REKLAMA

Dehnel: Tłumacze literatury zarabiają mniej niż tłumacze filmów i instrukcji do pralek. Rozmowa przed festiwalem Apostrof

Data emisji:
2018-05-13 07:40
Audycja:
Weekendowy Poranek Radia TOK FM
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
18:11 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

, skąd to weekendowy poranek stąd handlową do urzędu to niedzielny poranek Radia TOK FM już w poniedziałek 14 maja rusza festiwal, a po Ostrów międzynarodowy festiwal literatury potrwa aż do 20 maja i rzecz będzie działał w kilku miastach potężne lite rac kie wydarzenia w naszym studio kurator tego festiwalu pisarz tłumaczy pan Jacek Dehnel dzień dobry dzień dobry państwu tłumaczenie jest zasadniczym hasłem my tego rocznego festiwalu apostrof bardzo mnie to cieszy sama Rozwiń » znamy kilkoro do tłumaczył tłumaczyć raczej wiem one są młode ambitne dziewczyny i wiemy czy to jest trudna praca jest ich opowieści, a jednocześnie sama łapie się na tym, że coraz rzadziej na szczęście, ale zdarza mi się mówić o książce i nie wspomnieć, kto przetłumaczył, że nie mamy tego jakoś w naszej kulturze tej pamięci szacunku respektu zauważalnie tłumaczy tłumaczy k to jest kwestia nie tylko szacunku to jest również kwestia rozwiązań prawnych to znaczy bardzo wielu ludzi nie wiesz to jest po prostu ich obowiązek prawny, dlatego że tłumaczono dokładnie takie same prawa do tekstu przekładu jak autor jego nazwisko musi być wymieniany on musi mu wyrazić zgodę na publikację i t d . tak dalej, a tam tłumaczy faktycznie są taką grupą bardzo mało docenianą bardzo źle również finansową od tak jednoznaczne ceny na inne stawki tłumaczy my praktycznie nie rosną one są bardzo mało zróżnicowane również poznać czy za tłumaczenie niesłychanie trudnego tekstu nie dostajemy mniej więcej tyle co za tłumaczenie tekstów banalnych, a i tak to wszystko jest gorzej opłacany znaczka tłumaczenie, a filmów czy instrukcji do pralek, a nie mówiąc już w umowach prawnych, które są bardzo drogie, więc tłumacze literatury faktycznie są grupą w obrębie tej szerszej społeczności tłumaczy być może paradoksalnie najmniej działa na najgorzej opłacaną i na pewno nie tak chwieje dostrzegano jak twórcy inni twórcy literatury ne, a należy pamiętać, że to chodzi nie tylko dziennikarzy i o samych Czytelników my nie mamy prawie dyskusja o przekładzie o tym, które przekłady z dobra, które są kiepskie się troszkę zmienia powoli 1 z kategorii nagrody Gdynia jest również nagrodą za tłumaczenia od lat mamy nagrody literatury na świecie, ale to jest bardzo powolny proces natomiast również nie widzę tego co jest dla mnie pewnym zaskoczeniem jednak wydawcy, a tutaj oni wiedzą o 2 asyst, który chce właśnie nie do końca wbrew nie jest ani jaka jest praca ani nie wiedzą, jaka to jest płaca w tłumacząc, że liczą się za 40  00 0 znaków za arkusz wydawniczy AmT stawki nie są szczególnie wygórowane jest około 600 zł, a przyczyna to zależy, jakiego rodzaju tak tłumaczył i t d . tak dalej, ale dla mnie n p . czy taka gruntowna praca nad 1 arkuszem wydawniczą to jest mniej więcej tydzień jeśli podjęte później korektę redakcję i t d . ta gra nie tylko to pierwsze tłumaczenie, ale dalsza opracowanie tekstu, a on czasem 1 , 5 arkusza w każdym razie, by to jest płaca bardzo przeciętna light też przeproszą wedy słowo czy nazwisko nie ma znaczenia zapytam osobiście może pan oczywiście uniknąć odpowiedzi, ale czy jeśli Jacek Gene tłumaczy to czy nie zarabia więcej niż początkujący tłumaczy tłumaczkę nieznacznie to znaczy to naprawdę nie są ogromne różnice, które są n p . u autorów jeśli wiadomo, że autor znany i renomowane dostaje znacznie więcej za książkę może znacznie lepiej sprzedaje i do wydawcy nie rozumie to wydawcy rozumieją, ale nie rozumieją tego przełożenia, że jeżeli książka jest dobrze przełożony na tą odnosi sukces, a jeśli już jest lepszą usiana to niekoniecznie oczywiście jeśli mamy takie jakich blogosfery typu Harry Potter czy 3 5 0 twarzy Greya czy inne tego typu rzeczy to nawet jeśliby były źle przełożone to ona i tak by już szły taką pewną siłą rozpędu prawda takiego oglądamy czasami firmy bardzo złymi napisami chodzi zaś wiemy, że coś mnie nie działa, ale i tak chcemy zobaczyć stąd Wenders czy cokolwiek innego natomiast, a my dziś jest korelacja między jakością przykłada o tym czy książka sprzedaje czy nie są naprawdę wybitni autorzy, którzy przez złe przykłady są zapominali nie przebijają się do do świadomości Czytelników, a równocześnie dzięki wybitnym przykładem wiemy, że auto może zrobić ogromny sukces ma 1 z koronnych przykładów jest Wisława Szymborska dosyć powszechnie się, mówi że wybite to my przekłady Antosia Bogarta AM przyczynił się do tego żona otrzymała nagrodę Nobla i tam też tłumaczyć poezję i szczerze mówiąc wydaje mi się, że to jest praca wręcz niemożliwa, bo w poezji jest tak wiele niuansów trzeba tak dobrze znać oba języki, a nie jak pan robi mówi poważnie w buforze trzeba formę trzeba też opanować to jest specyficzna forma czy wielość formy i technik, bo tam są techniki tak jak wiemy jak rytmy, a literackiej tak dalej tak dalej jest taki bardzo piękne teksty chyba Anny Kamińskiej o możliwość przekładów wierszy w dawnej przez ileś strony pracowicie tłumaczy dlatego wierzę, że nie da przełożyć się na koniec głośno ale, ponieważ to jest literatura jest takim cudem to doświadczamy tego, że to, że to będzie duże, że wiersze są kolegialnie tłumaczone, a mimo tego o mocy wszystkich trudności jak ryby często raczej nie porównuję to do ratowania ofiar Titanica to znaczy czy innego tonąć tonącego statku czy wiemy od początku wszystkich ofiarność nie uda uratować, chociaż ginąć za 1 000 000 ton umarłych pewnie nie jest tak mi w ogóle nie nie nie Pisz, zwłaszcza wiersze i nie tłumaczy przy muzyce, bo melodia tekstu wtedy wchodzi w nas takie fałszywe brzmienia z tą melodią w ekstralidze z głośnika trzeba być muzykalne, żeby być poetą, ale ja bym powiedział, że tak czy trzeba słyszeć mówi lek. Jerzy to znaczy, że trzeba mieć świetny słuch w sensie rozpoznawania dźwięków czy czeską śpiewania, ale na pewno trzeba mieć teraz rozbudowaną część mózgu, która odpowiada za brak brzmienie postrzeganie brzmienia to na pewno tak przerywam panu są związane z prawa ofiar w zatorach mówią, że zawsze tłumaczenie zawsze polega na tym, że część rzeczy przepadnie, w jakich warstw wierzch wiersza, jakiej się konotacje sens aluzje my brzmienia tego nie da przenieść w całości, ale równocześnie czasem się da jest zastąpić czymś innym czasami daje się w tym odnaleźć jakiś odpowiednik może nie tak znowu bliski, ale taki, który znakomicie w tym wierszu święci w innym miejscu i ich w ten sposób wiedząc, że są jakieś ofiary równocześnie no jakoś przedstawiamy czytelnikowi tych ukrytych talentów z Titanica całkiem słusznie rozpoczął pan swoją wypowiedź mogę tego ocenić od spra w prawnych dlatego i finansowych, dlatego że tłumacze też ludzie i muszą mieć co włożyć do garnka sprawa prosta, ale jeśli chodzi o to na respekt ze strony Czytelników czy powinniśmy po prostu myśleć o tłumacza jako współautora dzieła jest czy powinniśmy wyrównać wielkość czcionek na okładkach mentalnie w głowach naszych nie mają aż tak daleko nie szedł ja zajmuję się i pisaniem tłumaczeniem w związku z tym uważam się tę rolę swemu, jakkolwiek podobnej, jakkolwiek obie są bronione prawem autorskim to jednak Mac autor z stwarza ona tłumaczy przetwarzać stwarza odnowa, ale jednak na tych w tych szufladach autora oryginału natomiast praktyka umieszczania nazwisk tłumaczy na okładkach wydaje mi się bardzo słuszna my nie czytamy Szekspira w cenach wartość ta po angielsku oczywiście stary i czysta angielską czy Rilke go od 3 Costa zagra my czytamy w ich słowa, które zostały napisane na nowo przez tłumaczy i nierzadko się bardzo tę wersję różnią, ponieważ ten tekst oryginału jest tekstem potencjalnym, a który mi jest traktowany później jak ten wrak przez różnych tłumaczyli oni różne rzeczy na różny sposób przynoszą dlatego też przekłady często tak się różnią między sobą nie znaczy, że są konieczne niż złe tylko każdy z przekory zarazem odczytaniem tak jak my różnie rozumiemy literaturę w tak również tłumaczy różnie oni rozumieją i inny sposób przenoszą te teksty to ofiary w przypomnę, że rozmawiamy o wytłumaczenie w związku z tym, że właśnie ta sprawa tłumaczy nie jest głównym wątkiem festiwalu apostrof Międzynarodowego festiwalu literatury, który rusza w poniedziałek radio TOK FM jest patronem tego festiwalu serdecznie na niego zapraszamy na nie pan Jacek Danel, który jest w studiu jest kuratorem tego festiwalu co pan się najbardziej PRL nie podoba w tegorocznym programie jako kuratorowi w morze nieładne pytanie, bo chce się odpowiada się wszyscy inni, bo obrażają w ocenie pana coś poleci i Janusz powiem tak, że praca kuratora polega na tym, że ja ustalam tylko część programu dlatego, że ma on jest regulowany po pierwsze przez rytmy premier książkowych po drugie, przez stojaki gościł udało się zaprosić z zagranicy nad jej starania często bardzo długo trwają to nie jest tak, że ja podziała to może być Orhana Pamuka przyprowadzili, a licea kryzysu pan dzwonił do niego tak jest będzie nie to akurat Bent co będzie, ale to trwałoby 3 lata, zanim udało się go sprowadzić do Polski to sukces tej tezy tego formatu, że to normalnie trwali w niej nic w tym nic dziwnego oczywiście, ale to oni Jaś bardzo cieszy, bo Japonka po drugiej scenie, ale ja, ale to żadna moja zasługa czy mój plan jak z głównie jest odpowiedzialny za tę sekcję dyskusji panelowych, które są poświęcone albo tłumaczeniu w tym rozumieniu przekładu literackiego sparing transport morski będzie będzie czworo tłumaczy będzie się borykało z 1 z fragmentem prozy 1 fragmentem poezji tłumaczy Magda Heydel i Jolanta Kozak z opowiadaniem krótkim takim strony, a my Maciej Wroński w nim i Szymon Żuchowski będą tłumaczyli wiesz Frosta i właśnie publiczność będzie mogła zobaczyć jak ten sam tekst wyjściowy prowadzi do rozmaitych rozwiązań głównie wśród uznanych tłumaczył wszystko to są ludzie są z dorobkiem drukowanie i znający się na życie, a on, ale to jest tylko 1 z 1 z propozycji będzie mi to cały taki i panele o stowarzyszeniu się, dlaczego właśnie tłumacze czy inni twórcy się stowarzyszanie UJ w nic jestem z Wiednia z jedno osób, które powołują do życia nowe nowe stworzenie pisarskie mnie literacką między nimi jest tam Olga Tokarczuk Dorota Masłowska Stanisław Łubieński ma Zygmunt Miłoszewski Klementyna Suchano w w Sylwia Chutnik Małgorzata Gutowska Adamczyk nam by wymienić bardzo dużo pisarzy znanych lubianych, którzy uznali, że ten system my stowarzyszeń twórczych, który obowiązuje w w tej chwili jest po prostu przestarzałe i nie nieudolnej mniej niż zaspokajający naszych potrzeb w ME ME, ale tłumaczem mają już taką swoją organizację dłuższego czasu myślę to jest ważne tłumaczy literatury, które działa bardzo prężnie działa i zwraca uwagę na rolę przekładu o tym od dawna będziemy mieli panel dotyczący tłumaczenia słynnych książek takich blok Basta 0 będzie gromadzenie hicior lofty de facto jest będziemy mieli również panel dotyczącym taki czas przeznaczony dla wydawców wytłumaczyć rolę tłumacza w procesie, dlaczego coś to nie gra na tym rynku bo o ile wydawcy już są świadomi tego, że powinni tak ustalenie autorów, że to nie zależy na tym, żeby utrzymywać autora przy sobie to nie do końca jeszcze to łapie luz jest włączam się z nami zaskakująca, ale to się w momencie będzie zmieniało, a drugie rozumienie materiał testu tłumaczenie chce się wyjaśniania to są takie panele, które mają nam rozmaite rzeczy wyjaśnić 1 z paneli dotyczy stosunków polsko-żydowskich w pięćdziesiątą rocznicę marki od marca 60 ósmego roku UE też po publikacji wielu książek dotyczących Holokaustu ostatniej roli Polaków na wpływy w jako my pomocników niemieckich to myślę, że być taki będzie tak i my no dosyć odważny panel, zwłaszcza po to, jej całej sprawie ustawy i Janowskiej będzie mi też takich cały panel do pop poświęcony przydać się wokół nas przestrzeni dlatego ona jest taka nie do końca atrakcyjna jak się to przeja w literaturze i jeszcze osobny dotyczący dojrzewania dziewczyny, dlatego że w ostatnim czasie pojawiło się sporo takich książek, które się z tym, a wiążą, a to jest jakoś tam nowe dziś do z falą Mitsui z mocniejszym głosem kobiecym myślę sobie, że powinna być usłyszany, a więc takie rozmaite my panele to jest faktycznie moja broszka i NATO ona jest szczególnie serdecznie zaprasza wszystkie informacje znajdą państwo na stronie festiwal literatury w PRL panie Jacku jeśli mogę tylko lubi, czego pan nie lubi festiwalach literackich o in w panice jest taka, gdy w, by bolesne pytanie jest dla nich obniżenie przypada w technika, ale to, dlatego że jestem po tej stronie nałogów, a on nam, owszem, czasami jakieś na festiwale jako autor i innym trafia na rozmaite dyskusje panelowe czytania coś potrafi zachwycić nie to kraj niż innych krajów co mi osobowości pisarz znaczy ja często ten tekst już znam słyszałem widziałem czytałem, ale tu się trafia ktoś, kto po prostu na scenie w szczególny talent to do oczkowania publiczność cóż to jest taka para teatralna forma spotkania autorskie dyskusje panelowe oraz spektakl o tych spektakli nie wszyscy są w tym dobrzy, ale są góry autorzy, którzy są naprawdę wybitni i to niekoniecznie kosić tam równolegle do jakości literatury, a często są tacy festiwalowi autorzy, którzy świetnie błyszczał fantastycznie później czytamy w niekoniecznie to tak ale, toteż dobry na granicy rzeczywiście rozkwitają w tej formie i odwrotnie mamy wybitnych autorów sążniste wciąż niesłychanie ważny książek, którzy na scenie wypada zupełnie blado ją kochają się nic nie strachem prowadzących o takie widziałam już takiego prowadzącego, który wszedł po spotkaniu z Wielkopolską pisarką i imię w ataku kompletnie przemoczony kółku koszulek można było zżymać, ale ona moc prywatka takich jak w osadzie, a my Mind, ale jest jeszcze coś takiego w festiwalach w całej nie tylko zresztą literacki również muzycznych żyje dzisiaj niby się tam sporo tych rzeczy zna i są jakieś takie dodatki no może tam, gdzie my no bo nie ma co roli przez 4 5 min i to są często te perły, które dla nas ktoś wyciągnął właśnie jakichś marchew HDR w festiwalu jakiś kuratora znalazł książkę utwór muzyczny na film, która zachwyca już w ogóle się tego nie spodziewali proszę poszukać tych pereł w Warszawa Kraków Poznań Wrocław Gdańsk Katowice oraz Szczecin między czternastym dwudziestym mają międzynarodowe festiwale literatury apostrof, a w naszym studio był pan Jacek generale pisarz tłumacz oraz kurator tego festiwalu dziękuję bardzo za rozmowę dziękuję państwu, a tak ciągle bowiem to weekendowy poranek stąd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKENDOWY PORANEK - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

Słuchaj podcastów TOK FM bez reklam. W aplikacji mobilnej i na stronie. Z pakietem "Aplikacja i WWW" podcasty TOK FM zawsze pod ręką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA