REKLAMA

Święta państwowe jako instrument uprawiania polityki

Wieczór Radia TOK FM
Data emisji:
2018-04-30 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
45:36 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
godzina naszego poniedziałkowego wieczoru w radiu TOK FM kolejny gość prof. Antoni Dudek historyk politolog UKSW dobry wieczór panie profesorze dobry wieczór witam będziemy rozmawiać o niebezpiecznych związkach historii polityki to może na początek, dlaczego historia jest tak niezwykle atrakcyjnym tematem dla polityków w motorze dość oczywiste, gdy polityka to sprawowanie władzy władza musi budować nieustannie swój autorytet, nawet jeżeli jest to władza niedemokratyczna Rozwiń » tylko autorytarna niemająca legitymacji w woli obywateli to kto to goście, tym bardziej gdy musi budować jako swój autorytet, odnosząc się do przeszłości w i tutaj mamy jakby 2 takie pola od noszenia się to pole bliższy mianowicie ci, którzy sprawują władzę są przedstawiani jako ludzi ogromnych zasługach w przeszłości, której uprawniają do sprowadziło ich władzy, a poza tym mamy też pulę odleglejsze mianowicie ci rządzący odwołują się do pewnych wydarzeń z odległej przeszłości, który nie byli bohaterami, ale uważa Andrzej Kawka spadkobierców prawda i w związku z tym choćby słynny Juliusz Cezar, do którego się odwoływali liczni władcy prawda algi Aleksander macedoński dokładnie prawda później na poziomie rząd i budownictwa pan Jacek kontynuatorzy dokładnie, a następnie dokładnie gdy, więc mówiąc krótko to jest zrozumiałe i w tym nie ma nic złego dzieje, bo to jak będzie nowy demokratyczni politycy niektórzy mają kadencyjność rządy i którzy podlegają w pewnej weryfikacji odwołują się i powinni się odwoływać do historii, bo ono buduje pewną tożsamość wspólnoty tylko chodzi o to, żeby właśnie w tym odwoływani przekroczyć pewnych granic czy mówiąc krótko nie kłamać nie manipulować, bo od pokus jest ciągle ogromna to znaczy różnego rodzaju nadużyć właśnie te nadużycia są często trudne do łatwego definiowania czasu soczyście prymitywnej u nich łatwo zobaczyć, że Tusk jest grubymi nićmi szyte w 2, a czasem łączy jest to robione w znacznie bardziej subtelnie i wtedy nie jest takie łatwe do zobaczy ale zanim o tych manipulacjach i o tym, tak im instrumentalnym wykorzystywaniu historii przez polityków czy wręcz o zaciąganiu historyczną apolityczną służbę to chciałbym zapytać ile jest w polityce czy ile powinno być odwoływać do historii, a ile do przyszłości, bo wydawać, by się mogło, że politycy to jest ta grupa społeczna czy zawodowa, która powinna nam wyznaczać kierunek mówi się o tym, że polityk powinien być pół kroku przed społeczeństwem no, żeby jakiś kierunki nie wyznacza ci, żeby społeczeństwo do podążania w tym kierunku zachęcać pamiętam Aleksandra Kwaśniewskiego słynną kampanię roku dziewięćdziesiątego dziewiątego, gdy to kluczowe było hasło wybierzmy przyszłość, więc ile powinno być w polityce i polityku przyszłości teraźniejszości historii oczywiście ten element historii ćmy powinien być najmniej obecne to jest dla mnie oczywiste każdy polityk, który się bardziej zajmuje przeszłością niż teraźniejszością przyszłością oczywiście robi błąd i to także ze swojego osobistego punktu widzenia, bo prawdopodobnie do szybko to teraźniejszość Muza puka do drzwi i zostanie po prostu po zbawiony swojej władzy w 1 natomiast oczywiście różni politycy i koncentrując się jednak na teraźniejszości i przyszłość jak twierdzą, że wszyscy się jednak na tym koncentrują się w różnym zakresie posługują się historią dla swoich bieżących celów, a my mamy takie oto w rządy, które właśnie znacznie mocniej uprawiają wyraźnie to co nazywamy polityką historyczną i muzyki, jaką nazwą 2 modelami polityki historycznej liberalny konserwatywny model liberalnej w i polityki historycznej w pewnym uproszczeniu bieli i dawać dużym polega na tym złości rząd specjalnie się w to nie angażuje oczywiście orzecznik musi obchodzić rocznice musi zatwierdzać programy nauczania historii w szkołach musi brać jakość oto prezydent politykowi znaczeniowo obniżyli mu jakiś pomnik prawda od czasu do czasu aż roi, ale generalnie poza tym to nie angażuje się specjalnie w budowanie jakiejś wizji historii, zostając tzw. wolnej grze sił tak jak na rynku jeszcze mają różne towary tak się na rynku historycznym ścierają różne idee różne koncepcje poza wąskim zakresem prawda, że mogły będzie się zwalczały tych, którzy będą święto państwowe n p . pos pomalować czy symbole państwowe w tym modelu liberalnym zasadniczo państwo się mocno dystansuje od kwestii histeria mały model konserwatywny, który dokładnie odwrotny tutaj państwo ma tu jest 1 z fundamentów wprowadzić pewną aktywną politykę historyczną, czyli mówiąc krótko wspierać różnego rodzaju programy poziom edukacyjny nie tylko kierowcom do młodzieży, a także do dorosłych to właśnie w i inwestować n p . w kulturę Inków w tych wątkach, które do odnoszą się do przeszłości w wspierać n p. inwestycje dotyczące budowy muzeów, które przedstawiają określoną narrację, czyli mówiąc krótko w tym modelu konserwatywnym państwo nie dopuszcza patrz dopuszcza oczywiście inne narracji historycznych też państwo demokratyczne albo suwerennych i pełniła aktywną dokładnie na tym rynku jednak odgrywał istotną rolę bardzo istotnego gracza to właśnie 2 modele, które się opisem bardzo ogólnikowo, ale one już zobaczyli historię właściwe państwo dwudziestym wieku no to w ogóle się one się właściwie nieustannie powtarzają oczywiście jeszcze skrajny przypadek modelu konserwatywnego dotyczy państw totalitarnych prawda mamy komunistyczny związek radziecki mamy w nazistowską trzecią rzeszę mamy faszystowskie Włochy Mussoliniego i to, gdy to nie jest konserwatywny model, bo tutaj można powiedzieć to polityka historyczna jest w monopolistycznych w tych państwach i nie ma już dopuszczanych innych narracji jest tylko 1 jedynie obowiązująca narracja historyczna, którą wyznacza partia i wód, która oczywiście służy partii i władza mogłaby a gdyby miał pan profesor przeanalizować historię trzeciej RP tak rozumiemy modelem przez większość czasu obowiązującym był ten model model liberalny tak, ale on też przechodził przez pewne fazy mam wrażenie, że taki najbardziej bliskie temu modelowi taki łuk neutralności daleko posunięty w latach dziewięćdziesiątych w tym państwom zasadniczo poza oczywiście pewnym przykładem mówi o programach szkolnych takich pomnikach o świętach posługa specjalnie się nie angażowało w kwestii historycznych to właśnie symbolem było to czy pani wcześniej mówiła o zwycięstwo Aleksandra Kwaśniewskiego pod hasłem wybierzmy przyszłość to się zaczęło zmieniać już końca lat dziewięćdziesiątych wczasach rządów Jerzego Buzka już podjęto pewne próby jednak zmierzenia się z tym tematem to choćby inicjatywą utworzenia Instytutu Pamięci Narodowej w puli nastąpił kolejny przełom obok IPN -u, który realnie zacząć działać w roku 2000 drugim takim elementem było powstanie muzeum powstania Warszawskiego poprzez inicjatywy Lecha Kaczyńskiego to było pierwsze muzeum narracyjne w Polsce, bo opowiadający historię w nowej znacznie bardziej atrakcyjny sposób i Thomas najdroższe za konkretną perspektywę tak i to nas wiedzie w kierunku w roku 20 0 5, w którym jednak jego załamało się wpływów formacji postkomunistycznej, która była najmniej zainteresowana tym odwoływanie się do przeszłości było, bo nie wygodna dla dla SLD i w środowych do niego zbliżonych w Grenoble zaczął się dominacja tych 2 partii, która trwa do dzisiaj tutaj polityka historyczna zaczął odgrywać bardzo istotną rolę musi zwrócić uwagę liberalna Platforma Obywatelska nie zrezygnowała w ogóle z pewnych działań symbolem tego choćby muzeum drugiej wojny światowej w VAT, który jednak Donald Tusk uznał, że trzeba tworzyć, chociaż mógł powiedzieć, a wreszcie coraz to obchodzi prawda nobli jest muzeum wojska polskiego co można jakoś ekspozycja zdrowia będziemy korzystać kilkuset milionów tworzyć narracyjnego muzealnego Niemiec wygrał, a jednak powstało dlaczego, bo to błędna odpowiedź NATO skoro Lech Kaczyński odniósł sukces muzeum powstania Warszawskiego to my byliśmy też muzeum które, która odniesie jeszcze większy sukces i to widać wyraźnie, że rzecz, że jak grzyby to ten ten wyścig można powiedzieć historyczny, który z wykroić opis został podjęty przez Platformę w młodości nakładał różnego rodzaju działalności, aby prawda w obszarze n p. zmian w ustawie o in w istocie pamięci narodowej i t d. i widać wyraźnie dzisiaj, że obie te formacje rywalizują także na tym polu, chociaż opis jest dominujący, dlatego że PiS ma tutaj dwoją się dłuższą tradycję po drugie, wyborcy PiS -u znacznie bardziej oczekują w swojej partii będzie na tym polu polityki historycznej podejmowała aktywną działalność niż zwolennicy Platformy od swojej partii to jest zasadnicza różnica elektorat liberalny jest mniej tym zainteresować nim nie jest wcale zainteresowanych historią, bo jest tylko nieco mniej jest zainteresowany przede wszystkim nie przywiązuję do tego aż takiego wielkiego znaczenia, kto elektorat prawicowy konserwatywny, który jednak właśnie historii przeszło 2 × w MOW absolutnie fundament 1 z najważniejszych aspektów działania każdej władzy i dlaczego tak się dzieje, a to jest akurat zrozumiałe, bo to jest kwestia, aby po prostu tego fundamentalnego punktu aut na prawicy lewicy w i tutaj widać wyraźnie, że dla formacji prawicowych obok religii tradycji jest 1 z takich najważniejszych punktów odniesienia dla aut grupa lewicowo-liberalnych raczej kwestia swobody jednostki o praw człowieka w jedno tutaj kwestie religijne są często prywatne kwestie tradycji obco to właściwie w dużym stopniu kwestią osobistą, więc siłą rzeczy się przywiązują zupełnie innych rzeczy uwagi, więc jest to, żeby zrozumiał jak Pele my nie jesteśmy to wyjątki jak się prześledzi inne kraje NATO w Europie zachodniej 3 3 3 czy Stanach Zjednoczonych widać wyraźnie, że Republikanie będą w stanach znacznie bardziej zainteresowani przypominaniem różnych wątków tej chwalebnej historii Stanów zjednoczonych Demokraci może mniej jednak to teraz jeździ pan profesor pozwoli cofniemy się jeszcze bardziej chciałem zapytać o to jaki był ten mariaż polityki historii w okresie PRL -u i drugiej Rzeczpospolitej czy w okresie PRL mamy do czynienia wyłącznie z historią zakład ma kogoś zraziło to drugie po orbitach analogicznie będzie łatwiej powiedzieć w drugiej RP oczywiście toczy się walka o zapowiedź w jakim zakresie przypominająca tą, którą dzisiaj obserwujemy dzisiaj n p. mieliśmy mam takie elementy, kto ma większe więcej po swoim stronie ludzi legendarnych dla opozycji PRL-owskiej drużyna wywalczyła wolność w osiemdziesiątym dziewiątym w drugiej RP mieliśmy ten słynny spór między PiS-u czekamy, więc czekam, kto położył większe zasługi w odzyskaniu niepodległości to jeszcze piłsudczycy mówili nieustannie o marszałku Piłsudskim legionami dwudziestego roku o Legionach polskich organizacji wojskowej NATO oraz endecy mówili o roli mocarst w konferencji w Paryżu Dmowski na konferencji paryskiej w post o bagatela schowali w SB zwycięstwo dwudziestego roku na mówiąc o cudzie nad Wisłą, że to tzw. Piłsudskiego matka Boga, a dokładnie w i dobór takich główny spór toczy się już trzeciego wygrali po przewrocie majowym przejęciu władzy nauczyli narastający kult Piłsudskiego tzw. wychowanie państwowych szkołach lub w istocie rzeczy było taką indoktrynację byli w duchu właśnie uznaje wielkości marszałka i Argentyna reż Paul Reid wysyłania kartek pocztowych na imieniny marszałka czym był kult armii w czasie zdawać sprawę, że rządy Piłsudskiego jeziorko rządy samego marszałka o ogromnej ilości wojskowych oczywiście głównie legionistów Peowiaków, którzy w stopniu dom kapitanów majorów, zwłaszcza pułkowników objęli mnóstwo różnych stanowisk w administracji Państwowej łącznie z fotelami premierów wielokrotnie byli premierami siłą rzeczy to cała administracja rządowa propagowała kult armii armia miała być takim fundamentem, na którym się miast opierać cała państwo nie tylko w wymiarze bezpieczeństwa, że armia chroni przed wrogami zewnętrznymi rzeczywiście byli ludzie się realnie bali, ale armia miał się takim wielkim wychowawcą narodu rada miała być wojskowi jako wojewodowie ministrowie prawda w starostowie mieli organizować ten kraj w takim duchu pewnego porządku dyscypliny tu się do dochodził ten prawda ta retoryka taka widziałbym w anty anty Warhol ska, którą Piłsudski preferował, że to Sejm Polacy z natury rzeczy to prawda skłoni do łakomstwa, bo dokuczliwość nawet wojsko tutaj to uporządkuje i to i to było w dużym stopniu skuteczne oczywiście to się z runęło 30 09 . roku w, kiedy się okazało, że ta armia, chociaż tak ją hołubią i tak na nim dużo dawano nie daje sobie rady nie dała sobie rady to się załamała ich zarządów szydzi z tych sloganów Tomcio Rydza-Śmigłego, że nie oddamy ani guzika jesteśmy silni zwarci gotowi to hasło obozu jednoczenia Narodowego lub pamiętajmy, że ten kult marszałka Piłsudskiego został potem przeniesiony na Rydza-Śmigłego zna tak próbowano sztucznie wykreować w Sławnie wielkość postaci Rydz-Śmigły nie mogło, bo marszałka zabrakło Piłsudskiego ono Aten cały establishment wojskowy potrzebował jak by nowej postaci na razie nie lubi próżni, na której wokół, której będzie się dało budować dalej tym kulturalnie swoją pozycję uprzywilejowaną otrzymali spróbowano tego Rydza-Śmigłego wykreować na klub ładnie ów dekret Sławoja Składkowskiego drugą osobę w państwie coś było niezgodne z konstytucją kwietniową i w ogóle generalnie było było dość osobliwym przedsięwzięciem i to się skończyło po 4 latach krachem we wrześniu natomiast Jan takie poczucie, że mowa w paradę w sali komuniści to bezlitosną walką z Piłsudskim jest z jego kultem, a propos pomogli ten kult uratować jeszcze przenieść do trzeciej Rzeczpospolitej jak dzisiaj patrzy na na nas na taki bardzo rozkwitają przykład Piłsudskiego to może on nie jest dokładnie kopią tego z lat trzydziestych, ale swoich ról w istotny element co jest zupełnie zdumiewające, bo w jak nam da się to wytłumaczyć tylko tą kampanią prowadzoną przez komunistów na bardzo konsekwentną, w której zapowiedziano Piłsudskiego prawda, wysyłając go faszystą głaszcze go nie zostawiono suchej nitki na całości dokonań, jakby rządów sanacyjnych, która by oprzeć przy swoim obejmuje niezbyt udanym dla siebie ma też swoje zasługi to do tego komuniści kompletnie odmawiali jakichkolwiek zasług Piłsudskiemu jego zwolennikom co siłą rzeczy zrodziło właśnie taką reakcję społeczną z narastającą w miarę upływu lat oddalania się od opłat od końca wojny coraz większego odrzucenia albo ją kultu w latach osiemdziesiątych Jack wielu szanujących opozycjonistów woda demonstracyjnie kult Piłsudskiego uprawiało, chociaż specjalnie sąsiedniej gminie i znikało co tam robił, zwłaszcza po przewrocie majowym, walcząc o demokrację i jakoś, by to w latach osiemdziesiątych często kłóciłem różnic między kolegami opozycjonista, mówiąc że Piłsudski nie jest do końca dobrym patronem walki o demokrację parlamentarną osadów likwidował wsi no ale oni uważali, że to jest zupełnie co innego nie mam racji i Marii wcześniejsze zasługi marszałka w 2 dokładnie, gdyby sam marszałek chyba też, że jeśli mówimy o tym, innym aspekcie historycznym, a bardzo kultywowana weteranów powstania styczniowego tak jest to oczywiście bardzo istotny element tożsamości wiem to się wiązało prawy pas inny typ kultem wojska, bo nie zawsze było państwo polskie, ale można powiedzieć, że przesłanie Piłsudczyków zawsze Polacy jako naród kierowali jakich wojsko dodaje oczywiście powstanie styczniowe to właśnie przykład tego ukoronowaniem tej tradycji insurekcji sięgającej Broda powstania kościuszkowskiego, do której nawiązywano w Polsce międzywojennej zależy ich fachowość, ale ponieważ, czyli zarówno tych od Kościuszki jak i tych powstaje z Polek już nie byłaby liczy jeszcze nieliczni powstańcy styczniowi oto ich można było pokazać opinii publicznej jest dano im specjalne testy, by mu z renty wydano nawet mundury takie jedno z włoską udko rzeczywiście to miało podtrzymywać to tradycji insurekcji Kozak, który oczywiście ku nominacji zwycięsko uważano legiony to to miało głęboki, iż jest to element właśnie tego budowania budowania w społeczeństwie przekonania, że armia to jest coś więcej niż grupa uzbrojonych ludzi, która ma zadanie strzec granic bezpieczeństwa zewnętrznego kraj to kto to to co to było to były wielokrotnie podkreślany to teraz okres PRL-u takie Chełm mówiłam na początku, a jeszcze przed wielką czy to był taki okres, kiedy on głównie zajmowano się fałszowaniem historii pisanie milionową no oczywiście w pewnych granicach, dlatego że nie wszystko co oczywiście mówiono wtedy w podręcznikach historii czy w tym wdali się okazało nieprawdą, bo były pewne daty się zgadzały natomiast jednak się patrzy na to historie nawet od średniowiecza to nie ustanie dokonywane różnego rodzaju manipulacji i zacznę od średniowiecza, a cała koncepcja udowadniania polskości ziem zachodnich północnych badany powiedzmy jasno przy należność czy obecność Słowian dziś w okolicach Szczecina w 3 na Dolnym Śląsku oto, kto to niebyła prosta sprawa mimo to wysłano tam archeologów prawo i mieli wykopywać udowadnia, że to są prasłowiańskich ziem i Agorę książki pana Samochodzika ASR i pana Samochodzika Zbigniewa Nienackiego kółka też zawsze jak się pan samochodzik wybierał na Mazury to zawsze była próba udowodnienia odwiecznej polskości wioślarzem dokładnie oczywiście to nie jest także tam nie było żadnych elementów prawa dla Piastowskiej, bo jakiś były tylko, że to wyolbrzymiane, bo zwielokrotnia do tego dochodziła oczywiście cała Anny powiedziałbym to przesłanie antyniemieckie, czyli walk Wine volvo wojny z zakonem krzyżackim w 2 spośród mnóstwa wojen, które Rzeczpospolita szlachecka toczyła z różnymi krajami jednak te wojny z zakonem krzyżackim z Niemcami nie tak z Niemcami były absolutnie najważniejsze najbardziej eksponowane dopiero gdzieś tam w cieniu wspomniane już takiej wojny ze Szwedami Turkami, a już najmniej chętnie mówiono o tych wojnach prawda z Rosją toto to było gdzieś tam się złotego pomijane go zupełnie w podręczniku to gdzieś tam było w biegu spojrzeli na proporcje to widać było tak przecież kłóciłoby się walczyliśmy tak głównie walczyli z tymi Krzyżakami opóźnić pluszakami, a z tymi innymi duszach trochę mniej, choć oczywiście musiało zmienić 19 osiemnastym szósty osiemnastego dziewiętnastego wieku powstania był jednak głównie anty carskie zwrócił uwagę Podziel anty carskim Jan rosyjskich działań przeciwko Chile Marcelo później był ten straszliwy cara, który też tam prawda pokazywano goście tak nieustannie program się odwołują zdrowszy starszego brata rodziców ważne, bo czy do innych ruchów i usta opóźni to druga po dziewiętnastego, ale wcześniej generalnie ten cara w GM był postępowy ruch nie tylko w Polsce, ale też w Rosji ma w i to to było takie przeszła i to z wiódł od najbardziej zakłamanej historii dwudziestego wieku tutaj oczywiście skala Łoś Łoś gigantyczna wspominałem już o tym za włamywanie swojej rzeczywistości drugiej RP, które zdobyło przedstawiany jako państwo właściwie do jedno potwornie prawda skoncentrowane na wyzysku tych biednych byłych chłopów robotników prawda z płaszczem marionetka w rękach obcych mocarst w Brytyjczyków czy czy Francuzów i innych no i wreszcie wroga nie potrafią SAW zrozumieć, że historycznym Kielc sposobem na uchronić przed klęską drugiej wojny światowej był Sojusz związkiem Radzieckim chorób ostrzega go komunistyczna partia Polski, bo tutaj oczyścił cały wątek eksponowania komunistów do różnych filmach, które wtedy kręcono odnoszących się do drugiej Rzeczpospolitej to nieustannie Dowhan tych komunistów, choć jak będą specjalnie żadnej roli nie odgrywali istotnej muszą być jakiś komunista pokazany, żeby widz miał przekonanie, że ta partia komunistyczna w drugie Rzeczpospolitej była znacznie potężniejsze niż była rzeczywistość w najpóźniej dziś druga wojna światowa tutaj mamy do czynienia to największa sprawa symboliczna to kłamstwo katyńskie rzecz jasna takie najbardziej wyraziste w no ale jest cały szereg tych kłamst w pomówień niższych łącznie prawda z tym słynnym kłamstwem założycielskim rady niektórzy historycy nazywają się opowieścią o tym jak to w Chełmie lubelskim w lipcu czterdziestego czwartego roku konstytuuje się Polski komitet wyzwolenia Narodowego drukuje manifest podczas gdy my wymyślamy drukowane w Moskwie w PKW po deszczu ukonstytuował w Moskwie, czego później prawda nie mnie nie eksponowano co podobne rzeczy jak treść manifestu PKWN to było jedno z największych kuriozum w ilustrujące ich poziom zakłamania PRL od mianowicie to to główne święto państwowe 2 2 lipca w święto manifestu PKWN równocześnie obchodzą je hucznie co roku nigdzie właściwie można było przeczytać tekst manifestu raczej ktoś oczywiście bardzo za to dużo trudu i dotarł do gazet w bibliotece narodowej czy Jagiellońskiej, gdzie jest czterdziestego czwartego roku do to czy piątego dotąd ma tekst manifestu znalazł, ale coś co powinno być teoretycznie jako załącznik w każdego wyboru źródeł do szkół w absolutnie tego tekstu manifestu PKWN nie było dlaczego, bo on zawierał liczne deklaracje, których później nie dotrzymano i władze uznały, że już świętować ogólnie, by nie pozbędziemy w pełni będziemy zapoznawać ludzi co tam do wpłat nie było od zobowiązań młodych zrodzić niepotrzebne wydaje i zapyta, dlaczego nie ma n p. tam swobodę tworzenia partii politycznych n p. w paru jeszcze innych swobód, które manifest PKWN obiecywał, więc siłą rzeczy mieliśmy do czynienia z pewnym absurdem, że to święto państwowe z okazji wydania dokumentu, którego treść w ogóle nie pokazywano nie eksponowano silnie luteiny, ale był kompletnie nie omawiamy szerzej nagłaśniane w teraz wracam z powrotem do trzeciej RP, by zapytam pana profesora jako historyka politologa wykładowcy akademickiego, który ma do czynienia z młodzieżą na studencką na co dzień politycy tak często odwołują się do historii, świętując rozmaite rocznice usiłują nam narzucić rozmaite narracje, a tymczasem ta wiedza historyczna w społeczeństwie chyba nie jest taka znacząca, bo niestety nawet wśród polityków też często znamy przypadki różnych targach zdarzyła się pan warszawskiej ma się zacząć taki jest za dopłat, ale ból w ich uwagę, że dzisiaj politycy są ostrożni unikają takich dopuszczają do sytuacji tli się zadaje takie jak pamiętamy też Warszewo, które nie widziała, kiedy Polska wstąpiła do Unii no, więc właśnie, więc oni generalnie podkreślają, że historia jest ważna, ale nie za bardzo rzeczywiście nie dbają moim zdaniem o rzetelną edukację historyczną społeczeństwa oczywiście werbalnie ostatnio n p. znowu zwiększono liczbę godzin nauczania historii natomiast natomiast kiedy schronisko historyczne wielokrotnie n p . czy postulował, żeby przestać w tym samym uczenia historii, kiedy jeszcze mieliśmy szkołę podstawową gimnazjum liceum zatrzymano kurs historii od starożytności do współczesności w każdej z tych szkół w odpowiedzi, czego w żadnej z tych szkół nie udawało się go skończyć de facto dwudziesty wiek na tym najbardziej cierpi UR dwudziesty wielka z tego co wiem z rozmów z młodymi ludźmi studentami on po prostu nigdy nie został przerobiony w niektórych nielicznych przypadkach kończy się na roku czterdziestym piątym dokładnie, dlatego że to, że to obok tego, że te programy były źle skonstruowane i właśnie powodowały piątek dwudziesty wybór samym końcu cyklu nauczania i często brakowało czasu to wielu nauczycieli nawet się specjalnie nie spieszyło do tego okresu, zwłaszcza tego po powojennego poznawało się sprawą długów wikła się wtedy bardzo głęboki spór polityczny, o ile tam jeszcze tego spór o mandaty z drugiej RP to jeszcze jakoś przystaje już dzisiaj tak, by nie widać na ulicach ludzi kłócących się czy klasówki czy Dmowski mieli rację to w przypadku pra w do oceny PRL -u całkiem do niedawna teraz rolnicy już to powoli się kończy, ale jednak przez minione ćwierć wieku ten spór o ocenę epoki PRL bardzo dzielił społeczeństwo na tych, którzy jednak w PRL byli fatalnie zdanie na tych, którzy jednak blisko niego brodzić po to, taki nauczyciel uważają, że ci uczniowie prawda, bo przynosi jakieś schematy z domu i Piotr nie mówi zostawić to w Libii i też mam wrażenie większość z nich w Polsce nie chciała tego nie chciała, chociaż też wiedza na ten temat była ograniczona, bo oni też byli ofiarami tego okresu ale kiedy goście tego nie uczono za bardzo się na studiach to okres powojenny był w dużym stopniu pomijane przemilczane i efekt był taki, że na szczęście mamy całe pokolenie dzisiaj już dorosłych ludzi, którzy przeszli przez szkołę średnią kadrą w latach dziewięćdziesiątych czy dwutysięcznych i tak naprawdę właścicieli, gdy porządnie nie byli uczeni dziejów dwudziestego wieku, zwłaszcza w drugiej połowie dwudziestego wieku w efekcie to co mają w głowie to jest efekt jakiś odgłos, jaki sporów w telewizji polityków jakichś pojedynczych filmów jakiś refleks jakiś audycji radiowych czegoś takiego wniosku jest to kompletnie nie systematycznie i stąd na efekt takiego pomieszania co nie zmienia oczywiście fakt, że ulegli znakomicie wyedukowani i tak by się wspierali różne rzeczy można, by mocniej niż Kuśmierz dziś na kiedy spieramy się znając fakty na to oczywiście jest to spór zupełnie inny niż wtedy, kiedy decydują wyłącznie emocje tak dokładnie niestety w Polsce i debatach historycznych emocji w większości przeważają nad racjonalnymi argumentami, kiedy n p. uczymy się o to czy lustracja była czyniła potrzebne czy była właściwie czy niewłaściwie przeprowadzona w dobrze byłoby, gdybyśmy wiedzieli jak ten proces lustracyjny w Polsce przebiegały kino etapy, jakie były ustawy o dobro, mówi że posiada, czyli n p. czy była aparat bezpieczeństwa w czasach PRL i grubości od wydobycia było zacząć było się dyskutować o lustracji można, ale jak się nic nie wie o tym czy była słynna bezpieka los go właściwie wtedy zaszczepia się prądu właśnie, o czym rozmawiamy o tę trasę dzieli się za rządów prawa sprawiedliwości panie profesorze to jest ten z 1 strony wyciąganie pewnych elementów historii na piedestał n p. żołnierze wyklęci, którzy wyparli inni armię krajową i powstanie warszawskie ma przynajmniej takie wrażenie oczywiście pierwszy się, więc nadal jest terminem bardzo hucznie obchodzone na stolicę na ulicach stolicy, ale jakoś tak Chełm od tej armii krajowej i mniej o żołnierzach wyklętych zdecydowanie więcej inne, ale też się próbujemy wybielać naszą historię to znaczy wracam do tego sporu, który towarzyszy nam w styczniu tego roku dołączył do ustawy o IPN-ie od nowelizacji tej ustawy o sporu o sporze od sporu między Warszawą, a Tel Awiwem i Waszyngtonem, czyli toniemy w Jedwabnem tylko o inne ręce niemieckie, a marzec 3 10 08 . roku to też inspiracja włącznie komunistyczna szlachetny dobry Polski naród nigdy nie skazany żadną zbrodnią przeciwko innej społeczności innemu narodowi, bo tutaj znowu się kłaniał to otrzymujemy czasem początku tych 2 modelach polityki historycznej liberalnymi konserwatywny Top model liberalny zakłada też mówiąc krótko szerokie pole dla każdego rewizjonizmu historycznego w gdy podczas, gdy model konserwatywny ewidentnie jest krytyczny wobec wszelkiego rewizjonizmu chyba aż raczej uważa, że no właśnie trzeba eksponować te jasne strony przeszłości, bo tu się buduje tożsamość wspólnoty, a te wszystkie ciemniejsze strony ciała spychać na margines czy wręcz 1 chować jedno, bo on nie budują wspólnoty no bo rzeczywiście dałoby to jeśli uznamy, że zbrodni w Jedwabnem dokonali Polacy to trudno nie jest coś, by się naród Polski mógł szczycić, a w 2 w związku, ale z drugiej strony jest on, o czym myślę, że dojrzała wspólnota rodzi się z przepracowania takich rzeczy nie oczywiście tak tylko problem polega miesza się wyjaśnić, skąd się bierze to to myślenie o polityku polityków tak o tym, że pewnych tematów trzeba unikać nas przekonania, że te tematy nam zdominują przekaz oczywiście niech tam są jacy specjaliści mówią o pogromach, ale jest bardzo się do linii Gdańsk, ale radzimy mówi Miłosz w 10 0 sprawiedliwych nie ożywił wagę to jest to co dzieje się dzieje w Instytucie Pamięci Narodowej wczasach, kiedy ja tam by się tak, by przez jakiś czas funkcjonowałem myśmy się starali zajmować 2, że tak powiem strona medalu, czyli i ratownictwa Żydów szmalcownicy strach teraz mam wrażenie, że Pruś malcowi nic twa to zostaje całkowicie oddany innym, a i będzie mieć ze mną włącznie Sprawiedliwymi i liczeniem pokazywali, że było dużo więcej szmalcowników, którzy ją gorąco beznadziejny, bo Białoruś to tych danych z uwagi na słabość ograniczono już, by nie da się głosu nikt z precyzyjnie skonkretyzować się policzyć jednych drugich tworzą jakiś przybliżenia szacunkach w odniesieniu do takich fragmentów terytorium kraju no i ten spór pozostaje nierozstrzygnięta prostym myśleniu poziom takim w wyraziście prawicowych w ogóle się nie zajmujemy to ciemniejsza strona medalu prawda tylko jasno w tym wypadku akurat Sprawiedliwymi w innym przypadku, bo aż jedno oczka jeśli mamy do czynienia z tą partyzantką antykomunistyczną tam mieliśmy do czynienia zarówno z jasnymi i ciemnymi kartami praw do tych ciemnych kart to nie mówimy o nich pomijamy je myje, ale traktujemy jako margines marginesu do rozmów mimo tych jasnych kartach prawda o tych zachowaniach rzeczywiście żołnierskich bomba w pełnych godności o tych wszystkich ludobójczych mordach prawej różnych innych rzeczy, które się tam zdarzały w tej partyzantce, zwłaszcza w etapie bank wycenia, bo taki taki etap był w swojej części tej tej partyzantki, zwłaszcza u schyłku istnienia dotąd ponad ramy do obliczenia, bo to nie buduje tej wspólnoty narodowej tego dobrego samopoczucia i teraz problem polega na tym, że między tymi 2 modelami i tak naprawdę potrzebna jest pewna równowaga złoty środek złoty środek, bo to jest strasznie trudne no ale policzmy się jasno w, jeżeli założymy, że państwo ma prowadzić aktywną politykę historyczną w Topa aktywna, bo jeżeli w liberalnym modelu, jakby się wycofujemy interesują nas bardzo ograniczony zakres cała reszta nie interesuje, a rozszerzyli zakładały one muszą grać aktywną politykę w Lotto to aktywna polityka państwa nie musi koncentrować na pokazywaniu ciemnych kart, bo nie zrobimy z tematu Jedwabnego głównego tematu eksportowego, iż chodzi o polską historię w 2 w jedno, bo tak naprawdę zaraz zaraz ktoś powie aha, czyli właściwie całą drugą wojnę światową Polacy się głównie zajmowali mordowaniem Żydów, bo trudno, żeby państwo polskie coś takiego wspierał jest to to moim zdaniem jest trudne do przyjęcia oraz oczywiście z drugiej strony absurdem jest jeśli to samo państwo będzie mówiła nie ci szmalcownicy to podobno byli albo nic nie wiemy tu mamy sprawiedliwych zobaczcie policzyliśmy ich tylko o tym, chcę mówić na tym polega absurd to czy rzecz polega na proporcję chciał mówić 1 o drugim, ale w określonym powiedziałbym właśnie sposób z zbilansowany w te rzeczy powinny być my tu bowiem się, że mały problem, bo ma ja odnoszę wrażenie, że w Polsce lub ze skrajności skrajność popadać i mamy jednak do czynienia z 1 strony właśnie taką historią triumfowali styczniową, która rzeczywiście cechuje politykę historyczną PiS-u, ale to co z kolei PiS są wolne czy PiS-u podnosili, że było też takie jak pedagogika wstydu w Polsce nie ja uważam, że było, jakby świat jest lepszy boks dachowy z publicystyką historyczną na łamach pewnych pism w Polsce bardzo wpływowych, który ma się koncentrował głównie na tych ciemnych stronach w efekcie czego ktoś to tylko na tej podstawie budował swój obraz naszej przyszłości uważał, że rzeczywiście ma w czasie drugiej wojny światowej no to zasadniczo jednak tych Żydów głównie Polacy mordowali do nosili na gestapo jakieś porachunki robili między sobą i że, że to jak dominował nad, a to nie jest pełny obraz okupacji wyrównała w 2 i ponownie dotyczy to innych aspektów praw dla naszej historii mówił o relacjach polsko-żydowskich one budzą olbrzymie emocje, ale to są można odnieść n p . do Solidarności wzory Solidarność ma swoje ciemne karty, które nawiasem mówiąc dziś są zbyt mało jeszcze odkrywany mało się o nich mówi, ale prędzej czy później pojawi się taki nurt rewizjonizmu, ale teraz jest pytanie czy my powinniśmy iść na zewnątrz do świata z tymi różnymi ciemnymi stronami Solidarność przezroczystymi Jasnej mówi, że to jest ogromny ruch oczu unikalny na skalę nawet Europejską globalną w pokojowy ruch sprzeciwu przeciwko komunizmowi czy będziemy mówili n p. o tym, że ma, ale niestety dało im więcej rozkradli albo Rabka byli agentami każdej istocie rzeczy udawali tylko, że są w tym Mucha w rzeczywistości widziała innego szkodę bo gdy właśnie kwestia proporcji VAT jak złamiemy te proporcje o to by siłą rzeczy powstaje obraz, który nie jest moim zdaniem warto eksport, a czy jesteśmy teraz na takim etapie panie profesorze, że gminne władze usiłują na nowo napisać historię no właśnie lat osiemdziesiątych i trzeciej RP jak niektórzy bohaterowie są zdejmowane miejsce cokołów myślą o Lechu Wałęsie inni są stawiani na tę cokoły my też historię trzeciej RP nagle okazuje się, że sprowadza się do urn 2 fragmentów niepodległego państwa polskiego rządu Olszewskiego i pierwszy rząd chce prawa sprawiedliwości i mułu Kazimierza Marcinkiewicza Jarosława Kaczyńskiego, a cała reszta no to ogół jest bardzo duży znak zapytania cóż to było jeszcze długo się, że w wypowiedziach polityków rządu obecnego są takie wątki gorzej moim zdaniem to jest kompletnie nieskuteczne to znaczy, a może ty le w podręczniku my będziemy tak źle, ale sadu Boljević może być zimno, ale tu akurat właśnie to jest problem czy to jest informacja do podręcznika, bo Bolkiem był i Boninem stan wiedzy historycznej taki jest, bo to, że te dokumenty, które zostaje przedstawiony moim zdaniem nie został dotąd podważenie naliczono dziwi Live Band o losie małe i tutaj jest podstawą sprawa, bo to rząd był tajnym współpracownikiem SB nie może przekreślać jego ewidentnych zasług dla ruchu solidarnościowego jest w ja bym w ten sposób ja muszę tego obawiał, gdyby rzeczywiście nam groziła sytuacja, w której będzie tylko 1 jedyny obowiązujący podręcznik albo 2 do wyborów, w której byli w 1 będzie głównym bohaterem prawda Solidarności Andrzej gwiazda w drugim będzie głównym bohaterem Anna Walentynowicz, a w obu Wałęsa będzie pominięto to żaden wybór prawa i zjazd wyobrażam, że niezależnie od tych intencji, które są wyraźnie w przemówieniu licznych polityków PiS-u to jednak dzisiaj nie ma rząd w wystarczających narzędzi, żeby narzucić swoją narrację, bo pamiętam czasów PRL wtedy gościła totalna dominacja i choć narracji w mediach i jedno źródło zła mieliśmy programy szkolne prawda mieliśmy cenzurę i to wszystko i tak w którymś momencie nie sprawiło, że się udało prawda ludzi przekonać, że zbrodni w Katyniu dokonali Niemcy odzieżową z tym wiele trudu więc, tym bardziej dzisiaj przy tak ograniczonych narzędziach nie uda się nikomu kogo interesuje historia epoki PRL wmówić, że w Solidarności nie było kogoś takie jak Lech Wałęsa prawda w zlotego ja na to patrzą z pewnego dystansu ja nie mam takich oba w, że nagle zostaje nam narzucono całkowicie fałszywa wersja rzeczywistości no wreszcie będą próbowany podejmowane próby budowania, jakby alternatywnych wersji historii prawda, który właśnie Lech Wałęsa jest człowiekiem, który tak naprawdę jest zdrajcą i cały czas działa na szkodę wroga Solidarności ja Allen, a z kolei na stan Mikołajczyk to jest też wprowadzić taki nieudacznik VIP-ów pomagier komunistyczne Bobko żołnierze wyklęci prawda, że naprawdę komunizmowi przeciwstawiali, choć było ich kilkanaście tysięcy, a w PSL Mikołajczyka było prawie 1 000 000 ludzi w 2 w, więc można takie rzeczy mówić tylko jest pytanie czy ktoś się utrzyma moim zdaniem nie otrzyma moim zdaniem huby są podejmowane już oczywiście, ale jak biedni nie są już bólu skuteczny zachodzenie trzeciej RP czy takie zabiegi, które n p . w telewizji publicznej im przy okazji rocznicy wstępowania Polski Donato okazuje się, że nocą do NATO wprowadzą nas Mariusz Błaszczak natomiast osób, które podpisywał stosowne dokumenty w materiale informacyjnym stacji informacyjnej publicznej nie ma no tak to prawda tylko, że to jest kwestia rzetelności dziennikarskiej Bojar niestety mam wrażenie, że to nie jest jedyna narracja, która w Polsce jest z chromowaną mamy kilka takich narracji, które są budowane przez różne obozy polityczne, które usiłują tam swoich wyeksponować bohaterów wojennych pominąć natomiast jak pada dzisiaj przy takiej ilości alternatywnych źródeł informacji, o ile narzucenie jakikolwiek 1 obowiązującej sprawą beznadziejną odrębną natomiast sprawą jest co można robić, bo właśnie, kiedy ma się też role publiczne media pod kontrolą, bo tu jest jakby powinien być ten obowiązek dbania o pluralizm i tu niewątpliwie ma największe zastrzeżenie w nie do dzisiejszych ludzi, którzy kontrolują telewizję media publiczne, że oni tam, gdzie forsują swoją narrację, bo w przyszłości też to miało miejsce tylko, że dzisiaj Intermarche w wyjątkowo prymitywny w związanej z tym, że goście nie ma żadnej innej maszynie nie uczmy nawet pozorów jak już pluralizmu czy mieliśmy do czynienia wcześniej może być umowa wygasła Stanisław Piotrowicz, mówiąc że ten jest wizja dla inteligentów, ale trafia do ich elektoratu PiS, czyli prawa sprawiedliwości jest straszne jeśli coś takiego mówi no bo on się, by przyznaje w istocie, że do pewnej kuchni władzy, bo ja podzielam tak media publiczne zawsze w Polsce były przez kogoś kontrolowane i tym ktoś jakąś tam narrację narzuca tylko, że do 20 15 roku robił to moim zdaniem w przysłowiowych białych rękawiczkach po 20 1 5 rękawiczki zostały zdjęte no i widzimy teraz pełni owłosione łapska prawda duszą tego widza, rzucając mu właśnie różnej i dziwne Dzidzi dziwne dziwne dziwne poglądy historycznej trochę dziwne interpretacje natomiast ja też mam przekonanie, że to ma swoje granice to znaczy skuteczność tego, bo dzisiaj wystarczy w mocy pilota 3 kliknięcia myszką w internecie przeskoczyć ze strony na stronę i dzisiaj naprawdę tej narracji można nie oglądać, więc więc, gdy ja mam takie poczucie, że nie powinniśmy też w tej sprawie popadać w jakąś taką łatwą porównywania się zdarza niektóre z epoką PRL działacz po 4 lat w PRL -u dziś niektóre elementy tak złej propagandy sukcesu, który jak dzisiaj widzę n p. wiadomościach TVP, czyli Andrzej Konarski Mariusz wspominają lata siedemdziesiąte, ale z tą różnicą, że o lata siedemdziesiąte pamiętam pewna, że jedyną alternatywą dla Dziennika telewizyjnego reality Channel radio wolna Europa, a dzisiaj po prostu klikam i mam w identycznej jakości zupełnie odmienny obraz rzeczywistości konkurencyjnej stacji telewizyjnych teściem pana profesora zapytać o polityce wykorzystywaniem rocznic, bo mamy rocznice wydarzenia, aby lub AC no i tam politycy zamiast na po opowiadać rechot historii skoro niezbyt dobrze się nie orientujemy przypomnieć się, dlaczego ten moment jest ważny, dlaczego obchodzimy, dlaczego n p . jest dzień wolę, by z tej okazji uwielbiają poczynić jakieś wątki polityczne, czyli wykorzystywać się uroczystości rocznicowe do sprzedawania swoich narracji politycznej rok temu, kiedy była rocznica konstytucji uchwalenia konstytucji 3 maja pan prezydent wykorzystał okazję do tego, żeby ogłosić swoją inicjatywę referendalną, czyli propozycje zmiany obowiązujące od dziewięćdziesiątego siódmego roku ustawy zasadniczej wiemy, że mamy lada moment syna, bo to czas szybko leci stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości i wiem, że właśnie w tym dniu będzie odsłaniany nie jest na pewno wybór przypadkowy pomnik Lecha Kaczyńskiego ten, który stanie obok pomnika ofiar katastrofy smoleńskiej na placu Piłsudskiego na pamiętamy też, że skoro jesteśmy przy Lechu Kaczyńskim, że kiedy pan prezydent Lech Kaczyński nie chciał w 1000 lecia w 20 1 0 roku do Katynia to po to, żeby właściwie z tą rocznicą rozpoczęcia swoją kampanię wyborczą przed wyborami prezydenckimi czy to dobrze czy to źle czy politycy powinni się powstrzymywać w takich sytuacjach i inni wykorzystywać uroczystości rocznicowych do MON d s. bieżących politycznych mówi też o to w takim kontekście, że potem pojawia się wiele pretensji politycy występują z takimi pretensjami w sumie nie wiadomo, dokąd chyba nikt społeczeństwu go chyba sami do siebie, że te rocznice nas nie łączono tylko dzielą, że nie potrafiły wspólnie świętować obchodzić i t d. oczywiście jest trochę także politycy lubią nadużywać roli czy dla swoich bieżących celów politycznych, ale ja mi za to tak generalnie nie potępiał, bo właśnie zaczęliśmy od tego, że od i dlatego z tą historią interesu, żeby jak i wykorzystywać do swoich bieżących działań politycznych i teraz dla mnie kluczem jest nie tworzą oni to robią, bo to musiało robić będą to robić nie tylko u nas to robią tylko jak to robią patrz mapka jeśli byśmy się trzymać tego przykładu, który pani redaktor portalu ładu to nie myślę, że prezydent Duda, choć absolutnie tego nie przyzna, ale bardzo żałuje swojego wystąpienia nieprzemyślanego 3 maja ubiegłego roku w referendum, bo widzi, jakie są kłopoty z tym związana trwa burza mózgów Pałacu Prezydenckim jak to się wycofać ten właśnie Ano właśnie ja już nie taki pomysł nawet to publicznie już sugerowałem, że właśnie po prezentuje wystąpić powiedzieć, że dostrzegając potrzeby ogromne, gdy ludzi niepełnosprawnych i ich opiekunów uważa, że te 100  000 000 najwięcej trudu kosztowało referendum się jednak przekazać 1 1 na ten fundusz, a nuż to referendum czy podaruje, bo została przeprowadzona szeroka debata uzyskaliśmy szereg opinii i tak naprawdę referendum zrobił jak się kiedyś uda konstytucji uchwalić też referendum zatwierdzające już nie będziemy pytać prawda bliżej nieokreślonego procenta ludzi otoczyć poza systemem Prezydenckim czy w czy parlamentarne w tym, czego większość ludzi tak nie rozumie w i dlaczego o tym, mówić bo, bo to jest przykład jak pan prezydent nie zdawał się sprawy z uruchomienia pewnego ciągu wydarzeń, które zakończy się już przeciwko niemu obrócić, bo w istocie rzeczy teraz mamy oto do czynienia z taką sytuacją, że albo Senat odrzucił wniosek pana prezydenta, który nawiasem mówiąc ciągle jeszcze pamięć nie ujawnił na zorganizowanie tego referendum w to będzie porażka ogromne dla pana prezydenta albo Senat zatwierdzi to referendum prawdopodobnie wtedy pan prezydent zderzył się z bardzo nikłe frekwencją, dlatego że podejrzewam, że opozycja wezwie do bojkotu tego referendum o wpisie też nie widać wielkiego entuzjazmu do Egiptu wania za tym palaczy w związku z tym na końcu może się powtórzyć być może nawet Niemcz w takiej skali jak klęska, która dotknęła prezydenta Komorowskiego, kiedy odnotowaliśmy najniższą frekwencję w dziejach wszelka głosowanie wciąż ważne prezydent Andrzej Duda przypomniał, że ta okoliczność ostatnio podczas konwencji konstytucyjnej na stadionie Narodowym tak przypomniał Bronisława Komorowskiego dokładny wynik 7 Coma 8, a zwłaszcza dla firm mogłoby się okazać, że w przypadku tego referendum będzie niewiele więcej i to byłaby jednak olbrzymia porażka po na prezydenta robi źle wróżyło jego szanse na reelekcję, więc jest jak mam wrażenie, że już niema dobrego wyjścia poza 1 wycofać się w ogóle z tego coś się też będzie pewną porażką, ale z tych wszystkich chyba najmniejszy w Edycie poza tym zmieniła, gdy ja nie mam pretensji do pana prezydenta, że pływał 3 maja wykorzystać do sieci bieżących działań politycznych ludzie to jest akurat przykład cukru, mówi że zrobi to fatalnie sam sobie w istocie zaszkodzić, a zatem co innego natomiast pewne przedsięwzięcia, które się mogą przy okazji rocznic historycznych pojawiać się propozycje, które służą, jakby wspólnocie dał wprawdzie w Polsce nie ma w ostatnich latach zbyt dobrych przykładów tego rodzaju natura mogę sobie wyobrazić doskonale sytuację, w której któreś kolejne święto państwowe czy do 11 listopada 3 maja będzie przez jakiegoś kolejnego prezydenta czy premiera wykorzystane do Odry, by naprawienia pewnych rzeczy w Polsce prawa do do wyjścia z jakąś inicjatywą, która rzeczywiście realnie właśnie spróbujecie ładnie mówi odbudować wspólnotę ona daje to wielu mówiło o budowaniu wspólnoty nic nie wiem, ale przychodzi do konkretów nosi okazuje, że to absurd tej wspólnoty nie odbudowuje, ale tak nie musi być zawsze coś możemy się doczekać w końcu kiedyś w sytuacji, w której rzeczywiście być może BIG-i podział polityczny się już taką głębokość, w których będzie ktoś uzna, że jednak trzeba próbować się odbić od węgla i zacząć jakieś działania, które będą właśnie tu atmosferę poprawia wygląd takim pesymistą nie był jej nie ma pretensji do polityków, że Inter rocznice wykorzystują mogłyby to robili z głową w BOŚ z drugiej strony mogę prezydent w roli wykładowcy historycznego to też nie jest dobre Zaczernie ma tylko mówić o tym dlaczego 3 maja był ważny albo 11 listopada w bez żadnych odniesień do współczesności duch uznali, że goście to jakiś taki właśnie pogadanka historyczna Niemiec ja rozumiem, że musi udzielić w odniesieniu do teraźniejszości przyszłości przy okazji tych rocznic całych przemówień do tego, żeby to właśnie było dobrze przemyślany nie rodziło takich kłopotów jak słynna referendalna inicjatywa prezydenta Dudy a dlaczego nie przyjęły się atakiem lenno niezbyt długie, ale jednak ważne rocznice jak 4 czerwca to już wiemy okres ten pozwala tylko na coś zakładnikiem wojny między platformą biciem, kiedy Platforma uznała, że otwarcie co jest ważne to było oczywiste, że PiS i właściwie być świętym to Europie muszą być przeciwko czwarty po i czerwca Polek jest kwestia 3 1 sierpnia, którego jeszcze żadna ze stron nie potępiła bez być może, bo trzecia Rzeczpospolita potrzebuje własnego święta, bo i, że najlepiej się do tego dodał 4 czerwca, ale on, że skreślony zostaje 30 01. się rozwinie się w ich tak późno sierpniowych obok jakieś święto rzeczywiście będą bili go rozumu wyrusza w dzień wolny, ale tak podobno mamy te 2 święta w głównej i jedno to święto tak naprawdę, gdy konstytucji 3 maja 3 0 5 święto Rzeczpospolitej w pierwszej górował walczący o przetrwali jesieni udało, ale jednak drugą już w małych to co jest 11 listopada i małe tą trzecią Rzeczpospolitą, która istnieje już dość długo i Zefir będziemy obchodzić trzydziestolecie powstania, chociaż tutaj nic nie jest dyskusyjne, kiedy je liczyć na naj naj później będzie to 20 2 1 roku w Dalby, bo mogłoby, jakby ci pierwsi całością możemy wygrać wybory, a w październiku w październiku 10 01 . roku bez łez, bo dobry moment, żeby jakieś święto z tej okazji ustanowić jak mówi niekoniecznie musi być od razu dzień wolny od pracy w, które by pokazywało ono właściwą drogę, którą przeszliśmy przez minione 20 kilka lat już do tego potrzebny ten konsensus polityczny dziś jego kompletnie nie widać i obawiam się, że w najbliższym czasie tego nie wręcz prof. Antoni Dudek historyk politolog UKSW był nasz gość przed dwudziestą czwartą bardzo dziękuję profesorze rozmawialiśmy o związkach jak się okazuje bardzo często niebezpiecznych polityki historii miał państwu dziękuję za wspólny wieczór spokojnej nocy kolorowych snów tu usłyszeć Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZÓR - KAROLINA LEWICKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA