REKLAMA

Jak wyglądają polskie monumenty i dlaczego zazwyczaj są brzydkie?

Połączenie
Data emisji:
2018-05-11 14:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
20:19 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
połączenie Getin Holding Olsztyn Igor też 14 7 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio prof. Waldemar Braniewski historyk sztuki wykładowca Akademii sztuk pięknych dzień dobry dzień dobry mecz proszę państwa rozmawiać o pomnikach i opolskiej nie wiem czy można bez czy użył pan stwierdzenia Polska szkoła pomników inne niewymierne niczego to, jakiego nie ma absolutnie FF ale gdyby spojrzeć na pewne dokonania polskich artystów przestrzeni publicznej to można, by się Rozwiń » sobie zadać pytania co się dzieje to znaczy, jeżeli oczywiście punktem wyjścia naszej rozmowy to co dzieje się w New Jersey City, czyli niekoniecznie w Polsce daleko stąd zasadzie dyskusja i otwarcie tej dyskusji o tym, czym można pomnik z głównego placu Rybnym rosyjskiej, czyli 3 seks część rejsu usunąć przypuszczalnie jest jednak jakoś powiązane z tym co się zadziało z w Polskiej polityce i z nowelizacją ustawy o IPN-ie z takim jak obniżenie rangi postrzegania Polski naszego tzw. soft Power na świecie, ale też warto zadać pytania, bo jakość estetyczną tego co tam stoi po to jest pomnik dłuta Andrzeja Kicińskiego w gminach w ogóle otworzy trwa dyskusja o tym jak upamiętniamy i jak portretują, jakiemu pomniki stawiamy, tyle że właśnie w tej sytuacji tej presji zewnętrznej Przybylskim sytuacji politycznej taka dyskusja o jedzenie jest niemożliwa natychmiast siłą rzeczy będzie to traktowane jako opowiedzenie się po którejś ze stron, więc z tą to jest w tym momencie bardzo trudne ci żyli w ogóle nie niemożliwe prawda mówienie o wartości artystycznej tego pomnika no zaryzykuje prawda PMI są okropne no ale upamiętnia prawda upamiętnia rzecz straszną i przypomina w tej przestrzeni w Ameryce o tym co się wydarzyło, więc on jakąś funkcję bardzo istotną pełni ich i nie wiem, jaki był mechanizm prawda, że akurat pana Lityńskiego wybrano i że on przedstawił coś co jest na rys 3 tematycznie z zupełnie chybione należy jak mówię to dyskusja w tym momencie nie ma sensu natomiast już ma sens to pytanie o w po to, dlaczego Macieja ku pamięci jamy prawda, dlaczego tak źle się dzieje, że jeżeli pan z Wisły nieopodal ski szkole pomników to rozumie, że chodziło panu Marius Olech z przekąsem rozwiewa złych pomysłów, a jak nie ukrywał, tak więc coś takiego rzeczywiście mogłoby to mogłoby istnieć, aczkolwiek histerycznie na to by patrząc mieliśmy moment znakomity wielką szansę na stworzenie pewnej tradycji upamiętniania poprzez właśnie MON MEN ty, która łamała dotychczasową dziewiętnastowieczną tradycję prawda rzeźby statua licznej stoi prawda 2 osoby stoją 3 osoby stają na Groniu na czym, tak więc taka tradycyjna praw do 1 9 wieczna statua liczne rzeźby, na którą ma jeszcze swoje głębokie korzenie należy sięgające antyku i t d . ale udało mu, gdy skodyfikowane w dziewiętnastym wieku na 1 1 9 wiek żyje przed zakupem do dziś jej natomiast w pięćdziesiątym siódmym pięćdziesiątym ósmym roku przy okazji kilku konkursów na pomniki pomnik konkurs na pomnik oświęcimskich konkurs na pomnik bohaterów Warszawy konkurs na pomnik Grunwaldzki powstawały projekty rewelacyjne anonim źródła w żyłach mówiąc co się właśnie z całej tej statui liczne tradycji ten pomnik w tz w droga prawda ten pomnik oświęcimskiej Ruszkiewicz Hansena i całego zespołu czy pomnik z bohaterów Warszawy Hansena NATO było zbudowanie pewnej sytuacji przestrzennej prawda spadł z rezerwatu urbanistycznie można bez ogromnej ogromnej skali, ale przypomnimy jak to było z tą drogą, bo to jest rzeczywiście taki projekt, który bardzo przemawia do wyobraźni, że tutaj przywołać w sercu to postać Doroty Januszkiewicz 3 3 tys ton powiedział w tomie mokra jacuzzi rozmarzyła przekreśla mamy obóz do przekreślonej obóz skośną linią przekreślony obóz ta skośna linia stał się punktem wyjścia do budowy takiej drogi rampie przechodzącej przez cały obóz, która miała prowadzić od wybitych w murze wbitego w murze nowego wejścia brama dawnego obozu miał być na zawsze zamknięta i obóz miał być oddany tak powiem naturze miał ulec no ten tropi tylko ta droga miała pozostać Jaruckiej skansenem mówi to jest taka ziemia, po której ludzie nie powinni stąd baczną to to powinno tak powiem w 2 i wrócić do do do natury jest, więc to był taki pomnik na lot dostał pierwszą nagrodę w Henry Moore, który był przewodniczącym jury był zachwycony tym pomnikiem dane, ale 1 z polskich członków, czyli rejonach, gdzie będą składane wiązanki kwiatów znów, że będzie to miejsce prawda gdzieś się stanie i delegacje przejdą ulica jest złożona w, więc to jest problem prawda taki pomnik jest świetnym pomysłem, ale są te wymogi, że tak powiem sytuacji ceremoniału na różnych rzeczy, które też trzeba uwzględniać jak się pomnik kreuje w no i ten pomnik odpad pomnik bohaterów Warszawy miał stanąć na krakowskim Przedmieściu na tym skwerku, gdzie stoi pomnik przy Prusa i to miał być pomnik podziemnej dziś się wchodziło pod ziemię, gdzie nie było żadnych elementów znaczących płyta Digital z ostrą towarze tak powiem stała na takich stos miała stać na to, iż stożkowych podporach chodziło o uzyskanie wrażenia klaustrofobiczne go tak jak ludzie w piwnicach i schronach prawdą siedzieli i tylko pęknięcie tej płyty zaznaczyło taką linię świetlistą niepełnego krzyża no był fantastyczny pomnik bez dna czy projekt bez bez żadnych drobiazgów prawda bez tej takiej narracji na siłę bez żadnych elementów dodawanych sztucznie no, więc to mniej więcej w tym samym okresie też takie propozycje łuku wolności lekka mało tam drenaż w ogrodzie Saskim na osi miał stanąć tak ten w no ale no to to byłyby pomysły prawda nic z tego właściwie nie zrealizowano wraz z drugim zaś pytanie, dlaczego myśmy wrócili do tego pomnika statua ręcznego jak pan powiedział do takiego pomnika jednak bardzo takiej drużynie z koła tylnego siedzenia figury matki, dlaczego ja myślę, że kwestie decyzyjne to znaczy administracja w ich kwestie prawne to są to są sprawy, które o tym, decydują oczywiście często zapomina zbytu łatwo jest pomnik postawić prawda, jeżeli byśmy się któryś z panem mówili z kolegami to nic już nie pamiętam jak i w ile osób wymaga przepis, żeby założyć komitet budowy pomnika my wybudujemy każdy pomnik w dość tanio tanio Don kich jak najtaniej prawda dochód w Vancouver chcę, żeby było tak zamówić u znajomego prawda, który coś tam potrafił ulepić no i tylnej mamy pomnik to i tak to niestety wygląda ono w zasadzie jesteśmy ofiarami pomnika ma pani na drodze Lechii jest zdecydowanie zdecydowanie w tej chwili ta nadprodukcja jest przede wszystkim taką nad produkcją niby patriotyczna religijną, która da to znaczy w cała Polska jest zaśmiecona po prostu bardzo z drugimi byle jakimi pomnikami Jana Pawła II co po prostu jest inną rzeczą ruchomą dającą jego pamięć tych jest kilka dobrych pomników papieskich to trzeba powiedzieć prawda jest pomnik w Łowiczu pomnik w Tarnowie są to jedne z pierwszych realizacji, który był rzeczywiście rzeczywiście dobre no ale to nie jest tylko nasza specjalność prawda w Rzymie przed wyznaczonym terminie są też Jan Paweł II równie zachęcający na ręce toto to jest w ogóle problem z rzeźbą statua liczną minął jej czas jesteśmy jeszcze przyzwyczajeni do tej takich emocji mim etycznym prawda, że coś naśladuje naturę i że to oddaje najlepiej nieprawda z Berlinie ale gdy pomnik z Holokaustu, a Zemana Lotosu abstrakcyjne prawda bloki i to odnośnie nigdzie bardziej przejmującego pomnika kojarzony jest zadowolony z tego jak to wyszło w końcu notowana na niskie za mała skala nie ma tego faktu, który chodziło zostawmy tego artysty prawda, ale w, ale muszę powiedzieć, że to, kto to to działa kilka kroków od co z tego pomnika Zemana inne i jest w tym miejscu gdzie, gdzie palono książki cały świat przed biblioteką w przed uniwersytetem Humboldta jest pomnik misia Ulma na ta podziemna biblioteka z pustymi półkami prawda jest podświetlona no to jest droga prawda, którą trzeba myśleć jak się chce zaprojektować jakąś emocjonalną w sytuacji ich upamiętnić monumentem 14 1 6 za chwilę wrócimy do rozmowy z 14 2 5 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną w studiu oraz Waldemar Baraniecki historyk sztuki wykładowca Akademii sztuk pięknych przed informacjami mówiliśmy o polskich pomnikach polskich nieudanych jednak pomnikach w wielu wypadkach czy można w większości boli też łatwo stawianych oczytanie sama także w zasadzie do poważnych złotą polską mowę pomnikową tona przypomina jakąś taką bardzo żywą giełda to znaczy łatwo jest postawić, ale równie łatwo jest wyburzyć i zniszczyć pozostawiono w UE w no nie wiem czy tak łatwo to znaczy w ostatnich chwilach w ostatnich latach rzeczywiście łatwo, gdy w odniesieniu do pewnej kategorii pomników to znaczy tych pomników ideologicznych przede wszystkim pomników związanych z upamiętnianiem armii czerwonej czy też tzw. pomników wdzięczności armii czerwonej w protezy osobno osobno kwestia też bardzo delikatna ideowo czy rzeczywiście wyzwoliliśmy się sami czy też od razu dostaliśmy kolejną niewolę no to jest kwestia perspektywy historycznej, ale ósma ostatnia ustawa dekomunizacyjna bardzo wyraźnie określała, że do 3 1 marca mają te pomniki być przez wojewodów w rozebrane no i bardzo wiele z nich do 3 1 marca 2 min już zostało rozdzielonych rzeczywiście nic wiem no tutejszy to są informacje zbiera upamiętnić IPN-u, że IPN dysponuje taką listą ich około 50 0 50 0 z groszami pomników, które zostaną zburzone właśnie tych pomników w inne upamiętniających armię radziecką i część z nich to są rzeczy wiście inne monumenty, które należałoby bezdyskusyjnie usunąć, bo to znaczyć w oddziałach pyłowych armii czerwonej były takie specjalne właśnie oddział upamiętniający, który miały dysponowały takim katalogiem na zależności od wielkości OFE i t d . takim katalogiem obelisków najczęściej pomników obelisków czerwoną gwiazdą to natychmiast stawiano oplata w tym miejscu, żeby upamiętnić no mamy też takie wielkie nekropolie w Warszawie prawda jest wspaniałym założeniem zaprojektowany przez Bogdana Lachy to w i z tymi rzeźba Jarnuszkiewicza mamy w Poznaniu też równie monumentalny cmentarz z tym, że ta ustawa na szczęście cmentarzy nie dotyczy no to ona w obejmuje tylko pomniki, więc ta czystka ideowa ona rzeczywiście jest tutaj przeprowadzana na bardzo bardzo dużą bardzo grząsko, że można określić przy czym czy są już takie przypadki, kiedy rzeczywiście usunięta zlikwidowano zniszczono coś co miało wartość artystyczną rozumiem, że te pomniki też były realizowane przez bardzo różnych rzeźbiarze i po inną drużyną prezentował klasę to on wyższy to tutaj właśnie w połowie marca został rozebrany pomnik Świerczewskiego ronda w miejscu, gdzie z rąk banderowców na zginął i to był pomnik, który był projektowany m. in. przez przez Rafała Stankiewicza Pressure rzeźbiarza pisał w warszawskiej Akademii bardzo bardzo dobrze pomnik szkoda, że te rzeczy nie są w jaki sposób w gnieździe dokumentowane prawda przed rozbiórką czy dziś te rzeczy powinny być gromadzone no takie w ZUS po prostu oburzenie jest równie bezmyślny jak bezmyślne stawianie prawda może bardziej słuszne ideową ale, ale na budzi poważne poważne mniej poważny niepokój, gdyż jak pan myślał o tych polskich pomnikach i takim pomnikom ani w pewnym sensie to czy można powiedzieć, że ona jest, że my w zasadzie trochę lekceważymy to wszystkie monumenty nowa nawet można, by dziś te, które są stawiane dzisiaj są przedstawione też wg pewnej sztancy też są bardzo często bez zamysłu artystycznego czasem bez sensu w kontekście sytuacyjnym kontekście urbanistycznym czy to nie jest także metro robimy trochę nie wiadomo, o co w dywan tutaj posłużę się takimi drobnymi cytat ten wybitny pisarz Robert Możdżeń z powiedział takie zdanie to jest paradoksalne, ale bardzo prawdziwie, że nie ma w mieście rzeczy równie niewidoczny niezauważalny jak pomnik, ale zawsze takie z kimś w Boninie no być może są takie miejsca GROM 0 % należy to kto to, kto to jest coś co w nie sposób tego nie zauważyć w 2, ale taki stojący na cokole pomnik najczęściej się po prostu niesłychanie szybko nowy SUV banalizują 3 3 3 przestaje się na niego zwracać uwagę, chyba że jest tak wybitny nie jak kolumna Zygmunta Freuda, bo to jest to świetny pomnik, który mocno przetrwał czasy i jest znakomitą wizytówką Warszawy, ale rzeczywiście takie pomniki, które powtarzają te same schematy tych samych pra w do stojących Goethe Schiller objęci praw do 3 kręty tor to kto to wszystko jest jedno coście się w pościg trudno powiedzieć zamknę oczy nie przypominam sobie jak to wygląda, więc taka sytuacja, gdy taka sytuacja jest sytuacja rzeczywiście grożącą pomnikowi, więc wydaje mi się i tutaj przykłady tych najlepszych pomników pokazują, że inny sposób myślenia syn potrafi tę toyotę banalności, jakby zniwelować na pomnik moim zdaniem 1 z najlepszych w Warszawie tych współczesnych pomników czy pomnik projektowane przez Macieja Szajkowskiego nie zamordowanych zamordowany na Rakowieckiej i pochowanym na cmentarzu na Służewiu w te Anety z anonimowych tajemnicze nocne pochówki i Frankowski, który stanął przed bardzo trudnym tematem no i szukający rozmawiając z ludźmi Rado trafił na ten wątek, że ludzie miejscowi zasłużyli działa zaznaczali te miejsca pochówku, kładąc kamienie, gdzie w nocy coś w Zakopanem trendach i wychodząc od tego no położył kamień obok niego położył dużo kamieni prawda do tego jeszcze jest taki element gry złamanej kraty w no i to jest przejmujący pomnik, bo on się odwołuje do tego co było naturalną emocją tych ludzi myślę, że to jest bardzo istotne, że do dawnych praktyk także pomnik powinien odwoływać się demokracji wtedy rzeczywiście prawdziwy i ich i ty nawet jakieś banalne tą masą swoją siłę przekazu prawda 3 krzyże przed stocznią zaprojektowane przez inżyniera pietruszkę no to są proste krzyże prawda, ale to jest jednak nowe miejsca, gdzie ta emocja się wydała te krzyże można powiedzieć w i tutaj paradoksalnie artyści, jakby na 1 najbardziej zaszkodzili, bo tam ówczesne władze próbowały próbowały też pomysł robotników potem przyszedł pomysł inicjatywa robotników ze stoczni próbowały jakoś rozmiękcza siedzi tam artyści mieli pomagać coś zrobili taki jakiś płaskorzeźby to w Dolnej części, które z najsłabszych, a te proste i inżynierskie Krzyżanowic znakomicie w tym emocje potrafiły nie potrafił uchwycić, a ty, jeżeli mówimy tutaj jeszcze o zagrożeniach czy o tym, że w no to za te zagrożenia mogą spotkać również rzeczy wartościowe Teresie od wariantu tej od 2 bardzo wybitny pomniki, czyli pomnik czynu powstańczego na Górze świętej Anny sowy re go Dunikowskiego, w którym ma taki, jeżeli jest, gdzie są elementy co prawda odnoszący się do historii wyzwolenia i sylwetkę żubra nie żal Radzieckiego i pomniku Hasiora na przełęczy Snozka jej ten pomnik, który między Pieninami Gorcami tych, którym poświęcony był łóżka Pol po poległym w utrwalaniu władzy ludowej na Podhalu on teraz się z zmieniono jego dedykacją się na zwrot ku chwale został na szczęście odnowiony kilka lat temu, ale nie wiem jak i jak będzie dalej, a to jest 1 to świetny przykład prawda tego, o czym mówimy dlatego, że to jest 1 z najwybitniejszych w Europie pomników to tylko całkowicie abstrakcyjnych dla nas tylko by obsługujących, jakby kwintesencję pejzażu i dramatyzmu zdarzeń w tych ostrych formach w tych takich niesłychany drapieżnych nikt tak też świetny pomnik tam nie ma żadnego elementu narracyjnego poza taką płytą, gdzie leżą martwi żołnierze skuto napisy ten edukacyjny odnowiono i to w tej abstrakcyjnej formie jest utrzymane w 2 i to naprawdę jest znakomity przykład jak można sobie poradzić zresztą w nos się że, choć czeka na taką poważną rewaloryzację cudów w ich zakresie pomników w zakresie sztuki obraził pan, że zdewaluował młynki myślę, że zapomniano, że jest zapomniany po prostu, że nie zajmuje tego miejsca które, któremu się powinno należeć no też do szkoły z własnej winy, która daje ostatnie lata życia nie należały do najszczęśliwszych w na myśli pan, że Dunikowski Emu nie odpuszczą to jednak jest takie nazwisko w Polskiej historii ogłosił, że to jest ciekawe to będzie dobrze, bo mamy drugi pomnik Dunikowskiego bardziej jednoznaczne ze względu na sylwetkę żołnierza Radzieckiego utrata miejsc jest pomnik wdzięczności armii radzieckiej w Olsztynie, który jesteś takim architektonicznym pylonem prawda przerwanym tak jest w 2 boczne podpory taka otwarta brama na na miasto no to jest pytanie co w 3 3 3 czy ideologią Graży ideologią wygrała z wielkim artystą dziękuję bardzo prof. Waldemar Baranowski historyk sztuki wykładowca Akademii sztuk pięknych Bożeną studiu 14 3 5 zaś informacje program przygotowała Elżbieta Majewska realizowała Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam, oraz sprawdź jak działa nowe internetowe radio TOK+Muzyka. Wybierz pakiet Standardowy i słuchaj wygodniej w aplikacji!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA