REKLAMA

Witold Szabłowski o swojej książce ''Tańczące niedźwiedzie''

A teraz na poważnie
Data emisji:
2018-03-15 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
24:07 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Mikołaj Lizut witam państwa, a gościem programu jest Witold Szabłowski autor książki tańczące niedźwiedzie Witaj w Wicku dzień dobry dzień dobry w tańczące niedźwiedzie to twoja książka, która właśnie ukazała się na 4 kontynentach świata niezwykły sukces jak na literaturę literaturę faktu szczególnie to jest książka, w której znalazły się taką niezwykłą metaforę wolności i ucieczki od wolności, ale najpier w chciałbym zapytać jak się wydaje książkę Rozwiń » na 4 kontynentach wśród nas sam nie wiem sam w to jeszcze do końca nie wie, że tak córeczkę spadło na mnie zdecyduj najpier w największe wydarzenie było takie, że to kupił Penguin Random House, czyli największy wydawca na świecie i ta książka jest taką trochę poetycko nad i jest jest to reportaż o takich jak reportaż, który w poetycki sposób opowiada o tym co nas spotkało przez ostatnie już prawie 30 lat o tym, naszym wychodzeniu z komunizmu boryka się z wolnością, kiedy się okazało, że ta książka jest ciekawa dla Amerykanów i że oni tam odnajdują coś o sobie to już mi szczęka opada po raz pierwszy w jakiej się okazało, że Amerykanie, bo to, że ktoś sprzedał od Australii nowej Zelandii to zasługa Amerykanów, którzy o tej książce tak dobrze mówili niektórzy są na tyle zachwyceni, że sprzedali dalej, a kiedyś okazało, że ona idzie do Azji i kupują Tajwan rzezie wydawcy z Chin są zainteresowani, żeby ją kupić to te jak ja sam nie wiem jak to się, gdzie gęstości coś ludzie są ogromne gratulacje, ale rzeczywiście, bo też stan ten zbiór reportaży są niektóre z nich znam bardzo dobrze, ponieważ kiedyś pracowaliśmy razem w ten zbiór reportaży jest oczywiście ponadnarodowy to znaczy w twoim bohaterami są i i Bułgarzy, ale też i Kubańczycy i mieszkańcy Kosowa i Ukraińcy i to jest rzeczywiście to zmaganie z wolnością to jest wydaje się po prostu domena ludzkości stąd no tak ponad Narodowy charakter to amerykański osób Amerykanie odnaleźli w tej książce, bo do tej to jest książka o tym, przychodzi taki moment, gdy ja porównuję tych ludzi tańczących niedźwiedzi i te niedźwiedzie, które przez wiele lat w Bułgarii były zmuszane przez przez Cyganów do tańca nagle zostały uwzględnione, kiedy Bugaja weszła do Unii Europejskiej są uczone wolności krok po kroku jak chyba renowacja kopuł lądować w jakiej części jak jak po prostu wolny niedźwiedź powinien żyć i okazało się że, że ta wolność dla niedźwiedzi z 1 strony błogosławieństwo z drugiej strony bardzo często jeszcze rozliczyła już zaczynają boleć plecy czy później albo albo zaczynają denerwować wtedy w niedźwiedziach budzi się agresja albo zwyczajnie zaczynają boleć do tego stopnia, że zacznę się albo samookaleczenia, lecz albo zacznę się na to co można, by nazwać próbą samobójczą Zieniewicz niedźwiedź, gdyby wiedział jak to zrobić, żeby się zabił, ale albo zaczynają z powrotem tańczyć, czyli to za co przez całe lata to co mają w drukowane za to zawsze, że to ułatwiało życie, że może dać dostawały od tych testerów niedźwiedzi opryskach Ależ to życie było łatwiejsze wtedy będą zawracali władzy, jeżeli jako tej metafory, więc chciałem i 3 i jakoś tego uchwycić, bo w te tańczące niedźwiedzie to rzeczywiście historia niezwykle egzotyczna dla nas trochę okrutnej barbarzyńska i też rów no jest to taka opowieść o o nowych czasach, czyli o wejściu krajów naszego regionu da Unii Europejskiej pojazdy o tych tańczących niedźwiedziach usłyszałeś od dziennikarza bułgarskiego prawda tak taka była geneza tak tak zamierzamy robić filmy w ogóle to to miał być taki film Europy Robert przez HBO Europie Środkowo-Wschodniej o tej naszej transformacji, by zjechali się dziennikarze ze wszystkich krajów regionu jak to w regionie po poszliśmy na jakość każdy tancerz przygód dobrego, więc poszliśmy spróbować jak Malinka smakuje jak nasza śliwowica i tak siedzieliśmy gadaliśmy o różnych aspektach ich kolega Krasimir z Bułgarii opowiedział właśnie, a u nas jest taki park dla tańczących niedźwiedzi już wtedy, kto opowiadał że, że jest coś takiego jak laboratorium wolności bo, bo to jest tak pomyślane ten park w bazylice jest pomyślany jako miejsce, gdzie niedźwiedzie się uczyć czym jest wolność bardzo specyficzne laboratorium, bo jest pod drutem kolczastym na razie to jest wolność wolność ma swoje granice są ściśle limitowane natomiast jak sobie pomyślałem, że gdzieś na świecie z laboratorium wolności to już mi się zapaliła lampka, że to jest metafora rzecz, że my żyjemy w podobnym laboratorium 13 tej przecież też w osiemdziesiątym dziewiątym nas żyjących najpier w pod zaborami potem krótki epizod z wolnością, a później później znowu, jakby rządzonych przez komunistów nagle nas trzeba było nauczyć czym jest czymś czym ta wolność jest właściwie do dziś uczymy nam, że wstajemy upadamy wstajemy odkładamy tańczymy jak jeździmy do przodu czasami nie to opowieść jest o tyle barbarzyńska, że w Cyganie Romowie bułgarscy, którzy z paraliż nie wygodnictwa, czyli tresurą nie świeci bardzo często byli groźni potwornie okrutnymi dla tych zwierząt potwornie non profit bestiami po prostu okazywali się w przeciwieństwie do niedźwiedzi wybijano zęby, ale liczono potrwają one alkoholem, żeby żebrać niedźwiedzie zabawiał ludzi i jest ciekawe, bo w swoim reportażu piszesz o tych niedźwiedzia w tym jak to nazwała się w laboratorium wolności, czyli pewna Fundacja austriacka postanowiła zająć się tymi niedźwiedziami, ponieważ nad dachem dalsza hodowla niedźwiedzi dla tresury okazała się nielegalna no ale niech się jakoś nie zajął tymi w tym Cyganami, czyli ludźmi czasami okrutnymi czasami naprawdę z tymi niedźwiedziami bardzo związanej z den ci Cyganie przyszli z nim z niedźwiedziami z Indii i to przeszli dobrych kilka tysięcy lat temu, więc to są ludzie, którzy nie znali innego życia i to nie tak, że nie znali innego życia, bo dziadek był niedźwiedź wynikiem oni nie znali innego życia, bo 2 000 lat temu albo 3 000 lat temu praca operatora pradziadek wziął swojego niedźwiedzia wyszedł z Indii i przez kilkanaście pokoleń przeszli całą tą droga przez Pakistan Afganistan przez Turcję przez bank Kany zresztą wszędzie, zostawiając swoich pobratymców, bo to do ćwiczeń niedźwiedzi do tańca po całym tym szlaku od Indii przez Pakistan przez Afganistan wszędzie te niedźwiedzie były ćwiczone do tańca i wszędzie to wyglądało dokładnie, tak więc o nim to właściwie mieli cały swój świat cały folklor cały język z tym związany cały zesta w przekonań mówiłeś o tym jak koń niedźwiedź 1, czyli IT to wg mnie niestety, ale była cała kultura dręczenia niedźwiedź Żyto ba cała szkoła jak dręczyć niedźwiedzia, żeby to było skuteczne jak go bić, żeby go nie zabić jak mu wybić je jak mu wybić zęby, żeby mógł jej, żeby nie zdechł jednocześnie, żeby nie ugryzł Jaśka to na co oni głównie byli nastawieni to jest to, że niedźwiedzie nie mają prawa się obudzić żadne instynkty, że niedźwiedź, który musi budzą instynkty zaczyna być niebezpieczne taki niedźwiedź powinien być zabity, ale masz rację także, że ci ludzie zostali jednak ich to co robili było okrutne, ale oni innego życia po prostu nie zdali i zostali zostawieni są absolutnie sami sobie nigdy ta organizacja działa rektorat niedźwiedzia Cyganów odzyskiwała zawsze powtarzamy z organizacją, która zajmuje zwierzętami bardzo sprawna organizacja zresztą, która bardzo dobre pieniądze na tę niedźwiedzi to taka Romami zajmuje się inna w małych Romów nie widzi sytuację niech przyjdzie organizacjach ktoś zajmuje Romami wygląda to także, że są osoby niedźwiedzie w Balicach, które żyją jak pączki w maśle, bo w tej chwili rzeczywiście one one mimo swojej traumy mają całkiem dobre życie więc, że osoby niedźwiedzie w Dębicy, a dookoła jest wioska Belica, w którym ludzie też są ostro maty zachowań na różne sposoby też został Matt zwani transformacją ustrojową biedą, gdy krajem, w którym żyją, ale dla nich nie ma organizacji, która jak to robił kupiła truskawki tak jak niedźwiedziom zrobił kupiła orzechy, które by zadbała o ich dobre samopoczucie, mimo że traumy pewnie mają nie mniejszą niż te niedźwiedzie w niedźwiedziu uczą się życia bez tresera, ale to jest jednak dosyć symptomatyczne i przejmujące że, gdy niedźwiedzie już mają po dziurki w da się tej wolności albo przychodzą po prostu ludzie je zobaczyć stają na tylnych łapach i zaczynają tańczyć to jest przejmujące, zwłaszcza jak się to zobaczy jak się pomyśli, że cała ta cały ten park istnieje po to, żeby one nie tańczył no bo taniec dla niedźwiedzia ale owszem, staje w naturze na tylne łapy, ale po to, żeby zaatakować, a nie po to, żeby się komuś podobać na jej jest to szalenie poruszający jest szalenie smutne jak widzi n p. niedźwiedzia, który przez 3 lata i świetnie się tej wolności uczył, który przez 3 lata próbował hybrydowy, choć próbował popularyzować próbował też kolejne kroki do wolności robić n p. po 3 latach i tak już wszyscy zaciskają kciuki z tej organizacji wszyscy przecież, że tak mu świetnie idzie, a po 3 latach on jednak coś mu się w głowie przestawia staje na tę tylne łapy zaczyna tańczyć, a taki taniec w tym, przekładając go na język ludzi czy wreszcie zabierz ten cholerny dzwonek czy przestańcie mi kazali decydować przestańcie budzić te instynkty ja po chce, żeby tak jak dawniej chce, żeby ktoś powiedział mi co zrobić, żeby mi mówi z każdą znamy prawda, żeby mi, ale to dało chleba cukier czekoladę alkohol i żeby nie musiał się samo to troszczyć sam zastanawiać co najmniej formacji Radia TOK FM, który wrócił do naszej rozmowy Witold Szabłowski autor książki tańczące niedźwiedzie jest moim i państwa dość lat teraz na poważnie i Witold Szabłowski reporter autor książki tańczące niedźwiedzie, które właśnie ukazała się na 4 kontynentach jest gościem programu ten niedźwiedzie, o których zrobiłeś swoje główne reportaż w książce niedźwiedzie w Bułgarii, które znalazły się w tej chwili w takim parku wolności zajmuje się nimi specjalna organizacja, która zabrała ich od tych właśnie dziś dzienników czy Cyganów, którzy parali się tresurą niedźwiedzi dla rozrywki to jest w pewnym sensie metafora naszej wolności, ale twoja książka dzieje się w bardzo różnych miejscach też ja pamiętam jak w 20 06 roku, gdy razem pracowaliśmy w dużym formacie pojechały zamiera Cube House w Falubazie rozchorowałem bardzo, bo głupio w ogóle wobec ciebie nie w ogóle jak bardzo dziękuję teraz publicznie za to, że to, że właśnie mnie wtedy zastąpiła wylądowałem w szpitalu toalet publicznych to by też dziękuję w takim razie za reportaż z państwa znalazł się właśnie w książce Witka Szabłowski ego tańczące niedźwiedzie rok 20 06 wydawało się, że Fidel Castro umrze tuż już za moment jeszcze trochę Orzeł co prawda, ale ten reportaż twój Scooby jest nie szczególnie bliski, bo wiesz to sam podróżując po Kubie i wypożyczając samochód rozmawiając z ludźmi, których zagrałem na stopa po prostu tak tak i to jest obyczaj w po odnosiłem bardzo podobne wrażenia do dobra do tego swojego obrazu to znaczy z 1 strony w not ta wolność Kubańczyków bardzo korci ich fascynuje z drugiej strony stan potworny strach przed takim im po, ponieważ tak jak powiedział, że przy Ham pojechał nad tą Kubę właściwie z dnia na dzień w zastępstwie, więc nie miał zupełnie pomysłu co zrobić byłem tam z Albertem Zawadą, który miał jechać stop, bo są posłowie dobrze albo odbierzemy samochód jedziemy i zobaczymy co się wydarzy pomysł był taki, żeby wasz Castro umierał tak to się wydawało, więc przejedziemy całą drogę życiową Castro od miejsca, w którym się urodził przez miejsce, gdzie indziej startował z rewolucją i to, że my zabieramy ludzi na stopach to wyszło zupełnie przypadkiem obrosło Stali ludzie, ponieważ ja sam kiedyś bardzo dużo jeździłem stopem na koniec siedziała obok rozłożone tak nie działa także transport publiczny w każdy, kto ma samochód jest dość w zasadzie jest zobowiązany do zabierania ludzi obcokrajowców to teoretycznie dotyczy, ale widzi że, ale jest i Orlenu, ale jest miło poznajesz ludzi Night nie wiem czy ktoś z Zachodu Europy, by NATO wpada, ale jak po Polakowi od razu przychodzi gość jak ludzie stąd trzeba ich zabrać pomóc tyle medycyna reporter zaczął się wyłaniać po prostu z rozmów z ludźmi, że myśmy tam przywieźli wtedy wciąż jest dokładna liczba, ale to było około 1 5 0 osób w ciągu 10 dniach prowadził dokładne notatki każdego pytałem, gdzie pracuje co robić jak ktoś opowiadał ciekawe rzeczy deszcze pytam czy mogę to co mówi wykorzystać reportażu w Gazecie i oni rzeczywiście już wtedy mieli w sobie tyle samo podniecenia przed tym, że ta wolność może przejść co lęku przed nią i jest jeszcze ważne zastrzeżenie co daje mi się obaj możemy polecić wszystkim tym, którzy Cube chcieliby odwiedzić Otóż Janem takie przekonanie, że we wszystkich miejscach, w których jesteśmy w świecie zawsze siłą rzeczy w jesteś skazany na kontakty z ludźmi z 3 rok pojętej turystyki to znaczy zadaje się z kelnerami portiera ami właścicielami pensjonatów krótko mówiąc z tymi, którzy w obsługują podróżnych US w krajach takich jak Kuba jest ci ludzie znakuje właśnie każdy może pracować z turystami dach nad Bugiem GM każdy ma szansę poznać profesora lekarza czy oficera służb specjalnych właśnie przez to, że wiele rzeczy na Kubie po prostu nie działa stąd w Grenoble odwiedzający Francję nie ma raczej masz małe szanse, żeby poznać powiedzmy wybitnego profesora medycyny, które się będzie woził taksówką jest plagą jest możliwa, ale my nie po SLD Logi ostatnie, bo byłem na Kubie 2 lata temu po raz ostatni i w razie woził mnie profesor geologii, który jak jego pensja profesorska wynosiła 20 USD, ale taksówce 1 wieczór zabrał 100 USD więc, jakby siłą rzeczy w ciągu dnia pracował na Uniwersytecie, bo to był etat z tego miał mieć emeryturę i to ja mu dawał też poczucie bezpieczeństwa zresztą tam do dziś jest przymus pracy tak jak w PRL -u w natomiast prawdziwe pieniądze zarabiał je rząd 1 z tych pie nie miała kładka dla kat miał dość, ale też takiego pięknego starego dobrze, którym woził nocami turystów i nic na tym tak naprawdę zarabiał w trochę jak tańczące niedźwiedzie do i wszyscy debet na Kubie na Kubie to widać wyraźniej niż te będą czuli z roku na rok coraz bardziej także ty wiesz to jest taki jak te niedźwiedzie rzeki za zabiera się od tego testera tony mają taki trochę syndrom sztokholmski z 1 strony bił, ale z drugiej strony kurs jest całe to niedźwiedzie życie one są i myślę, że ci Kubańczycy podobnie się czuli po śmierci Fidela nowość, zwłaszcza że jest we rem na 200 km od wyspy znajduje się Jan 3 miliony Kubańczyków żyje tam w diasporze to ogromny strach przed tym, że oni wrócą na Wyspach Manu czegoś chcieli będą przede wszystkim mają ośrodki mają pieniądze i im ale, ale w ogóle ta duma Kubańczyków Castro od ceny co oni nie powiedzieć Castro stworzył Kubańczyków jako nację na ich postawę jesienna dosłownie las i ta jest zresztą teraz jego zdrowia takiego Kozaka na cały świat nic jednak BMI będąc tak blisko Ameryki w ręce Amerykanów tak przyzwyczajonych do Kuby się jeść jak na swoje nawet nie do paszportu tam nie sprawdza, że tam są nasze kasyna nasze plantacje trzciny cukrowej naszą erą i postawić się przez 20 0 zamachów na swoje życie w tym najbardziej absurdalne w stylu zatrucie skafandra Broadcast uwielbiał nurkować, więc Amerykanie z jajem próbował skafander zatrucia uciekł w jakimś jakąś trującą substancją to było niesamowite rzeczy nie dziwi się, że Kubańczycy mają takie słodko gorzkie uczucie jak pomyślę o Castro trochę jak niedźwiedzie właśnie z tymi swoimi tresera z tymi swoimi Cygana i już fajna ta wolność, a z drugiej strony czegoś tam jednak brakuje tego kaset na Kubie jeszcze nie mówimy o wolności to jest cały czas to jest ciekawe, że ta wolność na Kubie jest też czas limitowana, że to jest jeszcze inny sposób uczenia jest właściwie to być może tak Kuba jest najbliższa tym tańczącym niedźwiedziom, które mają wolność, ale z płotem w postaci drutu kolczastego bo, bo tak to wygląda Cuba, że już coraz więcej wolno wolno rozmawiać z cudzoziemcami wolno wyjeżdżać to silna realna suma żelazka za Sparty okulary z, czyli Kubańczycy mają prawo do wynajmowania prywatnych zliberalizuje prywatnych domów prywatnych kwater turystom liberalizuje się, ale nie, ale gdzieś to na tyle powoli wracać ciasto drut kolczasty wokół tej wyspy tak jakby był rozciągnięty w piszesz także o Kosowie, a co z Kosowem korekty nie jest dobrze z tego co wiem teraz od 4 data sytuacja w wydaje się być zupełnie bez wejścia nowych ja byłem w Kosowie wkład Kosowo, toteż auto stop dla mnie, bo ja wymyśliłem w dużym formacie, że pojadę do Kosowa w momencie, kiedy odzyskiwał odzyskiwał uzyskiwało niepodległość i jej, że znowu pogadam z ludźmi tak jak rozmawiamy na Kubie czy takimi ludźmi którymi, których inaczej nie spotkał tylko tym razem to ja łapałem stopa i to mnie różni ludzie z zabierali jak już zabrali obcokrajowca to go, więc do siebie do domu pokazywali mu rodzinę pokazywali mu biznesy które, która właśnie rozkręcali i wtedy w głosowaniach było bardzo dużą nadzieję, że ta niepodległość przyniesie im same dobre rzeczy, ale nie przyniosła nam na Kosowo się stało takim w Puław w innym kraju i kijem takim, jakim miejscem, gdzie różne mafie mają różne swoje interesy jak, dla którego droga do stabilizacji jest bardzo daleka, czyli ta wolność jednak gorzkich w smak dla Kosowa rów dla wielu krajów myślę, że Roman Domagalski słabość ciekawe są jak z tej perspektywy czy powiedzmy staje wstaje z ZUS z punktu widzenia tej metafory twojej tańczących niedźwiedzia patrzysz na Polskę no i jak przed przede wszystkim to myślę, że my wszyscy, bo i leki jakie by sobie ucieka w takie, że ten, kto takim myśleniem, że zastawia się, kto jest deserem w tym wszystkim i nie potrafi znaleźć testerem uważam, że tak samo i PiS i Platforma i my wszyscy mamy tak bardzo wydrukowane w głowę tamto myślenie ze starego porządku, że to nie widzę tresera nie bardzo wiem kto, kto tym dyryguje wszystkim uważam że, że i partia rządząca i ten strach uważam, że oni bardzo dużo rzeczy robią ze strachu, że to jest strach tańczących niedźwiedzie też cały czas strach przed wolnością nowość, bo to jest trochę taki Erich Fromm prawda i ucieczka od woli właścicieli nie w z 1 strony wolność jest niezwykle ważną i piękną dla człowieka dla społeczeńst w geo z drugiej strony no wiąże się też samodzielnością, która na, który się boimy z odpowiedzialnością za siebie zaufania instytucja też z taką rozmową z sąsiadami, która pozwala przyznać w wolność też wolność do przyznania się do błędu tak nasza rozmowa ostatnia w historii tenisistą rozmowa ludzi wolnych jest rozmowa ludzi, którzy za wszelką cenę tkwią przy jakiejś wizji swego bohaterstwa i za wszelką cenę, bo w promują na te tiry z napisem Respect, a stagnację, gdy człowiek wolny nie krzyczy swym sąsiadom szanujcie mnie, bo jego wolność sprawia, że nie musi tego mówiło się sam na tyle dobrze czuję ze sobą, że z generalnym niespecjalnie się, gdzie zajmuje tym co oni myślą inni dużo dużo się dzieje myślę, że dużo z tych rzeczy, które wychodzą z nas teraz to są takie rzeczy, do których ja myślę, że w tej książce jest odniesienie w białym, że żadna nie jest pytanie do reportera, ale jak sądzisz jak długo trwa, a takie dojrzewanie do wolności społeczeńst w właśnie jak długo będziemy w tym parku tańczących dzieci wrze poprzednią książkę pisałem o Turcji i w Turcji trwało prawie 10 0 lat, po czym nastąpiła olbrzymia cofka i dość, więc pewnie najłatwiej było odpowiedzieć, że Mojżesz wiedział co robi jak Żydów 4 0 lat prowadziły po po poseł dają, więc można powiedzieć, że 2 pokolenia ale, ale chyba nie, chyba że chyba to są rzeczy dużo bardziej skomplikowane co co pokazał przykład akurat nie Polski Europy Środkowo-Wschodniej, ale w Turcji rzeź to są tak szalenie skomplikowane i wielowarstwowe procesy, żeby wieś być może wynik nie zawsze i zawsze może się zdarzyć regresu ważne, by mnie, że w Turcji w nocy prezydent Erdogan, więc aż straszy, bo jest to powiedział, ale być może też nie jest w ogóle możliwe być może też nigdy nie dzieje być może się z tej z tego wieś niewolnictwa nie wyrasta po prostu być może będziemy tańczyć są na 10 pokoleń do przodu Witold Szabłowski nie autor książki tańczące niedźwiedzie, którą bardzo serdecznie państwu polecam z dnia był gościem programu dziękuję bardzo ja was dziękuję za chwilę informacje Radia TOK FM, a po nich raport gospodarczy, na które zaprasza Aleksandra Predenkiewicz program przygotował Tomasz Kopka realizował Krzysztof Woźniak Mikołaj Lizut do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Z Dostępem Premium TOK FM odsłuchasz każdy podcast - bez reklam. Słuchaj wygodniej w naszej aplikacji mobilnej z pakietem "Aplikacja i WWW"

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA