REKLAMA

Erdogan umacnia swoją władzę. Kontrowersyjne zmiany w tureckim prawie wyborczym

Połączenie
Data emisji:
2018-03-16 13:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
21:53 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
in o włączenie ich różni od dziur też trzynasta 2 3 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną w studiu Karol Wasielewski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych dzień dobry dzień dobry mecz rozmawiali o Turcji rzecz jasna, ale tym razem o sprawach wewnętrznych, choć nie tylko, ale zacznijmy może od takiej bardzo ciekawej historii związanej z nowelizacją ordynacji wyborczej, którą przyjął parlament Turcji wszyscy mówią, że chodzi o to, żeby umocnić pozycję, a Rozwiń » kapelan, ale powiedz może, więc o tym czy polega ta nowelizacja może zacznijmy od źródła tak, żeby troszeczkę szerzej opowiadać, bo to też jest szalenie fascynujące rzeczy jak wiemy w Turcji na podstawie referendum z kwietnia ubiegłego roku został wprowadzony system prezydencki w ten system prezydencki i tak na teoretycznie został wprowadzony, bo naprawdę on będzie wdrażany przez jakiś czas, a ostatecznie ma zostać wprowadzony w pełnym tak to określę trasie po wyborach następnych parlamentarnych i prezydenckich i teraz uwaga po parlamentarnych prezydenckich nie bez powodu łączy te rzeczy, bo te wybory wg też tych zmian konstytucyjnych mają odbywać się tego samego dnia w i teraz dlatego też takie istotne od dłuższego czasu Type -R Dan akcentował, że to jest w ogóle unikalne rozwiązanie, żeby łączyć wybory prezydenckie i parlamentarne w unikalnych tureckie banki oczywiście, bo teraz zapanuje porządek wyborcy będą wybierać i prezydenta i inni jego oczy partii, z której pochodzi ono w tym przypadku, bo już został wprowadzony również zmiany, gdzie prezydent jest tzw. partyjnym prezydentem nie musi się zrzekać członkostwa w partii jedno zaczął też wybierać jego partię tylko tutaj pojawiał się pytanie jak wyborcy się do tego skłonić i jak doprowadzić do tego, że wyborcy wybiorą powiedzmy większością 5 1 4 % głosów i prezydenta i tę samą partię i słyszeliśmy z wypowiedzi wzrost tureckich polityków takiej zasadzie wypowiedzi i dochodziło zarówno Type -R dana, jakim od premiera bin Alego i 4, które wskazują wały, że tureccy politycy liczą na rozsądek wyborców to, że skoro wyborca będzie sobie przed do tej urny do przyjmie takie rozsądne założenie, że musi wybrać tego prezydenta i do partii z tego z tych samych nurtu, bo po prostu no będzie to rozsądny tak kraj będzie harmonijnie się rozwijał zostanie rozwiązany problem tego, o czym czego Turcy się boją tak naprawdę związku wspomnieniami niezbyt fajnymi politycznymi, czyli koalicję, ale podjęła jeszcze parlament trzeba go problem polega na tym właśnie że, o ile nasi politycy często mówią różne rzeczy no ale mało mieliśmy wątpliwości co do tego, że te zapewnienia o rozsądku wyborców i na tym o tym, że tureccy politycy będą na nim polegać na raczej są gołosłowne i właśnie teraz przechodzimy wreszcie do tych zmian w ordynacji, który został wprowadzony w one wprowadzają ten stan rzeczy to, o którym toczy się od dłuższego czasu rozmowa między no właśnie główną partią czy partia spaliła się rozwoju i partią ruchu Narodowego to jest ugrupowanie nacjonalistyczne w tej chwili najmniejsze ugrupowanie jeśli chodzi o liczbę posłów tureckim parlamencie, a które to w zasadzie występuje w inną formę takiego politycznego sojusznika partii sprawiedliwości rozwoju na podstawie tego też zmian w tej zmiany wprowadzono m. in. możliwość kształtowania koalicji koalicji takich wyborczych i teraz, dlaczego to jest istotne po pierwsze, ponieważ pozwoli partiom w tym wypadku nie oszukujmy chodzi o partie ruchu Narodowego pozwoli partiom, które nie przekroczy oficjalnego progu wyborczego, który w Turcji pozostanie taki sam, czyli dziesięcioprocentowy pozwoli dostać się do parlamentu dzięki temu Sojuszowi to jest taka forma ratunku dla partii ruchu Narodowego, a zarazem forma ratunku dla partii sprawiedliwości i rozwoju, która potrzebuje sojuszy politycznych i potrzebuje rozbudować te sojusze, która dotychczas zawarła, żeby uzyskać właśnie z 5 1 % to jest pierwsza taka rzecz, która wzbudziła kontrowersje w nowo zaczęto pytać m. in. zaraz zaraz, ale my Turcy nie robimy rządów koalicyjnych, bo one nam się kojarzą z latami 9 0 tymi chociażby z latami, który zakończył się wielkim kryzysem gospodarczym no i całkiem sporo problemem dla Turcji w związku z tym, ale tutaj tej, pardon odpowiedział to będzie specyficzna koalicja, bo to będzie specyfik, bo to będzie koalicja zawarta na całą kadencję parlamentu partie będą podpisywały zobowiązanie do działania na rzecz tych tych tych tych celów, które chcą również zgodne z cenami prezentujemy niż to jest to jest taki niby wytrych, który ma umożliwić to, że to będzie wszystko funkcjonowało harmonii natomiast problem polega na tym, by został wprowadzony również inne zmiany, które wywołują jeszcze więcej kontrowersji w jedno z tych zmian jest zezwolenie na przenoszenie urny wyborcze w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa no i tutaj park elblążanie w jakim sensie PRL-u kanalizacji po prostu tak umieszczeniem na innym w innym miejscu i tutaj rodzi się pytanie czy w związku z tym nie będą te urny przenoszone w taki sposób, żeby n p. wyborcy, którzy nie sprzyjają z w danym okręgu partii trwałości rozwoju musieli jechać no to daje oczywiście tutaj dotąd totalnie to po to, i tak z głowy 20 km dalej co zresztą osłabi ich chęć do głosowania i kolejna rzecz, która wzbudziła chyba największe tak naprawdę kontrowersje i na nich się na nich się to skupiło to jest zalegalizowanie stanu rzeczy, które wzbudziły bardzo duże kontrowersje w trakcie jego ubiegłorocznego referendum Konstytucyjnego, a mianowicie zezwolenie na to, żeby te głosy, które będą oddawane nie były ostemplowane odpowiednio wcześniej przez najwyższą komisję wyborczą i to jest coś co on, dlaczego to może pojąć, dlaczego to wzbudziło kontrowersje w tym referendum, bo w trakcie tak naprawdę już po zamknięciu lokali wyborczych właśnie Kony wyższa komisja wyborcza podjęła decyzję, że tego typu głosy również będą uznawane za ważne dno wzbudziło kontrowersje tak, że to nie jest moment na uznanie na taką decyzję tak, a po drugie, bo okazało się, że głos co, do których są wątpliwości no oczywiście te były przez opozycję różne liczby podawane, ale było to w zasadzie od 2 i pół 1 000 00 0 do nawet 3  000 00 0 tak głosów, które opozycja chciała zakwestionować Nene przewyższały różnicy między głosami w referendum na tak i będzie, a która to różnica wynosiła 1  400  00 0 głosów to oczywiście nasiliło spekulacje czy po pierwszym podjęcie tej decyzji o no raczej w warunkach, które się nie kojarzą się z rządami prawa po drugie, taki taka mała różnica ataki i ta duża liczba głosów, które nadawały się zdaniem opozycji do zakwestionowania to po prostu zrodziło obawy, że te wybory były nos już taki sposób rzeczywiście, wpływając na rezultat sfałszowane i teraz opowiedziałam o tym wszystkim i w zasadzie chyba ci powiedzieć o największym numerze, którzy mostek, który w ostatnich dniach tak naprawdę wzbudził wzbudził kontrowersje głównym partiom kupiliby opozycyjnej Republikańskiej partii ludowej w Otóż partia ta zadała pytanie parlamentowi premierowi formalnie, dlaczego najwyższa rada wyborcza przygotowuje wydała taką dyspozycję o przygotowanie przed najwyżej najbliższymi wyborami 5 50  000 00 0 kart wyborczych podczas gdy wyborców turecki jest 5 5  000 000 w no i to jest taka rzecz, która sugeruje, że na nowe partie główna partia opozycyjna wprost powiedział, że te wybory po prostu będą sfałszowane w nadąża ja cały czas jakby był zachowany w głowę po co jeszcze utrzymywać parlament w systemie w systemie raczej chodzi panu o iluzji także do pamięci jest jakakolwiek władza tak patrzymy przede wszystkim na parlament jest takim narzędziem, które gdzieś tam pewny sposób uprawomocnia też władzę prezydenta oczywiście to można się zastanowić no bo prezydent jest wybierany w wyborach bezpośrednich czy to jest potrzebne, ale jest jednak potrzeba, żeby było poczucie reprezentacji reprezentacji innej niż reprezentacja w postaci prezydenta, którego wybiera się 1 w skali kraju, a tutaj będzie się wybierał 60 0 parlamentarzystów tak w okręgach oczywiście te okręgi zostaną odpowiednio też doklejony Bomi m. in. pod podniesiono liczby parlamentarzystów z 5 5 0 do 60 0 też na podstawie tych zmian konstytucyjnych a aby tureccy wyborcy byli lepiej reprezentowani to jest akurat coś co wywołuje najmniej kontrowersji w tym wszystkim, ale trochę to wszystko z takiego, żebym goły etat najwyższe cele zdaniem tureckiej opozycji rzeczywiście tak, ale zwróćmy uwagę na to, że partia rządząca jednak próbuje gdzieś tam utrzymać pozory tak dlatego też to jest kontrowersyjne, bo niektóre z tych usta w tak naprawdę, które wpłynęły na zmiany tylko proszę zwrócić uwagę ich też roku mówi tak nie mówię mu bezpośrednio od tej chwili zmianie ordynacji wyborczej tak, ale niektóre z ustaw, które wpłynęły na to zmiany systemu w kierunku systemu prezydenckiego one zostały wprowadzone po pierwsze w warunkach stanu wyjątkowego, a po drugie, niektóre w trybie stanu wyjątkowego i opozycja zwraca uwagę na podstawową rzecz to znaczy, że zgodnie z turecką konstytucją te zmiany, które są wprowadzone ustawą z wprowadzone w ramach stanu wyjątkowego czy w trybie stanu wyjątkowego on mogą odnosić wyłącznie tego okresu, a nie on gdzieś projektować cieczy tymi skutki prawne, które będą wykraczały poza ten stan wyjątkowy jak się miewa opozycja w Turcji, na których, a przede wszystkim chodzi mi swoją partię ludową republikańską, która mogła zorganizowała ten słynny malarz nie tak dawno wydawało się, że są, wznosząc no tak wydawało się, iż właśnie to jest Solidarność, gdzie moglibyśmy zakończyć zakończyć wypowiedź natomiast inną porą postaramy się jednak troszeczkę ambitnie do tematu podejść Kamal koledzy darował, czyli przewodniczący Republikańskiej partii ludowej znów zyskał mandat, dlaczego to jest takie dziwne bo owszem, udało mu się na przełomie czerwca lipca zmobilizować elektorat właśnie tym wielkim marszu sprawiedliwość tak tym marszem z Ankary do Stambułu no ale nie wykorzystał okazji pod tym nie poszły tak naprawdę żadne kroki, które mogłyby utrzymać tę opozycję mobilizacji co więcej Kama kard Karolu jest postacią, którą naprawdę trudno nazwać inaczej niż niż politycznym nieudacznikiem akcesu, który przegrał wszystkie absolutnie wybory, w których dotychczas brał udział jako lider Republikańskiej partii ludowej no i przegrał z postacią formalnie ten tandem takim finalny wyścig o fotel lidera Giuseppe odbyło się między moją kontrolą, a Mucha ramy Indie postać, która jest normą w zaskakujący sposób nie było tego widzieć przy widać przed tą kampanią, ale zdecydowanie bardziej charyzmatyczny niż sam lider BHP w związku z tym były nadzieje, że rzeczywiście on gdzieś pomoże tej opozycji się ożywić no to idzie na reżyserię nadzieje się nie ziściły i skalę degrengolady tej tureckiej opozycji głównej Republikańskiej partii ludowej może obrazować właśnie to, że w sytuacji, kiedy jednocześnie jej członkowie mówią o tym, że demokracja w Turcji jest zagrożona to oczywiście też różni się skali, bo niektórzy może demokracji, którzy już po prostu nie ma natomiast w sytuacji, gdy z 1 strony słyszymy z opozycji takie głosy słyszymy zapewnienia, że trzeba się zmobilizować to jest absolutnie ostatnia szansa, bo republikańska partia ludowa jest pogrążona w 8 sporach wewnętrznych jeszcze po tych wyborach lidera w kremach koledzy darują jeszcze bardziej dociska tę swoją wewnętrzną opozycję nie natomiast teraz ważny jest być może zarysowanie dłuższego trendu, jakie wiążą się na czele, którego trzeba stwierdzić, że tato to liderowanie Kamala to jest rok jest bardzo problematyczne Otóż on podejmuje szalenie naprawdę szalenie dziwne decyzje jeśli chodzi o właśnie sytuacji w Turcji przykład taki dom nie najbardziej dziewiątce do tego momentu to było właśnie przyjęcie przez parlament tych reform, który ostatecznie doprowadziły do referendum Konstytucyjnego Otóż przyjęcie tych reform odbyło się w trybie niezgodnym z konstytucją przez jakiś czas Kamal kody za rok mówił nie nie możemy się na to zgodzić to musi zostać zatrzymany i co się stało mam też proszę sobie wyobrazić rzekomo koledzy narodu mówił tak powiedzmy przez miesiąc, a później zrezygnował z tej retoryki także targi tego, że zmiany, które są w Turcji mają miejsce system prezydencki jest po prostu bezprawny no trudno jest zrozumieć 1 3 lat 4 3 Jakub Janiszewski przy mikrofonie za mną stój Karol Wasilewski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych rozmawiamy o Turcji w kontekście nowego prawa wyborczego prawa, które rzeczywiście otwierała całą masę takich możliwości wpływania na wyniki wyborów tak, żeby prezydent miał równocześnie poparcie większości w parlamencie to co powiedzieliśmy wcześniej równocześnie prawo jest prawo sprawiedliwość chce AK to pod podjęła tę masę takich działań, które w zasadzie można nazywać przygotowywaniem do w niełasce fałszerst w wyborczych mówiliśmy o opozycji powiedzieliśmy o 1 z głównych sił opozycyjnych czy partię ludową Republikańskiej, a kilkanaście miewa, ale ten wcale nie wyczerpuje listy od 8 staje się również nowe twory pojawiły polityczna zdecydowanie taką postacią, która stanowi w tej chwili chyba największą nadzieją opozycji na dno wg niektórych nawet na triumf nad i ME w danym co jest dość daleko posunięte tak, zwłaszcza w świetle tych zmian natomiast no no trzymajmy się tego jest rola przemysłu w ITS postać kobieta, która była tureckim ministrem spraw wewnętrznych m. in. która zrobiła całkiem niezłą tak naprawdę kampanię w trakcie tego ostatniego referendum Konstytucyjnego ta kampania była, dlaczego ona była niezła i czeka, a zarazem ona była absolutnie niewidoczna w mediach czy może absolutnie to przesadzam, ale było jest niewidoczna w mediach natomiast jeździła po całej Turcji spotykała się z mniejszymi społecznościami innej niektórzy może to duży, że tam naprawdę niewielka różnica między głosami na nie i na tak była to było zasługą właśnie miara na przemyt w Mara Chanel założyła partię po wystąpieniu z tej właśnie partii nacjonalistycznych, które opowiadaliśmy w pierwszej części programu założyła partię, która nazywa się bardzo zachęcająco dobra partii w po pierwsze jest postacią, która może odebrać głosy część środowisk takich konserwatywnych, które głosują na partię sprawiedliwości rozwoju, a tych, które nie należą do takiego Hardkor powiedzmy sobie tak to ujmijmy partii to już rozwoju po drugie, może odebrać głosy w sposób naturalny partii nacjonalistycznej po trzecie jeśli ktoś jest na tym etapie nieprzekonanych do partii sprawiedliwości i rozwoju tak przynajmniej wskazują sondaże, które często otrzymujemy to są to młodzi wyborcy, a po drugie, kobiety nic się pojawia pytanie czy mera latryny, która co ciekawe w ostatnich tygodniach rzeczywiście ma coraz aktywniejsze o retorykę skierowaną do kobiet nie będzie w stanie zrobić niespodzianki w, tyle że żeby się to udało musi oczywiście powstać jednolita powierzchnia siła opozycji tak no i takie pomysły oczywiście rodzą się na tym etapie wiemy, że w samym BHP tak tej głównej Republikańskiej partii ludowej, które podaliśmy rodzą się różne scenariusze tak zostało zdefiniowane 4 scenariusze 1 z tych scenariuszy obejmuje właśnie wspólną kandydaturę w wyborach prezydenckich opozycji miałby to być taki blok, który AKP z BHP stworzyła blok nazywany koalicja powiedz moglibyśmy nazwać coli koalicja dla Republiki tak coś takiego, a to byłby byłaby koalicja dla demokracji, gdyby do tak powstanie takiego bloku rzeczywiście doszło no to szansa na relaks trener przynajmniej na sprawienie niespodzianki w pierwszej turze to znaczy, że Type-R danie wygrałby wyborów w pierwszej turze byłyby całkiem spora i teraz druga sprawa opowiedzieć o medalach trener powiedzieliśmy o tej największej partii opozycyjnej, ale pożegnam się nowy i trochę niespodziewanie graczy partie szczęśliwości panuje szczęśliwość też ugrupowanie, które z reguły zdobywa poniżej 1 % głosów i co to jest w ogóle bardzo szczęśliwa, że jest takie ugrupowanie, które powstało również wybiera się z tego samego nurtu co oparty o sporych ilości rozwoju jest, aby zostało założone w 20 01 roku jeśli dobrze pamiętam tak miała się z tego samego nurtu i krytykuje partię sprawiedliwości i rozwoju z między nimi sytuację po poczuł wiosnę myślę, że to, że to polskie partie wyzywać mnie zaraz przy bardziej szczęśliwości dobra partia netto to wiąże się oczywiście z tradycją to 1 z nut tradycje związane z tradycją zamykanie ugrupowań tak to oczywiście w tym pro przodują ruchy ruchy kurdyjskie, które coraz częściej musiały zmieniać nazwę natomiast rośnie może do partii szczęśliwości i jej lidera Tomalak ramową UE to, żeby ładnie nazywał się, a który stwierdził, że nie będzie w tę koalicję z partii sprawiedliwości i rozwoju i z partią nacjonalistyczną teraz, dlaczego to jest ważne, dlaczego jest tak ważne, że ugrupowanie, które no jak spojrzymy na nas na wyniki wyborów absolutnie nic się na tureckiej scenie politycznej, bo właśnie niektórzy analitycy sugerują, że dzięki tym zmianom, o których powiedzieliśmy na początku tej zmiany w ordynacji wyborczej może, więc koalicje wyborcze tradycyjni partii tej szczęśliwości, którzy głosowali na AKP, ponieważ wiedzieli, że partia szczęśliwość in nie dostanie się do parlamentu, a także wyborcy AKP, którym nie podoba się to co ona robi w ciągu ostatnich 2 lat tak, zwłaszcza właśnie po po nieudanym zamachu stanu z jagód zagłosują w chętniej się sposób na partię szczęśliwości i partia ta może zyskać soczyście też 8 świadomość to są prognozy, które mało, owszem, są uzasadnione tak, ale dno oka i skoro zaczęliśmy to do końca ten wątek, że może uzyskać nawet do 3 % a dlaczego to jest takie ważne znowu miała się w Gnieźnie z imponującym no tak, ale to może odebrać głosy właśnie głosy partii sprawiedliwości i rozwoju i może się okazać, że partia z nowości rozwoju czy ta koalicja dla Republiki nagle nie uzyska 5 1 % jest gościem no właśnie to ugrupowanie zostało nam się taki nagle takim języczkiem uwagi jest oczywiście również ugrupowanie kurdyjskich, które znajduje się w fatalnej sytuacji m. in. w związku z tym, że coraz więcej parlamentarzystów partii po prostu siedzi w więzieniu jest dobrze pamiętam to kto to o w tej chwili jest to 13 osób w tym ciągle współprzewodniczący Salaha trendem jest aż tak postać charyzmatyczna, która na jak wiemy sprawiła sporą niespodziankę w wyborach prezydenckich 20 1 4 roku i rozsierdziło też Tayyip Erdogan swoją retoryką natomiast to co może być ciekawe jest to, że niektóre sondaże pokazują, że to ugrupowanie ciągle ma w granicach 80 % tak to nie jest wcale takie przesądzone, że ono nie przekroczy progu wyborczego od tej otwiera się pewien problem, który nota i pardon fenomenalnie rozegrał też trzeba przyznać, że jeśli chodzi o politykę wewnętrzną to rzeczywiście w jakie miastu greckich badaczy śledzących politykę Type-R dane mówi to podczas gdy Machiavelli na to patrzy to się uśmiecha a, sądząc po prostu przewraca się w grobie z radości Sojusz Republikańskiej partii ludowej partii dobrej partii ta, która ma ten wydźwięk nacjonalistyczny i partii ugrupowania prokury disco wydaje się mało realny na tym etapie opozycję naprawdę musiałaby się w dziwny sposób zjednoczyć i postawić na te właśnie demokracje możemy zawiązać ten Sojusz, a nic nie wskazuje na to, żeby do tego chętna też była no właśnie dH pamięć z innymi, która absolutnie dała się wbić tej powie wydano już w ten dyskurs otaczający właśnie ofensywa wafli w to znaczy jest to partia, która popiera ofensywa Fin nie za bardzo mówi to co oczywiście wiele się też powinien dodać sondaży tak sondaże pokazują, że 90 % Turków popiera ofensywa frytki no ale jednak gdzieś jest zła to się wśród środowisk lewicowych czy socjaldemokratycznej w Turcji pojawia się taki zarzut, że to dziwne, że partia lewicowa partia Socjaldemokratyczna nie broni w pokoju no ale jest jeszcze 1 rzecz, której być może warto by było powiedzieć, chociaż ona prawdopodobnie nie będzie aż tak bardzo istotna w tej krótkiej perspektywie przed wyborami no ale tarcia w partii sprawiedliwości i rozwoju, bo pojawiają się sygnały, że tego typu tarcza występują one pojawiały się naturalnie od pewnego czasu nie znalazły odzwierciedlenia w rzeczywistości te, ale trzeba przyznać, że w dłuższej perspektywie, zwłaszcza jeśli będziemy rozważać kwestię sukcesji po tej Pierre Daniel no może być to zagadnienie ciekawe dziękuję bardzo Karol Wasilewski z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych byłą żoną studium 13 5 2 za chwilę Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA