REKLAMA

Cła Trumpa, zakaz handlu w niedziele, zamrożone stopy procentowe w Polsce i obniżka nastrojów w Niemczech i UE. Ranking Hirscha 11/2018

Cotygodniowe podsumowanie roku
Data emisji:
2018-03-12 20:00
Prowadzący:
Czas trwania:
58:40 min.
Udostępnij:

Co zajęło pierwsze, a co dziesiąte miejsce w osobistym rankingu Rafała Hirscha? Jakie wydarzenie? Zakaz handlu w niedziele, zwalniające zegarki, obniżony przez Moody's rating Turcji, wprowadzenie przez administrację Donalda Trumpa ceł na stal i aluminium, wypowiedź prezesa NBP, że nie widzi powodów, by zmieniać stopy procentowe w Polsce do 2020 roku, świetne dane z amerykańskiego rynku pracy czy niepokojąca obniżka nastrojów i wskaźników w Niemczech i UE? Posłuchaj.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
nowy podsumowanie roku wódka jest ekonomiczny polityczny Rafała Hirscha dobry jest poniedziałkowy wieczór, więc czas na kolejne cotygodniowe podsumowanie roku cotygodniowe podsumowanie roku, czyli mój spotka stosuje się na zamach Rafał Hirsch i co tydzień opowiada od 10 najciekawszych i najważniejszych moim zdaniem wydarzeniach z ostatnich kilku dni robi tak co tydzień i tak właściwie cała ta audycja służy temu tracę 1 Polska służy temu, żeby na koniec 20 1 8 roku nie Rozwiń » trzeba było sobie wszystkiego przypominać jak to było przez cały rok tylko będziemy mieli gotową listę najważniejszych wydarzeń całego roku z ubiegłym tygodniu na pierwszym miejscu był Donald Tramp i zapowiadane przez niego cła w tym tygodniu ten temat znów się pojawi, ale już nie na pierwszym miejscu, chociaż Donald Tramp zrobił to co zapowiadał na pierwsze miejsce tym razem będzie coś innego, a poza tym będzie 9 innych bardzo ciekawych tematów zaczynamy od miejsca w dziesiątkę tego na dziesiątym miejscu w tym tygodniu raport Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące tego co działo się na polskim rynku pracy w czwartym kwartale ubiegłego roku o polskim rynku pracy mówimy dość często i właściwie można, by zażartować, że prawie, że ciągle to samo, ale jednak warto zauważać te kolejne raporty podkreślające to jak coraz trudniejsze się na tym rynku sytuacja robi Otóż pod koniec ubiegłego roku w Polskiej gospodarce było prawie 1 80  00 0 nieobsadzonych miejsc pracy w polskich firmach było 1 18  00 0 wakatów, czyli to były takie miejsce Anny, gdzie im tak właściwie, gdyby ktoś tam był to mógłby dodatkowo pracować i ta produkcja mogłaby być większa natomiast stanowisko pracy jest nieobsadzone przez jakiś maszynie n p . albo przy jakiej w kasie w jakim sklepie, dlatego że nie ma nie rzec, że pracodawca nie może znaleźć nikogo na to miejsce 1 18  000 to o ponad 50 % więcej niż rok wcześniej pod koniec 20 1 6 roku o CIT wolne miejsca pracy rozkładają się w ten sposób, że jakiś 30  00 0 z nich jest w przemyśle, czyli tak właściwie, gdyby w tym momencie naszą granicę przekroczyło 30  00 0 imigrantów skończą nieważne, skąd wszystko jedno to Polski przemysł natychmiast by ich wchłonął oczywiście, gdyby oni się nadawali do tej pracy mieli jakieś mieli wolny czas mieli ochotę na to, żeby popracować mieli jakieś tam minimalne niezbędne kwalifikacje 30  00 0 ludzi Polski przemysł wchłania od razu tyle miejsc pracy tylko w przemyśle czeka w handlu i budownictwa i 17 18  00 0 nie łącznie 17  00 0 handlu kolejne 17  00 0 w budownictwie, czyli razem to już jest ponad 60  00 0 ponad 10  00 0 nieobsadzonych miejsc pracy takich miejsc, które nam właściwie się marnują, dlatego że tam nie ma nikogo to jest Polski transport 5 00 0 nieobsadzonych miejsc pracy w opiece zdrowotnej, czyli w służbie zdrowia i pomocy społecznej blisko 5 00 0 w administracji publicznej urzędników też w Polsce w tym momencie już brakuje i to wszystko oczywiście w sytuacji, w której mamy na naszym rynku pracy już tych kilku kilkaset tysięcy pracowników z Ukrainy okazuje się, że to jest za mało i że powinno ich przyjeżdżać jeszcze więcej no albo powinni się Polacy uaktywnić ci, którzy nie pracują przypominał, że za wcześniejszych danych wynika, że wskaźnik aktywności zawodowej w Polsce jest niewiele ponad 50 % co oznacza, że jej nieco ponad 40 % pola Polaków dorosłych Polaków nie pracuje albo nie może albo nie chce przyczynić bardzo dużo, ale tak naprawdę jak popatrzymy na ten kraj obraz złożony z ponad 30  000 000 dorosłych Polaków to blisko połowa z nich w ogóle nie pracuje tam nie na pewno spora część z nich mogłaby pracować tak wygląda sytuacja druga strona tego medalu jest taka, że w Polskiej gospodarce, gdyby w tym momencie nagle spadło nam z niej masę z nieba prawie 1 20  00 0 nowych dodatkowych chętnych pracowników to on gospodarka nie miałby żadnego problemu, żeby praktycznie z dnia na dzień ich wchłonąć i gdzieś tam zatrudnić w związku z tym, że tego nie robi to my oczywiście wszyscy na tym jako kraj jako gospodarka traci męża była już to było dziesiąte miejsce na dziewiątym miejscu chyba najdziwniejsza inaczej bardziej niesamowita historia o jakiej słyszałem w ostatnich tygodniach, chociaż przyznam szczerze, że nie jestem historykiem fachowcem od energetyki, więc miałem pewien problem z tym, żeby zrozumieć się tak do samego końca chodzi o to, że prąd w Europie powinien mieć częstotliwość 5 0 Hertz ów, ale nie ma tej częstotliwości od paru tygodni najczęściej ma nieco mniej i efekt jest takim nie rzec, że wszystkie zegary, które funkcjonują w Polsce, a tak właściwie w całej Europie i które są na prąd, czyli n p. zegary w lodówkach albo w kuchenkach elektrycznych w tego typu urządzeniach w kuchenkach mikrofalowych zaczynają się spóźniać, ponieważ ich dokładnie zależy od tego, jaką prom ma częstotliwość założeniu powinien mieć 5 0 Hertz ów, a jeśli tak częstotliwości z mniejsza, a tak się dzieje od kilku tygodni no to te zegary zaczynają uchodzić nieco wolniej jeśli ta sytuacja trwa kilka tygodni, a w tym przypadku to już trwa właśnie kilka tygodni to netto z drogi to opóźnienie narasta i w tej chwili sięga już mniej więcej 5 minut nie czytałem dość sporo na ten temat, dlaczego tak się dzieje okazuje się, że produkcja konsumpcja i energii elektrycznej w systemie obejmującym całą Europę nie jest zbilansowany w tym momencie konsumpcja jest nieco większa od produkcji więc, żeby tego prądu wystarczyło dla wszystkich częstotliwość tego prądu nieco spowalnia nie na tyle, żeby były jakieś awarii w systemie są naprawdę minimalne różnice, ale jednak w systemie widać wyraźnie, że ta różnica się zdarza, a nie powinna nie nie powinno tak być mierzy to mnie opóźnienie szwajcarski operator energii elektrycznej firma swój wybryk i dzisiaj sprawdzałem to można na bieżąco na ich stronie internetowej sprawdzić to opóźnienie teraz wynosi 3 5 7 sekund, czyli prawie 6 minut, więc jeśli ktoś sugeruje się sprawdzając, która godzina swoim zegarem na kuchence elektrycznej w kuchni to proszę tej kochance nie wierzyć, bo ona pokazuje czas 6 minut do tyłu jak pokazuje 13 13 to jest tak naprawdę już 13 1 9 n p . i ta sytuacja się niestety nie zmienia w ciągu dnia częstotliwość energii w Europie jest nieco powyżej 5 0 chłopców jak jest powyżej to to opóźnienie się zmniejsza, ale nocą znów spada poniżej i znów opóźnienie narasta sytuacja jest naprawdę bardzo dziwna i nigdy wcześniej nie słyszałem o o takim czymś zastępcze tego, że produkcja konsumpcja są nie zbilansowane naszyte konsumpcja jest większa od produkcji to skonsumowana jak gdyby na wyrost w ciągu ostatnich tygodni 10 3 1 13 GW h Energi, które kosztują jakieś 3  000  000 EUR to nie jest problem finansowy, bo to nie jest dużo pieniędzy w skali Europy oczywiście no ale najciekawsze jest to, skąd to w ogóle się bierze i okazuje się, że zdaniem takich organizacji, która się nazywa MTS Ol, czyli biuro przyjemne tło tylko w trans miesiąc system obrony i Tears for Elektry Citi czy taki Europejski sieci nie transmisyjne Anny operatorów energii elektrycznej oni twierdzą, że problem leży na Bałkanach na granicy serbską Kosowskiej, czyli wracamy do polityki, której było głośno kilkanaście lat temu, czyli kwestii wybijania się Kosowa na niepodległość Kosowa wybiło się na niepodległość, ale niestety nie dotyczy to ich systemu energetycznego, który cały czas jest zarządzany przez firmę serbską firma Kosowska także istnieje i Serbia miała im oddać kontrolę nad nad tą częścią systemu energetycznego, która leży w Kosowie, ale tego nie zrobiła i tam są jakieś wzajemne niesnaski okazuje się, że Kosowo popiera tego prądu nie więcej niż powinnam pobiera, bo musi, bo w ludzi, którzy mieszkają w Kosowie też chcą mieć w domach energię elektryczną natomiast nie jest objęte tą Europejską siecią tak to przynajmniej rozumiem i w ten sposób energia tak jak gdyby wyciekała poza tym Europejski system w związku z tym w całym systemie wychodzi na to, że jest nierównowaga, a wszystko, dlatego że Serbowie nie chcą na razie przynajmniej oddać kontroli energetycznej nad nad terenem inni Kosowa nie, więc dość pokręcone jest to historia i dość niesamowita trzeba przyznać także z jakimiś kompleksami podtekstami politycznymi, ale efekt jest efekt końcowy jest taki, że wszystkie zegary napędzane energią elektryczną w całej Europie w naszych kuchniach od kilku tygodni źle chodzą i nie wskazuje nic na to, żeby ktoś miał w najbliższych tygodniach zmienić, ponieważ to odchylenie od czasu rzeczywistego w związku z tym, że częstotliwości jest nie tak jak powinna być wcale się w ostatnich dniach nie zmniejsza, a na miejscu ósmym przejedziemy się troszeczkę bardziej na południe z Kosowa, czyli do Turcji bardzo ciekawa historia dotycząca Turcji agencji ratingowej Moody skoro obniżyła im rating ciekawe, dlatego że Turcy jak się popatrzy na Turcję to na pierwszy rzut oka od strony gospodarczej ona wygląda nieźle w trzecim kwartale ubiegłego roku wzrost gospodarczy tam przekraczał aż 11 % to jest gospodarka, która się rozwijam niesamowicie szybko akurat to 11 % to jest po części też efekt bazy rok wcześniej w trzecim kwartale tam był pół 3 ten nieudany, który miał obalić Erdogana potem były zamieszki generalnie wprowadzono rządy takie trochę terroru nagłości można nawet powiedzieć i to wtedy wpłynęło na to, że gospodarka stanęła w miejscu, więc rok później na zasadzie efektu bazy rosła pokazywała wzrost bardzo szybki, ale w tych pozostałych kwartałach ubiegłego roku też to był wzrost ponad 5 %owy, a mimo to agencja Moodys obniżyła im rating i to dlaczego im obniża też jest ciekawe to oni wskazują na dalszą erozję polityki monetarnej opóźnianie podstawowych reform gospodarczych i w tym komunikacie mu list jest dość wyraźnie podkreślona kwestia banku centralnego, który nie robi tego co powinien robić inflacja w Turcji od dłuższego czasu przekracza 10 % bank centralny powinien podnosić stopy procentowe w tym momencie, które są na poziomie 7 i 2 5 %, ale tego nie robi i jest podejrzenie, że nie robi tego, dlatego że się boi, ponieważ prezydent Turcji Erdogan grzmi i bardzo mocno publicznie krytykuje wszelkie próby zacieśniania polityki pieniężnej w Turcji i wszelkie próby walki z inflacją, zanim Erdogana, a to, że jest wysoka inflacja to nic nie szkodzi i ważne jest, żeby kraj się rozwijała jak będzie podwyżka stóp procentowych to ten wzrost gospodarczy zrobi zostanie zahamowany i generalnie nie jest to koncepcja wzięta z sufitu, ale z drugiej strony tak zupełnie ignorować tego, że inflacja wynosi 1 2 13 % też się nie powinna na jej efekty jest taki, że Turcja dostaje niższe ratingi ten rating jest oczywiście śmieciowe Moody zwraca uwagę na to, że narastanie deficytu w wymianie z zagranicą deficyt handlowy, który sięga już blisko 5 % PKB no i Turcja jest też trochę zadłużona za granicą u agencja Moody z IKS zwraca uwagę na to, że jak trzeba będzie ten dług rolować może się okazać, że będzie jakiś problem, zwłaszcza jeśli Turcja wejdzie w jakiś większy konflikt polityczny ze Stanami Zjednoczonymi w kontekście Syrii jest to niewykluczone nie najlepiej się układają też stosunki z Unią Europejską, więc chwilę może być to kraj, który jest w konflikcie i ze Stanami z Unią moi agencja też zwraca uwagę na to, że mogą rosnąć stopy procentowe na świecie w Turcji to pewnie nie, bo Erdogan nie pozwoli, ale w stanach Zjednoczonych już tak Turcja jest trochę za dużo na amerykańskich dolarach, więc kto wie być może mówiliśmy o tym, już w tym pokażcie wielokrotnie być może jeśli stopy procentowe w stanach będą dalej szybko iść w górę to Turcja będzie 1 z pierwszych ofiar na świecie takiej polityki amerykańskiego banku centralnego, czyli akurat w Turcji może dojść do jakiego się większego kryzysu traci przez to waluta turecka, czyli lira, która w tej chwili, żeby ją sobie w Polsce kupić trzeba zapłacić jakieś 90 gr nominalnie lira jest już 3 mniej Warta niż Polski złoty, a jeszcze rok temu za litr trzeba było płacić złotych 10 gr, a 5 lat temu złoty i 80 gr, a teraz 90 gr, czyli w tym momencie nie raz 2 × tańsza niż 5 lat temu można by, więc powiedzieć, że nasze wakacje w Turcji są w tej chwili 2 × tańsze niż 5 lat temu nominalnie 2 × tańsze no ale oczywiście to nie jest do końca prawda, ponieważ z drugiej strony panuje tam jak już wspomnieliśmy dość wysoka inflacja, więc scenę nie idą dość mocno w górę, więc niestety słabo to słabo to wygląda w ostatnim tygodniu po tej obniżce ratingu nie lira była najsłabsza do euro w całej swojej historii mojej ciekawie wygląda ta relacja wzajemna stóp procentowych inflacji inflacja tam wynosi ponad 10 % stopa procentowa jest na poziomie 7 12 5 %, czyli jest poniżej inflacji i to dość grubo poniżej inflacji, bo to jest realnie - 3 % jak tak mocno ujemne są stopy procentowe to zawsze musi napędzać gospodarkę no i napędza mówiliśmy o tym, że wzrost gospodarczy wynosił ponad 11 % w ubiegłym roku napędza też akcję kredytową, czyli ludzie biorą coraz więcej kredytów, bo są tanie i wzrost tej akcji kredytowej też 20 % rok do roku w ten sposób napędza się tam niesamowita bank bańka konsumpcyjna i jest to możliwe przede wszystkim właśnie, dlatego że bank centralny nie ma swojej niezależności jest zdominowany przez polityków widać na pierwszy rzut oka czy też przez 1 polityka w przypadku Turcji w związku z tym nie robi tego co powinno jak i Turcja może za chwilę służyć nam jako taki przykład co się może stać w takiej sytuacji jest to dość groźne i oczywiście Odrą zauważając wszelkie bardzo wyraźne różnice między Turcją, a polską to jednak prowadzenie takiej polityki stóp procentowych poniżej inflacji to jest też cecha charakterystyczna polskiego banku centralnego, bo w Polsce mamy taką sytuację też od roku, że inflacja jest w okolicach 2 % stopa procentowa jest na poziomie 1,5 %, więc też jest poniżej inflacji i u nas też mówi się o tym, że gospodarka jest napędzana głównie konsumpcja i że może to w przyszłości doprowadzić do jakichś tam banki konsumpcyjnej w Polsce tej bańki absolutnie nie widać jeszcze Allen sam mechanizm wygląda jak wygląda dość podobnie, a w związku z tym, że wygląda dość podobnie to i potencjalne ryzyko może się pojawić podobnego rodzaju w przyszłości jeśli nie zaczniemy prowadzić taką politykę na skalę na tyle wybujałą jak w Turcji, bo u nas ta ujemna realna stopa procentowa to jest nie wiszą w tej chwili nie minus pół procenta w Turcji ponad - 3 % jest jednak zasadnicza zasadnicza różnica oczywiście na niekorzyść Turcji, a na miejscu 7 na miejscu siódmym jeszcze 1 bank centralny tym razem Europejski bank centralny, który w tym tygodniu chłodny decydował o stopach procentowych znaczy nic nie oczekiwał, że coś zmieni, ale oczekiwania były takie, że być może zostanie zaostrzony ton komunikatu zawsze przy okazji decyzji Europejski bank centralny wysyła taki komunikat, aby potem jest konferencja prasowa prezesa Mario Draghiego, który może mówić na tej konferencji różne rzeczy może akcentować to rów na różne sposoby i w związku z tym rynki finansowe potem odbierają sygnały i z komunikatu płynące i płynące z konferencji prasowej i od cyfrową ujął je jako sygnał zbliżającego się zacieśnienia polityki monetarnej albo poluzowania i w związku z tym niezależnie od tego co inwestorzy na rynkach finansowych odczytają z takiego zestawu komunikatów to w ten sposób reagują niż euro albo drożej albo tanieje i akcji albo tanieją albo drożeją na giełdach generalnie ma to przełożenie na wiele bardzo bardzo wiele różnych rynków finansowych także na polskiego złotego często, ponieważ nie Polska polityka monetarna jest w pewnym stopniu powiązana z tym co robi Europa jeśli bank centralny zasila do tego dojdziemy dlatego też jest m. in . dla nas ważne w każdym razie Europejski bank centralny mówiło się o tym, że spróbuje troszeczkę zaostrzyć jest pół tony puści troszeczkę oko do rynku być może zapowie, kiedy przestanie skupować obligacje z rynków w strefie euro, czyli przestanie stosować w swoją nadzwyczajnie łagodną politykę monetarną i nic takiego się nie stało Mario dragi znów za prezentowały swoją bardzo łagodną w stronę mety i mówił, że cały czas jest potrzeba podtrzymywania tych bardzo łagodnej polityki monetarnej natomiast dzień później agencja Reutera, powołując się na swoje własne przecieki swoje własne źródła nie napisała, że pierwsza ewentualnie pierwsza podwyżka stóp procentowych w strefie euro jest możliwa w połowie 20 1 9 roku to była taka depesza z powołaniem się na źródła właśnie w europejskim banku centralnym być może był to tzw. kontrolowany przeciek może Mario Draghi nie chciał mówić tego głośno i oficjalnie na konferencji prasowej, ale być może chciał albo może ktoś inny Europejski centralnie bank centralny chciał, żebym takie informacje na rynek w sposób nieoficjalnym nie dotarły ciekawe było też to, że ma Rio Bragi mówił o ryzyku protekcjonizmu i o ryzyku luzowania regulacji finansowych na świecie, że to jest coś co może nam zahamować wzrost gospodarczy na świecie i oczywiście były to aluzji w stronę Stanów zjednoczonych strony tego co robić na sam jak administracja Donalda Trumpa, bo z 1 strony ryzyko protekcjonizmu to wiadomo, że chodzi o cła, które najprawdopodobniej zostaną nałożone na wiele państw, a z drugiej strony to luzowania regulacji to też jest rzecz, która dzieje się w tej chwili w stanach Zjednoczonych po kryzysie związanym z bankructwem Lehman Brothers ograniczono działalności instytucji finansowych banków komercyjnych w sposób dość dzieje mocny poddano je większym regulacjom większej kontroli przez co by zmniejszyły się ich zyski o coś za coś mniejsze zyski, ale z drugiej strony większe bezpieczeństwo no i teraz Republikanie chcą to odkręcać jej podhasłem Liberec zliberalizowania działalności dużych grup bankowych w stanach Zjednoczonych i one pewnie w związku z tym będą znowu więcej zarabiać wywołuje to hossa na giełdzie na Wall Street, ale z drugiej strony powrócą te ryzyka, które wydało mało się przez ostatnie parę lat żyje u Jaś miał na lirze już nie wrócą, a teraz może się okazać, że znów będą wracać zdaniem drogiego stanowi to dodatkowe ryzyko dla tempa wzrostu gospodarczego na całym świecie mchu i strefie euro też oczywiście natomiast mówimy o tym, mówić o te i inne polityce Europejskiego banku centralnego też dlatego, że ma ona przełożenie na to co się dzieje w naszym kraju, ponieważ jej prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński kilka razy nie mówił tego wprost, ale wyraźnie sugerował, że w Polska rada polityki pieniężnej nie będzie zmieniać swoich stóp procentowych nie będzie niczego zmieniać jeśli wcześniej żadne zmiany nie zapadną w europejskim banku centralnym, czyli mówiąc wprost my podniesiemy stopy procentowe wtedy, kiedy oni podniosą oni najpierw muszą podnieść dopiero my w ślad za nimi no i co ciekawe to samo mówią też Szwajcarzy szwajcarski bank centralny przedstawiciele tego banku też sugerowali, że mogą zacząć podnosić stopy procentowe szanse sali dopiero wtedy, kiedy najpier w zacznie robić Europejski bank centralny skoro pogłoski na rynku są takie, że Europejski bank centralny nie zacznie tego robić wcześniej niż w połowie 20 1 9 roku, czyli jeszcze za ponad rok nogą można to interpretować w ten sposób, że zarówno u nas, jakiej nie w Szwajcarii, a to co się dzieje w Szwajcarii ma też przecież oczywiście ogromne znaczenie dla części Polaków tych, którzy mają kredyty hipoteczne we franku szwajcarskim w Szwajcarii też nic nie powinno się dziać się groźnego no bo taka podwyżka stóp procentowych Szwajcarii z punktu widzenia kogoś zadłużonego we franku z pewnością byłaby czymś groźnym nie grozi nam to jeszcze przez co najmniej rok Real na szóstym miejscu w tym tygodniu rząd skomplikowana kwestia prawna, ale zdaniem ekspertów bardzo ważna wręcz kluczowa albo przełomowa w tym tygodniu Trybunał sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że w system rozstrzygania sporów na linii prywatny inwestor kontra państwo poprzez arbitrażem, czyli takie można powiedzieć prywatna sądem jest sprzeczny z prawem unijnym, bo narusza autonomię prawa Unii, czyli mówiąc wprost na terenie Unii Europejskiej tego typu AW arbitraże są nielegalne tak to można chyba interpretować tak to interpretują w każdym razie prawnicy, którzy znają się zdecydowanie lepiej niż ja na 1 Tychy kwestiach i ma to bardzo istotne przełożenie dla naszego życia codziennego, ponieważ to arbitraże ISDS to jest taki skrót z języka angielskiego, które wynikały z umów o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji były dość powszechne Polska ma z umów do opuszczających stosowanie takich arbitra, że podpisanych kilkadziesiąt ponad 20 i nie wiem czy pamiętacie kwestie PZU kontra Eureko Eureko to był taki inwestor, który najpierw kupił pakiet akcji w PZU, a potem ze względu na postępowanie polskiego państwa miał dom miałby problem z tym, żeby egzekwować tę kontrolę nad swoim pakietem oraz PZU i w końcu wycofał się, ale groził nam karami i poszedł do takiego arbitrażu im się w tym arbitrażu przegrali i musieli są tam zapłacić już teraz nie pani Kamila, ale grube miliardy złotych w związku z tym to wszystko siedziało w oparciu właśnie o ten arbitraż, który działa w ten sposób, że jeśli jest jakiś inwestor i zainwestuje swoje pieniądze w kraju to potem tak właściwie jeśli państwo w sposób zupełnie suwerenny poprzez decyzję swojego demokratycznie wybranego parlamentu postanowi coś zmienić coś w swoim systemie prawnym uchwalić jakąś ustawę, która jakoś narusza interesy tego inwestora to ten inwestor może zaskarżyć to państwo do takiego arbitrażu właśnie może w tym arbitrażu z tym państwo wygrać i w efekcie to państwo musi mu zapłacić, czyli pokryć koszty związane z tym, że to państwo ośmieliło się uchwalić sobie jakąś ustawę i co ważne ten arbitraż jest ostateczny i tak właściwie trudno z nim pójść do jakiegoś państwowego sądu i to właśnie Trybunał sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał za nielegalne, że tak właściwie to tak ważnych sprawach decydują o trybunały, które w, które istnieją w oparciu na umowę zawartą w sposób zupełnie legalne pomiędzy państwem, a tym pomiędzy 2 państwami, a które regulują działalności korporacji na danym rynku to prawda to się nie wzięło znikąd tylko z tej umowy, ale jednak nie może tak być ziem na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej istnieje jakiś arbitraż, w którym ale i on nie jest sądem państwowym tak naprawdę mniej nie należy do tego systemu sądów państwowych w unii Europejskiej sytuacja była dość rozpowszechniona w, zwłaszcza w Europie Środkowej, bo te umowy o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji podpisana głównie na początku lat dziewięćdziesiątych wtedy to jak gdyby zabezpieczało tych zachodnich inwestorów, którzy byli u nas potrzebni, bo tutaj nie było kapitału, więc zapraszaliśmy tych inwestorów ze swoim kapitałem oni zabezpieczali się przed jakąś niestabilnością państwa z naszej części Europy właśnie tego typu klauzulami tego typu arbitrażu ami do dzisiaj okazuje się, że to już jest kwestia przestarzała i że jest troszeczkę niezbyt legalna warto też pamiętać, że my Life Polska i inne kraje naszego regionu podpisywały umowy wtedy, kiedy nie było jeszcze członkami Unii Europejskiej to były lata dziewięćdziesiąte nie po okresie, kiedy wchodziliśmy do Unii Europejskiej, a Trybunał wydał swoje orzeczenie, badając sprawę Holandii kontra Słowacja chodziło o korporacje 1 z Holandii, której słowa matki rząd utrudnił życie kilka lat temu mojej sprawie poszła do arbitrażu w arbitrażu Słowacja przegrała musiała zapłacić odszkodowanie tej holenderskiej spółce, ale potem sprawa wyszła wyżej w razie ich wyżej trafiła do Trybunału Unii Europejskiej Trybunał uznał, że cały ten system jest na wysoce wadliwej w związku z tym nie powinno się go stosować zdaniem o różnego rodzaju prawników zorientowanych w temacie to o orzeczenie jest przełomowe to nie znaczy, że te wszystkie umowy zawarte n p . przez Polskę z innymi krajami o ochronie inwestycji są od razu nielegalne albo przestają istnieć nadal istnieją natomiast ten kierunek interpretacji prawa został tutaj postawione bardzo jasno, czyli w sytuacji, w której dotychczas mieliśmy przewagę jak gdyby interesu korporacji nad interesami społeczeństwa zakładając, że rząd jakiegoś państwa reprezentuje interes społeczny państwa takim arbitrażu rządowi bardzo trudno było wygrać jest oskarżeniem jakiś prywatnej korporacji, kiedy naruszało się interesy tej prywatnej korporacji, więc ten arbitraż był tak ustawione, że interes jakiejś prywatnej spółki stał wyżej niż interes całego społeczeństwa teraz tej sytuacji ma nie być i jeszcze na koniec dodam taką wisienkę na torcie, bo od razu nie wdzięczy 2 dni po tym orzeczeniu odezwało się polskie Stowarzyszenie stop bezprawiu bankowemu to jest to Stowarzyszenie, które walczy o to, żeby przewalutować kredyty frankowe na złote przewalutować w ten sposób żeby, żeby maksymalnie skorzystali na tym kredytobiorcy znał kosztem oczywiście interesu banków, które udzielały tych kredytów Stowarzyszenie bezprawiu bankowemu poinformowało, że jeśli te klauzule dotyczące tych arbitrażu są niezgodne z unijnym prawem to tym bardziej warto przewalutować kredyty frankowe, ponieważ nie grozi nam już sprawa przed arbitrażem ani ze strony Portugalczyków z banku Millennium ani ze strony Niemców z Commerzbanku, który jest właścicielem Mbanku ani Austriaków Raiffeisen n p . no bo do tej pory takie zagrożenie była teraz zagrożenie znika no i faktycznie jest to jakiś tam argument, chociaż oczywiście mchu jeśli chodzi o sprawy przewalutowania kredytów walutowych na to, iż cała masa różnych innych kwestii, które świadczą zatem, żeby jednak tego nie robić, ale Stowarzyszenie bezprawiu bankowemu faktycznie ma rację, że ten 1 czynnik, który do tej pory był dość istotne teraz znika on dla wielu osób na piątym miejscu wydarzenie, które być może powinno być na pierwszym miejscu, ale wydaje się, że temat jest na tyle znane i zgrany w ciągu ostatnich tygodni, że nie jest jakaś sensacja, chociaż faktem jest, że to właśnie teraz pierwszy raz poczuliśmy jak wygląda zakaz handlu w niedzielę mamy za sobą pierwszą niedzielę, kiedy sklepy były zamknięte nie wszystkie oczywiście, bo były wyjątki moim zdaniem te wyjątki to jest coś co w oczy jak generalnie nie jestem jakimś wielkim fanem zakazu handlu w niedzielę, choć z drugiej strony nie uważam żeby, żeby on sprowadzał na nas jakąś katastrofę gospodarczą czy też kwestia po prostu zmiany przyzwyczajeń zapewnia natomiast to, że w tej ustawie jest cała masa różnych wyjątków, że niektórzy mogą handlować inni nie mogą handlować w niedzielę to jest bardzo mocno nieuczciwe i niekonsekwentne no bo jeśli autorzy tej ustawy twierdzą, że ma nie być zakaz handlu w niedzielę, dlatego że ludzie powinni spędzać czas ze sobą i z rodziną to z drugiej strony tak właściwie, dlaczego otwierać sklepy na dworcach kolejowych n p . na dworcach kolejowych można powiedzieć, że skoro to jest dzień dla rodziny to co to po co jeździć pociągami w niedzielę powinno się siedzieć w parku spędzać czas rodzina ani jeździć pociągiem prawda gdzieś można tego typu argumentację doprowadzać do do takiego poziomu absurdu no i tak właściwie upierać się, że dlaczego, by dlaczego, by nie albo dlaczego mają być otwarte sklepy na stacjach benzynowych skoro my mamy spędzać czas z rodziną to dlaczego mamy tankować na stacji benzynowej w niedzielę przy możemy każdy inny dzień tygodnia zatankować na stacji benzynowej prawda tak samo jak każdy inny dzień możemy zrobić zakupy nie jakiś w jakimś tam w sklepie jakiejś galerii handlowej w każdym razie nie o tym, się mówić dla mnie najciekawsze najważniejsze w tym zakazie handlu jest to, że mi się wydaje, że on to jest konsekwencja tego jak słaby mamy związki zawodowe w naszym kraju i to już od dobrych kilkunastu lat związki zawodowe, które powinny bronić pozycji pracowników na rynku i pozy powinny bronić jej praw tych pracowników i pilnować, żeby te prawa nie były łamane i zawsze oczywiście nie dzieje w Polsce od wielu lat prawa są łamane i tak właściwie nikt na to nie zwraca uwagi, a przewaga jeśli chodzi o pozycję pracodawców nad pracownikami jest ogromna to właściwie w przeważającej większości miejsc w Polskiej gospodarce pewnie gdyby ta sytuacja była bardziej zrównoważona, gdyby polscy pracownicy mogli korzystać z profesjonalnych związków zawodowych, które są skuteczne w pilnowaniu ich praw to mogliby sobie ci pracownicy wynegocjować jest ze swoimi pracodawcami taki układ zgodnie, z którym nie musieliby pracować i w niedzielę albo nie musieliby pracować w każdą niedzielę tak jak to niektórych do tej pory dotyczyło mogliby pewnie samodzielnie dojść do takiego kompromisu, który zadowala wszystkich i pracodawców i pracowników związki w związku z tym, że to jest w Polsce niemożliwe, ponieważ nie mamy silnych związków zawodowych na to związek zawodowy właśnie Solidarność, bo to jest główny pomysłodawca zakazu handlu w niedzielę i próbuje ratować sytuację innym sposobem, czyli próbuje przepchnąć ustawę i muszę to udaje i ta ustawa jest fatalnie napisana jest pełna dziur jest w miejscami kompletnie bez sensu, więc dostajemy zamiast dostać porządną ochronę praw pracowniczych ze strony instytucji, która jest do tego powołana, ale nie potrafi tego osiągnąć nie wiem, dlaczego to jest inna kwestia, dlaczego związek Solidarność działa tak słabo i inne związki zawodowe w Polsce też działają tak słabo, więc zamiast tego co powinniśmy dostać na pierwszym miejscu dostajemy substytut służy postaci bardzo słabej ustawy, która coś tam osiąga wprawdzie oczywiście, ale kosztem wielu niedoróbek i dają te koszty lub uboczne są bardzo duże wiele osób na to wskazywało, że przecież nie trzeba było pisać aż tak dziwne jest w niektórych miejscach ustawy można było kwestie wolnych niedziel dla pracowników załatwić zupełnie inny zupełnie inny sposób nie, więc dał niestety obawiam się, że to jest po prostu konsekwencja wieloletnich zaniedbań jeśli chodzi o braku równowagi pomiędzy pracodawcą pracodawcami pracownikami na polskim rynku pracy natomiast jeśli chodzi o to różnego rodzaju prognozy dość czarne, że zakaz handlu w niedzielę zepsuje nam gospodarkę zwiększy bezrobocie i t d. toniemy nie sądzę, żeby to się sprawdziło zbyt wielu pracowników, o czym już zresztą w tym pokażcie dzisiaj była mowa zbyt wielu pracowników na rynku brakuje, żeby ktoś miał teraz zwalniać kogoś z pracy tylko, dlatego że w niedzielę może handlować jeszcze na 1 kwestię chciałem zwrócić uwagę nie zabroniono sprzedaży przez handlu w internecie w niedzielę, ale nie, dlatego że ktoś pomyślał, że handel w internecie jest uparty gola tylko, dlatego że aby tego zakazać potrzebna jest notyfikacja ze strony komisji Europejskiej jeśli, a uzyskanie takiej notyfikacji trwa na co najmniej kilka miesięcy jak już uzyskamy to notyfikację to znaczy Polski rząd jeśli uzyska i ona będzie pozwalać na wprowadzenie zakazu handlu także w internecie no to wtedy proszę oczekiwać, że za kilka miesięcy handel w internecie także będzie zabronione, chociaż oczywiście pod warunkiem, że ta notyfikacja będzie na to pozwalać, jaka ona będzie to on tego jeszcze nie wiemy, ale to nie jest także kwestia handlu w internecie jest odpuszczą nam po prostu musimy poczekać na decyzję komisji Europejskiej ARK to decyzja będzie to w tej chwili tego nie wiemy, a na miejscu czwartym w tym tygodniu to co było w ubiegłym tygodniu na miejscu pierwszym, czyli wysłałam ze strony Donalda trampa 2 5 % nastał 10 % na aluminium tak jak wcześniej była tym mowa takie były pogłoski, ale jest jednak różnica moim zdaniem gości istotna, ponieważ Donald Tramp informuje z o nałożeniu obu tych cech zostawił uchyloną furtkę znaczy po pierwsze nie obciążył cłami Kanady i Meksyku, czyli najważniejszych partnerów handlowych Stanów zjednoczonych przynajmniej jeśli chodzi o handel Stalą i aluminium, a po drugie to co one opublikował jego postanowienie jest tak sprytnie napisany żona wchodzi w życie 2 3 marca dopiero, czyli jeszcze kilkanaście dni jest przed nami i w ciągu tych kilkunastu dni zostało to oznajmiono, że sojusznicy Stanów zjednoczonych, czyli można domniemywać, że n p. cała Unia Europejska i państwa, które wchodzą w skład Unii Europejskiej będą mogły porozmawiać ze Stanami Zjednoczonymi dogadać się nie w sprawie najbardziej interesującej, czyli wysokości tego cła i być może uda się to stawka cła obniżyć, a być może uda się pójść jest w ślady Kanady Meksyku i w ogóle załatwić sobie zwolnienie z tego cła w każdym razie okazuje się, że nie chodzi tutaj o to, żeby twardo nałożyć nałożyć cła na cały świat tylko jest to taki instrument wygodny w ręku Amerykanów do tego, żeby sobie wynegocjować jak najlepsze warunki nie jest w handlu zagranicznym, więc jest to cwany trzeba przyznać ze strony ze strony Amerykanów co nie znaczy, że jest to Montreal z pewnością jest to cwany przez sowicie e-administracji Donalda trampa mówili w kolejnych dniach, że oczekują, że prezydent może inne kraje także w ślad za Kanadą i Meksykiem wyjęci spod tych ceł, a możliwe też jest wyjęcie spod cła konkretnych produktów n p. być może pozostanie utrzymane są na stałe, ale n p. stalowe blachy, które służą do konstruowania samochodów zostaną z tego cła zwolnione, bo to, żeby nie niszczyć sektora motoryzacyjnego n p . w stanach Zjednoczonych, więc tak naprawdę może się okazać, że cała ta historia o cła to było takie wielkie Bomi robienie groźnej miny do świata, a jeśli się o człowiek zagłębi te przepisy, które zostaną uchwalone i opublikowane po 2 3 po 2 0 gmin 3 marca może się okazać, że jestem cała masa dziur i tak naprawdę efekt gospodarczy tych celów będzie zdecydowanie mniejsze niż obawialiśmy i to bardzo dobrze jeśli będzie mniejszy, bo tak jak już mówiliśmy tydzień temu generalnie sam pomysł wprowadzenia ceł jest koszmarne bezsensowne głupie i szkodliwe tak właściwie dla wszystkich nikt na tym nie wygrywa, a zwłaszcza gospodarka Stanów zjednoczonych z pewnością na tym nie wygra, chociaż Donald Tramp wygląda na to, że nie do końca to rozumie, ale trzeba też zauważyć, że nacisk na niego było w tych ostatnich dniach ogromny tak właściwie nie zauważyłem, żeby ktokolwiek popierał pomysł wprowadzenia tego cła i Republikanie w kongresie i polegają, czyli szef Republikanów kongresie inie Gary Cohn, czyli ten główny dodał doradca ekonomiczny prezydenta trampa oni wszyscy mu to odradzali mówiąc, że to on nie jest dobry pomysł i trenerem spór z Donaldem Trumpem zawsze tak daleko, że Gary Cohn w pewnym momencie podał się do dymisji i wycofał się co też przez rynki finansowe zostało odebrane jako sygnał bardzo negatywne wręcz 1 z analityków finansowych teraz nie pamiętam, który napisał w swojej notatce dla inwestorów, że jego zdaniem gra ręką był gwarantem definicje przewidywalności i sensowności polityki białego domu i opisał go jako jedynego dorosłego człowieka w tym gronie co też pokazuje jak rynek finansowy co rynek finansowy myślimy o Donaldzie Trumpie i jego polityce gospodarczej, a teraz w ostatnich dniach z kolei pojawiła się plotka że, że tego Darek dokona może zastąpić niejaki Piter nazwano, czyli ulubieniec Donalda trampa jeśli chodzi o polityki politykę związaną z handlem zagranicznym jest taki człowiek, który mam bardzo złą prasę jest bardzo mocno krytykowany przez wszystkich tzw. mainstreamowych ekonomistów przez niektórych jest traktowane jako jakiś szaleniec albo szarlatan to jest człowiek, który chce Marek, który oskarża Niemców manipulacje walutowe jest przeciwny układom o wolnym handlu Nafta itp n p . który żąda nałożenia bardzo wysokich ceł na jak największą liczbę różnego rodzaju produktów no i w ten sposób chce zlikwidować deficyt handlowy Stanów zjednoczonych Donald Tramp ktoś chce tego wszystkiego natomiast Peter Navarro można powiedzieć jest zdecydowanie bardziej dosadny i głośniejsze w domaganiu się tego wszystkiego pewnie dlatego rząd nie jest prezydentem Stanów zjednoczonych, więc może sobie naród na troszeczkę więcej nie na troszeczkę więcej pozwolić, więc z 1 strony te regulacje, które stany Zjednoczone za chwilę przejmą nie będą tak ostre jak się można było obawiać, ale z drugiej strony jak się patrzy na potencjalne zmiany personalne w otoczeniu Donalda trampa to tutaj trzeba pozostawać pesymistą, a mamy jeszcze na koniec dodam, że w międzyczasie tzw. zostały opublikowane kolejne dane dotyczące deficytu handlowego właśnie w stanach Zjednoczonych za styczeń i sięgnął 5 6 miliardów 600  000 000 USD był to deficyt największy od 20 08 roku, więc ten deficyt narasta, chociaż tutaj wytłumaczenie jest dość łatwe nie jest najprawdopodobniej wszyscy, którzy mają coś do sprzedania w stanach Zjednoczonych ci wszyscy ci, którzy chcą coś wyeksportować do Stanów zjednoczonych, czyli od strony Ameryki jest to import starali się robić to pod koniec ubiegłego roku jak najszybciej, żeby właśnie zdążyć przez z tymi przed tymi słowami, więc pewnie dlatego właśnie akurat pod koniec ubiegłego roku to ceny i na początku tego roku ten deficyt tak bardzo mocno urosły, a przed nami pierwsza trójka tego tygodnia, a na miejscu trzecim w tym tygodniu w cały zesta w tak właściwie sygnałów ze strony strefy euro i ze strony Niemiec o tym, że coś tam się zaczyna psuć i bardzo wielu ekonomistów interpretuje to właśnie w tym, którzy po wiązaniu z tym co się dzieje ze Stanami w stanach Zjednoczonych i w powiązaniu z pomysłem nałożenia ceł, czyli nic pomysłem protekcjonizmu Niemcy najprawdopodobniej niemieckie firmy zaczynają się tego nieco obawiać i w efekcie nastroje w Niemczech, a także już konkretne dane ekonomiczne zaczynają wyglądać coraz gorzej w po przednim tygodniu mieliśmy najpier w pogorszenie się takiego indeksu Sentix to jest taki inny indeks mierzący nastroje inwestorów w strefie euro dość wyraźnie spadł potem mieliśmy najgorszy od roku wynik dotyczący spadku zamówień fabrycznych w Niemczech okazuje się, że popyt zagraniczny na towary z Niemiec trochę zaczyna spadać ze strefy euro spadł nawet 6 %, czyli dość mocno i to właśnie tłumaczone tym pojawieniem się niepewności związanej z tym czy będziemy mieć sław w przyszłości czy nie jak duże będą te cła i inne nadwyżka handlowa niemiecka, która oczywiście utrzymuje się tam od wielu wielu lat tym razem była mniejsza, bo spadła do poniżej 1 8 miliardów euro jeszcze pod koniec ubiegłego roku to było okolice 2 0 miliardów osób takie delikatne zmiany, ale jest ich na tyle dużo, że można już za uznać zaczyna zauważać początek czegoś nowego negatywnego jednak trendu nie na początku tego roku widać było, że gminna gospodarka niemiecka gospodarka strefy euro pędzą do przodu i coraz bardziej się rozpędzają to tempo wzrostu było coraz szybsze i szybsze i szybszej można było oczekiwać, że w pewnym momencie przejdziemy przez ten szczyt zaczniemy dalej rosnąć, ale już w tempie wolniejszym będzie rosnąć coraz wolniej wolniej wolniej i chyba to się właśnie w tym momencie dzieje, bo widać, że to dane z Niemiec on dalej są dobre absolutnie nie ma tam żadnego problemu jeszcze to sól cały czas dane mówiące o tym, że gospodarka się rozwija, ale już nie można mówić, że się rozwija coraz szybciej i zatrzymało się ta dynamika się zatrzymała i zaczyna teraz powoli powoli osiadać zobaczymy co i co będzie dalej mieliśmy Igor się zamówienia fabryczne i mniejszą nadwyżkę handlową i gorsze nastroje wśród inwestorów i mieliśmy też spadek produkcji przemysłowej w Niemczech wprawdzie minimalny spadek o 1 tylko procent, ale jednak spadek już ani nie wzrosną, więc tak jak by się coś tutaj zmieniało noir do tego też trzeba dołożyć bardzo ciekawą informację, która pojawiła się w tym tygodniu opublikowali ubyło Banksy jego prognoz wynika, że już w tym roku nie gospodarka Chin prześcignie gospodarkę strefy euro, czyli wielkość chińskiej gospodarki liczona bilionami dolarów stanie się większa niż 3 wielkości gospodarki wszystkich państw tworzących strefę euro, czyli przede wszystkim Niemiec Francji to są 2 największe gospodarki, ale tych innych państw, których jest 1 9 również jeszcze w 20 0 8 roku, czyli jeszcze 10 lat temu ta gospodarka strefy euro to było 6 1 4 bilionów dolarów, a gospodarka chińska to było jakieś 5 bilionów dolarów, więc jeszcze 10 lat temu strefa euro była prawie 3 × większa niż gospodarka chińska, a teraz 1 i drugie są w okolicach 1 3 bilionów dolarów Chińczycy mają inne strefy euro w tym roku wyprzedzić dla Polski zdaniem gospodarka amerykańska MF w tej chwili to są okolice 2 0 bilionów dolarów, więc Amerykanie pozostają niezagrożeni na razie na pierwszym miejscu 20  000 000 na drugim miejscu Chiny 13 bilionów nieco ponad 13  000 00 0, a na trzecim miejscu strefy euro jeśli część państwa łącznie no bo jeśli nie na trzecią największą gospodarką na świecie jest gospodarka japońska ana na czwartym miejscu są Niemcy na piątym miejscu są Francuzi, czyli te 2 największe gospodarki strefy euro są w pierwszej piątce jeśli będziemy to liczyć się poszczególnymi państwami, a nie blokiem państ w tak i takim blokiem jak straszak euro, więc to też ciekawe ciekawe sytuacje ciekawe dane statystyczne haruje miejscową najważniejszych badane dla inwestorów giełdowych, które nadeszły z ostatnich dniach na rynek dane dotyczące amerykańskiego rynku pracy, które w wypadło świetnie warto w tym kontekście przypomnieć, że dane dotyczące rynku pracy miesiąc wcześniej były na tyle niepokojące, że wywołały bardzo wyraźną przecenę i sprawiedliwość giełdach na całym świecie mówiło się z po końcu hossy te spadki sięgały w niektórych miejscach nawet kilkunastu procent indeks WIG w Warszawie spadł od szczytu ponad 13 % wtedy to przecenę wywołały dane te same dane właśnie z amerykańskiego rynku pracy, który wtedy wskazywały na to, że za trzymają w stanach rosnąć płace miesiąc temu te dane mówiły o tym, że wynagrodzenia rosną od 2 i 90 % powyżej oczekiwań, a to oczywiście napędziło oczekiwania i obawa jednocześnie przed 3 przy mini wzrostami stóp procentowych w stanach no i to sprowokowało inwestorów do tego, żeby sprzedawać akcje na giełdzie i stąd mieliśmy nie to załatwić nie miesiąc temu teraz kolejne dane mówią o tym, że płace już nie rosną 2 90 % tylko 2 i 6 %, czyli mniej, a dodatkowo te dane sprzed miesiąca zrewidowano z 2 i dziewięćdziesiątych na 2 i osiemdziesiątych okazuje się więc, że to, czego przestraszyli się inwestorzy miesiąc temu niekoniecznie może okazać się prawdą, bo kolejne dane już wyglądają zdecydowanie bardziej w sposób zdecydowanie bardziej zrównoważony już nikt nie mówi o tym, że wzrost płac napędzi wzrost inflacji, a wzrost inflacji napędzi szybszy wzrost stóp procentowych i w związku z tym z punktu widzenia inwestora giełdowego wszystko się zepsuje i nadejdzie bessa, ponieważ zwykle tak jest, kiedy Amerykanie zaczynają dość szybko podnosić stopy procentowe, więc jeśli i innego rodzaju dane miesiąc temu spowodował znaczące EU przecena na giełdach Noto teraz powstaje oczekiwanie, że z rzezią te same dane tylko znane są znacznie lepszym wydaniu z punktu widzenia inwestora giełdowego powinny spowodować ruch odwrotny, czyli jeśli miesiąc temu giełdy spadły do teraz powinny pójść w górę powinna odrobić te wszystkie straty poniesione na przestrzeni ostatnich tygodni niewykluczone, że tak się stanie, bo już w piątek po to, dane opublikowane w piątek 14 30 już piątego dwudziestej drugiej indeks Nasdaq giełdy nowojorskiej zanotował już znowu po miesiącu przerwy nowy rekord wszech czasów Nasdaq zrobił się na ten rekord jako pierwszy, ponieważ na tym indeksie nas na to w ręku są zgrupowane spółki nowych technologii to w tym indeksie spółki takie jak Apple Facebook Google Amazon mają największy udział, a inwestorzy mogą najpierw jeśli już zaczynają kupować akcje to kupują zwykle naj naj pierw akcje tych spółek, które są w trendach wzrostowych, a w tej branży tych trendów wzrostowych jest oczywiście najwięcej, więc Nasdaq już pobił z kolejny rekord wszech czasów można oczekiwać, że kolejne rynki pójdą w ślad za nas znakiem w najbliższych dniach nowy tydzień na giełdach w Europie też zaczął się pozytywnie na warszawskiej giełdzie dzisiaj też widziałem, że były wzrosty niewykluczone więc, że tak samo jak złe dane z rynku pracy nie amerykańskiego miesiąc temu spowodowały przecenę to teraz dobre dane z amerykańskiego rynku pracy spowodują, że wróci znów euforia i znów na rynkach giełdowych będziemy mieć hossę co pewnie dla niewielu słuchaczy tego pod kasą jest istotne samo w sobie niech no i czas na najważniejszą rzecz, że mijającego tygodnia moim zdaniem oczywiście konferencja rady polityki pieniężnej w tym pokażcie już kilka razy nawiązywaliśmy do polityki monetarnej do banków centralnych, ale teraz warto skupić się na tym najważniejszym dla nas, czyli na Narodowym Banku Polskim i radzie polityki pieniężnej na konferencję po ostatnim posiedzeniu rady polityki pieniężnej, która oczywiście niczego nie zmieniła stopy procentowe dalej mamy na poziomie 1,5 % to jest poziom rekordowo niski Janusz utrzymuje prawie 3 lata w Polsce i prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński powiedział bardzo ciekawe zdanie tak właściwie to zdanie jest dla mnie wydarzeniem tygodnia on powiedział rząd nie widzi powodów do tego, żeby poziom stóp procentowych w Polsce zmieniać aż do 20 2 0 roku to, że nie będzie podwyżek w tym roku to właściwie wszyscy już uznają za kwestię oczywistą, że są na tej samej konferencji Adam Glapiński powiedział, że dla niego zmiana stóp w tym roku to jest coś niewyobrażalnego i chyba wszyscy na rynku się z tym zgadzają do tej pory niektórzy przewidywali, że podwyżka stóp procentowych czeka nas w 20 1 9 roku w świetle tego co mówi Adam Glapiński niektórzy zaczynają wręcz dochodzi do przekonania, że ta rada polityki pieniężnej w ogóle nigdy nie podniesie stóp procentowych, że po prostu do upadłego uparcie będzie trzymać stopy procentowe bardzo Nisko i tutaj oczywiście gdzieś tam nam się przypomina kwestię turecka z zaznaczeniem wszelkich różnic skali oczywiście prawda, ale tutaj nam się przypomina, że tam też to stopy procentowe są utrzymane bardzo Nisko bez względu na to jak wysoka jest inflacja i tam powoli już się tworzy taka, by bańka konsumpcyjna, której w Polsce absolutnie w tej chwili nie widać u nas mamy wszystko na razie w gospodarce zrównoważone dlatego faktycznie być może dzisiaj niema sanie nie byłoby sensu podnoszenia stóp procentowych, ale co innego podnosić stopy dzisiaj, a co innego publicznie opowiadać o tym, że może się tego nie zrobi przez najbliższe ponad 2 lata wprawdzie Adam Glapiński zastrzegł, że to jest odległy okres i że co się może zmienić w międzyczasie no ale jednak powiedział to co powiedział, iż rynek może to traktować jako prognozę swoją drogą na razie tutaj troszeczkę rada polityki pieniężnej moim zdaniem na takie ryzyko reputacji no bo faktycznie się coś stanie w międzyczasie i trzeba będzie jednak te stopy podnosić no to wtedy pewnie ktoś mułu przypomni to, że gdzieś tam kiedyś w marcu 20 18 roku mówił, że stopy bez zmian do 20 2 0 roku, a potem, gdy nie tego słowa nie dotrzymuje jednak stopy zmienia to zawsze źle działa na reputację banku centralnego taka reputacja jest bardzo ważna dla wiarygodności nie daje instytucji, ale być może też Adam Glapiński mówił to co mówi, dlatego że faktycznie bardzo nie chce tych stóp procentowych w Polsce podnosić może, dlatego że jest nauczony doświadczeniem lat wcześniejszych, kiedy to właściwie prawie zawsze jak Narodowy Bank Polski podnosił stopy procentowe to co prowadziło do dość znacznego osłabienia wzrostu gospodarczego w Polsce myśmy w ostatnich latach mieli takie 4 Serie podwyżek pierwsza się zaczęła w 19 9 9 roku i trwała rok 2 2 tysięcznego roku i faktycznie w 200 0 roku mieliśmy inną można powiedzieć kryzys gospodarczy mieliśmy stopę bezrobocia na poziomie 20 % i wyglądało to dość słabo potem mieliśmy podwyżki w 20 0 4 roku, ale to była krótka bardzo krótka seria podwyżek związana z tym, że akurat weszliśmy do Unii Europejskiej inflacja nam troszeczkę podniosła głowę potem mieliśmy serię podwyżek w latach 2 00 7 2 00 8 i tato był troszeczkę zbieg okoliczności, ale tylko my po części, ponieważ myśmy podnosił stopy procentowe w sytuacji, w której już gospodarka amerykańska zwalniała już było wyraźnie widać, że wchodzi w kryzys nikt nie przypuszczał, że za chwilę upadnie Lehman Brothers nie będzie to zwykła recesja w Ameryce tylko kryzys ogólnoświatowy, ale akurat tak pechowo się stało, że Liman upadł z września 2 00 8, a my jeszcze w czerwcu 20 0 8 roku poddaliśmy podnosiliśmy bardzo wysoko stopy procentowe studząc naszą gospodarkę w ten sposób potem się okazało, że to studzenie było zupełnie niepotrzebne, bo gospodarka zatrzymała się sama siebie w miejscu przez to, że nagle wybuchł kryzys światowy, chociaż tutaj jeszcze można tłumaczyć, że na nie mogliśmy tego przewidzieć, że za chwilę zbankrutuje duży amerykański bank natomiast ostatnia seria podwyżek miała miejsce w latach 2 0 1 1 2 0 1 2 i tutaj można powiedzieć po kilku latach patrząc na to co się działo kilka lat temu, że NATO było ewidentnie błąd ponieważ, kiedy zaczęliśmy podnosi stopy procentowe to Polska gospodarka rosła w tempie 5 % rocznie, a jak kończyliśmy tę serię podwyżek to wzrost osób gospodarczy sięgał 2 był właściwie na poziomie 0 na byliśmy w samym środku wrócił kryzys można powiedzieć wtedy w 20 1 2 roku wtedy też była recesja w strefie euro były dość istotne czynniki zewnętrzne jak zwykle, ale pewnie można sobie dzisiaj gdybać że, gdyby nie te podwyżki stóp procentowych to może przechodzili byśmy przez to spowolnienie zdecydowanie łagodniej SI owo bezrobocia, bo wtedy pewnie rosła w mniejszym stopniu innej generalnie z punktu widzenia gospodarki sytuacja wyglądałaby lepiej, a warto też pamiętać, że w podejmowaniu decyzji o tych podwyżkach stóp procentowych jeszcze w 20 1 2 roku uczestniczył właśnie Adam Glapiński, który wtedy był zwykłym członkiem rady polityki pieniężnej głosował za większość członków oczywiście wtedy głosowała za i on był w tej większości być może pamięta o tej lekcji być może dzisiaj uważa, że to był błąd nie chce tego samego błędu popełnić jeszcze raz i teraz w związku z tym ryzykuje, że popełni błąd w drugą stronę, czyli zbyt długo będzie trzymał stopy procentowe bez zmian, bo Narodowy Bank Polski opublikował właśnie swoje nowe prognozy dotyczące inflacji z tych prognoz wynika, że w 20 2 0 roku inflacja w Polsce ma sięgnąć 3 %, a Adam Glapiński dalej mówi rząd nie widzi powodów dla podwyższenia stóp procentowych nawet 20 2 0 roku na to jeśliby to traktować dosłownie jeśli faktycznie inflacja wtedy będzie na poziomie 3 %, a my będziemy mieli stopy procentowe tak jak dzisiaj na poziomie 1,5 % no to będziemy mieli ujemną realną stopę procentową na poziomie - 1,5 % pytanie co się stanie jeśli faktycznie w pewnym momencie nadejdzie kryzys i trzeba będzie ożywiać gospodarkę, obniżając stopy procentowe, a one już wtedy będą ujemne gości dość mocno to nie w tym momencie w Cannes to pole manewru dla rady polityki pieniężnej będzie dość mocno ograniczone niektórzy w stanach Zjednoczonych, którzy opowiadają się z podnoszeniem stóp procentowych tam w tej chwili tłumaczą to właśnie w ten sposób, że podnieśmy te stopy to rzeczka teraz, żebyśmy mieli, gdzie je obniżać jak przyjdzie następny kryzys, bo na pewno następne prezes kiedyś przyjdzie widać, że w radzie polityki pieniężnej nie ma takiej refleksji takiej że, gdybyśmy teraz trochę zaczynie zaczęli podnosić stopy procentowe teraz w sensie, że mnie, że dzisiaj na 20 1 9 3 20 2 0 roku wtedy, kiedy zgodnie z prognozami NBP inflacja będzie przekraczać cel inflacyjny, czyli będzie zbliżać się do 3 %, gdybyśmy wtedy zaczęli podnosić stopy procentowe to przy następnym spowolnieniu gospodarczym znów moglibyśmy mielibyśmy, gdzie te stopy obniżać, a tak to może być z tym problemy no i efekt może być taki, że za kilka lat ta polityka monetarna nie będzie już wyglądać w Polsce tak dobrze nie będzie pomagać polskiej gospodarce tylko być może zacznie szkodzić, bo z 1 strony w UE w momencie boomu gospodarczego takiego, jaki mamy teraz bardzo niskie stopy procentowe mogą zachęcać do tego, żeby brać tanie kredyty i w ten sposób mogą napędzać nam jakąś bańkę nie kredytował albo n p. bańkę na rynku mieszkaniowym, a z drugiej strony ci, którzy chcieliby oszczędzać to za bardzo nie mają jak oszczędzać, ponieważ niskie stopy procentowe oznaczają nie tylko tanie kredyty, ale oznaczają także bardzo niski poziom oprocentowania depozytów w bankach co też troszeczkę chyba stoi na bakier z tym co chciałby osiągnąć premier Morawiecki, który mówi o tym, że trzeba zwiększyć stopę oszczędności w gospodarce i że generalnie Polacy powinni zacząć więcej oszczędzać jak stopa procentowa jest tak bardzo Nisko, że z poniżej inflacji, a taka sytuacja jest już od ponad roku stopa procentowa w Polsce jest poniżej stopy inflacji to trudno oczekiwać, żeby ktoś się w Polsce zaczął na serio my na serio zaczął oszczędzać, a w każdym razie po tych słowach Adama Glapińskiego nastawienie na rynku się troszeczkę zmieniło analitycy Goldman Sachs poinformował, że zmieniają swoje dotychczasowe prognozy już nie przewidują, że będziemy mieć podwyżkę na początku 20 19 i teraz obstawiają, że to będzie raczej końcówka 20 1 9 roku i w podobnym kontekście wypowiedział się na inny amerykański bank Morgan stan kolei też, że to będzie raczej druga połowa 20 1 9 roku tutaj przypominam jeszcze raz o europejskim banku centralnym, o którym pogłoski mówią, że będzie podnosić swoje stopy procentowe pierwszy raz w połowie 20 19 roku to się wszystko ze sobą zgrywa i efekty i wniosek głównym dla na nas wszystkich jest taki, że jeśli ktoś chce obrać jakiś jej kredyty jest ma firma chce wziąć kredyt inwestycyjny albo chce wziąć jakiś kredyt konsumpcyjny i obawiał się, że jak weźmie ten kredyt to natychmiast odsetki pójdą w górę, bo stopy procentowe pójdą w górę to proszę się nie obawiać tego z wg słów prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego nie grozi nam to najprawdopodobniej jeszcze przez jakiś 2 lata jest to informacja bardzo cenna być może ktoś na tym skorzysta na pewno jest to informacja troszeczkę inna od tych, które mieliśmy do tej pory, bo wcześniej oczekiwaliśmy, że to podwyżki pojawił się nieco wcześniej, a teraz okazuje się, że mogą pojawić się nieco później z punktu widzenia wszystkich zaangażowanych i zainteresowanych polską gospodarką jest to bardzo istotna informacja i to jest ostatnia informacja w tym pokażcie dzisiaj, a kolejnym już za tydzień w poniedziałek dzisiaj to wszystko się za rachunki dziękuję usłyszane w cotygodniowym podsumowaniu roku wódka jest ekonomiczny polityczny Rafała Hirscha zawsze w poniedziałek Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: COTYGODNIOWE PODSUMOWANIE ROKU

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" teraz 45% taniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA