REKLAMA

Przyjaźnili się od piaskownicy. Marzec 1968 roku zmienił bieg ich życia. O wystawie i książce "Bagaż osobisty. Po Marcu" opowiadała Agata Tuszyńska

Salon Radia TOK FM: Szczerotok
Data emisji:
2018-03-21 20:00
Audycja:
Salon Radia TOK FM: Szczerotok
Prowadzący:
Czas trwania:
50:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór Tomasz Raczek zapraszam państwa na szczerą Targ i zaprasza na rozmowach z taką prawdziwą rozmowę to znaczy, że to będziemy rozmawiali w studiu, ale też mogą państwo dołączyć do naszej rozmowy i wtedy, gdy rano rozmówców zrobi się większej będziemy się tak rozprzestrzeniają list naszą rozmową na Polskę możemy świat przypomina numer do nas 2 2 4 4 4 4 0 4 4 mówi o nas, bo nasze Zdroje teraz w studiu naprzeciwko mnie sieć Agata Tuszyńska dobry Rozwiń » wieczór pisarka znana pisarka, która pisała już wiele książek i o Krzywickiej Ratzingera, że jego wierze Gran i osobie z historii swojej rodziny, a teraz przygotowuje nową książkę, która dopiero okaże się za kilka tygodni bagaż osobisty po marcu, ale już ukazała się wejść już otworzyła się wystawa o tym samym tytule w domu spotkań z historią zorganizowane wg scenariusza David powiedz co to znaczy cud w co to znaczy ten bagaż osobisty, bo do myślę, że chodzi o marzec 6 2 ósmego roku taki stan to jest bardzo ważna dla mnie sprawa w marży, z którego nie przeżyłam świadomie byłam małą dziewczynką w podobnym moi rówieśnicy wiedzieli więcej niż ja, ale był to ważny moment w Polskiej historii ważny dla Polaków bardzo ważne dla Żydów w od duszy wystawa opowiadam w o grupie przyjaciół o paczce kolegów, którzy wychowali się w symbolicznej wspólnej piaskownicy w centrum Warszawy i którzy na skutek antysemickiej nagonki marcowej opuścili Polskę wszerz dziesiątym ósmy 60 dziesiątym roku w UE to są prywatne historie dla mnie również ważne, dlatego że 1 z tych chłopców, który zresztą na plakacie inni przy wejściu do domu spotkań z historią zaprasza na tę wystawę jest mój nieżyjący mąż Henryk damską, który zresztą jako jedyny z tych chłopców i z tych dziewczyn, którzy żegnali się w marcu na dworcu nie dożył dzisiejszej rocznicy i nie doszło ani tej wystawy Anity książki w alei jest obecny zarówno na wystawie jak i w książce wiersz możecie powiedzieć opowiedzieć pewną historię, zanim pójdziemy dalej i wiele lat temu ponad 10 lat temu, kiedy napisałeś książkę rodzinna historia lęku w osobie w trudnych, bo 11 lat temu w 2 00 5 proc to już 13 w willi w w to była historia prawdziwa od swojej rodzinie w twojej mamie i Otóż dowiedziała się późno już jako dorosła dziewczyna o tym, że mama jest Żydówką i że była w getcie warszawskim MTP działać tego wcześniej po, kiedy poznaliśmy się na pierwszym roku studiów Akademii teatralnej ty jeszcze tego chyba nie wiedziałaś albo jakoś wtedy właśnie może się dowiadywał się to był ten moment też książka bardzo mnie poruszyła ich bardzo poruszyła Stefanię grodzieńską, z którą wtedy współpracowałem wydawaj mniej autobiografię i pamiętam, że rozmawialiśmy o tobie ze Stefanią Stefania była poruszana i mówiła niedobrze żona to zrobiła, dlaczego nasze do tego przyznają one nie powinna tego robić ja mówiłem NATO Stefania, ale aż tyle rzeczy się zmieniło w Polsce to już dziś powiedzieć o tym, że nasze pochodzenie żydowskie ten nie jest powód do napiętnowania to niemała w tym żadnego problemu, a Stefania wtedy mówię, ale co czytamy w Gersztyn nic nie wiesz na ten temat w każdej chwili wszystko się może zmienić toczy się dzisiaj wydaje normalne z dnia na dzień może się okazać nienormalne nie wolno takich rzeczy robić daj mi telefon do Agaty, gdzie ona teraz jest, bo to wtedy wyjechać z Warszawy ja mówię to ja dam ci Stefania oznacza kona przyjedzie koniecznie, bo ja muszę z nią porozmawiać ja muszę na nią nakrzyczeć płacone co zrobić, ale nigdy się nie stało nigdy nie do mnie nie dzwoniła w tej sprawie, ale na nie ona jedyna tak myślała najpier w myślała tak moja mama, która ma jednak zdecydowała się powiedzieć mi o tym, że była w getcie, że cała jej rodzina tam była więc, zanim zdecydował się otworzyć ten sekret minął bardzo wiele lat, czyli był jakiś powód, dla którego starała się, żebym była tak jak inni, dla którego w tym kraju wybrała życie po wojnie na aryjskich papierach, czyli myślała tak jak Stefania k działa tak jak z Lecha nie ja ze Stefanią grodzieńską rozmawiam wiele lat później przy okazji książki o wierze Gran w, z którą to Wierą Stefania była w getcie i one się tam kolegował zresztą obie zostały nazwane gestapo w Cannes i po wojnie i wówczas już wiedziałam, jaki jest jej stosunek do ujawniania swojego pochodzenia lub pamiętam, że Stefania Grodzieńska chciałem namówić, żebym zrobił z nią książkę ja powiedziałem dobrze, ale mnie najbardziej interesuje getto i najbardziej interesują sprawy żydowskiej w pani życiu i ona powiedziała jest absolutnie wykluczone, a było to jeszcze kolejnych 5 lat później, czyli myślała tak do końca i ja znam ciągle jeszcze wiele takich osób i coraz bardziej wydaje mi się, że wiem, dlaczego one tak myślę myślę, że jeśli ktoś tak się bał jak one czy też oni ci, którzy przeżyli zagładę nie mogą sobie pozwolić nie chcą sobie pozwolić na podobny lęk później i daje im się, że toczą, że to może wrócić ja się z bardzo boję, że takie nastroje taka trucizna w tym kraju, który ja nazywam moim krajem nadal i z którego nie chce wyjechać, że ta trucizna się wydostały na zewnątrz czy też jako Śląsk w jest żyjemy w mętnej wodzie w i ludzie, którzy mają wspomnienia wykluczenia agresji napiętnowania muszą się czuć potwornie zagrożeni potwornie zagrożeń takie z ja pamiętam, że w naszej rodzinie mieliśmy wuja Polaka, który był on mężem 1 z sióstr przed morskim chcieli mojego dziadka siostry i on ratował wszystkich, którzy chcieli pomagali dawali wyprowadzić z getta w ratował ich idee ocalił bardzo o kilka osób w i będą żyć, kiedy pisałam rodzinną historię on też był przeci w i mówił, dlaczego mówił zobaczysz żyjesz w kraju, gdzie wszyscy są biali, a masz dziecko, które z 1 strony białe, a z drugiej strony czarne to odwraca się to dziecko białą stroną, żeby było tak jak inne dzieci jak inni ludzie w tym kraju w to nie jest dobry pomysł, żeby wydawać taką książkę mówił wujek Oleś oraz dlaczego już dalsze straty rocznie to ty myślisz inaczej ja myślę inaczej, ale myślę, że też, że ta książka to był wynik konieczności ja musiałam tę książkę napisać nic nie było mnie w stanie zatrzymać to było w była kwestia mojego być albo nie być ani mogłam sobie z tym sekretem poradzić nie mogłem sobie poradzić inaczej niż zawierzając go moim czytelnikom czy też, zapisując go tak dla siebie i jakie dla innych i mimo tego, że ten rodzinny lęk co w moim domu istniał i mojej żydowskiej części rodziny istniał ja uważałem, że trzeba tę pieczęć zdjąć i trzeba w ten sposób tę sprawę ujawnić rozwiązać i wtedy przestałam się bać i w tej chwili nie może sytuację uważają miejscy groźna nie wiem czy nie bezpieczne Niewiem czynie używam zbyt wielkich słów, ale na pewno jest haniebnie ich nieprzyjemna jak nie chciałabym cofnąć tego co powiedziałam i ten mój lęk jest nie jest lękiem obezwładniającym, czyli takim lękiem, jaki towarzyszył losom mojej żydowskiej rodziny mojej mamie, która była w getcie małą dziewczynką, że państwa przypominam, że mogą państwo brać udział w naszej rozmowie numer do studia 2 2 4 4 4 4 0 4 4 moim gościem jest dzisiaj Agata Tuszyńska autorka książki bagaż osobisty po marcu książki, która ukaże się niedługo w, a także pod tym samym tytułem jest w domu spotkań z historią w Warszawie wystawa wg scenariusza Agaty dotycząca ludzi, którzy wyjechali z Polski po marcu sześćdziesiątego ósmego roku zawał przypomnę ten moment, kiedy się spotkaliśmy Agata, bo spotkaliśmy się na wydziale wiedzy o teatrze w Akademii teatralnej spotkaliśmy się na tę chwilę wcześniej odbieraliśmy jakieś nagrody za materiały i obaj byliśmy laureatami i ich pamiętam, że nie, by nie przez przypadek trafiliśmy na te studia bardzo dziwne studia stworzone w uczelni artystycznej, ale teoretycznie przez Jerzego Keniga i okazało się zaczęliśmy studiować, że wśród wykładowców jest wielu takich, którym Kenig na tym wydziale dał pracę, bo oni stracili na Uniwersytecie warszawskim innych uczelniach za to, że stawiali się ze swoimi kolegami żydowskiego pochodzenia 6 8 roku i i byli Solidarni z nimi czy myśmy wtedy o tym, wiedzieli nie 1 wtedy od minimów, ale potem się o tym, dowiedzieliśmy tak tak rzeczywiście było jak myślę, że w ogóle niewiele wiedzieliśmy w tej chwili, kiedy w opowiadam o marcu w tym zresztą trend ten pomysł tej książki ja dawno chciałam napisać grupie od tej paczce przyjaciół chciałam o nich napisać, dlatego że wydają mi się na takim niezwykłym zjawiskiem mianowicie są to koledzy jeszcze z szkoły podstawowej w tym, którzy trzymają się razem do dziś oni dzisiaj mają plus minus każdy ma 70 lat wyjeżdżali z dworca mając 20 kilka w i zastanawiam się jak to jest, że oni są razem przez sąd w swego rodzaju tworzą coś w rodzaju rodzinny też mieszkają czasem w różnych krajach właśnie o to chodzi są z Warszawy wychowali się między piękną Koszykową aleją przyjaciół Mokotowską w tutaj chodzi do szkoły robili razem, na które przeżywali w pierwszorzędnym wtajemniczenia i uniesienia, po czym dworzec Gdański był cezurą ich życia w 2 oraz niżańskiego wyjeżdżało się z Polski jednostronne bez możliwości powrotu właśnie z biletem w 1 stronę z dokumentem podróży, którym mówił różę na okaziciela tego dokumentu nie jest już obywatelem polskim oni się rozjechali po całym świecie wyjeżdżali do Szwecji Danii Izraela Francji Ameryki Australii i przez cały ten czas tegoż rozproszenie cały czas byli razem cały czas utrzymywali kontakt, mimo iż wówczas też wówczas to nie było takie łatwe w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych to były listy potem telefony czasy Facebooka to są te są niedawne czasy i dlaczego nie tak fascynowali będę się, kiedy poznam Henryka w mojego późniejszego męża, z którym spędziliśmy 1 5 lat razem on mi może on był w Toronto jego najbliższy przyjaciel był w Szwecji Sztokholmie drugi w Warszawie o nie byli w ścisłym kontakcie co więcej, kiedy chętnych zachorował chorował przez 1 , 5 roku bardzo ciężko oni wszyscy ci peron nowi marcowej przyjaciel byli na bieżąco godzina z godziny na godzinę informowaniu, jaką się czuje co się z nim dzieje tak dalej, czyli to była rodzina to byli ludzie bardzo ze sobą związani związani w polską polskością, a potem doświadczeniem emigracji, czyli o tej grupie chciałam powiedzieć i zaczęłam pracę nad 100 laty Google projektem nad książką w domu spotkań z historią Dziemian swego rodzaju warsztaty mistrzowskie i przyszły tam dziewczyny wyszły same kobiety, w którym przedstawiłem ten projekt i które po marcu nie wiedziały czy, dlatego że były na tyle mu Hodge czy to nie było ich doświadczenie one nie znały tych ludzi nie znały w tej sprawie, ale słyszał o marcu o Dziadach Dejmka ku o tyle, o ile to na nawiązuje do tego co kto kiedy wiedział, jakie byłam dzieckiem, mimo iż wyjechali nawet członkowie mojej rodziny ja wiedziałem, że nie wyjeżdżają, a nie wiedziałam, że wjeżdżają, dlatego że są Żydami nie wiedziałam, że w ogóle nie mają z tym cokolwiek wspólnego i że ja mam z tym cokolwiek wspólnego Otóż te młode kobiety, które ze mną nad książką pracowały 4 z nich najdłużej do końca uczyły się tego marca uczyły się tej historii dla mnie to był dowód na to, że historia tej emigracji nie jest ważna tylko dla mnie i nie jest ważna tylko dla mojego czy też naszego pokolenia, ale także może być ważna dla młodych szczególnie dla tych młodych, którym się mówi zobaczcie ci ludzie mieli po 20 kilka lat zostali wyrzuceni ze studiów wypowiedziano im ojczyznę i teraz oni muszą sobie radzić w obcym świecie w IR i poradzić sobie, czyli jeszcze ta historia do tego jest bardzo szalenie pedagogiczne, dlatego że wśród tych ludzi jest bardzo wielu wybitnych naukowców profesorów, czyli jest to także opowieść o tym co Polska straciła idealizmu osób tamci ludzie potrafili sobie poradzić w świecie, który nie był ich budowali nowe domy w innych krajach, które po jakimś czasie zaczęli nazywać swoją ojczyznę przypominam państwu, że może do nas dzwonić zabierać głos w rozmowie nr 2 2 4 4 4 4 0 4 4 i zadzwonił już nowego dworu pan Mateusz to one z dobry wieczór panie Mateuszu w sejmie, w którym pięknej pani Irena Jarosz lider panu jachtem zgodzili, a w wieku od kilkorga pełne głębokich artystką kończyłem szkołę filmową w Łodzi chyba ich wkład i innych stałych Mandeli w Helu można, ale on w 19 60 ósmy roku miałem 1 8 lat mój ojciec Roman Gawlik w Chinach liczba aut taki moment ich jako brak ławek obok ma być ciekawa opowieść o wydłużył się remont i narodowych sił zbrojnych i grudniu ukrywał swojego Żyda ani chwili miał nawet pseudonim i Hel BN org PL w dokumentach narodowych sił zbrojnych i kobietę po dziewięćdziesiątym siódmym roku dług Harlem wojskowych i zakładach krawieckich mundury i klubach choćby punkt gorliwy ruch grał nigdy byłem nawet po imieniu Heiko gorliwie umożliwia przynależność do narodowych sił zbrojnych był bity po piwku mówiono od kilku dni, czyli jak mogły je zadawać Poliklinika hitami koledzy nie kryli on przeżył strasznie potem na kategorię wygrał go powoduje kleru, ale u, których nikt nie chce umierać i nikt ich niewielu aut jak ja pójdę do szkoły filmowej chodzili do ukrycia moje ego autorki Lumel blachy kleiło i nikt z ogromnym ubiegaliśmy się od nich tego mojego no ale wielkiego nakręconego w auli LO Green Corner łaty, ale moje mogłoby się jak jego kilkumetrowa lider uległ kilometra Witek muzyk dla panien mam pretensje do szanownej pani obok nich, bo ludziom tak, by pięknie mówić po policzku, a do ich użytku mówi o boli, ale pani Szanowna pani od PR, bo o handel to jest nielegalna, dlaczego ZUS o Polsce, ale nie to jest również moja ojczyzna nikt nikogo nie w lusterku chroni ona ani tym wie pan teraz kupić e-wydanie hybrydy dla nieletnich do Chin mogę mu Kliczki doświadczonym i ukryła w góry do Orła pokrytego Hemingwaya, który takiego strasznego dzieje się nudna ani pani minister Klich dmucha, gdy ten balon i ich uniknęliby tu swoją wyjątkowością, a nie byli w domu i ani Higuain, a Widzew Łódź tak Pierre de Jakub Pawlak Jakub g kilometra widoczny w nowym dworze od roku i Polakami nigdy nie zaczynałem grę, a ma pan Hannibal u chorych głowę rynek rynek mówią, bo tak mówi on wie pan to jest kwestia na granicy wytrzymałości oczywisty, a oczywiście, że pani Matrix i teraz teraz sięga dalej dajmy dajmy możliwość trzymało i na lodzie konflikt rządu ulokować trutnie KUL do działania od ronda im Żydom i mój kolega Olek sandr o ten, który był bil Lu, a wrócił do Lechii wrócił do polskiego i mój klient i tak nikt już Igi Toruń jak i ten Polak i niech Szanowna pani do HBO, a Mielnicki, a pani, bo dokładna kwerenda po to w Anglii Kieper Sobański light Orchestra EU RO Moon i pomógł ja dziękuję panie Mateuszu teraz czas dla Agaty Tuszyńskiej i jej odpowiedź dziękuję jeszcze raz panie Mateusz oczywiście nie było w nikt nikomu nie przystawiał im pistoletu w domach głowy, mówiąc że musisz wyjechać to jest kwestia granicy wytrzymałości ci ludzie, z którymi rozmawiałam z tej emigrację rozmawiam z wieloma uważali, że nie mogą tutaj zostać nie mogą tu zostać ani chwili Henryk Grynberg, który w przeżyły wojny w Polsce uznał, że musi wyjechać, ponieważ pozostanie narusza jego godność jako ofiary wojny i uważał, że musi wyjechać oczywiście, że nie wszyscy jechali w końcu marcowej emigracji jest 1 3 do 15  00 0 osób, które zdecydowały, że wie jak dom w ale ci moi marcową Wildersa musimy to wyjaśnić jeszcze się zdecydowały, że wyjadą, bo to była decyzja każdego z wyjeżdżających, ale na tę decyzję wpływało wiele rzeczy m. in . to, że tracili pracę życzyli zrzucanie z uczelni, że nie mogli żyć pracować jak najbardziej uważali, że w tym kraju nie ma dla nich żadnych perspektyw i teraz tej mojej marcowej grupie piszą ludzie, którzy byli wówczas młodzi byli na pierwszym lub na drugim roku studiów byli z tych studiów wyrzuca ni, ale mieli także rodziców rodziców, którzy przeżyli wojnę rodziców, którzy tracili pracę i w większości ci właśnie rodzice również pchali do wyjazdu, mówiąc że w tym kraju nie ma dla nich żadnych perspektyw i oczywiście na tę decyzję składał się bardzo wiele czynników, ale uważali, że nie ma tu przyszłość właśnie tu nie ma przyszłości teraz dramat, iż był tym większy, że czuje się Polakami, że to byli Polacy żydowskiego pochodzenia, których nazywano Żydami to żydostwo jak kamieniem z nich uderzało wówczas w tamtym czasie w marcu i po marcu, a co mieli w bagażu osobistym Otóż mili polskiej książki z polską poezję polską literaturę, na której się wychowali w to jest paradoks paradoks, dlatego że dziś ich dzieci czy też wnuki już na pewno po polsku nie mówią bez czego oni nie mają komu zostawić tych bibliotek, ale ta polskość była immanentnym, jakby rdzeniem ich tożsamości żydowską została z powodu marca jeśli nie odkryta, a to rozwodniona i nagle się okazało zieloni są tutaj obcy, że są inni, że są niepotrzebni i to kto na tym polegało oczywiście nikt nikogo nie było im i nie wyrzucał siłą natomiast są granice wytrzymałości jak mówi granice godności dla jednych to były wystarczające, żeby wyjechać dla innych nie woleli przeczekać być i próbować jednak żyć mimo tego, że odczuwali policzek i odczuwali plucia na siebie w zadzwoniła do nas pani Marta z Nysy nie czekajmy dłużej zapraszam panią Martę do rozmowy dobry wieczór pani Marta Gabriel to bardzo serdecznie pozdrawiam najpier w może tak troszkę mało kulturalnie, ale mojego ulubionego pana redaktora sekcji, w którego zamierza też tam do obaw o wielkiej przyjaźni zwanym kałuży i bardziej interesujących rozmów w kulturalnego w filmach i serdecznie pozdrawiamy Agatą Tuszyńską, w których znamy i promowania znajomość rozpoczęła się właśnie mieli chyba mogę powiedzieć, że jest ich od ich czoło i rodzinna historia lęku czy książka właśnie, a Bolek napisał kilka, o której Agata mówiła, w którą czytałam, bo tak się złożyło niedługo po premierze gdzieś na drugim końcu Europy jest książka, która bardzo do mnie, bo ruszyła w rok była ze mną ośmieliła się nawet napisać to byli bliscy SA GL jakich takie moje wrażenia po przeczytaniu tej lektury, dlatego że sama miałam w domu Żydówek jak wtedy nad uchwałami powiedziałam miałam po prostu imam ukochaną niepełnosprawną córkę kilkugodzinnego dworzec Niemiec ktoś niepełnosprawni byli po prostu inne język, którego się boimy się albo no ja mam swoją teorię jesteśmy leniwi i nie chcemy poznać nie chcemy połowę nie chcemy się wychylić boi jak i wygodnych pozycji tak się zaczęła nasza znajomość była w tym roku też na podstawie drugą córką na otwarciu wystawy bagażu w pozwie byłyśmy obie bardzo poruszony ja odwołuję i z tego powodu, że usłyszałam świadectwa zobaczyłam tych wspaniałych ludzi, o których Portugalii cała kultura sport daje nauka Polka została zubożona no ale takich lotów, bo pewnie wielu wielu krajów wielu ludzi nie jesteśmy wyjątkiem, a podwójnie dla tego, że poruszana była również moja córka, która uczestniczyła -li w górach oraz kolejnymi powiedziała mamo zrywach pobiera z rąk zapytać ile córka ma lat, choć tutaj już dobrze po studiach także ten budżet jedno 3 trzydziestolatka, w którym mieszkamy na okres sprawiła, że mieszkamy na ziemiach zachodnich to jest też o derbach był doświadczony prawda historycznie, gdy akurat tak się złożyło, że obie w tym moje córki mają okazję dotknąć również niemieckiej inwazji na tych ziemiach perskich historii na tych ziemiach chciałam powiedzieć chciałam powiedzieć czy chorzy jestem dumna jako mieszkanka tego kraju jako Polka, chociaż tak właściwie nie bada mam ochoty się przed albo bank który, który był przede mną powiedział, że jest Żydem ja nie bardzo mam ochoty mówić o tym, że jestem Polką mówi poparł prawda no ale gdzieś tam sięgnąć do tych korzeni idą po myślę że większość naszych rodzin rodów je gdzieś tam jakoś wymieszane i dzięki Bogu, bo myślę, że herb jesteśmy i otwartymi ludźmi zdrowymi ludźmi tułów genetyka czy, ale tego referendum nad Dunajcem tego, że Oliwka tak pięknie pokazała igliwie szczerze, że właściwie tego się nie mówi teraz tak pięknie pokazała jak należy przyjmować uchodźców i przebierał wieki temu, by je otworzyliśmy otworzył ich granice przyjęliśmy Żydów nie zgadzaliśmy się integrować ludzi, którzy chcieli mogli się integrować natomiast u końca puka do bramy innego kraju, dlatego że jednak umili nie może być hałdą i Polka właśnie przed wieloma wiekami pokazała jak pięknie przyjmuje się uchodzić Żydzi mogli zachować przy stałych dzikich autor Zamość, którzy mieli ochoty byli tej partii chodzili hałas, by były synagogi były Górnik Lech, a w, którym chcieli za umiłowanie mieli prawo nie przyznawać do tego takich czy innych powodów rekordami, bo być może to w pewnym momencie przed staje być ważne jeszcze tutaj mieszkam w tym kraju tu czuje się bezpiecznie to sieroty moje dzieci, którzy uczą się urwał mu maybacha i Pile w dziękuję bardzo panie Marku co daje, a detal kiwa głową, że pamięta spotkanie z panią w wszystko pamiętam właśnie na tym to polega, że w marcu czy też po marcu sześćdziesiątego ósmego roku ludzie ci, którzy zdecydowali się polsko puścić wyjechali, dlatego że nie mogli tu być Żydami, że jako Żydzi czuje się tutaj źle klawisze na walnym taki jest wytykanie palcami i napiętnowani i ja nie wiem co się stało z tym naszym o tym, fakt tymi tolerancyjnym krajem przez wielki, ale nie mogę powiedzieć dziś, że jesteśmy otwarci tolerancyjni i tolerancyjni nie chodzi tylko szyldów chodzi również uchodźców chodzi o ludzi inne jej orientacji seksualnej chodził wszystko nie wiem co się stało z nami w zastanówmy się przez chwilę nad tym co się z nami stało zaraz wracam proszę państwa jest szczera to film, w którym jeszcze dzisiaj Agatę Tuszyńską witam państwa ponownie Tomasz Raczek dziś jeszcze protokół geście Agatę Tuszyńską pisarka autorka książki, które lada moment się karze p t. bagaż osobisty po marcu pod tym samym tytułem zorganizowano wystawę w domu spotkań z historią w Warszawie, którą można oglądać zapraszamy państwa tam serdecznie, bo warto padło takie pytanie co się z nami stało byliśmy tacy otwarci ja też czasem sobie zadaję takie pytanie, chociaż jestem z natury optymistą myślę, że jesteśmy lepsi niż mówimy, że jesteśmy ciągle wierzę w to, że takie, jakie dobre w sedno w środku lasu jest jej w trudnej sytuacji okazałoby się, że w dobie sław ski jest mi łatwiej, bo w to wierzy zapraszam państwa do rozmowy z nami jest co są ciekawe i trudne rozmowy, ale wszyscy tu słuchaczy Radia TOK FM i my jesteśmy otwarci lub inne rozmowy także na trudne tematy, bo wierzę, że takie rozmowy są ważne przypominają nr 2 2 4 4 4 4 0 4 4 zadzwoniła do nas pani Elżbieta z Warszawy zapraszam do rozmowy dobry wieczór panieński odcięli się kluby harleya myli się pani Agata nie babrać się przejęła TV satelitarna opowiadał jak x 2 i lasery powiedział, że nikogo nie byliby też, że nikogo elit Atrydów niegdyś oddali ja odpowiem, bo o rodzinie mojej koleżanki ona mieszkała tutaj na klienta określi jej dla Bilda kawiarnią nowy świat i jest ich wyrzucili taty brat mamy też dzieli brat, który o nich idea ta magia ligi mają wyjechać dzielni Alta kryły się, by igiełki oglądanie ich mieszkaniach jak nikomu nie Hitler takich naprawdę to była tragedia to było tragiczne jak ja kibicuję od daty ich nie wyobrażam, żeby ktoś źle jeszcze nie mógł nawet nie myli się trzymam się wyprowadzić oglądał moje mieszkanie i mierzył się dzieje w mieście Umea byle co kiedyś to było dokładnie na ich taniec dyrektor scania z trupami ich nadruk to jest to kiedy to było jak pamięta pani rok, kiedy do niej Andreu miałoby to po marcu było jak pan Gomułka tak powiedział, że od takich dni Odry 10 07 . roku chyba działa w piątej kolumnie aut i sali Kongresowej 19 marca wygłosił takie przemówienie pani iglakami galeria radnych, że to jest wywalczył w Algierii Kenii działka miejska, czyli szefowa teatru żydowskiego my wówczas znakomita aktorka od PR not Right daje ona myślała, że to jest taka jak i Niemiec, a drugi okazali się do obaw Gomułka także, że Anglia jak balia ciągle pełna uznania dla pani Agaty czy w różnej ktoś jest chwila prawdy brak prawdy, bo jak klient ankieterzy i jeszcze to w Tatry ludzie, którzy mają odwagę, by idealnie do lokalu Jon Voight liderka rejonu walk, gdzie dokładnie miał zgadzam się spania w bardzo bardzo dziękujemy pani Elżbieta za ten głos intensywne, ale oparty na osobistym doświadczeniu również peleton nie był tylko to w wieży oglądamy mieszkania, ale przecież były stale telefony Icek do Izraela były sąsiedzi przestawali się im kłamać 1 z moich bohaterów Janiak z wykładnią, lecz 1 z moich bohaterek mówisz, że jakiś sąsiad, który życzliwie w na jakiś życzliwy słowo do nich skierował wydawał mi się jakimś bohaterem, dlatego że z dziewcząt otaczała ich niechęć mój dziadek został wówczas, o czym dowiedziałem się później wyrzucony z pracy i z partii i telefony dzwoniły do niego stany i wysyłane do niego kartki Icek do Izraela to jest kwestia powiedziałam wcześniej wytrzymałości jedni uważają, że to nic nie jest i w imię jakiejś sprawy choćby taki, żeby nie zmieniać ojczyznę decydują się zostać także innych ta granica ten próg godności wytrzymałości jest jest inny po prostu nie chcą nie mogą tak żyć nie chcą tak żyć, jakie to były niesamowicie trudne decyzje szczególnie dla tych młodych też, ale ci młodzi dopiero zaczynali życie, ale co mówili ich rodzice, którzy mieli wówczas koło sześćdziesiątki dziś nam się to wydaje niewiele, ale wtedy to był jednak to obuwie księża wszystkim to byli ludzie, którzy przeżyli Holokaust finał debla dopiero w sobotę 6 trojga rozdział o jakieś 20 kilka lat po tym, strasznych przeżyciach nagle im się, mówi że Thun nie jest ich miejsce, że mają gdzieś jechać i oni jadą do dań czy do Szwecji czy do Izraela w kompletnie inne warunki mają nagle zacząć żyć od nowa oni już zaczynali życie odnowa wiele razy najbardziej najtrudniej po wojnie to był niezwykle dramatyczny decyzje i powiedzenie, że nikt nikogo nie wyrzucał jest po prostu nieprawdziwe no tak, żeby nie powiedzieć mocniej jak dalece się z nami stało z kont z, kto tworzył tę puszkę Pandory czy to był właśnie Gomułka jak powiedziała pani jego przemówienie, bo już pan zaczęłabym od tego, że przy Newskim zwrócił uwagę wszystkich na to, że właśnie Żydzi są piątą kolumną są wrogami są naszymi wrogami działającymi powiedział, że trzeba mieć można mieć tylko 1 ojczyznę i że dla tamtych ludzi tą ojczyzną ma być Izrael i że jeśli chcą to mogą sobie tam jechać wówczas tłum, który obserwował to przemówienie krzyczał jeszcze dzisiaj jeszcze dzisiaj co też było dla ludzi oglądających w telewizji to przemówienie Gomułki ja wiem to wszyscy moi bohaterowie o tym, mówią dla ich rodziców to było niesamowite przeżycie wtedy powiedzieli to już jest koniec to jest dla nas koniec w tym kraju ale dlaczego padło na Żydów w podłodze giełdy w tym były rozgrywki partyjne również to było szalenie skomplikowane to nie mniej co nie było nie można jednoznacznie jednoznacznie odpowiedzieć, ale zawsze pada na tych których, którzy są inni, których jest mniej to jest zawsze ten inny i zawsze ten obcy Żyd jest i bardzo dobrze służy dziś cykliści to jak w tym dowcipie prawda i i teraz nagle znowu są Żydzi, chociaż ty Żydówo się już niema w tym kraju, ale co się dobrze sprzedaje w tym, że mają goście miasta Agata Tuszyńska dzisiaj mogą państwo brać udział w rozmowie z nami dzwoniąc pod nr 2 2 4 4 4 4 0 4 4 rozmawiamy o nowej książce Agaty bagaż osobisty po marcu i wystawy pod tym samym tytułem w warszawskim domu spotkań z historią zadzwonił do nas pan Leszek zapraszam do rozmowy dobry wieczór panie Leszku witam bardzo serdeczny dobry wieczór nikt nie do państwa, których PiS w sprawie bardzo trudno mówić niestety środki trwałe w Bychawie nie widziałem, ale dłonie w zupełnie innymi radnymi moja Szanowna przedmówczyni pani w pełnym szacunkiem dla pana Żyda, którego kilometra widać, że pomimo tak ogromnych przeżyć pomimo takich trudnych lotów po biegu sądom przeżył wiele i dobrych i złych chwil pięknych pewnie tych złych paliwo na taki trzeźwy ogląd rzeczywistości władza się w zupełności w tym, że takie audycje, w których embargo ważnej potrzebne powinny jednak być bardziej moim zdaniem ochrony prezentowane stanowiska pan powiedział bardzo wyraźnie, że takie weryfikowanie jedynie męczeństwo ofiara, która umyje Żydówki w latach sześćdziesiątych czy wcześniejszych nagrań antysemity w zupełności się z tym panem zgadzam i dla mnie to jest szczególnie ważnej premierze dopowiedział Żyd, którego jak to określił widać kilometra od na jego pełen szacunku panie Leszku mogę zapytać euro powiedział pan, że w takich audycjach jak tam powinniśmy wysłuchać obu stron, kto wg pana i jest to drugą stroną, która miałbym zaprosić dzisiaj w audycji, żeby reprezentował drugą stronę w tym okresie ucierpiały nie tylko osoby narodowości religii żydowskiej, ale także religię prędko chrześcijańskiej cierpieli żołnierze podziemia cierpieli ludzie, których tysiące ósmy roku 60 lat po sześćdziesiąty ósmy, kiedy właśnie skrót myślowy, do którego sieciowych sprowadzamy z, a tych moim zdaniem błąd reklamy w czasie drugiej wojny światowej nie tylko był Holokaust, ale Polacy również inne narodowości ginęły w Auschwitz Birkenau i wielu innych obozach i wprowadzanie tego tylko do martyrologii żydowskiego Holokaustu wiersz bardzo krzywdzącym uproszczeniem korzystania z kraju mówimy o Holokauście dzisiaj nie mówimy o martyrologii jak tylko przypomniałem o tym, że z logo przypomniałem tak tak, ale nic nie sprowadzamy tego do Holokaustu Everest mówimy o wydarzeniach, które minęło 50 lat od marca 6 0 do ósmego roku i nikt inny wtedy poza obywatelami polskiego im polskim i pochodzenia żydowskiego nie otrzymywał dokumentów podróży w 1 stronę uniemożliwiających im powrotu do Polski to była akcja wymierzona konkretnie przeciwko właśnie takim obywatelom pochodzenia żydowskiego i o tym jest audycja, bo o tym jest książka Agaty Tuszyńskiej bagaż osobisty po marcu, o której dzisiaj rozmawiamy o program może tak przewrotnie doradzimy jak ogromne szczęście, bo wtedy było państwo Izrael i mogli dostać taki paszport, a wiele innych wielu innych polskich obywateli takiego paszportu nie mogli dostać, bo nie mieli, dokąd pojechać i tutaj musieli niestety w poprzednim systemie żyć i to była odwaga to błoto moim zdaniem motto mówił trener Żyto, który dobitnie widać ich kilometra właśnie to było patriotyczne byli na miejscu przeciwstawiać się i funkcjonować i wymieniać tabor jak widać ze skutkiem pozytywnym dziękuję panie Leszku dla jak widzisz, a na to by to nie jest takie oczywiste toczy, o czym mówimy to, o czym piszesz książkę czy zrobiłaś wystawę może je dobrze, że to nie jest oczywiste, ale i bardzo bym nie chciała, ale tutaj licytować wszyscy bardzo bym chciała, żebyśmy się Stali bohaterami mojego łóżka, którzy mówią w Libii panie wybili, pokazując na nas zęby i mówili, kto bardziej ucierpiał, kiedy i, że Polacy też ja takiej licytacji nie zamierzam uprawiać nie mówimy o tym kto ucierpiał bardziej tylko jak powiedziałeś mówimy o konkretnej książce o konkretnych, lecz na relacjach w tej grupy Polaków pochodzenia żydowskiego, którzy w marcu poczuli się tak jak się poczuli i na skutek tego musieli wyjechać nie jechali ze szczęścia nim nie opuszczali swoich domów swoich gniazd swoich urodzin swoich rodziców, dlatego że nagle dostali fantastyczną możliwość pracy jak pan twierdzi z ich kraju Izraelu tylko, dlatego że nie mogli już tutaj dłużej żyć i nigdy tak jestem naprawdę zaskoczona tego rodzaju lekturą w cudzysłowie naszej rozmowy natomiast pytałeś kogo miałby zaprosić tam się, że jestem bardzo dobrym przykładem miejscem Polką jestem Żydówką moja matka jest Żydówką mój ojciec był Polakiem to jest moja ojczyzna to jest mój język to jest moja Wisła to jest moja Warszawa, więc mam takie samo prawo do tej do tego domu do tej Polski jak i Polacy i Żydzi, więc nie trzeba zapraszać nikogo innego po to, żeby się licytować w cierpieniu w gettach, a po tych 5 0 latach, bo przecież w tym roku tak dużo mówimy o marcu i tak mocno m. in . dlatego że minęło pół wieku od tego czasu a to jest dużo i niedużo, bo dużo czujesz się temu upływ czasu, ale niedużo, bo jak powiedziała, że większość tych, którzy wyjechali żyje ani też przyjeżdżają teraz i przyjechali na otwarcie wystawy bardzo ciekawe, że oni tak jak powiedziałeś na początku nie dostali dokument podróży bilet w 1 stronę te, które zresztą musieli zapłacić sobie i nie mogę przyjeżdżać do Polski co najmniej przez 2 0 lat mówi Henryk przyjeżdżał na przepustki, kiedy umierał jego ojciec 4 8 godzin pobyt i potem, kiedy umierała nam oni nie mieli prawa przyjeżdżać potem do Polski, a potem zaczęli przyjeżdżać i dziś wieczorem krzyż z nich przyjechała na zgodę na otwarcie tejże wystawy co było niesamowite, że oni właśnie po pół wieku przyjeżdżają do tej swojej rodzinnej Warszawy i są tutaj witani zresztą wiceprezydent miasta Warszawy i przywitał mówiąc, że to tu jest ich miejsce i ja powiedziałem to samo mniej ich nieobecność w Warszawie w ich mieście bolid do dzisiaj z tym, że oni teraz właśnie przyjeżdżają i opowiadają swoją historię swoją historię, której z historią Warszawy Polski i tego kraju, bo oni tutaj należą zadzwonił do nas jeszcze pani Jan z Krakowa zdążymy porozmawiać z panem Janem dobry wieczór fanów dobry wieczór no i on wie jak tylko pogratulować i oni jak płacili od takich ułatwień wyczytałem palet wody i pani Agaty po i białe i perswazja ochrona niewielkie, a jedno pytanie tylko mam takich lokali ich szkołach wie pani uważa grozi do spółki ono się wahadłowo w mniemaniu ludzi wszystko jest dość krewkim religia, bo nie będą mogli zrozumieć czy w no i nie odczuwam także ludzie w ogródku przed poniżeniem kogoś, by wyrwałem się wyżywić siebie, ale może chodzić i być pojazdem obawia się już było to gratuluję lat dziękuję panie Janie w jest bardzo trudne ja się nad tym po wielekroć zastanawiałam najpier w, kiedy mama powiedziała mi, że jest Żydówką, że była w warszawskim getcie z całą swoją rodziną ze swoją mamą w dni zastanawia się co to znaczy i co to może znaczyć dla kogoś, kto nie wychował się ani w domu żydowskim ani w rodzinie żydowskiej ani w języku żydowskim i pamiętam, że wtedy postanowiłem, że napisze książkę Izaaka Bashevisa Singer, że po to, żeby się tej Żydów z kości tego judaizmu tej historii nauczyć Singer mówił, że dla niego on był zawsze Żydem, bo mówił po żydowsku w powietrze, którym oddychał był powietrzne manualną w języku innym aż w języku, czyli w języku Europejskiej, że to jest, że jego ojciec był rabinem wszyscy dookoła w każdym miejscu, gdzie mieszkał czy to w lancii czy w Biłgoraju czy w Radzyminie wszyscy byli Żydami dla niego było oczywiste to Kimon jest nadal jest dla mnie nie był zupełnie oczywiste dla Ireny Krzywickiej, których potem napisałem książkę to również nie było takie oczywiste, bo ona, owszem, pochodziła z żydowskiej rodziny, ale zasymilowanej, czyli języki językiem był język Polski religia bez religii czyni jak się tego żydostwa uczyć czegoś uczyć ja, pisząc książkę Singer, że dowiadywałam się co to znaczy, jaka jest historia, jaka jest tradycja na czym to wszystko polega i kieszeni sam religijną Żydówką rzecz jasna może, dlatego że Niejestem religijna w ogóle w natomiast najważniejszy w poczuciu żydowskości dla mnie doświadczenie wojny jest przyjęcie pamięć o zagładzie i kultywowanie tej pamięci i robię to jak sądzę, by wszystkich moich książkach w każdej kolejnej książce uważam, że to jest obowiązek mój obowiązek opowiadanie tego co się podczas okupacji z tymi ludźmi z tym narodem stało i to jest dla mnie poczucie, że do kości dla mnie dzisiaj 20 01. wieku w Warszawie, która była stolicą Żydów przed wojną to to na tym polega zadzwonił do nas jeszcze pan Michał z Poznania na sam koniec audycji oddajemy i jemu głos na film dobry wieczór panie Michale byłyby w tańcu słucham zainteresowaniem kończy, ale Alby i może być jednak telefony, które usłyszałem na pewno napawają mnie głębokim 1 po latach po, których wyniki nie rozgrywano we mnie głębokim 1 i chciałem powiedzieć, że znam doskonale książkę pani Agaty Tuszyńskiej wynik od litery pamięć jest znakomita książka dziękuje paniom na ich realizację odcinka, a lokal i godnych oni tylko jamnika bardzo w RSM w Hadze proszę państwa to jest historia, która tak jak powiedziałem jej napawa mnie osobiście w głębokim Lwem moja matka urodziła się i wychowała na krakowskim Podgórzu i wszelkich teorii dworskie, a później wiedeńskiego 1 i Pierre, a krakowskiego chodnikach Kowalewa i musimy kończyć panie Michale mimo niesłychanie okrutni i dba niestety nasza audycja już się skończyła właściwie, ale bardzo panu dziękuję za to co pan powiedział jestem po tej samej stronie ja też Agata Tuszyńska wkrótce ukaże się jej książka bagaż osobisty po marcu polecam państwu serdecznie dziękuję ci jak ja to dziękuję bardzo program wydawało mu Paweł Dłużniewski jak zawsze realizował Jacek Kozłowski się nazywam Tomasz Raczek bardzo państwu dziękuję zapraszam na szczere tak Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SALON - SZCZEROTOK (TOMASZ RACZEK)

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!