecz i t d. ojciec zaraz po domu na szczęście było blisko trafił do państwa 100 umów do innych do seniora Ludwik Stomma, który był wtedy też wspominał w 1 ze swoich tekstów w późnych po jakimś czasie lub ojciec trafił do lekarza obdukcja i IT dla firm było ciało było ciało mocne, bo to było takie ostrzeżenie na przekroczenie pewnych liczb teraz powiemy jak można się domyślać jak działa była przyczyna tego tego ataku, ale chciałem panią Ewę albo zapytać no bo jak Jerzy opowiadał państwo mieszkaliście wiedzieli co chwila Wojciechowi Sevilli, a właśnie, a sąsiedzi coś słyszeli coś mówiło się wtedy Słuchajcie to mówią, że Kisielewskiego powiła mu nienależne wszyscy wiedzieli, że pobili ani wiedziałam, gdzie ojciec był pobity via mówiło się, że w bramie naszego domu kto by ludzie tak mówili nawet po grze tak jak to co ja z tego okresu pamiętam to, że w bramie go pobili nie wiedziałam, że na Starym mieście, ale także sąsiedzi wiedzieli mówiło się o tym mówiło się również czy mógłby dzisiaj, że to była kara, o czym wiedziałbym klasowy gnie w w skierowanym przeciwko Stefanowi Kisielewski Emu za jego wypowiedź, którą w, którą 2 9 lutego podczas zebrania Warszawskiego oddziału związku literatów polskich wygłosił miał powiedzieć, bo tam była proponowana taka rezolucja, w której literaci protestowali przeciwko tej polityce cenzuralnych przede wszystkim w związku z dziadami tymi znanymi sprawami miał nawet dziś opowiadam się za rezolucją kolegi kijowskiego, który stawia sprawę całościowo na tle tej skandalicznej dyktaturę ciemniaków w Polskim życiu kulturalnym, jaką obserwujemy od dłuższego czasu pan Włodzimierz Paszyński zwany jest przekonany, że to właśnie mogło być powodem tego pobicia i myślę, że to jak trudno mi do końca jak by być pewnym co było powodem niż wydaje się to było zachowanie absolutnie naturalne zresztą potem wielokrotnie powtarzany, a i niewątpliwie wcześniej prawda, dlatego że myśmy to były normalne metody działania służby bezpieczeństwa one miały na celu pewnie przede wszystkim zastraszanie to się później powtarzał no choćby sprawa Stanisława Pyjasa w Krakowie choćby w jakimś domu wszystko jest sprawa Grzegorza Przemyka zresztą dokładnie prawie w tym w tym miejscu natomiast jednocześnie pewnie było to takie była to taka próba pokazania tak mi się przynajmniej wydaje, że nowy takiego komunikatu do innych też prawda wznowił zobaczcie to wam też może się przydarzyć no, a ten gniew ludu, który wtedy był ów wyraźnie bardzo jakoś tam wzniecony no to tych historii marcowych nie tylko marcowych mamy dziesiątki bada natomiast nie ma się co oszukiwać co może warto tak wspomnieć na marginesie tych dzisiejszych naszych dyskusji sprawdzano czy mówisz o tym, że władza komunistyczna oczywiście władze komunistyczne to nie ulega wątpliwości no ale wyższe są jasno powiedzieć, że mnóstwo ludzi i Chodczu wzięło udziału w tych igrzyskach, które władza zorganizowała dzisiaj mamy sytuację bardzo podobny no ludzie wietrzą z jakich wymuszą słupy jakiś ochoczo przyłączają się do tego do czego być może jeszcze kilka miesięcy kilka lat temu, by się nie przyłączyli w każdym razie nie tak ucho przy wyższym oraz LG pozwoli na tamtych momentów oczywiście to 1 czy teatr im to powiedzieć na rocznice są po to, żeby odświeżać co prawda pełny tekst odnaleziono, choć był też problem się z 2 g tego zebrania literatów adres rzekła to co się działo wokół prawda najpier w żebranie podpisów, żeby odbyło się to, że obrady popadła w prasie, że może, by je przesunąć wierszami co jest niezwykle ciekawe w morze rozprawa lżejsza, bo ojciec później, kiedy pytano nie planował grożą stanie się tak popularne, że z tymi ziemniakami i tak trafi prawda, że Gomułka dzwonimy do siebie, jakby to teoretycznie, o ile ja pamiętam na 3 Janik chyba kończącej się z dokumentacji, którą czytałem nie oni jednak bardziej w tym momencie miał na myśli to całą politykę oczywiście kulturalną natomiast, jeżeli pozwoli powiedziałbym uderzy w stół na adres szkoła wezwała, bo władza odebrała jako krytyka dla całości odzież przyszli mówili n p . w Bytomiu Konikiewicz obchodzimy co roku święto 20 02 . liczę bardzo uroczyście defilady pochody salowe armaty, ale nikt nie pamięta, że manifest lipcowy jest drugim niecenzuralnym on się nigdzie nie pojawia przydzielono go nie opuściła zaczyna się jakaś ponura bzdura, dla której trudno znaleźć motywację poza tym, że ta sprawa dostała się w bramce ciemniaków wyposażonych w obszernym domu monopolistyczną władzę nad słowem drukiem na rozpowszechnianie i tu przychodzą, bo cenzura oraz mody Biały Bór jazzowych przebojów o cenzurze też nie można napisać, bo ma dziś wiele i w pewnym momencie dzieci jeśli pozwolisz 1 fragment jeszcze ja chciałem poruszyć sprawy najistotniejsze mówił, że wtedy to, że cenzura Steinbach nie wynika z tego żona jest burzliwa, ale z tego, że ma się wstydzić samej siebie czemu się nie dziwi, bo to jest wstydliwy funkcja w, a jeżeli nie wolno napisać dziś o cenzurze, jeżeli ciągle miejsca to znaczy, że za tekst ja odpowiadam, że wybieram tematyka zalecono Anieli z domu to ja jestem winien cenzura szykował zamach no ja jestem kłamcą i ja jestem autocenzura to jest to co do Jeża patrzyło na cotygodniowych felietonach w tygodniku, kiedy ingerencja w pół zdania jest albo zdjęto cały prawda dzisiaj pamiętam jak Krzysztof Kozłowski sekretarz redakcji tygodnika tygodnika dzwonił i pytał czy puszczamy 3 zdejmujemy najmilej zdeformowane to była przecież ojciec jak nie przypominam sobie, a zjazd literatów i koszalińskiej lubelskiej ojciec zawsze znam występowałby doświadczą tego na na co dzień, a wracając do tego, żeby radio powiedział kiedyś to, że już w kuluarach, kiedy rozmawiamy i pani zarobili troszkę tłumaczka absolwentka żona Władysława Sikorskiego w pewnym momencie, bo w jakimś gronie szczerze odpowiedział panowie tak mówić na okrągło Jasienicę jak wejdzie tu mówić wyraziście albo wysłać na okrągło Jerzy powiedział no chyba rzeczywiście trzeba powiedzieć dość wyraziście na nie wiedział, że to, że ktoś tak rozwinie, że tak się skończy, bo nie da się ukryć, że po 8 marca wcześniej było zabrać co 20 09. problem był 8 marca i wydał jeszcze pamiętał no oczywiście gazet czy słynny złą sławą żołnierz wolności któregoś z numerem wręcz nazywali niektórzy wymieniał 1 tchem Staszewski zambrowski Kisielewski Jasienica ewentualnie Grzędziński w drugim akapicie grup Kuroń Michnik Fajfer prawda i boi Modzelewski, a zostawia nie był Staszewskiego zambrowskiego z Jasienicy Kisielewskiego rzecz szalenie istotne, bo też można sobie na wystawie na Uniwersytecie warszawskim odświeży przemówienie Gomułki, który wyjątkowo bardzo precyzyjne cytował w drzewo no i cielaki Jasienica i w bardzo wyraźny cel przemówienie da, bo w pewnym momencie przypomina, że państwo dotuje kulturę się do biletu do teatru Narodowego dopłaca 70 zł dotuje również związek literatów polskich służb ze środków wypracowanych przez klasę robotniczą, a jaśnie oświecony Kisiel Czeszki grały dla nas wejście jak w reż, o co chodzi o ojczyznę zwróci jak obliczył, że prawda tych, którzy logowali, wydając całą listę nazwisk historyków o życiu pominęło Gombrowicza obiło szosę od, których była dziś w no tak, ale to prawdopodobnie tak, że Moody stół no bo samo określenie dyktatura ciemniaków kojarzyła się tą zbitką dyktatura proletariatu prawda zdobyła władza ówczesna oczywiście z palet prywatną, która śmiała coraz coraz mniej wspólnego za chwilę informacje w TOK FM, ale po nich oczywiście wracamy Maciej Zakrocki witam ponownie za swą historię Polski w studiu pani Ewa Hel z Jerzym Kisielewskim Włodzimierz Paszyński rozmawiamy o marcu 6 8 8 z takiej powiedziałbym przyjacielsko rodzinnej perspektywy mówiliśmy sporo w pierwszej części o pobiciu Stefana Kisielewskiego, próbując też odpowiedź na pytanie dlaczego, dlaczego tak go spotkało w MON jest jeszcze 1 rzecz, o których chciałbym, żeby Jerzy Kisielewski powiedział, ponieważ będzie to chyba szlakach i premiera tej informacji w dziejach Polski, więc bardzo się cieszę, że akurat w audycji historię Polski się o tym bowiem chodzi o to prawda chodzi o liście w krótkich, ale jakże niezwykłe i wzruszający list, który 16 marca zapukała do drzwi naszego domu siostra zakonna przyniosło pudełeczko z ciastem od Bliklego i list od prymasa Stefana kardynała Wyszyńskiego ojciec trzymał w szufladzie wśród paru najważniejszych dokumentów które, który miał ja mówiłem o tym, liście nigdy nie opublikowano w jeśli pozwolisz Beyond tak dobry panie redaktorze w wolnym przesłać w razie należnej czci, jaką żywi dla pana w chwili, gdy usiłowano go znieważyć jestem przekonany, że ciosy otrzymane nie znieważają człowieka, który kieruje się szlachetną wolą czy urządzenia wprawdzie natomiast znieważają ludzi, którzy uważają, że mogło się pozwolić na zadawanie gwałtu bliźniemu w show taki cios, który więcej znaczą niż Order tak patrzy na te ciąże którymi usiłowano dotknąć pana wprawdzie budzą one bardziej dusz niszczało, ale właśnie dlatego wciąż badawczy dla sprawy, których pan służy przeszłam w razie mój trzeci i Bogdanka Stefan kardynał Wyszyński, a Don King piękne piękne słowa dziękuję, że nie zgodziły się przywołać Paniewo jeśli pozwoli pani, że w ten sposób się o odezwę do pani jednak była wtedy pani studentką Politechniki tak ja byłam w marcu 8 10 08 . studentką pierwszego roku Politechniki elektroniki i ile w Warszawie tak po słynnym wiecu na Uniwersytecie warszawskim dzień później był wiec na Politechnice jak pani pamięta ten taki wiec poparcia oczywiście dla studentów uniwersyteckie pani pamięta tamten czas czy to już był moment wtedy, kiedy zaczęła pani odczuwać, że no właśnie tworzy się czy już jest jakaś taka brudna brzydka atmosfera wrogów w efekcie, który w końcu pani opuścić Polskę byłem z ja byłam wtedy starostą naszej grupy studenckiej i to co zaobserwowałam jeśli chodzi o studentów Politechniki to było wielka chęć wzięcia udziału w tym co się dzieje, a równocześnie czy patrzenie na to kto poprowadzi, kto będzie, kto będzie tą osobą przed tymi ludźmi, którzy poprowadzą od siły mniej od sił mi w pamięci jedno zdarzenie, które w, jaki sposób spowodowało również moje podejście do dołu do marca wtedy no i spotkaniu elektroniki wybieraliśmy osoby, która miała na scenę reprezentować w komitecie uczelnianym i zaproponowano Mietka Bonkowskiego on stanął przed całą salą studentów profesorów asystentów i powiedział i nie mogę zacytować ile może, parafrazując jego wypowiedź powiedział, że on nie myśli, żeby on był odpowiednią osobą do tego, żeby być w tym komitecie, jeżeli ktoś chce go zapytać, dlaczego to mu potem wyjaśni to dla mnie sytuacja była oczywistą, bo żydowskiego pochodzenia ja wtedy nie wiedziałam o tym, ale po tym co on powiedział zorientowałam się, że po pochodzi i to w jaki sposób wpłynęło też na mój stosunek do wydarzenia nie brałam w nich udziału z tego samego powodu pamiętam, że przyszłam do domu i powiedziałam rodzicom co mogę zacytować mam wrażenie, że jesteśmy pionkami na oczy i szachownicy jabłko jeszcze nie wiem, kto z kim gra i zdają sobie z tego sprawy zdający sprawę z tego, że się szuka prowodyrów żydowskim pochodzeniu po prostu nie brałam aktywnego udziału w marcu i to było moją największą tragedią, bo to był mój kraj jak w tym momencie móc w oczach jak koty Muchy to był mój kraj to była moja ojczyzna i ta sytuacja zabroniła mi i jak gdyby branie udziału w tym co było dla mnie najważniejsza i to nie było jeszcze początkiem decyzji wyjazdu, bo ja wyjeżdżać nie chciałam, ale to bardzo zaważyło na moim udziałem w sposobie myślenia wtedy pani Włodzimierza brzydzi siedemnastoletni chłopak z dziesiątej klasy w ogóle w 2 widział co się dzieje powiedział trudno było trudno było nie wiedzieć w miarę naszych przepraszam jeszcze kryzysowa, ale czy już wtedy miał pan taki wyobrażenia, o czym też Alijewa wspomniał, że to jest właśnie jakaś rozgrywka tu chodzi o jakąś tam może w akcyjną w walkę w gronie przy uważam za wyrażenie elity władzy czy, że to jest jakaś po prostu awantura związana związana z coraz większym zabijaniem wolności słowa możliwości wystawiania nawet Dziadów w teatrze Narodowym, w jakich graczy ja miałem wrażenie, że może inaczej zacznę rzeczywiście to było dziesiąte klasę to było liceum Rejtana skądinąd dobre, ale bardzo specyficzny również ze względu na skład społeczny uczniów tejże szkoły nauczycieli pewni w jakim stopniu też ja byłem w klasie, w której sporą część moich kolegów to byli to były dzieci oficerów sztabu generalnego Ludowego wojska polskiego nieopodal były domy, które oni zamieszkiwali Janik soczyście wymieniać nazwisk, bo to pewnie nie o to chodzi, choć niektórzy z nich mają dzisiaj ulice nawet nie, ale pamiętam, że w jakimś momencie zaczęły się takie dosyć dramatyczne rozmowy oczywiście gdzieś tam w szatni przy papierosie no między między między Międzynami i była spora grupa osób jedno który, jakby ewidentnie pokazywały, że cała ta hucpa ma przede wszystkim charakter antysemicki to znaczy o tym, politycznym podłożu myśmy właściwie nie rozmawiali ja pewnie nie miałem wtedy takiej świadomości jak w sensie politycznym prawda to znaczy to to dopiero się pojawiło się później natomiast luteina wydawało mi się, że po prostu wyłazi upiory, których istnienie całe życie podejrzewałem i to mnie jakby utrwaliło w tym przekonaniu, że te upiory dalej są już one żyją ja zresztą te upiory głównie znałem z literatury to, dlatego że nocą nocą w 2 Andrzejewski to Rudnicki to Brandys to są klasyczne można powiedzieć teksty, które powstawały w czasie okupacji albo tuż po niej, które wyraźnie pokazywały to co tutaj działo się i to w tym najbardziej takim można powiedzieć dramatycznym momencie o pogromie w Kielcach wtedy mało, kto mówił, czyli w ogóle o latach powojennych do międzywojnia to też literatura i to jak gdyby było było widać jasne pomyślałem, że oto na moich oczach to fala powraca refleksja natury politycznej przy szło później i to myślę, że myślę, że sporo później niż właśnie boję się zapytać troszkę, nawiązując do pierwszej części przy tutaj mówił pan Włodzimierz Paszyński w pierwszej części, że ten atak na ulicach miał być właśnie przykładem takich jak im, że jak ktoś za dużo mówi Togo może coś takiego spotkania czy w związku z tym nie wiem tata mówił siedź cicho nie wysyłać tam nie angażuje się jak fundusze zbierają twórczej idzie dalej tak, bo no, bo właśnie nie wiem, bo dostaniesz po głowie w to jest to to jest rozgrywka tam między partyzantami Moczara, a Gomułką tak nie niszczą dajmy się w tonie oni się sami tam mogli wtedy ja mam takie wrażenie, że wszyscy mieli taką opinię, że jeśli coś zaczyna się dziać Pauli 3 między nimi spóźnione zwykle reakcji Episkopatu czy kardynała Wyszyńskiego wynikały z tego zresztą o tym, mówił, że jeśli coś dzieje na ulicach to też wynik walk frakcyjnych, a Episkopat nie będzie wspierał 1 lub drugiej walki frakcji PZPR, że także lata spokoju nazwijmy to spokoju, o których dbało SB, o którym dbali też Włoch, które bały podsłuchy, które w oględzinach w jak się zaczyna coś jak to znaczy, że to, że coś słabnie, że któraś w trakcie osłabnie któreś nie wzmacnia pytałeś czy byliśmy świadomi ja byłem w liceum Batorego przedłużono na lekcje wychowania obywatelskiego, żebyśmy nie mogli od razu polubili wreszcie i wodzie, kiedy po przedłożonej, lecz poproszono nas, żebyśmy tych koniecznie powinni też oczywiście większość to zrobiła ja wtedy była treść lub następnego dnia po Politechnika atmosfera tamtych dni i tego, że coś dzieje dziś widzimy oba te 3 pkt Ma rcina owe, czyli rozgrywka wewnątrzpartyjna, czyli cenzura i wolność i pisze Journal no i bunt młodzieży prawda ingerencję w łamanie przepisów w tamtych lat prawda relegowania z uczelni, że chcieli w trybie natychmiastowym i to, że jak te 3 inne 3 elementy i dochodzi to co wiedzieliśmy od razu od dziś później, mówi że miałeś mówił do Włodzimierza Paszyńskiego ziemia w lesie dzieci oficerów Ludowego wojska polskiego 1 w mojej klasie córka gen. Moczara i raczej ten nurt, ale miał również koleżanki kolegów, którym żel znikali w następnym miesiącu, a powaga rzeczy nie wrócili lub puste, owszem, ci jamie tych znikających znikające punkty głównie to byli moi przyjaciele z harcerstwa mówi Ewa była moją drużynową już nic nie w ten znacznie wcześniej, ale to byli ludzie z tego kręgu ja w tym czasie byłem już sam mówi już dziesiątym ósmy roku prowadziłem drużynę zuchową tak się stało składało, że prowadziłem ją w szkole przy ulicy Emilii Plater podstawowej i zwijanie pobiegłem pod Uniwersytet za to co chwilę później to było jakoś tak, że tam byli Rolling Stonesi w Warszawie już nie pamiętam czy to był kwiecień czy to był marzec jeszcze 3 nie pamiętam tego w każdym razie jakby druga część tej rozróby to dzisiaj mało, kto się to przypomina toczyła się właśnie w okolicach sali Kongresowej przed po koncercie jedno, bo tam to z 1 strony był taki powie w wolności JATO Wenta motyle też dobrze, że z tymi moimi słuchaczami są konieczne, abyśmy wracali trafiliśmy prosto w środek tego chcieli zadymy, która tam, która tam była i byli owi i Golędzinów wszyscy chłopcy z kolei Dziwnowa jak to wtedy mówiono nie pijani powiedzieli, że zostali tym organem powiedzieli, że tutaj nikt nie przejdzie do Bolonii tam coś chronili nas seria dość naiwnie i tak po harcerską wyjdzie nam się nie wyobrażam sobie, żebyśmy nie przeszli buja tutaj mamy pod opieką dzieci i muszę z nimi wrócić tam do do tego do szkoły no co usłyszałem, że to w ogóle mowy nie ma nad tą bardziej dosadnie pewnie jakoś mu formułowane były w swym powiedziałem, że kompletnie nie przyjmuje tego do wiadomości na -li Pusz siłę, że tak pojęty dzieciaki będzie się uchylać się non est skończyło się to wszystko jakoś tak w miarę szczęśliwie, bo oni wyciszenie bardzo wiedzieli co z tym robić tak to znaczy no bo te dzieci ich jakość niż mieliby pewnie, ale to był ten taki powiedziałbym to był ten powiew o tym, rzadko u nas mówimy to był ten powie w wiosny paryskiej prawda ten powie w świata no powiew jakiś tam powie płuc co roku, bo to się wszystko gdzieś tam na siebie nakładał właśnie wrócił oczywiście do naszej rozmowy po informacjach TOK FM Marcin Rekowski witam ponownie rosną historię Polski przypominamy dziś może mniej tak jak to robił historycy bardziej od strony właśnie w osobistych i przyjacielskich wspomnień marca 6 8 w studiu w prawach z Jerzym Kisielewskim Włodzimierz Paszyński najwłaściwsze teraz panią Ewę poprosić, która już nam zasygnalizowała że nie wiemy o tym, że pani wyjechała po tych wszystkich wydarzeniach należy w tym pierwszym okresie wobec pani o tym, wyjeździe nie myślał o jakie zatem okoliczności 3 3, jakie zdarzenia może po prostu taka coraz bardziej cuchnąca atmosfera spowodowała, że pani w pani rodzinie zapadła taka decyzja, by Rosjanie myślą o jeszcze tak jak Włodek już powiedział ja byłem instruktorem harcerskim bardzo zaangażowana w pomoc społeczną powiedzmy działalność i do głowy mienie przechodziło się mogę wyjechać z Polski do było w ogóle to nie była opcja i tak było bardzo długo tak było praktycznie do lat 8 10 09 . roku mój młodszy brat był praktykantem wtedy w celach 2 i dano mu zrobić jakiś haftu przypomnijmy młodszym Centralna agencja fotograficzna pozwolono mu zrobić jakieś zdjęcia, które zdaje się nawet były wywieszone w gablocie na Foksal podobno się miał ukazać w Gazecie Neue ktoś mu powiedział z takim nazwiskiem już wtedy zrozumiał, że w tej dziedzinie, która zaczyna być jego pasją on po prostu nie będzie miał szans jego przyjaciel najbliższy dowiedział się wtedy jedno wieku już 1 9 lat pewnie, że jest żydowskiego pochodzenia co wstrząsnęło nim na, tyle że zdecydował się na wyjazd z Polski i Michał też postanowił wyjechać z siostrą mojej mamy i jej mąż stracili pracę i bali się też chyba o przyszłość swoich dzieci, bo z tego co mi moja kuzynka powiedziała pół roku temu to kto zdaje się groził jej ojcu, że jej się może jakaś krzywda stać no i moja mama w tej sytuacji, by się zdecydowała na wyjazd mój tata zdecydował, że zostaję tu nie było dyskusji sią zostaje, więc rodzina ulega rozbiciu ja postanowiłam zostać moja mama powiedziała wtedy, że ona nie zostawi mnie w Polsce to ma też zostanie nosy Turcja dosyć trudna mój młodszy brat, którego Jeziorek dobrze znał, bo byli w tym samym mniej więcej w wieku lat był troszkę starszy od ciebie tak i uważam, że nie może pojechać sam do nich konsekwencją było było to, że ja się zdecydowałam na wyjazd oczywiście to było bardzo trudne i w dziewięćdziesiątym szóstym roku dziewięćdziesiątym siódmym czytałam tutaj kółko się zamyka dzienniki Stefana Kisielewskiego i znalazłem tam ptaki takie zdanie o naszym jeszcze spotkałem też sąsiada pana Herbsta dyrektora przy potężnego państwowego koncernu ruch powiedział mi, że cała jego rodzina wyjeżdża żona dzieci on zostaje, ale dzieci bardzo miłe szkoda ich dla Polski, jakie to przeczytałam to my się tak zrobiła bardzo ciepło na sercu, że komuś z nas było jednak szkoda ja to były jeszcze parę takich osób lub w nowe tak, ale że tak publicznie publicznie poza kręgiem powiedzmy na bliższych przyjaciół i znoju ludzi, którzy jakoś myśleli innymi kategoriami niż ówczesne władze w naszym domu przybyła rodzina Romerów tak matka i 4 synów w różnym wieku wyjeżdża, a ojciec odpowie już zostać zdaję sobie dla niego śmierć może to zbyt prywatne pytanie, więc jeśli pani nie chce uproszczeniu odpowiadać, ale czy czy dla państwa to było właśnie nim zrozumiałem czym miała pani zrozumieć decyzję ojca, że zostanie tak oczywiście na to dla mnie nie było w ogóle nie ulegało wątpliwości żony podejmie innej decyzji on całe swoje życie poświęcił na budowanie tego kraju lub przedwojennym komunistą, który został komunistą, dlatego że w sytuacji, kiedy jako czternastoletni chłopak czy piętnastoletni chłopak na budowie w jakiś trudnych warunkach, gdy zwrócili się do osoby prowadzącej tę budowę i Tobołów i tata mówił taki wspaniały wielki architekt rzecz zresztą, żeby ich obronił przed jakimiś mainstreamu, który w, który za bardzo uciska u jakiegoś małego chłopca dawał mu za dużo cegieł wnosił i t d . ten człowiek nie zaangażował się w to zupełnie to ci chłopcy wtedy zrozumieli, że oni muszą inną drogą walczyć o swoje prawa i wszyscy zostali komunistami przedtem nie byli, ale to było to wydarzenie, które spowodowało zmianę ich świadomości i dla mojego ojca, który zresztą przed wojną się sporo lat przesiedział za te swoje poglądy, a więc stronie budowli karierowicz komunistą tylko taki, który wierzył, że coś można zmienić, żeby nam, żeby to świat był równiejszy bardziej sprawiedliwe i czy i t d . a po to w Polsce tworzył tę instytucję ruchu, która była nią jedno k miała jakieś znaczenie dla tego kraju jeśli chodzi o nie tylko sprzedaż czy kolportaż Gazeta, ale również o kulturę kluby prasy książki na wsiach spotkania z pisarzami w całym kraju ja znam kogoś z pisarzy, kto jeździł do tych małych miasteczek na spotkania z ludźmi to, żeby była, żeby kawę czy herbatę, bo alternatywą do budki od dołu do budki z piwem prawdę jest jakiś ogromny wkład w budowanie kultury w tworzenie i jakiś i społecznych może innych norm czytelnictwo i t d . to dla niego było niewyobrażalne rząd nagle powierzył stracił cały swój życia to było przyznanie się mu w dół teraz tym swojego życia po prostu jest na emigrację, choć z drugiej strony buty można było go dziś powiedzieć, że też miał powód był jakimś sensie tak jak rozumiem trochę rozumiem historie w ogóle no musiałbym mówiąc najdelikatniej poczuć zawiedziony, że ludzie władzy tak, bo ludzie właśnie, którzy przynajmniej oficjalnie ml ideały na sztandarach nową doprowadzili do takich w świństwa już tak Caracal może do tego doszły dużo później on wtedy nie był w stanie się zdecydować no to teraz trwa tydzień temu byłam tydzień w Izraelu spotkałam tam kuzynkę, która mi powiedziała, że w czasie wizyty w Polsce jeszcze za życia mojego ojca, gdy się z nim spotkało mnie powiedział coś co dla mnie jest niewyobrażalne i pytamy czy to naprawdę prawdą, bo ja w to nie wierzę, ale ona mówiła, że ta k żonie powiedział to były lata jakiejś nie wiem po śladzie miesiąc temu ksiądz zmarł w 20 0 6 rząd, by dzisiaj tej drogi nie wybrał, ale aż mi trudno w to uwierzyć prawdę mówiąc solone mówiła, że absolutnie jej to powiedział, że rano na złego konia powstał film o główną mówi się panowie o w znikający ich kolega z klasy pustych ławkach w jak to było tłumaczone no czy był przecież, mimo że wy byliście już prawie dorośli, ale nie wiem czy mali druhowie zadawali panu takie pytania co się dzieje, dlaczego właśnie znikają nasi koledzy i co co można było odpowiadać on, że tak ja myślę, że akcjom takim doświadczeniem ze wsi ze szkoły podstawowej, którą zacząłem w Gniewie w pięćdziesiątym siódmym roku chyba to był pierwsza to była pierwsza klasa ja wtedy już bardziej wrażenie, że w tych znikających punktów w tych pustych ławek to była ta emigracja pięćdziesiątego no po pięćdziesiątym szóstym roku natomiast w moim otoczeniu znikali głównie ludzie z mojej macierzystej drużyny mojego mojego szczepu jedno i słuszne wtedy kiedy, kiedy oni zaczęli znikać no to już się ja już wiedział o planach się już miałem świadomość tego, dlaczego znikają co jest tego przyczyną no i tyle w kole mojej wyliczanie ówczesnym takich pustych ławek chyba nie było zbyt dużo na pewno jakiś temu 1 2 klasy w dół tak powiem było kilka takich osób u mnie w klasie nie było nikogo z moim na moim roku w tym moim roczniku w nie umiem powiedzieć natomiast no to jest pewnie także dla mnie osobiście i pewnie też wielu osób z mojego pokolenia tak naprawdę całe to scheda w marcu zaczęła trafić do świadomości dopiero chwilę później to były lata 7 1 i oczywiście kolejne via dlatego zresztą m. in. w nogę wtedy, kiedy skończyłem studia podjąłem pracy w szkole to już były lata siedemdziesiąte jedno miałem takie przekonanie, że musi absolutnie wszystko robić jako nauczyciel polonista, żeby ci, których uczy się oni mieli wtedy się mówiło po prostu białych plamach prawda to znaczy, żeby mieli jakąś tę świadomość waży 3 10 08 . roku to jest sprawa troszkę późniejszy, bo niezależny ruch wydawniczy tez siedemdziesiąty szósty rok pierwsza książka Konwickiego po tym, po roku osiemdziesiątym i w stanie wojennym jedno to już był ciąg dalszy myśmy wtedy bardzo świadomie, tworząc listy nie wiem tytułów, które publikowaliśmy w drugim obiegu n p . w tzw. zeszytach edukacji narodowej od dzisiaj pamiętam taki 1 z tych publikacji to był tytuł pewnie nie wymaże 6 8 albo coś takiego starałem się i staraliśmy się, żeby jak najwięcej korzyści rannych kolegów pracujących w szkołach, żeby mówiło o tym co się wtedy tak naprawdę wydarzyło przy czym mowa o rozmowy o marcu były znacznie trudniejsze niż n p . nie wiem rozmowy o Katyniu prawdę, dlatego że Katyń był do pewnego momentu to było tabu oficjalna wersja zbrodnia niemiecka i t d . i t d. w jakimś momencie no to, że nie niemiecka, a poza tym wszystko się zgadza to było w jakim sensie pewnie łatwiej niż do powiedzenia dużo łatwiejsze, dlatego że przyswajalność się w dramacie Katynia to jednak byli my i oni i tak to afront, a tu jednak zdobyliśmy cenny i my będziemy, więc to było, ale jednocześnie jedno to nie ulega wątpliwości, że jednak na to miało to wpływ ma do dzisiaj myślę, że to jest jednak ta atmosfera, którą mamy w Polsce od lat przepraszam, że to powiem, ale myślę, że tu była mowa o skądinąd bardzo pięknym liście kardynała Wyszyńskiego na aleję kościół Polski w marcu 2 niektórzy powiedzieliby milczał inni powiedzieliby zachowywał się bardzo wstrzemięźliwie na nowe mamy z 20 01 . masaż 10 08. roku to już tak właśnie dla historii w konferencji Episkopatu Memoriał do premiera, gdzie jednak nowy dworzec wyrażają zaniepokojenie wyrażają rzeczywiście pamiętam ten tylko, że prawda brutalna była taka, że to nie Episkopat tylko problem tkwił ma wszakże tak powiem proboszcz troski prawda i tutaj żadnej akcji typu edukacyjnego typu no i jakby nie było w każdym razie ja o tym nie słyszałem ta atmosfera no ona była była wtedy ona potem się przeciw odradzała, bo też nie zapominajmy o tym, że lata siedemdziesiąte to jest około 6 z nich dla niektórych rycerzy marcowych to jest to oszałamiająca kariera Gonciarza, który zaczyna funkcjonować jako Jan Bijak to z tego co pamiętam co jest silną Filipski słucham Stowarzyszenie Grunwald to jest, bo ten Grunwald waliły nożyczki w tle oczywiście oni wszyscy są świetni Downey pewność, że czym mieliśmy tego świadomość oczywiście, a ja mogę powiedzieć, by szczególnej sytuacji, bo wiadomo, że to kampania oszczerstw i taka nagonka na całego mówią, że tak fakt, że ojciec został pobity NATO jest to takie zagrożenie od tego momentu jest zapis cenzury, który trwa grubo ponad 2 lata w piwnicy pod nazwiskiem staram się z kim może się okazać zrobi się trochę chudą w domu od przybiera, czego ja nie czuję, dlatego że mama i dzieci robią wszystko, żebyśmy tego nie zauważyli, że są przepiękne miasto przyjaciół n p. w pewnym momencie możecie zaczynają wpisywać ich wśród wykonywanych utworów liczne utwory dzięki temu, że liczy przychodziły przychodzą jakieś tantiemy prawa wykonują piosenki pojechał ojciec zaczyna pisać pod pseudonimami przeróżnymi, żeby umknąć także no i co chwilę przychodzi wiadomość, że ktoś wyjechał czy ktoś pisarzy czy Gdoś ta zaś w jakimś czasie dowiaduje, że dyrektor Batorego, którego trzeba Lis dyrektor o rocznym wyjeżdża jeszcze wcześniej spotykają go dużo przykrości ze strony uczniów, którzy głośno komentują to już po mojej maturze głośno komentują jego pochodzenia i robił uwagi na ten temat czy haniebne brzmią jak byśmy nie byli zdolni wcześniej bardzo państwu dziękuję za te wspomnienia, bo one zawsze nawet w audycji o tym, historia Polski zawsze takie osobiste wspomnienia tworzą inną wartość przyniosła historia po prostu bardziej ludzką piękne dźwięki to spotkanie dzisiaj w szczególności dziękuję informacje w TOK FM historię Polski Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HISTORIE POLSKI

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Teraz 30% zniżki na Dostęp Premium! Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW", aby słuchać podcastów TOK FM na komputerze i w aplikacji mobilnej już dziś.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!