REKLAMA

Co jest dla dzieci, a co nie? O grozie i strachu w książkach

Przedpołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2018-05-02 10:00
Prowadzący:
Czas trwania:
36:25 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
radio TOK FM Karolina Głowacka przy mikrofonie zastanowimy się nad tym co jest dla dzieci, a co dla dzieci nie jest w tej godzinie przedpołudnia Radia TOK FM naszym gościem jest prof. Grzegorz Leszczyński dzień dobry panie profesorze w dzień dobry powiedzieliby państwo literaturoznawca specjalista literatury dziecięcej dla dzieci młodzieży Uniwersytet warszawski właśnie panie profesorze co to znaczy, że coś nie jest dla najmłodszych to znaczy, że my dorośli uznajemy, że Rozwiń » pewne obszary tematyczne są nie dla dzieci, czyli krótko mówiąc staramy się ich uchronić dziecko przed tym, żeby ona z jakimiś problemami kwestiami zagadnieniami po prostu nie obcował tych bardzo bardzo stare zagadnienia, odkąd tylko właściciel je powstało coś co można, by nazwać takim cywilizacyjnym pomysłem na edukowanie dzieci poprzez szkołę w 2 najpier w musiał powstać pomysł dzieci w Lechu od dzieciństwa edukowania dzieci i pomysł tego, żeby dzieci wprowadzać w edukację poprzez książkę to właściwie już ich już wtedy zaczęto się zastanawiać co jest właściwe, a co nie jest właściwy kultura ludowa nie znała takiego podziału na to co dla dorosłych to co dla dzieci baśnie ludowe były utworami, które wcale nie były przeznaczone dla dzieci opowiadały jakiś szczyt no i opowiadali jest też wędrowni Bajarze i dojarki stąd zresztą od słowa, by dać wywodzi się słowo bajka dla dzieci z głównych cech aktywne, by nie znaczy jedno pleść głupstwa wpły w na odległość, gdzie powiedzieli, więc dzieci, by jak żyć te barierki opowiadał różne historie n p. dziś przy darcie pierza długi jesiennymi wieczorami i dzieci były jednymi ze słuchaczy po prostu nikt specjalnie tego nie dla dzieci nie tworzyła ani też nie cenzurował ze względu na obecność dziecięcych słuchaczy dziecięcych uszu jeśli tak można powiedzieć wtedy, gdy powstaje szkoła, a wraz z nią taki pomysł właśnie na edukowanie dziecka po i dziecka poprzez książkę dostaje też taka oto myśl, że książka ma pewne wartości wychowawczej teraz my te wartości przekazujemy jeśli przekazujemy im jednak do innych przekazach nie chcemy, by zaczyna się właściwie bez zasadniczy problem to zasadnicze pytanie co pokazywać, czego nie pokazywać, o czym mówicie o tym nie mówić bardzo to różnie wyglądała na przestrzeni czasu były takie okresy, kiedy n p. uznawano, że nie należy dzieci broń Boże zaznajamiać z baśniami, ponieważ po pierwsze, mogą one były z baśniami letarg tak tam pierwsze mogą one to Orzeszkowa m. in . o tym, pisała nie mogą one zatracić umiejętność odróżniania tego co jest zmyśleniem od tego co jest prawdą no a poza tym nie ostudziło to od takiego jak wówczas uważano zdrowego stosunku do rzeczywistości, ale to nie tylko w chyba dziewiętnastym wieku jeszcze w latach międzywojennych Kazimierz Kordziński pisał, że każda inna, ale na co należy strzec dzieci przed bajkami, ponieważ wszystkie byłyby baśnie mają podtekst erotyczny najlepszy dowód, że na końcu królewicz żeni się z królewną oczywiście skróciłem streścił myślę, że mimo czerwonego Kapturka przecież tak właśnie nazbierało na czynniki pierwsze właśnie Fed w ten sposób na pewno pan słyszał o tej interpretacji z otoczenia Erwin toż to może ona gdzieś odchodzi od matki rząd ten Wilk, czyli wiadomo mężczyzna, który czatuje na jej dziewictwo w lesie później dziewiąty wszystkie rzeczy nie wiem kim jest gajowy, by w tej metaforze wydali w tej interpretacji in, którą Erich Fromm, których Erich Fromm jest autorem, na którą właśnie pani przed pierwszą przytoczyła mówisz o tym, że myśliwy jest figurą ojca natomiast TNS zły Wilk jest górą mężczyzny, który stanowi zagrożenie oczywiście można do bursy byłyby takie perspektywy baśniach pisarz naturalnie no ale my też, ponieważ myślimy właśnie o tym co to pani zapytała prawda jest dozwolone, a co z nieco, o czym powinna się w książkach dla dzieci pisać, o czym nie powinny to właśnie bez prze przez całą bez przerwy przez całą historię rozwoju książki dziecięcej i wreszcie przez całą historię dzieciństwa te dyskusje się to ważne były takie okresy, kiedy ranne powszechnie mówiono w książkach dla dzieci o śmierci były takie, kiedy właśnie cenzurowane uważamy, że nie należy z dzieckiem rozmawiać o śmierci, bo to dziecko stresuje jej dziecko nie rozumie w takich kategoriach śmierć w związku z tym trzeba dziecko od tej opłaty od godziny przed dziewiętnastym wieku jak mamy dziewczynkę z zapałkami Andersena wydaje nam się, że to jest taki ewenement wcale nie był ewenement, bo dzieci nawet straszono śmiercią za nieposłuszeństwo n p . w ich los się nieszczerze, ale jedzie pan z wielkim workiem jedzie tam zabierze przynajmniej tego n p . Andrzej i workiem ci zabierze albo n p. tak jak złotej rączce, kto nie jest to by ten umrzeć musi taki z nich się, by uzdrowić tłusty 5 z nich albo ważny SMS na szóstym jest, więc dzieci nawet straszono śmiercią w, która ma być miałaby być konsekwencją tego, że one grymaszą przy stole to by było takie opowiadanie już w tej chwili zupełnie zupełnie zupełnie zapomniany dziewiętnastowieczne o dziewczynce, która złożyła ojcu, gdy ojciec włożyć, by chciał, żeby się sumę, gdy ojciec umarł dziewczynka podeszła, by ucałować trumnę, gdzie leżał tatuś i słusznie wtedy stało Otóż postawiła stopę na desce bez Kasię gwałtownie uniosła uderzyła dziewczynka w czoło i dziewczynki umarły jest właśnie śmierci jest tutaj wyraźnie karą za dziecięce złorzeczyli posłuszeństwo, ale nie czytałam o tym, że baśnie Andersena dziewczynce z zapałkami była w pewnym momencie w Polsce cenzurowane jeśli chodzi o tłumaczenie co znaczy zmieniono zakończenie żona wcale nie zna to jest niestety wieczny problem w wprowadzania, by tak pędzić na Polski grunt, bo medal na obce grunty w Doniecku specyfika Polska utworów literackich jest ich cenzurowania pierwsze wydanie innych winach rum Astrid Lindgren, który kupił pierwsze francuskie wydanie i 5 francuskie tłumaczenie było przy Hucie się od wydania oryginalnego o połowę i nie tylko, że po prostu ocenzurowany musiała być zła i PIT Piter scenę ocenzurowano Pippi podkreślano po prostu wyrzucano różne trudne nie jak uznawano niestosowne fragmenty z obawy przed szerzeniem niezdrowego feminizmu, ale także zmieniano różne rzeczy i tak n p. jest scena, w której Pippi podnosi konia, a w tłumaczeniu francuskiego Pippi podnosiła Kuca 1 z tych Lindgren dowiedziała się o tym czy przeczytałem to tłumaczenie nie czy za francuskim w Niemczech przedstawili na lek. Grażyna ktoś jest lub ona sama do tego porównania dokonał, więc kiedy dowiedziała się serwis w wersji francuskiej piłki podnosi Kuca napisała do tłumaczki z pytaniem, dlaczego dokonał takiej zamiany i tłumaczka bardzo uprzejmie odpowiedziała, że nikt na świecie nie widział dziewczynki, która podnosi konia pech oczywiście z klasy technik napisała, że sfotografować dziewczynkę niekoniecznie te fotografie przysłać dziewczynki Friedrich von Sachsen, więc tt tt tt zmień dietę te zmiany zakończyli bywa bardzo różne Novum, gdyż nie zapominajmy, że nie tylko dawniej, ale dzisiaj tak jest, że dorośli patrzą na utwory dla dzieci po prostu przez grupę albo wręcz przed nimi przez mikroskop i boję się to nie tylko, że tam jakiś fach w wymowy samych utworów, ale wręcz poszczególnych scen, kiedy może się n p. uchylić taka furtka przez skórę wkradnie się zwątpienie we wsiach władze mądrość dorosłych widzów dlatego dlatego po prostu te utwory cenzurowane niektóre utwory są naprawdę przedziwne małpy wszyscy mamy jeszcze Małgosię zresztą w ogóle za koncert, że jest jakaś wiedźma, która ich tuczy, żeby potem zjechać to jest bardzo skomplikowana historia w jej ba bardzo byłby trudny problem jeśli mówimy o cenzurowaniu to oczywiście, że IT i ocenzurowano na lata, jaka opowieść jest bodaj Jadwiga chrząszcze wskazały napisała na motywach baśni Grimm w ich rzecz polegała na tym, że była sobie taka babcia Piernikowski Marcin Gruszka dzieci lub kar i ona wcale nie zjadał dzieci tylko je zniewolił ażeby je zachwycić do pracy, a kiedyś bardzo polubiły pracy i zatęsknił do rodziców wtedy ona zaprowadziła je do rodziców, bo już się nawrócił i pokochały pracę w halach rzucała jak iPhone, a całe opowiadanie kończy się takim oto pytaniem skierowanym do czytelnika może któreś z was drodzy Czytelnicy potrzebuje edukacji w Chatce z pierników, więc renty to taka zła dopiero jest gros za kilogram jest zmiana rzeczywiście były, ale też innych chciałem zwrócić uwagę właśnie przede wszystkim na to, że te tt po to, cenzurowanie zmienianie zakończyć się zmieniają rugby brzmień utworów literackich wiąże się z taką naszą, by tak powiedzieć słowa dorosłą nadgorliwością pewną obawą, że utwory literackie mogą dziecka dniem zasmucił się, że dziecko będzie małe płakała duże przeżywało albo mogą nie wiem pokazać, że świat wcale nie jest taki dobry jak my byśmy chcieli, żeby dzieci wierzyły i to jest ogromny problem tak naprawdę to nie jest problem młodych ludzi to jest nasz program, który na tych młodych ludzi przerzucam i czy tego typu cenzura tematyczne, które stosujemy wobec najmłodszych jak to się mówi wobec naszych dzieci jest słuszną koncepcją słuszną drogą do rozwikłania po informacji Radia TOK FM prof. Grzegorz Leszczyński jest nasz gość w Karolina Głowacka przy mikrofonie rozmawiamy dzisiaj o literaturze dla dzieci w kontekście pewnych trudnych tematów, które w tej literaturze się pojawiają i częstokroć są cenzurowane trudne tematy dotyczące przebiegu nocy dotyczące zła czasem po prostu czystego ba znanego zła czy też śmierci i cierpienia i one właśnie są częstokroć cenzurowane jako takie, które się dla dzieci nie nadają w naszym studiu w Rz prof. Grzegorz Leszczyński literaturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego jeszcze raz dzień dobry panie profesorze w 1 ze wszystkim państwu, gdyby pan miało stworzyć jak w szkole taką tabelkę, że po lewej stronie mamy w treści, które są dla najmłodszych przeznaczone, a w drugiej w tabelce w drugiej kolumnie tej treści, które dla dzieci nie są przeznaczone to jak długa byłaby lista w prawej kolumnie tej nie przeznaczona dla dzieci tam była tylko 1 jedyna pozycja mianowicie nazwijmy ją roboczo barachło, a poprawnie utwory i książki niedojrzałe artystycznie dumny, że wykonane graficznie kiczowate, a literacko po prostu beznadziejne, a temat drzewnego temat nie był tak naprawdę już dawno nie chodzi o to, o czym mówić o tym nie mówić raczej o tym jak mu mówić jak opowiedzieć są w tej chwili Chin książki w także w Polsce wydane, które mówią o niesłychanie trudnych problemach z dzieciństwa ONZ przemoc o samotności dziecka od n p . Instytut cudowna książka od pary szwedzkich autorów, których nazwisk nieśmiały wymówić chaos w obawie, że słuchają nas w Skandynawii części gminy w każdym razie nad DT takie książki jak włosy mamy 3 zły pan czy grze etyczna one mówią o pierwszą raczyli włosy mamy mówią o dziecku, który jest samotny wobec psychicznej choroby matki drugie o dziecku, które jest w trudnej sytuacji w domu chłopcu, który w trudnej sytuacji w domu, ponieważ jego ojciec jest alkoholikiem trzecia książka mówi o dziewczynce, która jest tak grzeczna, że znika po prostu, aby zbyt grzeczna jest prawda i rodzice przestają zauważać, bo bez tego, że przestają zauważać rodzica dorośli ona po prostu z IKE mamy też takie książki na polskim gruncie Małgorzata Pstrągowska Zaremba ostatnio do mnie z tej ziemi donosy na rządzie mówiła, o którym mówi o przemocy domowej ten dom do Aten do mnie z tej ziemi to jest dom właśnie pełen przemocy to jest opowieść utrzymana w atmosferę w sferze horroru w swoje już na samym początku może zorientować się co jest powodem tego meczu tej grozy, która emanuje od domu dziecka bardzo powoli krok po kroku dopiero gdy w jedno zapoznaj się z tym problemem oczywiście można powiedzieć czy to co, gdzie obraduje ten problem prawda można powiedzieć tak no może książki powinny być wszystkie śliczne i opowiadać o tym, że świat jest bezkonfliktowy cudownej, a życie pasmem nieszczęść no tak tylko na samym końcu tego chce łańcucha mamy nastolatka, który przerażony patrzy świat i popełnia samobójstwo, bo to boli nie wolno ukrywać przed dzieckiem, że świat nie jest jednoznacznie pozytywne, że rzecz życie polega m. in . na tym rzecz się właśnie zmagać z przeciwnościami życia pokonywać w sieci oba te drastycznie to powiedziałaby przecież są rodziny, które są szczęśliwe, których nie ma żadnej przemocy nie ma chorób ciężkich nie ma alkoholizmu my rodzice myślą sobie po co po całym swoim dzieciom opowiadać o tym, świecie, który jest trudny skoro gotuj w nie dotyczy żaden z bardzo prostego powodu, nawet jeżeli w niej jakiś problem nie dotyczy to dotyczy ono otoczenia nie zapominajmy o tym, że problemy, które m. in . są obecne my w świadomości medialnej w dyskursie społecznym są problemami jeśli tylko dotykam ją one młodego pokolenia są problemami przez to pokolenie w kłania dymi w siebie jak gdyby prawda, więc jeśli się mówi o przemocy w rodzinie jeśli mówisz o rozpadach rodzinnej wsi mówi się o przemocy w szkole droższy czy przemocy środowiskowej mówi się o śmierci ciężkich chorobach w dyskursie społecznym to oczywiście, że ten problem jak woda zupełnie zgon gen ten problem jest wchłaniany przez młode pokolenie nawet jeśli nam o tym nie mówiąc no on nie ma takiej sytuacji, żebyśmy wychowywali dziecko nie wiem zamkniętej stodole i nie dociera do niego nic ze świata, gdyby otaczającego otaczający świat to świat uchodźców to jest świat wypadków ten świat chorób to świat śmierci to jest nie tylko świata radosnego i mieliśmy wysyp książek dotyczących uchodźców, a niektóre były bardzo dobre, które były fatalne, ale bardzo dobrze, bo też właśnie problem, który dotyka red, który dotyka współczesności cudowna książka Jarosława Mikołajewski ego na wędrówkę nową cudowna poetycka, która oczywiście mówi ojciec jest ona trafiają uchodźcy, ale też mówi o pretekstem metaforycznym sensie o procesie wzrastania w kwestii o procesie dojrzewania porzucania domu, by w ruszania w podróż głów ne przez życie po da o pokonywaniu niebezpieczeństw zagrożeń w tym, że w życiu nam towarzyszą trochę taka baśniowa historia nie zapominajmy o tym, żeby panie redaktorze, by je nawet w naj net nawet dziecko które, że jest najszczęśliwszym i najbardziej dostatnim domu żyje pośród problemów tego świata 1 z problemów tego świata jest problem dzieci uchodźców, bo dziecko, gdy mamy piękną książkę mądrą głęboką Grzegorza Gortata moje cudowne dzieciństwo 2 lata po bo do dzieci docierają informacje, że dziś jest wojna i dzieci pytają o to jak można żyć w czasach wojny nie tej drugiej światowej to oczywiście też jest ważne, ale ta druga wojna światowa skończyła się kilkadziesiąt lat temu dla małego dziecka, które ma mniej niż 10 lat to są po prostu lata świetlne, ale teraz właśnie na innym kontynencie czy wydana na wyciągnięcie ręki, gdzie wydajność rzeczy straszne pomocy należy od razu książek jak rozmawiać z Lechem książka jest oczywiście pomocą dla rodziców, żeby o tym, rozmawiać Elana jest też pomocą dla dziecka, żeby ona się samo, jakby uporało z tymi problemami przez to problemy, które przerastają dziecko to jest piękny wiersz Wisławy Szymborskiej kot w pustym mieszkaniu o kocie, który oczekuje na powrót na darmo tak jak zupełnie Czekającna Godota Becketta, który na darmo oczekuje na powrót gospodarze Otóż dziecko jest podobna sytuacja, gdy zwierzę w potrzasku grożą mu naj róż najrozmaitszych przeciwności nie, gdy niebezpieczeństwo, gdybyśmy je chronili nie wiadomo jak grozi mu n p. staże, których rodziców umrze nie o to chodzi, żeby dziecka straszyć śmiercią tak jak w tej historyjce, którą się wiadomościami opisałem prawda niech, więc kiedy to właśnie tak to nie jest zupy ten umrzeć musi kiedyś straszono dzieci z kalectwem śmiercią jako konsekwencję i ich Mes samowoli czy czeka na obronności, ale zupełnie co innego chodzi o to, żeby oswoić śmierć jako pewna pewien obszar konieczne nieodzownych do doświadczeń od życia nie ma życia bez śmierci i dziecko wie doskonale o tym, czuje to intymnie intuicyjnie, chociaż może intelektualnie oczywiście nie zdawać z tego sprawy, że życie każdego człowieka także życie rodziców bez, których ono samo życie sobie nie wyobraża jest wędrowanie na krawędzi niebezpieczeństwa jak wskazał odejścia także niebezpiecznych związanych z rozpadem rodziny przecież, jeżeli w dzisiejszym świecie mamy epidemie rozpadów Góra rodzin i dziecko chodzi do szkoły przychodzi do przedszkola, a wszystko jedno i w jego otoczeniu pojawiają się rozpadający się rodzinnie przeżyć naturalny sposób w oczywisty jak najbardziej oczywisty sposób pojawia się to jako problem jego wewnętrzny dotyczący je przy jego przyszłości dotyczących kondycji stabilności jego własnego do też myślę sobie, że mam nie musimy myśleć wyłącznie naszych dzieciach to znaczy tej książce, której mówiliśmy do mnie z tej ziemi nie uderzył 1 taki fragment Anną to jest od maja zdaje się na najmie dziewczynka, która zwraca uwagę na to, że firanki w tym domu są namalowane żony nie są prawdziwe, bo ten dom z zewnątrz wygląda bardzo elegancko są w nim kwiatki są w nich właśnie namalowane firanki i tam pada takie stwierdzenie, żeby nie dać się nabrać na to co jest w tych oknach namalowane, czyli słowem jest taką opowieścią o tym, żeby zwracać uwagę na te domy, które wydają się właśnie uporządkowana w środku może się dziać przemoc, bo jak wiemy przemoc wcale nie dzieje się tzw. patologicznych rodzinach go również tzw. żadne normalne, ale czemu o tym, mówię mówię o tym, dlatego, że dzieci jak dobrze wiem potrafią być okrutne, więc jeśli gdzieś w przedszkolu usłyszą, że ktoś komuś się dzieje krzywda nie będą potrafili tego zrozumieć to mogą się zachować bardzo okrutni wobec tego dziecka, które już jest krzywdzone wyobrażam sobie sytuację, w której dzieci nieświadome dramatu tego problemu mogą jeszcze dołożyć cierpienia słownie dziecku, które się zorientują że, że to, że to dotyczy wiosną latem to literatura nie jest tylko dla naszych co ma pani rację jak byśmy to umożliwi to powiedzielibyśmy, że z 1 z takich fundamentalnych zupełnie zadań literatury jest u kształtowanie wrażliwości takiej winno empatyczny wrażliwości wrażliwości na drugiego czeka na jego przeżycie jego doznania jego świat jest cudowna niedawno dopiero co ukazała się, bo 2 tygodnie temu, by powieść Katarzyny Frydrych bombka babci lider Stein cudowna bardzo dobra tak piękna opowieść, która mówi on starej kobiecie tak stara kobieta zna drugim planie, ale o starej kobiecie, a jej w świecie doznań, a na pierwszym planie mamy dziewczynkę, która odkrywa cienie przeszłości i zaczyna chodzić bez kontekstu cieniami przeszłości, choć precyzyjnie rzecz biorąc dziewczynkę, która nawiązuje kontakt z dziewczynką, która niegdyś w czasach wojny jako mała Żydówka ukrywała się w 2 w tym właśnie domu, gdzie w tej chwili rozgrywa się akcja ma do jakich powiązania z tą starą kobietą mieszkającą w nim wygodnie skończonych nieskończonej niemal przeszłości w tym tych starań w domu to też jest właśnie taka literatura, której możemy powiedzieć, że ona jest pełna takiego tego subtelnego uwrażliwianie na sytuację drugiego człowieka i rówieśnika i starego człowieka, który dla dziecka kompletnie niezrozumiały to jest jedyne naprawdę 1 z takich fundamentalnych wartości literatury nie tylko oczywiście dla dziecka także dla nas z dorosłych, bo przecież inne wchłaniając utwory literackie wchłaniamy z siebie umiejętność rozumienia drugiego człowieka i rozumienia samych siebie to to to detal to od drogi to też taki jest i tak jest, że prawdziwa radość lektury niezależnie od tego kto tę radość przeżywać jest bardzo małe dziecko czy jest bardzo sędziwy człowiek prawdziwa radość lektury testu albo spotkanie ze sam ze sobą samym sobą Jarosław znaj swoją sytuację swoje emocje swoje przeżycia w sytuacji emocjach przeżyciach bohaterów literackich literatura albo spotkanie z drugim człowiekiem, kiedy ja jego, spotykając doświadczam zupełnie innych emocji i kontaktuje się zupełnie innym światem niż mówi prof. Grzegorz Leszczyński po informacje zwracam Karolina Głowacka przy mikrofonie w naszym studiu literaturoznawca specjalista literatury dla dzieci młodzieży prof. Grzegorz Leszczyński z uniwersytetu Warszawskiego jeszcze raz witam panie profesorze jeszcze raz nieistniejące gender tak się przerzucamy różnymi tytułami książek współczesnych dla dzieci, które opowiadają nie tylko o tym, że świat jest piękne kolorowe, ale dotykają ważnych spraw wspomniała mi się też i trudnych skłaniam się książka sprzed 2 lat staje się nie pamięta niestety autorki, ale to jest książka ilustrowana przede wszystkim są tam piękne ilustracje mają z Księżyca i to jest to powieść się o rodzeństwie są 2 siostry ani tez powie z perspektywy młodszej starsza maja jak sobie wyobrażać dziewczynka nasze narratorka szykuje się do podróży na Księżyc, dlaczego dlatego, że jest podpięta pod różnego rodzaju kable kabelki, więc już wiemy, że my jest w szpitalu im później dziewczynka wyobraża co jej siostra będzie robiła na tym Księżycu najbardziej się podoba metafora, że będzie grała nerwy tenisa z bobrami mówienia to jest książka, która tak mocno chwyta za serce i tak niesamowicie opowiada o tej my o tej meta od jej o tym, dramacie choroby i jednocześnie o tym, że to młodsze, bo test czekał z perspektywy tej młodszej tej, która siłą rzeczy w tym dramacie rodziców chorej Marii schodzi na drugi plan i znoszenie rozmawia i toteż jest w tej książce, więc na pewno tego typu książek jest więcej, bo możemy to z pewnością wymienić, ale myślę, że zagadnienie choroby to jest coś co na pewno powinniśmy z naszymi dziećmi przerobić to jest niesłychanie ważna rzeczywiście ten problem powraca od bardzo bardzo bardzo dawna nie wiem przypomnimy sobie z własnych lektur chłopców z placu broni na Maćka, który umiera prawda Rinat, którego losem jak opowiadali im dosłownie 3 dni temu 1 z doktorantem, która pracuje w szkole jako nauczycielka, nad którym to następny mecz z PL lub nawet ich dzisiejsi chłopcy opłakują sobie może cichaczem, ale jednak przyznają się do tego w klasie 3 zloty to po to jest oczywiście potrzebne to jest niesłychanie ważne doświadczenie mamy tego typu nie oddamy tego typu utworów dość dużo one zwykle są takimi rzeczywiście poruszającymi i byli ważnymi utworami no u Barbary Kosmowskiej pozłacana Rybka n p. rada, kiedy mamy właśnie to rodzeństwo z dotknięte różnego rodzaju chorobami zresztą to albo gdy są już mieliśmy do czynienia w u Andersena królowej śniegu, kiedy od, kiedy siostra wyrusza w świat w poszukiwaniu brata, aby był innym, a ten brak aktów zgonu współczesne badania ma chorobę którą, której dzisiaj dość rozpowszechniona jest zidentyfikowana jako autyzm dziecięcy, więc Nest bank nie choroba zaburzenie to tylko to jest już tak jak słusznie, więc my, więc to wyryto tam też odniesienia prawda te relacje czy wzory rówieśnicze Czyżby relacje rodzeństwa ich, w którym mamy 1 z bohaterów zdrowego i drugiego chorego też się powracają czasem w arcydziełach literackich jak n p. u Astrid Lindgren w Mio mój Mio od 3 w przedramię mi mówi Mielko braciach lwie serce, gdy rzeczywiście tak to jest 1 z bardzo ważnych obszarów literackich i wydaje mi się, że Delev prawdziwa wartość tych motywów taka była wartość, by tak powiedzieć na ponadczasowe polega tak naprawdę na tym, że nie, prowadząc bohatera przez świat w trudnych emocji jednocześnie jedno dokonujemy pewnej go o pewnej formy takiej Biblia teraz pić i terapii poprzez utwór literacki terapii przez książkę prawda, gdy ja będę w jakiej sytuacji trudnej kryzysowej chorobowej to i mnie nie spotka to, czego wszyscy się boimy jak dowodził Zygmunt Bauman mianowicie to jest kwestia ne odłączenia to jest kwestia separacji kwestia wykluczenia ze środowiska mandat, bo środowiska z pełnym lęku, bo nie wie co zrobić tak, a nie zapominajmy, że środowisko dla młodego człowieka znacznie ważniejsze niż dojrzałe oblicze dojrzały znajduje oparcie w sobie przede wszystkim oraz w kręgu najbliższych natomiast dziecko odchodzi od kręgu najbliższych ku światu zewnętrznemu, który zaczyna się identyfikować i nie znajduje oparcia w sobie, bo się zmienia, zwłaszcza w okresie dojrzewania przepoczwarzają się obecnego samo nie wie tak naprawdę kim jest prawda czy tamto nastolatek to są niesłychanie ważne rzeczy jest ich w ich termin faktycznie tak jest, że wśród tych trudnych tematów, o których wspominaliśmy, o których mówiliśmy to jest 1 z takich można powiedzieć wiecznie obecnych i w gruncie rzeczy nigdy nie kwestionowała czy są książki i pstryk te książki grozy taki oto horrory dla najmłodszych Ależ oczywiście, że są też jest w tej chwili w ogóle moda na taki horror wnet książka, która pozwoli to za takie jak poważny wymienić mianowicie Katarzyny Frydrych bombka babci z Bernstein, gdy jest napisana w formie horroru dom, który straszy ich okrywać stopniała Strykowskiej Zaremby to miejsce ziemi Przebraża do mnie z tej ziemi, toteż jest chorym dla dzieci mamy serię niefortunnych zdarzeń Ramony znika teraz zekranizował nową to 1 z najsłynniejszych takich aut w powieści grozy dla dzieci dzieci lubią się bać to da się wydaje, że dzieci powinny żyć w świecie wolnym od lęków, ale jest to kompletna nieprawda już wiedział o tym, sarenki Gregor, który pisał o słodkim strachu ten słodki strach to jest strach, który od czuwamy będąc bezpiecznymi wtedy, gdy oglądamy horrory albo czytamy o tym nie wiem powieści Kinga musimy czuć się bezpieczniej w w świecie, w którym żyjemy i w miejscu, w którym kontaktujemy się z tym utworem filmowym, czyli tracki z dzieckiem jest tak samo, gdy jest ona, gdy żyją w świecie bezpiecznym, a nie zapominajmy, że jest to dość, że świat, w którym dziecko żyje światem po prostu niewyobrażalnie bezpiecznym światem, który od kilkudziesięciu lat nie mnie zna wojen światem, w którym któremu nie grożą trzęsienia ziemi nie grozi drakońskim Europejski oczywiście mówią kręgu europejskim mówił, bo to są nasi Czytelnicy prawda na błędy wykryte, gdy tytuł do Soczi Ryś, który nas słuchają czy uprawy, by rodzice tych których, którzy czytają nie to jest świat, który nie zna głodu ten świat, który nie zna takich, którzy świadczyli zracjonalizowany w związku z tym nie boi się i racjonalności no i w tym właśnie świecie wyk witają horrory to dla tego jednak nie tylko dzieci także nastolatki i ruszymy nazwijmy tę grupę młodzi dorośli problem, czyli na ci, którzy mają 18 plus Beda taki niewielki plus na 2 0 + 30 parę to są ci, którzy o innych n p . kontaktują się z grami komputerowymi, a w tych grach komputerowych bardzo wiele z elementów wywiedzionych wprost z horroru bezpośrednio wprost horroru tak to rzeczywiście rzeczywiście, tak więc taki jest, że jeżeli pojawia się taki horror dla dzieci to jest po prostu moda w tej chwili jednak bardzo charakterystyczny mód książkowych europejskich, dlaczego mamy wrażenie, że nasze dzieci to jakiś osobny gatunek to jak musiałby w pani redaktor wygłosić wykład diewięćdziesięciu minutowy, żeby w ogóle dotknąć tego tematu mówiąc najkrócej powody są 2 pierwszy powód jest związany z naszą fizjologię Otóż w wyniku rozwoju mózgu tracimy po piątym nie więcej po piątym roku życia między piątym, a z szesnastym osiemnastym rokiem życia 3 dwudziestym tracimy około 80 % połączeń synaptycznych krótko mówiąc mózg obumiera to nie jest czek nie byłby w stanie te fizjologiczne niezbędne mu cieknie byłby w stanie wyżywić takiego mózgu, gdyby wtedy, gdy ta kara śmierci następowała widać to po prostu na pierwszy rzut oka małe dziecko, które tam ma 5 lat tworzy piosenki jest tańszy rysuje maluje układa wiersze prawdę z wielkim artystą, a potem tak jak w Starym powiedzeniu rodzimy się artystami apotem jedziemy do szkoły, a tuż potem idziemy do szkoły, ale tak Nisko nas psuje tylko życie tracimy po prostu te połączenia synaptyczne przestajemy rozumieć drugiego człowieka siebie świat pewnej dziecko wchodzi na kolana mamy mówi nie ma się mamusi wszystko będzie dobrze 10 lat później, kiedy nie ma 5 go 15 ogląda się do tyłu i wzrusza ramionami mówi się stara głupia boczny to nie jest kwestia tego, że on ten młody Czech zgłupiał to też kwestia tego, że on z winnicami rozumie swojej matki to jest to istotne, ponieważ na umierają te połączenia synaptyczne nie jesteśmy w stanie tak naprawdę wrócić do dzieciństwa nie pamiętamy z dzieciństwa wydaje nam się, że pamiętamy pamiętamy różne fakty pamiętamy różne inne osoby miejsca zapachy dźwięki melodii zebranych no ale rzeczywiście, ale z tego wszystkiego nie jesteśmy w stanie zbudować tej decyzji takiego takiego taki co to są puzzle, ale on nie tworzą go, że żadnego rysunku to są strzępy nie fair nie jesteśmy w stanie wrócić do dzieciństwa one zatrzaśnięte byliśmy wtedy po prostu inni i nigdy nie będziemy tacy sami też powód pierwszy, a powód drugi wiąże się z kulturą, jaki byt w dawnych wiekach jeszcze w wieku 1 8 wieku 1 9 w kulturze nie nie miejskiej nazwijmy to dzieci traktowane na równi z dorosłymi nie jako odrębny gatunek czy odrębną formę człowieka tylko ich traktowano w tym dniu oględzin, jakby nie umknie oddzielano dorosłych dzieci dorosłych i gdy przestał oddzielenie wiązało się z różnymi sprawami ważnymi elementami kulturowymi przede wszystkim szkołą, ale to wydzielenie też dzieciom dużo dało 1 ja nie mówię, że nie dało Gotta Get Rich media istnieje, a pytanie, bo takie, dlaczego Dzidzi w postrzegamy dzieci jako odrębny charakter człowieka prawda Otóż właśnie m. in. właśnie, dlatego że nie jesteśmy w stanie wrócić nie pamiętamy kim byliśmy wydaje nam się, że pamiętamy, ale w ogóle nie pamiętamy tak naprawdę to znaczenie bunt jesteśmy w stanie tej budowli odtworzyć, a z drugiej strony, dlatego że zepchnęliśmy dzieci do odrębnej kultury dzieci mają swoje książki dzieci mają swoje kredyty te programy telewizyjne swoje teatry swojej biblioteki w swojej księgarni swoje półki w sklepach z ze słodyczami dla siebie i 1 9 wieku były słodycze nie były dla dzieci słodycze uważano za przysmak rozkapryszonych kobiet i owszem, dawano dzieciom cukierki czy słodycze tydzień mamy przed wszystkim małe, żeby tam je uspokoić tak, a bilety już tak jak tam dziecko miało 5 lat to trochę wysuwanie chroniona, bo uważano za takiego malucha, który sięga po słodycze wzrośnie z chłopcem maminsynek, a dziewczynki rozkapryszona dramatu, jakim cudem dorośli i piszą nie wszyscy nieliczni pewien odsetek autorów piszą jednak genialnej książki, które tak dobrze, przemawiając do dzieci, skąd się, że taka Astrid Lindgren i organizator jest to jest paradoks, że to jest paradoks, że najlepszą polską powieść to zdaniem Czesława Miłosza najlepszą polską powieść o dziwnym dojrzewaniu młodej dziewczyny napisał mężczyzna Tomek Tryzna, a psy ze współczesnych lektur najlepszą moim zdaniem już nie co chroniło Siarką moim zdaniem najlepszą powieść o dojrzewaniu chłopaka napisała kobieta mianowicie Katarzyna Ryś jest to powieść król niedoceniana genialna poruszająca mądra głęboka opowieść powieść o dojrzewających chłopców nie trzeba być dziewczyną czy kobietom, żeby napisać dojrzewającej dziewczynie zabić mężczyznę, żeby napisać dojrzewających chłopców nie wiem, jaka to jest zasada nie mam zielonego pojęcia przypuszczam, że to jest trochę tak, że szukamy tego dziecka sobie, że te strony w małym księciu jest dedykowane rozmawialiśmy nie da niedawno rozmawialiśmy prawda, który dedykowany jest dla nas miłe, gdy był małym chłopcem to trochę jest także, że pisarz tworzy w jakimś tam są jeszcze lat przed sobą ukrytym w sobie głęboko tym małym chłopcem z małą dziewczynką dziewczynką, która dziś to w każdym z nas drzemią i z drugiej strony dlatego małego chłopca tej małej dziewczynki, której w, którym sami byli trzyma uchylać te drzwiczki, które się zatrzasnęły do naszego dzieciństwa i z tego myślę, że możemy podsumować nie ma tematów tabu chodzi tylko o to w jaki sposób te tematy są przedstawione prof. Grzegorz Leszczyński literaturoznawca z uniwersytetu Warszawskiego dziękuję panie profesorze dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PRZEDPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i słuchaj wygodniej z telefonu! A w promocji Black Friday obowiązuje prawdziwe 50% zniżki!

KUP TERAZ 50% taniej

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA