REKLAMA

"Biografie ulic. O żydowskich ulicach Warszawy od narodzin po Zagładę"

Przedpołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2018-03-16 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
37:51 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
11 6 i rozpoczynamy rozmowę, którą już państwu zapowiedziałem kilka minut temu w naszym studiu pan prof. Jacek Leociak dzień dobry panie jazzowy pan profesor jest historykiem literatury kierownikiem zakładu badań nad literaturą zagłady w Instytucie badań literackich pan członkiem centrum badań nad zagładą Żydów przy Instytucie filozofii socjologii pan rozmawia ma najnowszej książce pana profesora dziś premiera biografii ulicą żydowskich ulicach Warszawy od narodzin po Rozwiń » zagłady antyk książkę wydał dom spotkań z historią radio TOK FM objęło patronem medialnym my też te publikacje książka świetna to mówi od siebie zupełnie prywatnie bardzo ją państwu polecam taka praca historyczna detektywistyczne jak wyłącznie to, czego nie ma nie widać albo są fragmenty jak usłyszeć to, czego już nie słychać konta robi na mnie pani to jest książka, która tra została już tak mogę gdzieś wychodzą one po ulicach dosłownie w międzyczasie włóczył po ulicach trzeba też klub Sycz po zaułkach bardziej patrzeć pod dno czy Rambo kino wszędzie patrzeć aż przede wszystkim w głąb siebie przede wszystkim w głąb siebie tak naprawdę można chodzić w zamkniętym oczami po co mi jeszcze po tej części miasta, bo tak niczego tam już nie zostaniemy zmuszeni ten obraz powołać się, jakby wyobraźni prawda przywołać go, więc to jest taka wędrówka troszeczkę po terenach, które nie istnieją, ale istniały, ale które z kolei dzieciaki korzenie swoje zostawiłem pod ziemią po, których chodzimy w tę książkę to 1 2 esejów każdy jest poświęcony 1 z ulicy z dzielnicy nalewką ową Muranowskiej pilot i miast tej biografii, bo to są autentyczne biografię ulic jest opisy życia pożyciu nie tych, że ulice wybiera pan właśnie ulicy 1 2 my powiemy szczególnie o o o kilku opowiemy też ożyciu na tych ulicach, bo to bardzo ważne, że to nie jest książka o getcie prawda nie tylko przynajmniej, ale od całej tej historii wcześniejszej natomiast pan zaczynał we wstępie od takiego wyjaśnienia zwrócenie uwagi czytelnikom i czytelniczkom, że mamy w humanistyce współczesnych, jaki zwrot topograficzne już nie tylko człowiek jest w centrum zainteresowania, ale także miejsca przestrzeni tak też mieści w takim szerszym, jakby nurcie współczesnej humanistyki nowej humanistyki czy humanistyki post antropologicznej właśnie, gdzie człowiek traci swą wokół silną pozycję i to co jest takim obszarem badawczym to są właśnie m. in. gdy jakiś przełom w materiale nóż i przyroda cała ta jako krytyka prawda taka perspektywa planetarna i to bardzo szerokiej perspektywie są rzeczy o posturze 3 mówi się o zwrocie ku rzeczom czy zwrocie ku materialną ości i dziś na tej ścieżce właśnie jest ten zwrot topograficzne to znaczy takie zainteresowanie przestrzenią, która nie jest już tylko jakimś tłem wydarzeń nie jest tylko jakimś takim drugą trzeciorzędne bohaterem czegoś co robi człowiek tylko sama staje się, że tak się wyrażę działającym podmiotem prawda i w tym sensie topografia nadaje kształt doświadczeniu ludzkiemu no ale jak żyć to panie profesorze przecież to człowiek ludzie wypełniają treścią danymi za ważny paradoks polega na tym, że szkodzą umiesz miastu skupmy się na mieście na tej urbanistycznej przestrzeni to do ogrzewania są wzajemne oczywiście człowiek, jakby przychodzić zakładam miasto prawda buduje to miasto rozwija nadaje temu Kawałko owi przestrzenie ratusz urbanistyczną strukturę organizacje, ale ta organizacja te ulice właśnie domy specyficzny klimat charakterystyczna architektura i zieleni prawda przestrzenie niezabudowane to wszystko w turniejach krok od dzieł jego mieszkańców, gdzie mieszkańcy wraz z sojuszem tą przestrzenią jakoś wiążą się z tą przestrzenią i toto przestrzeń nadaje rytm ich życiu, więc powiedziałbym, że oddziaływania są naprawdę wzajemne i dlatego zupełnie racjonalne jest pisanie takich rzeczach biografia rzeczy jak biografie uli w jak najbardziej, toteż w mieście takim gotowe niż w dniu wejścia ktoś umieścił znak protestu móc wezwać do zwrotu do do do materialnych gości temu w tym w rozszerzonym spojrzeniu na ronda na różne obszary spod Poznania polsko ty to w napisały dawno temu no nie tak bardzo dawno temu, ale ale, ale jednak już parę dobrych lat biografie rzeczy i w ogóle rozpoczął taki ataki takie zainteresowanie rzeczami materialną 6 jako sprawcę tymi podmiotami jako jako prawnymi są numerami, które działają prawda, a nie tylko są używane przez ludzi jako narzędzie o prawda i w tym nurcie ławice biografia ulicy o biografiach ulic w tym pojęciu myślę także oczywiście z takim jak już ostateczną horyzoncie to też biografia ulic South zbiorem biografii ludzi, którzy na tych ulicach niż w kraju, ale jak mówiłem wcześniej te biografie ludzkie są naznaczone w jaki sposób miejscem naznaczone są tu topografia ów, którą to życie jest wplątany ZUS -em z całą odpowiedzialnością można mówić o tym, że biografia ulic jest taką próbą rekonstrukcji historii totalnej tego miejsca historii materialnej duchowej społecznej politycznej prywatnej to czym były pana puzzle lalki z czego pan składał te obrazy w nos bardzo wielu rzeczy tak jak puzzle się składa sprawozdania z Niemiec obok kawałków i ile wody takie puzzle mają takie najwyższe swoje miary nie we mnie było 1000 to chyba takich nie ma do tysiące tak jak mówię to są z 1 strony zupełnie prywatny spotkania z tą przestrzenią ma się z nią spotyka moc 6 0 lat po drugie to z Sołą naprawdę setki jeśli nie tysiące stron i różnego typu źródeł relacji artykułów wspomnień nie jednak ludzie i jedno proc wyższe, ale ale, ale są źródła, gdyż wytworzone przez ludzi pisane wspomnienia świadectwa, ale są tu również źródła n p. ikonograficzne myślą o fotografiach ocalały w morzu fotografii, które jednak tekst daje się zgromadzić prawda tych dotyczących tej tej przestrzeni myślę tu o kartografii o źródłach kartograficznych o no co najmniej 2 5 0 latach kartografii warszawskiej i szybsze bicie przez całe przez to ma to jest z pomocą UE, by pana Pawła Wyszyńskiego jest właśnie autorem opracowania kartograficznego tej książki są to również źródła mówią one n p. nagrania z tzw . z tzw. archiwum Spielberga prawda i innych źródeł mówionych są tu w bok w bardzo jak różnorodne kawałeczki skruchy układa się całość tylko co od razu podkreślić to nie jest książka cyklu medyczna to nie jest książka to jest leksykon nie da to jest to jest bardzo osobista książka i bardzo stronniczy wybór bardzo subiektywny jemu się zapytać jak to zwykle skoro inne ulice Ferenc tamtym terenie sam pan pisze łącznie 6 9 pan wybiera 1 2 sienna Krochmalna chłodna leśne nalewki Nowolipie Nowolipki Karmelicka Smocza miła niska stawki, dlaczego ta to dlaczego po pierwsze trzeba jednak coś było wybrać nic nie nie mnie nie mnie nie byłbym w stanie nie chciałbym pisać książkę o 6 9 ulicach to to było zupełnie niewykonalne Śląsk każda ma ponad 3 seks trudno jest właśnie to w wielotomowej dzieł jednak niechętnie je w jak chce pisać, ale przede wszystkim dlatego wybór, bo kierował się 2 podstawowymi kryteriami po pierwsze to jest kryterium w taki los subiektywna, ale też dające jakoś obiektywnie zweryfikować ważności tej ulicy dla historii tej części Warszawy w Tychach ma na przychylność Krochmal są takie ulice symbole są 2 2 ulice, które są absolutnie jej ikoniczne dla tej części Warszawy to jest właśnie Krochmalna i to są nalewki oczywiście ich nie mogło ich nie mogło zabraknąć inne ulice znalazł się, dlatego że n p. wzrost o odgrywał bardzo ważną rolę w ostatnich 1 5 0 latach prawda, a inne znalazły się, dlatego że w okresie, gdy stała były bardzo ważne, więc to są te kryteria dotyczące, jakby ważności inne kryterium to jest też takie, które nie pozwalał w ogóle cokolwiek napisać wychodziło źródła nie o wszystkich ulicach mogą zgromadzić źródła Ano właśnie rozmawiamy o książce biografii ulic o żydowskich ulicach Warszawy od narodzin po zagłady więcej powiemy o tych narodzinach po informacji Radia TOK FM tę książkę wydał dom spotkań z historią dziś jest spotkanie autorskie właśnie on tam o godzinie osiemnastej, a autorem tej książki i naszym dzisiejszym gościem jest pan prof. Jacek Leociak za chwilę do państwa wróci pani w naszym studiu pan prof. Jacek Leociak dzień dobry jeszcze raz panie profesorze historyk literatury rozmawiamy o najnowszej książce dziś premiera tej książki pana profesora biografie ulicą żydowskich ulicach Warszawy od narodzin po zagłady tę książkę wydał dom spotkanie z historią dziś o osiemnastej właśnie nerwy dom spotkań z historią organizuje spotkanie autorskie z panem profesorem radio TOK FM objęła patronat nad medialnym te publikacje znakomitą moim osobistym zdaniem powiedzmy tych narodzinach, kiedy Żydzi przyjechali do Warszawy po pisane świadectwa czasów drugiej połowy szesnastego wieku, ale wiadomo, że Żydzi byli w w tej starej Warszawie z wcześniej co jest dobre fascynująca, bo to jest historia wygnanie i powrotów, którą wrzenia wokół Warszawy pierwszy nakaz opuszczenia Warszawy to jest właśnie sam koniec piętnastego wieku, a ostateczne taki przywilej Denon tolerancji i Denis został wynajęty przez ile wynosi ono bije właśnie w cudzysłowie medale, ale o sensie prawnym ostrzeże prawnym ma charakter przywileju Legii atrakcyjnego wydanego przez króla dla mieszczan warszawskich, którzy w oczy mogli nie tolerować Żydów u siebie i to oznaczało, że Żydzi muszą bez Warszawy wyjście z 1 500 20 06 . rok i od tej pory zaczyna się taki okres właśnie jego krążenia wokół Warszawy mogą niemowląt mogą generalnie nie ma winnych, ale zawsze są wyjątki nie zawsze ktoś może tutaj lekarz bazaru w różnym dostał pozwolenie, a tutaj później później już po latach w czasie Sejmu w mogli Żydzi przyjeżdżać do Warszawy, a jeszcze później mogli opłacać tzw. biletowe i handlową w Warszawie, a jeszcze później w końcu osiemnastego wieku z po w w okolicach dzisiejszego dworca dawnego dworca głównego na placu Zawiszy powstała taka, jakby taka enklawa żydowska takie miasteczko nowa Jerozolima do tej nowej Jerozolimy poprowadzono drogę do centrum mjr Gaweł wagę przywiązywał do tej pory do dzisiaj się nazwa i aleje Jerozolimskie jak państwo pamiętają na rondzie de Gaullea ta wzrasta nagle palma prawda plastikowa niestety ale, ale jednak, iż tych mrozach, by nie dała nam nie da rady to nie jest klimat dobry na palmę wskazują, że to jest takie bardzo fajne to symboliczne zaznaczenie jakiś obecnie ości kogoś spoza spoza tego nawet do graficznego Okręgowym Żydzi byli od dawna animowany wrażenie, że ta symbolika pana gdzieś umknęła aż do prostopadłego sobie stoi taka fajna palma spotkamy się przypalanie nowe pani może umknęła molo pamiętam jak kiedyś było ogołocone z liści okazało się, że te liście posunięte prawda zostały zdjęte no więc, ale w alei jest to co dla mnie, zwłaszcza w tej palmie tworzone z egzotycznych żony tak tanie warszawska marzenie warszawska, ale bardzo Warszawę wpisana i to z MOPR fenomen tego miasta i Żydzi żyli, którzy zaczęli w Warszawie zamieszki rwać później w jakby ich coraz więcej i Żydów przybywał do Warszawy, a mogli już, aby oficjalnie wybierać sobie miejsce zamieszkania w drugiej połowie dziewiętnastego wieku to oni byli egzotyczni z 1 strony ubierali się dziś w Łodzi właśnie ci Żydzi ortodoksyjni, ale z drugiej strony być bardzo warszawscy byli właśnie bardzo zarośnięci w to miasto PL jeśli myślimy o tym, obszarze, na którym później Niemcy założyli biec to o tym, obszarze właśnie dzielnicy północnej czy nalewką Boskiej to to jest obszar, który zacząłby 3 takim miejscem zamieszkania Żydów właśnie o naj ogólniej mówiąc w drugiej połowie w drugiej połowie dziewiętnastego wieku od tej pory ta właściwie brzydzi się koncentrować i nadawali piętno takie temu temu obszarowi, więc jak mówiliśmy wcześniej topografii, że topografia z miasta przez człowieka kształtowana to taki jest, ale to topografia stała się sama w sobie jakąś historią jakimś przekazem jakimś komunikatem, gdy czymś co nas zachwyca innych ludzi, którzy tam znaleźli ta dzielnica również wewnętrznie zróżnicowana co lubimy zapominać o tym, dzielnica żydowska i tyle, a pan pisze o tym, żona była bardzo różna północ południe inaczej na siebie patrzą na te ulice dobre złe, jaki był charakter tych na temat ważny bardzo jak kosmos, w którym są najróżniejsze układy planetarne i galaktyki w południe po dziś tak mniej więcej od Odry od Leszna na południe to była dzielnica Żydów ortodoksyjni tam oni przeważali i religijnych i tam w piątki wieczorem i ucichła sprzedaż nie mórz gwaru była taka osoba słowa religia zwyczajowo obchodzono tak chodzono pilnowano, żeby zamykać, żeby żaby, żeby się dobrze zachowywać natomiast na północ tak Północna dzielnica Around była robotnicza komunistyczna handlowano także handlowało z Władywostoku okiem no po prostu złe tysiące kilometrów jak bawełna tutaj to trochę i jeżeli nikt tej dacie państwo firmy ziemia obiecana Noto to trochę ta atmosfera tam panowała w kamienicy system kilku podwórek i wszędzie kantory składy bawełny sklepy sklepiki restauracje hoteli, czyli i to wszystko było miło tam nie było odpoczynku, ale pan nie wspomniała 1 rzeczy panie profesorze o domach publicznych Duda no no powiedz tak wrzucali Warsza wie był w domu Wróbla żyją panowie czytałam, że doszło do jatki na krwawych walk w 19 0 5 roku między żydowskim pod ziemią z seksualnym to już brzmi dobrze i żydowskim robotnikami zrzeszonymi w błąd co zatem wydarzyło no właśnie chylę czoła przed buntem, który fantastycznie za zareagował, a sprawa bardzo ciekawa to też na osobne opowiadanie natomiast rzeczywiście ten przemysł takiej idei sutener z kim był w dużej części opanowane przez Żydów mało tego te kobiety były, jakby był poniżany i wywożono do Argentyny przed wrogami Ameryki Południowej, ale wszystkim do Argentyny tam się z po prostu domu w rzutach za prostytucja rozpleniło bardzo i bunt zareagował jako partia na socjalistyczna, dbając o pewien etos taki społeczny cechę można je tak dokładnie rzeczywiście były walki tam tam by już nie pamiętam to było w ofiary śmiertelne to była naprawdę ostra ostra walka rozbijano lokale i to Busko wręcz dać panie stworzyły tego nie mieszał aparat państwowy policyjny do tego żyjemy w liście to życie, jakby zostało załatwione między samymi Żydami tak to można wejść w, Ergo tożsamość tej dzielnicy to jest nasza dzielnica, ale jedziemy do Warszawy czy jesteśmy w Warszawie właśnie kolejna bardzo jakaś taka ciekawa rzecz mówiącą o jakiś podwójną ości potrójną ości w mieście w mieście pamiętajmy, że w Warszawie rozbrzmiewało wiele języków nie tylko Polski również w Indiach również rosyjski również hebrajski niemiecki ma, ale jeśli w tych 3 językach Polski jidysz hebrajski byśmy zamknęli to ta dzielnica żydowska tymi językami rozbrzmiewała prawda i granic hołd powiedział bym między tą Warszawą nie używam tu specjalnie określenia aryjską po to jest to jest jakby z innych czasów tych strasznych czasów Holokaustu, ale między Warszawą nie żydowską i Warszawą żydowską po granicę, bo ulica Bielańska i bardzo łatwo można, by wydobyć tutaj i w wielu naszych źródeł zapisów w powieści nawet taką charakterystyczną właśnie sytuację, że na bielańskiej spotykali się warszawiacy, którzy ze Śródmieścia południowego przechodzili na nalewki, żeby tam zrobić zakupy, bo tam można było taniej kupić różne rzeczy w czapkę Futuro na futra na Świętojańskiej tylko ich przegrała w księgach nie mogą obok mostu mnóstwo rzeczy zrobić, a z kolei na południe przez stołach, by wąskie gardło bielańskiej, która w tym momencie granice własnych sok z początkiem nalewek przechodzili Żydzi jako działaczka też młodzież żydowska czy taka młode kobiety służące, które po tygodniu chciały trochę zabawić się tam w tej Warszawie w śródmiejskiej do kawiarni i to jest niesamowita sytuacja ta Bielańska była takim miejscem przejścia tak go Jakub g prawda bramą do 1 Warszawy i do drugiej Warsza faktury były te bogate to dobra ulice Antek trochę szemrane, a które trochę się rany były przede wszystkim na północy na północy miła i niska na Murano ska wołyńska to było ulice powiedziałbym nie tylko szemrane sensie takiego takiego ono przestępczego jakiegoś tam świat, ale ulica potwornej nędzy Zubel do końca chyba nie zdają sprawy z tego, że Warszawa do 30 09 . roku była miastem z ogromnymi połaciami biedy 1 z naprawdę naprawdę skrajnych ATA północ warszawska, o których pisze i ulice Terminus, a do tego dojdzie smoczka prawda stawki 3 takie taka zachodnia część dawka jesiennej prawda tata tata już na nas na Zachodzie to były tu były w Lotto były enklawy nędzy i w związku z tym kontrastu było ogromne, bo n p. ulica ulica wielka czy ulica sienna ta 3 i wschodniej swojej części 3, a przede wszystkim Leszno Marszałkowska tej części Warszawy 3 ulica chłodna bardzo ważna i w sensie, jakby komunikacyjną arterię komunikacyjną, ale też o ulica już w początkach dwudziestego wieku no może być bogata z bogatymi kamienicami i stoczył z sąsiadów wału ze sobą bardzo bardzo blisko no właśnie szalenie zróżnicowany świat, który jakoś tak lubimy sobie jednak szufladkować już powoli się jedno lidze 3 zupełnie inny zupełnie niesłusznie natomiast mogą oczywiście i w pana książce przeplata się to życie ze śmiercią ta historia dawna z historią bliższą istnienie nieistnienie też oczywiście pisze pan w getcie w tych wszystkich wszystkich ulic w wydaniu, bo to na czym mi bardzo zależało, kiedy przygotowywałem tę książkę to chciałem stworzyć taki portret tej części Warszawy i tych ulic, który nie ogranicza się tylko do czasu w getcie w ogóle bardzo mnie boli uważam, że to jest krzywdzące niesłuszne jeśli myślimy mówimy o Żydach tylko w kategoriach Holokaust, a to niestety bardzo często takie jest prawda Żydzi są, jakby traktowani to -li tylko jako ofiary Holokaustu to jest straszliwa redukcja to jest straszna niesprawiedliwość i w tej książce jak chciałem pokazać właśnie to niesamowite bogactwo to wielobarwność tego życia prawda życia żydowskiego zeszytu toczyło od kilkuset lat w tym miejscu, że dziś nie znaleźli 30 09 . roku z Księżyca tutaj pra w do nich tutaj po prostu mieszkali oni byli u siebie to jest bardzo ważne Oliver u siebie długich miastu i w związku z tym Get to jest oczywiście takim punktem kulminacyjnym taką tragiczną w tragicznym finałem prawda tą katastrofą, która spada, ale katastrofy można zrozumieć tylko wtedy, kiedy się widzi i rozumie to co było przedtem o tym, istnieniu nieistnieniu 1 5 pomiędzy tymi pojęciami powiemy więcej po informacji Radia TOK FM przypomnę naszym gościem jest prof. Jacek Leociak autor książki biografie ulicą żydowskich ulicach Warszawy od narodzin po zakłada on idzie gra się ulice o żydowskich ulicach Warszawy od narodzin po zagłady książka wydana przez dom spotkań z historią autorem jest pan prof. Jacek Leociak, których znasz studio raz jeszcze dzień dobry dzień po wyborze przypomnę tylko, że jest to książka, która zawiera 1 2 esejów biografii dotyczących 1 2 ulic niektóre z ulic są ewidentne jeśli chodzi o to że, że musiały się znaleźć w tym zestawieniu jak chociażby w Krochmalną jak chociażby nalewki, ale skąd wzięła taka dajmy na to niska na no właśnie od Krochmalnej 3 o nalewkach wszystko wiemy i to było też bardzo trudno napisać taką biografię, bo ciało wybierać spośród mnóstwa informacji nalot taki niski jak nic nie wiedziała o prawdę mówiąc albo prawie nic prawda no i jeśli Kitty i ich istnienie dobrego uliczkach prowodyr niepozorna mała nawet wiele osób nie wie, gdzie ona jest prawda no to warto, bo ją jakoś wydobyć go, a potem kiedy, kiedy przez taki czas, że moja córka zam . na niskiej ze sobą 8 okucia te po prostu musi muszę coś takiego napisać i dla siebie i dla niej przy okazji pozdrawiam z tego czwartego ślub z Piotrem system najgorsze wszystkiego dobrego doradzamy, gdzie w ich w ich imieniu wracając do niskiej to on się okazałą ulicą strasznie użyję tutaj specjalnie do kolokwium dołująca wału i tam metafory to właśnie przestrzeń na jest ważna rola jest niska ona jest dołująca tam życie się rozgrywał w suterenach na dole gdzieś pod chodnikami przez chwilę obok jest miła no to miła była niemiła niska była niska miła była podobnie jak paskudny jak i jak i jak jak niska tylko miłe i wiemy, bo był Broniewski napisało niejeden wspaniały wiersz prawda natomiast o niskiej nikt nigdy niczego nie napisał tam tylko ci anonimowi właśnie biedacy mieszkali w tych Norah razem ze szczurami ja dotarłem do wielu materiałów takich dotyczących Śląska kontroli sanitarnych i okazałą okazał się były kontrole na niskie były w związku z tym jakieś materiały, na których się mogłem oprzeć na nich zobaczyć głębie tej koło tego ubóstwa potwornego, ale z Nisko wiąże też się jednak rzecz, która ten jest ciekawa i taka no naprawdę mrożąca kre w żyłach, bo w pamiętacie państwo wszyscy z ujęcia z raportu Stroopa z czasów powstania mogę być i jest taka seria zdjęć ludzi z, skacząc tych z płonącej kamienicy są bardzo znane zdjęcia one są powtarzane także i przyznać, iż jest dopiero przy pisaniu tej biografii niskiej sobie zdają sprawy i to dokładnie sprawdziłem, że te zdjęcia są zdjęciami z kamienicy na niskie 1 5 i tylko tam jest to stuprocentowo potwierdzone, więc tutaj tak niska się nagle objawił jako jako taka straszna jest symbol ikona ta w powstanie w getcie ich w tej w tym miejscu w myśl tej kamienicy z trasy szkoła liceum mówiliśmy o tym, że tej książce bardzo daleko od bycia leksykony mensy kropel Dion to jest absolutnie żywa literatura ani na potwierdzenie pozwolę sobie przytoczyć fragment, który też, że przeniesie nas do tego zagadnienia istnienie nieistnienie historia współczesność współczesność cytuje Krochmalna jest miejscem magicznym nie wiadomo co jest silniejsze co jest bardziej realne w Warszawie istnienie czyni istnienie tak Ochman, na której nie ma rzucać się na ulicy, która nazywa się dziś Krochmalną to ujęte w cudzysłów na tabliczki z tym napisem mocno przytwierdzone do ściany współczesnych domów, a przecież unoszący się gdzieś w powietrzu nie istnienie Krochmalnej ma potężny fundament ma swe nie wysychają co źródło w literaturze tam trochę moralne jest prawdziwsza niż dostępne tu i teraz ich resztki te zwłoki ulicy wystawione w dzisiejszej Warszawie na pośmiewisko ani wskrzeszone ani nie wskrzeszone ani ostatecznie nie pogrzebany Krochmalna jest metafizycznym fenomenem to pana słowa dla pana to jest wszystko bardzo osobiste to ta moja żona samym początku naszej rozmowy w żaden z bardzo osobista książka i bardzo ważna dla mnie bardzo no właśnie dlatego w ten wymiar takiej powiedział nawet autobiografii trzyma w sensie, jakim się topograficzne prostaka to po graficzna autobiografia majonezie temu urodziła w tej jednak w Muranowie i to taka jest też historia mojego miejsca w związku z tym my to nie istnieje nie rok dłużej, o którym pani mówi to on jest ona jakby w pewnym sensie zaczęło mi towarzyszy poczucie nieistnienia zaczął mi towarzyszy z otyłością zginął mogli się zorientowałem, że mieszkam tu właśnie, gdzie mieszkam było getta to było bardzo późno i nikt nie ten test jak w Soczi w powieści prawda, że my tutaj wszyscy wiedzieliśmy, że to Get to tu było też jakieś duchy to zjawiały prawda, że dziś egzorcyści proszę państwa nic nie były mniejszego laptopa, by przez dziesiątki lat nie są pokryte kompletną niepamięcią nikt nie wiedział i naprawdę no no no od 2 0 paru lat w ogóle w i zaczynamy myśleć w takich kategoriach, więc spokojnie z tymi duchami Branowski mina duchy Muranowskiej czas sobie zasłużyć wiedzą i kompetencją i naprawdę pewnym szacunkiem do tego miejsca duchy przywozu potem prawda najpier w musi to być wiedza i i ta wiedza, gdy ona otwierana w przestrzeni istnienie właśnie, ale miał pan pewne myśli metafizycznej, kiedy kiedyś metro zatrzymał się pomiędzy 4 jajami i mam bardzo często myśli metafizycznych one powierzchnię do wybrzeży, ale głos z upra w GMO z napisem, bo rozumiem, że inny mówi tanio Beda fragmencie książki dotyczącym decyzji tej biografii nalewek to moment ruszy czasami zatrzymuje prawda pełnych takich między stacjami not tak jest tak się stało wtedy między stacją ratusz i dworzec Gdański no i ich status jakaś moja oczywiście imaginacji można też pomyśleć, że jesteśmy w odbyt zakopani w ziemi, ale to jest szczególna ziemia, bo oto jest właśnie ta ziemia getto, a to znaczy, że miała zgroza mija z piwnicami, gdzie teraz z tymi wszystkimi rzeczami po żydowskim, które tam, gdzie są zmielone zmieszane stół ziemią no i ze szczątkami ludzkimi cały czas pamiętajmy, że cały ten teren getta jest jakimś sensie no po prostu cmentarzem prawda tam są wciąż ludzkie szczątki i czasami te szczątki są wydobywane jest kilka takich spektakularnych przykładów z ostatnich lat wizja się tam znalazłem NATO to można sobie o byt taki był taki scenariusz właśnie wymyślił, a to co dla mnie było ważne w tym przeżyciu właśnie metafizycznych jak go pani nazywa to, zwłaszcza takie zupełne zagubienie w czasie przestrzeń prawda, bo ja nie wiem czy wyjdę na górę na ulice wie, iż aut na ulicy Anielewicza gejsza to jest przedwojenna nazwa dzisiejsze Anielewicza, ale to dziś Anielewicza od pewnego momentu biegnie zupełnie inaczej nieźle się, więc to się przesuwa inna nazwa się przesuwa i ich dosłownie orientacja, jakby topograficzną się przesuwa to miejsce jest poruszony i tak na tym tylko dla tak to jest fenomen getta czy tego miejsca po getcie w dzisiejszej Warszawie, że ono nie istnieje w sensie fizycznym zostały tylko dla prawdy nieliczne ostańce nieliczne ostańce nie ma też żadnego fragmentu muru getta obalamy tutaj jakieś też takie legendy za jakiś mur getta nie ma żadnego nie zachował się do dziś żaden fragment mógł też po pojęcie murów getta rozumiem pokusę zbudowany specjalnie na ograniczenie strona liski getta mur, więc nie ma nic są jakieś resztki prawda, a jednocześnie wszystko jest pod spodem innych wiemy bardzo dużo mogę się właśnie w dużej części między dzięki archiwum Ringelbluma, które też został zakopany pod ziemią i wydobycie także to co jest pod ziemią w tej warszawskiej części, gdzie mieszkali Żydzi i SOU Heil mniejsze w pewnym stopniu niż to co znajdziemy, bo to co znajdziemy go to jest już Nowe Miasto to jest nowy mural wówczas Muranów wybudowany przez zachęta i innych architektów zresztą projekt dla serca pół dniowe Muranowa był fantastycznym projektem, który jako jedyny uwzględniał martyrologiczny wymiar tego miejsca i butach ukształtowany właśnie dzięki zrobieniu tych nasypów brązowych opuszczenie ulic w dawnym na dawnym poziomie, a do umów na w tych nasypach gruntowe, które do dziś można oglądać to w dół z świadomy zamysł zbudowania takiego, jakby żywego pomnika temu miejscu czy pan jako biograf tych ulic nie życzyłby sobie nie chciałby zawalczyć o to, żeby one były wyraźnie oznaczone mamy takie fragmenty mamy w chodniku wyrysowane w Warszawie murowane tutaj szła granica między 1 stroną drugą, a może tego jest za mało to upamiętnienie granic 20 20 latach, zwłaszcza do miejsc chyba w 2 w Warszawie przez legendarną zrobionej pana Tomasza Lisa jest fantastyczny uważam, bo ono nie jest inwazyjne to nie są pomniki, które się stawiać, które są, jakby jedno sztuczne prawda i muszę się nadziać na taki pomnik tutaj to upamiętnienie taki dyskretny jest właśnie to istnienie mniejszości nie umiałam znacznie dokładniej ono pozwala przechodniowi nagle na taką iluminację bramy można go pominąć drugi raz przejść niezauważona za trzecim razem napiszą konfliktu było 2 granica to było getto, a tak ostra takich dużych, a ja mam jedno 1 pomysł Otóż od jakiegoś czasu kilku lat lansowanym niestety nie są na razie nic to nie nie nie jestem w niedziele ja bym bardzo chciał i pisałem o tym, publicznie w Gazecie wyborczej ja bym chciał bardzo, żeby ten kawałeczek autentycznych nalewek, które jeszcze na początku, gdy istnieją już brukiem i z torami z szynami tramwajowymi ten od Bielański przy budynku arsenału do bramy ogrodu Krasińskich, żeby przywrócono temu warunkowi nazwę właściwą prawdziwą starą nazwę nalewek, bo to był początek nalewek teraz ta ulica o w 50 tego roku nazywa się ulicą bohaterów getta biografie ulicą żydowskich ulicach Warszawy od narodzin jeszcze raz podkreślę od narodzin poza ogłady to jest książka ożyciu nie tylko o umieraniu autorem tej książki jest nasz dzisiejszy gość pan prof. Jacek Leociak historyk literatury kierownik zespołu badań nad literaturą zagłady w Instytucie badań literackich pan członek centrum badań nad zagładą Żydów przy Instytucie filozofii socjologii pan dziękuję panu panie profesorze bardzo dziękuję za rozmowę książkę wydał dom spotkań z historią i właśnie dzisiaj o godzinie osiemnastej spotkanie z panem profesorem właśnie w domu spotkań z historią serdecznie zapraszamy jako patron medialny tej publikacji i uwaga mamy egzemplarze proszę do nas pisać przed południem opata kropkę FM przed południem opata kropkę FM ze szczęśliwcami się skontaktujemy jedenasta 5 6 już prawie kończymy audycje przedpołudnie, którą przygotował Paweł Zientara realizował Adamem Szurlej już w poniedziałek wróci do państwa ze swoim owczarkiem Cezary łasiczka, a po dwunastej mamy inne oczywiście programy Mikołaj Lizut, a teraz na poważnie ja państwu serdecznie dziękuje Karolina Głowacka Deus Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PRZEDPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Z pakietem "Aplikacja i WWW" - niezbędna wiedza zawsze pod ręką!

KUP TERAZ do 40% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!