REKLAMA

Ludzie ze znakiem "P". Wspomnienia robotników przymusowych

Światopodgląd
Data emisji:
2018-05-10 16:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
11:34 min.
Udostępnij:

Pracowali przymusowo we Wrocławiu, ginęli podczas rosyjskich nalotów. Ci, którzy przeżyli, do dziś się spotykają. Łączy ich wspólna historia i znak "P"

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
, a świerk lub pod blok w handlu PIH Agnieszka Lichnerowicz chciałbym państwa teraz zaprosić do wysłuchania materiału Małgorzaty Waszkiewicz mojej redakcyjnej koleżanki reporterki Radia TOK FM z Wrocławia, która jest w studiu właśnie we Wrocławiu dzień dobry Małgosiu i Chinach to będzie Hel materiał o ludziach ze znakiem PLO, gdybyś słowem wstępu hut szkła mogą powiedzieć, kto jest bohaterem materiału co to jest organizacja czemu jej członkowie spotykają jak jest Rozwiń » sens tych spotkań klub ludzi ze znakiem PL zrzesza byłych pracowników przymusowych trzeciej rzeszy i którzy pracowali w dawnym Wrocławiu, czyli w Breslau i każdy przymusowy robotnik muszą nosić na ubranie na ubraniu znaczek PiS stąd nazwa tego klubu jak i jakoś się toczy spotykają tak członkowie tego klubu tak mają, gdyż taka sekcja działająca przy towarzystwie miłośników miasta Wrocławia i Belg proszę sobie wyobrazić, że my ci starsi państwo, bo najmłodsi mają po grzyby po 8 0 lat spotykają się co tydzień na taką, gdy taki pokój z kamieniczkami jak Jaś Małgosia tuż przy wrocławskim rynku i co tydzień nie takim się bardzo szerokie inne granie, ale tak 10 15 osób raz w tygodniu spotykają się rozmawiają planują kolejne spotkania mówią, że mają pretekst, żeby wyjść z domu i widać, że się lubią i że się potrzebują, więc nie koło w prawie przegapiła ją w Polsce rocznicę zakończenia drugiej wojny światowej to był 8 maja, ale w tym kontekście właśnie chciałyśmy państwo zaproponować materiał, którego bohaterami są właśnie ludzie ze znakiem daje tylko tak bardzo krótko naprawdę i dla ciebie, dlaczego to jakoś było ważne ciekawe spotkanie co znaczyło w kilku z kilku powodów na pewno po pierwsze, ci ludzie mają niesamowitą perspektywę tego miasta, bo przecież przy przyjechali do Wrocławia do Breslau, ale jak to miasto było niezniszczone widzieli tą piękną akt i architektury jedno 5 cena jedno po prostu niezniszczone piękne miasto, a pod, a po, a po drugie, bo chcę powiedzieć, że potem jest blok widzieli też ten widzi też klęskę zagłady i na Festung Breslau nasz potem na końcu, a potem na końcu już odbudowali miasto w nim wcale nie wierząc, że tu zostaną i że Wrocław pozostanie Polski i innych dzwonek długo pozostanie Polski to, a w porze z kolejnych mu kolejną taką, gdy taką wydawało mi się bardzo ciekawą perspektywą jest to, że to nie jest kolejny materiał od drugiej wojny światowej tylko jest to materiał on w nieznane i zapomnianej historii tego miasta, bo naprawdę niewielu wrocławian, ale znacznie Story Gdynia teraz chwyciła mikrofon i wyszło na ulice i pytała, gdy wrocławian czym jest klub ludzi ze znakiem inny palacze wiedzą, że tu w ogóle takie tacy ludzie są takie miejsca są jeszcze na mapie nocy jestem przekonana, że niewielu wrocławian odpowiedziało na szczyt UE nam to na ich stronach wymarzoną grę w bardzo dobry czas nas goni za bardzo chcesz wysłać wysłuchali w Elle twojego zatrudnienia możesz wysłać swój materiał ludzie ze znakiem po znaczek ten jest koloru żółtego posiada fioletową mu wódkę i fioletowy znak PL to znaczy pulę, jaką oznaczenia przynależności narodowej robotnika przymusowego obowiązkowo każdy musiał nosić na prawej stronie wierzchniego ubrania za brak tego znaku groziły surowe sankcje karne nazywam się, że po od lat wrocławianin od 19 4 4 roku członek zarządu klubu ludzi ze znakiem PL skupiającego byłych robotników przymusowych trzecim wrzesień, kiedy pan przypiął taki znaczek po raz pierwszy ja pierwszy taki znaczek przegrałem, bo w skierowaniu przez rok płaski jak dojeżdżam do pracy w szpitalu BKS Wda, gdzie moja mama się ostro pracowały w kuchni w przygotowaniu posiłków, a ja zostałem zatrudniony w piwnicy przy obieraniu ziemniaków niż dziesiąte umiejętności manualne w obieraniu ziemniaków do dziś zachowałem bardzo sprawnymi kolizje pana obiera ziemniaki co jeszcze robili ludzie ze znakiem c Norwida moja siostra pracowała jako pomoc domowa w zakładach rzemieślniczych we wszystkich zakładach przemysłowych w miejskim zakładzie komunikacyjnym praktycznie we wszystkich dziedzinach pracowali wykonywali te najgorsze najtrudniejsze prace cała gospodarka niemiecka właściwie opierała się na wyzysku robotników przymusowych w czasie wojny szczególnie w końcowym okresie działania Juliusz panie Budda raz zostałem wywieziony z domu z mamą po czterdziestym czwartym roku, by jeśli nasz złodziej rabował sią później stamtąd do Niemiec we Wrocławiu myślę jak Góra Alicja oboje rodzice zostali wywiezieni z Częstochowy rodzice rodzeństwo no ja co to jest tańsza wersja Platformy każe mi się wmieście umarła w skarpecie dzielenia się, aby podbić się pracowało i tu są pieczątki rzeczywiście ma brata miałam tego co tu jest on pracował niemieckiego piekarze mają dosyć dobry ten dawał trochę bułek nam to brakiem przyjeżdżał przez majątek z tym gościem pan tym piłkarzem na zawsze nam były trochę powróci to jak moje jedzenie to były moczone WK w wodzie jak ja byłam w ogóle się w kufrze płk od 3 w takie były jedzenie niestety przeżyłem zagładę miasta Festung Breslau posiada do dziś jej karty pracy twierdzy Wrocław dnia 7 marca czterdziestego piątego roku komendant twierdzy, czyli komisarza obrony gauleiter Karl Hanke wydali rozporządzenie wprowadzające obowiązek pracy dla każdego chłopca od dziesiątego roku życia i dla dziewcząt od dwunastego i tutaj już bez wyjątku mija wykonywali najróżniejsze pracy dla nas taka brygada chłopców w wieku 14 w 1 7 lat mieliśmy w pana Kazimierza brygadzisty kolejarze z Warszawy wprowadzono nas z obozu przez całe miasto na powstańców śląskich, która była dawniejsza SA z trasy piękna jest zabudowany pałacami takimi willami i myślę rozbijali tam meble wyrzucaliśmy wszystkie wszystko to na zewnątrz na pewno nie daliśmy worki piaskiem układaliśmy worki nie można paradoksalnie powiedzieć, że w ten sposób przygotowywałem Wrocła w do obrony, aby pił dalej niemiecki w ostatniej fazie oblężenia wykonywania pracy, którą pamiętam i będę pamiętał do szatni swoich dni bym tzw. gajem komando no tak grupa jeździliśmy z wózkami po nadwoziu zbieraliśmy na ulicy trupy wiadomo miasto oblężone leci pocisk z badań nie wiadomo skąd, gdy leżą na ulicy zabici cywile 1 0 czy żołnierze nawet myśmy jeździli wózkiem łapaliśmy po 2 3 za ręce za nogi nową ziemię woziliśmy na miejsca grzebalne skwery parkowe przed dworcem Nadodrze wzdłuż ulicy Pomorskiej to było coś makabrycznego i niewyobrażalnego dla firm man kot i urzędach siedzi w mojej głowie i to będzie do końca moich dni to wszystko wykonywał pan ze znaczkiem PL na piersi to wszystko wykonywałem ze znaczkiem PL na piersi Antonina Iwaszkiewicz był głód bieda cierpienie ludzkie którymi nikt nie odpowie słowami nie odzwierciedli tego takiego się maleńkie dostałam chciałabym doczekać jeszcze tego odszkodowania, które rząd nam chce załatwić, ale czy się doczekam tak co maleńką dostałam po prostu 3 000 prób było wszystko jako Polak chciałby, żeby Polska dostała odszkodowanie, ale znając realia historyczne i wiem, że w końcu stricte prawnego jest w tej chwili niemożliwe i uważam, że to jest tylko wywoływanie takich anty niemieckich obecnie nastroju my poszkodowany represjonowani przez trzecią rzeszę mamy największe prawo mówić o odszkodowaniach i o myśmy dostali pewną jałmużnę moje odszkodowanie n p. z 1 1 miesięcy pracy przymusowej wyniosło 5 500 zł w nowym niech słuchacze sami ocenią czy to jest adekwatne do tych do tych wszystkich przeżyć, o których ja opowiedziałam, o których nieodpowiedzialnym mówienie dzisiaj o odszkodowanie wyższe niż w Międzypaństwowym wydają się do absurdalnej i nierealistyczne, a jedynie takie populistyczne hasło Polish polityczne my walczymy o to, aby te byłych robotników przymusowych, którzy jeszcze pozostało otrzymało dostęp do służby zdrowia poza kolejnością ze stowarzyszenia represjonowanych w Norwegii, gdzie one się już nie byli, w jakich polityków ja bym tu domu powinny co my mówimy o odszkodowaniach od obcego państwa jak my nie potrafimy się wpół żołądkową nam obywatelom polskim już w tym garstce ludzi, którzy nie zostało jeszcze przy życiu i zapewnić dostępu do opieki lekarskiej załatwmy najpierw o odszkodowanie sami dla siebie dla mnie odszkodowania się skończy sprawa jest zamknięta to co przeżyłem zostało we mnie zostanie do ostatnich moich dni jeśli byśmy na tym kończymy ile było we Wrocławiu takich miejsc pracy przymusowej 5 4 takie miejsca, odnosząc się, by realne jest kolega, który najwięcej chodzi sprawdza jak tam się wygląda to tancerz i jak się urwało czy jakiś napis żądamy poprawić zapalamy znicze i wkładamy kwiaty hitowy o to dba się to wy idziecie na to miejsce pamięci, a co jak nas zabraknie mi jest nas już w rodzinnym większość z nas już jest niesprawna wychodzą te wszystkie przeżycia wojenne także starzejemy się mówi mijają nas zabraknie no to chyba już skończyli próbę ludzi z makiem, ale nie skończy się pamięć o nową robotnikach przymusowych trzeci już smutne to, ale pewne Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. Wybierz pakiet "Aplikacja i WWW" i zabierz TOK FM na wakacje!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA