REKLAMA

Jak ustawa o IPN wpłynęła na postrzeganie Polski na świecie?

Połączenie
Data emisji:
2018-05-14 13:00
Audycja:
Połączenie
Prowadzący:
Czas trwania:
26:29 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
myślę, że będzie lepsza czy nie trzynasta 6 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studia państwo usłyszeli dr hab. Piotr Osęka z Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry, ale były już państwo rozmawiali o takie podziały dosyć ponurych konsekwencjach ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej nowelizacji ustawy, czyli tego co on niczego byliśmy świadkami tej wielkiej zawieruchy i takiego starcia w romantycznego między polską, a Izraelem Rozwiń » w marcu tego roku i można sobie zadawać pytania czy to co zaszło nie sprawiło właśnie, że w tej chwili jesteśmy świadkami trochę inne zawieruchy na mniejszą skalę, ale również wydaje się, że budzącej wielkie emocje, czyli dyskusji wokół pomnika Andrzeja Litwińskiego, który stoi na tzw . Exchange Leys falę New Jersey City pomnika, który upamiętnia zbrodnie w Katyniu, a który teraz zdaniem burmistrza powinien zostać usunięte albo przestawiony winne miejsce, a na jego miejscu powinien powstać park no można sobie zadać pytanie czy gdyby Polska nie zdecydowała się na ten bardzo kontrowersyjne ruchy na co bardzo taką nieprzyjemną jednak w debatę dyplomatyczną z Izraelem czy takie wydarzenie miałoby miejsce to znaczy wydaje się, że gdzieś znowu wysłaliśmy wsi w świat tak bardzo mocny komunikat z, że Polacy są antysemitami mają problem z antysemityzmem mają małe mają problem z uznaniem tego, że w ogóle antysemityzm istnieje i siłą rzeczy, jakby nie zasługują w pewnym sensie na upamiętnienie tak tak tak można, by odczytywać tak bardzo prostotą ten ten Szarek w działaniu czy pana wrażenie, że to trochę może o tym czy Anglosasi mają taki termin strajku ten efekt, czyli Barbara Streisand z pewnym momencie z to jest taka anegdota a gdyby prawdziwa historia, aby zapowiedziała, że nie będzie nie pozwala absolutnie fotografować swojej rezydencji kategorycznie, by je będzie procesować się z każdym, kto to są te, które sfotografuje natychmiast oczywiście ludzie się, by dziennikarze wrócili fotografować, bo byli ciekawi co tam takiego klienta nie został zalany teraz tak tak wizerunkami tak byle co tam się takiego dzieje i bite są oczywiście oczywiście przykład trochę na przeci w skuteczności tego rodzaju administrowania pamięcią historyczną, bo też nigdy nie udaje i ty w wymiarze krajowym to tego rodzaju posunięcia można raczej to, żeby skutecznie kończy się zastosuje środki karne i po prostu siły represyjne państwo na arenie międzynarodowej to wyłącznie budzi mieszaninę podejrzliwości i i politowania i to pewnie jest trochę ten przypadek to znaczy on w ogóle, a my my międzynarodowej prasy i międzynarodowych komentarzy był taki, że musiało się w dzieci coś strasznego Polacy musieli jakich okropnych świni dopuściła tych Żydów w czasie drugiej wojny światowej skoro aż 3 po potrzebna jest specjalna ustawa, żeby zabronić o tym, mówić, o ile da to jest to nie Engel, gdyby w ogóle twórcy, by prawa nie widzieli tego najwyraźniej pod uwagę jest to jest to paradoks dość jasnego wytłumaczenia zapewne nieuniknione na czym w ogóle nie należą omijanie kiedyś tę ustawę można było lepiej, jeżeli w ogóle nie należało się za to brać w ogóle nie należało penalizować sformułowania polskie obozy koncentracyjne dla zagranicy śmieci dlatego, że to jest nieskuteczne należy raczej oczywiście co było robione dotychczas i cieszę się, że dobrym efektem, czyli czyli polemizowała nie prostowanie tego typu sformułowań przemysł wg mnie zawsze należało używać się to ono takiego w koncyliacyjne go, czyli napisaliście niechcący mylne sformułowanie prosimy o sprostowanie, bo to zawsze lepiej działa na redakcję, jeżeli dostaje tego rodzaju list nie, jeżeli dostają od razu stek obelg i zapowiedź pozwu było obozy fałszujących historię ta ma się to odszczekać natychmiast, bo jak nie to będziecie mieli do czynienia z polską ambasadą, a no, bo oczywiście były też 3 sznury Drohobycz śmiesznego bo gdy groźby i puszczenie się tutaj Polski są niewątpliwie gdyby, więc proporcjonalnie w stosunku do ich rzeczywistych możliwości siły i wpływów, a więc więcej wygłaszanie takich pogróżek, jakby się było światowym mocarstwem siłą rzeczy jest jest niepoważne, ale tak jak mówię to po prostu w wszelkiego rodzaju kroki prawne wszelkiego rodzaju próby wprowadzania tak, bo tego typu takich zapisów do do prawa karnego, iż źle kojarzą im na arenie międzynarodowej są zupełnie nieskuteczne, ale warto się chyba zastanowić trochę nad tym jak Polska jest postrzegana w kontekście drugiej wojny światowej w kontekście Holokaustu w kontekście zagłady i skąd tak się czasami też mu pamiętam, że kiedy parę lat temu robiłem wywiad z Agnieszką Radwańską obecnie dyrektor muzeum narodowe w Warszawie ona opowiadała takim epizodzie swojej karierze, kiedy była ambasadorem w Australii na początku lat dziewięćdziesiątych pierwszej połowy lat 9 8 warzywnej z 1 z doświadczeń, które było najbardziej przykra, a zarazem takie dość często to były okrzyki, kiedy jechała samochodem z polskimi oznaczeniami w z flagą powód, kiedy poruszała się w tej kolumnie uroczystej często słyszała zaraz zaraz za sobą takie okrzyki Auschwitz Treblinka i że to skojarzenie z polskością jako o współautorem tego co zaszło na ziemiach polskich jest dość powszechna, że to jest taka wiedza, która w lud poszła i można zadać pytanie czemu tak się stało ogrzeją one nie jestem do końca będzie też rzeczywiście taka powszechna wiedza i takie powszechne skojarzenia się wydaje mi się przede wszystkim Polska zamieni porównaniem, ale my nasz bardzo niewielką lub niewielkie miejsce kobiety ma ich wyobraźni historycznej społeczeńst w świata większość w ogóle nie ma pojęcia, gdzie Polska jest i czego dokonała ci, którzy Polskę kojarzył, jeżeli coś mi powiedzieć to pewnie by poparł pan powiedział o Lechu Wałęsie i to są takie ikony teraz być może to się zmienia rzeczywiście szum spowodowany przez przez ustawę nowelizację ustawy o IPN nie może takie rzeczy, by takie przepisy wprowadzi adres generalnie w ta asocjacja Holokaustu i Polski raczej funkcję Nowak głównie w pamięci historycznej ocalałych z Holokaustu polskich Żydów czy też nowy album pop, że Żydów, którzy z Polski wyemigrowali czy Polaków żydowskiego pochodzenia, którzy zostali swoją żydowską strącenie przez Holokaust musieli się ukrywać to jest generalnie to miejsce, gdzie ta pamięć zapisana jest remont chodników na to, że w dużej mierze to się co oczywiście elementy temat na większą szerszą dyskusję, ale oczywiście wiemy o tym, że nie nie odosobnione były przypadki posta w takich społecznych kiedy, kiedy Polacy pomagali tych Żydów łapać i wydawali w ręce Niemców lub sami zabijali z bardzo różnych powodów przyczyną tak jak mój test ma na szerszą dyskusję natomiast na to się cisnęła po prostu w mecz jest pamięć ludzi którzy, którzy wojnę przeżyli pamięci Żydów, którzy wojnę przeżyli, a później w ogóle FF w tym co nazywamy pamięcią społeczną o Holokauście Elana funkcjonuje jak się wydaje dość jednak wąskich grupach, więc to nie jest też tak, że to jest tych zwłok opowieść o Polsce jako taki pewnie się, aby wymagałoby to obszernych badań socjologicznych, których tak naprawdę nie ma, bo w NATO trochę tak jak byśmy my zastanawiali się co Polacy myślą o nowej Zelandii jest stan wiedzy Polaków na nowej Zelandii prawda dlaczego, jakie są badania nie ma ani czteroletnia żaden ani żadnych badań GUS niewiele na ten temat w euro, by Polacy wiedzą ewentualnie, jeżeli coś kojarzę to pewnie, że kręcono tam władcy pierścieni 2 wspaniałe krajobrazy no to jest myślę, że żyje on w odniesieniu do byłyby w ogóle Amerykanie na wkład mają bardzo ograniczoną wiedzę historyczną co wielokrotnie komentowane, jakby ich wiedza o świecie kończy się najczęściej na granicach państwa amerykańskiego natomiast tym, by w przypadku też innych innych narodów myślę, że to się przedstawia dość podobni także żyję nie sądzę, że to też, że troszkę wyolbrzymiane ten motyw oraz tym staram się toczyć wojny, chociaż oczywiście tego typu tego typu nieporozumienia się zdarzają i te sformułowania przyp w ogromnej większości mi się wydaje tak jak śledziłem w swoim czasie, gdzie pojawia się sformułowanie polskie obozy to częsty skrót myślowy, bo bez języka, by funkcjonalność był to kryterium funkcjonalności języka ulicy można powiedzieć krócej niż pomnikowi dłużej używać skróconej formy zamiast n p. mówić były niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjny zagłady na ziemiach okupowanej Polski miałby oczywiście takie sformułowanie w pełni oddaje całą złożoność tej sytuacji, ale mało, kto używa teza drugie 2 to dziennikarze, którzy liczą każde słowo, chociaż jest to skóry jest rzeczywiście skrót niefortunnej zapewne należy go unikać to by była jej rola dla polskich ambasad, żeby życzliwy sposób przypominać proponować jakieś inne sformułowania z, które nie będą dłuższe amen doły bardziej precyzyjny to jest jeszcze by miejsce w obu wokół tego tejże Kołomyi, że rzekomo krzywdzącej Polski powszechnej wizji Polaków jako operatorów obozów śmierci jest też dużo nieporozumień narosło w związku ze sformułowaniem nazistowski, gdzie rzekomo słowa nazistowski został wymyślony zostało wymyślone przez Niemców po wojnie, żeby ukryć ich zbrodnie man to jest wszystko zupełnie zupełny absurd zupełny absurd i wystarczy użyć wyszukiwarek internetowych, które w archiwach czasopism na ostatni rok tam też, by zorientować się, że słowo nacji zostało użyte między 30 03 . czterdziestym piątym rokiem kolejne 3 0 parę tysięcy razy także po prostu to było sformułowanie którym, którym się posługiwał światowe media dla określenia tego ustroju, który zapanował w Niemczech po UPO po upadku Republiki Weimarskiej, który wziął się od nas, by ruchu narodowosocjalistycznego które, gdyby swoje rozwiązania ustrojowe narzucił tak samo jak mówimy o o bolszewikach prawda nie dlatego, żebyśmy że, że jest to by wymysły Rosjan, którzy postanowili odwrócić od siebie uwagę tylko od swoich zbrodni tylko po prostu byłoby, żeby odróżnić czy rację bolszewicką czyli, czyli dyktatury totalitarne dyktatury komunistycznej po siedemnastym roku od obcych sama gdzieś realia carskiego z 2 w okresie imperium rosyjskie 13 1 7 za chwilę wrócimy do rozmowy trzynasta 2 3 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studia dr hab. Piotr Osęka z Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk nie rozmawiamy o nią właśnie rozmawiamy o konsekwencjach w ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej o możliwych konsekwencjach o tym jak ona w ogóle wpływa na wizerunek Polski pan przed informacjami stwierdził, że w zasadzie ten wizerunek Polski jest w wielu miejscach żaden to znaczy Polska nie jest krajem, który by się jakoś wreszcie kojarzył i raczej trudno powiedzieć, by akurat skojarzenie z antysemityzmem i Holokaustem czy współ udziału polskiego w Holokauście było to najbardziej wyrazistym jeśli zostanę czy rzeczywiście tak jest mam poczucie, że profesora popkulturze w niektórych z misji w świadectwach popkultury jeszcze można tak powiedzieć to właśnie tak funkcjonujemy znaczenie, jeżeli ktoś pamięta listy Schindlera, w której esesman czy w obozie mówił po polsku co było doprawdy mocne przeinaczanie, jeżeli ktoś czytał komiksy arta Spidermana Maus, gdzie Polacy są interpretowane jako świnie ja przypomnę, że tak to jest w ogóle są mocno metaforyczna opowieść Żydzi są myszami Niemcy są kotami, a Polacy byli świniami to też wydaje mi się też jest jakąś 1 z przekazem dość mocnym itd to są oczywiście łączy z tym co pan powiedział, że to Motor to to są akurat reprezentanci mniejszości żydowskiej czy PiS zarówno zarówno, jakby autor listy Schindlera jak Jan Szczygieł mam, więc można tu powiedzieć, że ma pan rację w tym stwierdzeniu, ale jednak przekaz jakiś idzie, jakie skojarzenie zbudowane no właśnie pytanie jest, jaki to ma zasięg jak jak szeroko to sięgaj wszystkim drugie pytanie jeszcze nie mniej istotny co z tym robić z naszego z 1 strony można się zastanawiać się i próbować w ogóle zbadać się charakter tego zjawiska, ale też bardzo trudne i tak naprawdę, jeżeli tak nie ma być opowieścią odizolowanych jakiś jej zdarzeniach incydentach tylko po próbą no właśnie badawczego Poznania problemu to wymagałoby to bardzo szeroko zakrojonych badań opinii publicznej Tracza, aby zamawiać w innych krajach bardzo by to było drogi i też nie wiadomo do końca znane i menele konkluzje menele, by nam dała oni wiedzą, że mój dziadek musi o Polsce niewiele wiedzą to same pytania będą sugerujące dla nich w związku z tym z i mogą prostotą, bo posługiwać się krótkimi seriami krótkimi skojarzeniami, czyli tym co ostatnia rata w Polsce usłyszeli ostatnio Polski o Polsce było głośno za sprawą za sprawą ustawy o IPN-ie i tej sprawy Holokaustu, gdyż to czcze też jest krótka sprawa był taki moment, kiedy Polska była na ustach całego świata była takim niezwykle zabawnym krajem, gdzie prezydenci premierzy byliby braćmi bliźniakami to sprawiało, że Polska stała się nagle słynnej przed wszczęciem powód wszystkie gazety na świecie w dziale ciekawostki pisał o tym, bo było to dość niebywałej niezwykła granicy i to oczywiście po ludzie przez chwilę o tym, pamiętali pewnie wtedy byli w stanie w takiej sondzie ulicznej to skojarzyć zaraz później oczywiście ta wiedza gdzieś przepadła na dobre, bo pamięć ludzka, zwłaszcza do takich spraw jest krótka co z tym robić wydaje mi się, że wszystko co wiemy i co jak gdyby czego uczono nas mem jest stary strzeli ten o bardzo w tej chwili rozbudowana taka działy badań i historycznych, ale też socjologicznych dotyczących pamięci zjawisk pamięci historycznej, czyli tego co ludzie wydaje mi się, że wiedza o historii najogólniej rzecz biorąc to najczęściej nie tej historii, którą przeżyli w tej, którą w, jaki sposób została opowiedziana przez przekazy rodzinne przeczytana w podręcznikach szkolnych, że to się bardzo słabo poddaje poddaje się administrowaniem przyznaje, a zwłaszcza, jeżeli dotyczy to obywateli innych krajów także tak naprawdę błędem, który PiS popełnił podstawowym było to, że utożsamiano interes państwa i racji polskiej racji stanu w takim rozumieniu, jakiej jakości przekazuje dyrektywa ambasadorom właśnie z kształtowaniem pamięci historycznej to sprawiło po pierwsze, jesteśmy bardzo złej sytuacji, dlatego że uczyniliśmy istotę właśnie naszej obecności na świecie z czegoś na co nie mamy za bardzo wpływom bank iluzją jest oczywiście, że jeżeli się utworzyć fundację 4 instytuty obrany im BPA dobrego imienia Polski, które będą im Tytusa oraz pojawiało się jeszcze tych pozwach wszyscy bardzo chętnie w Polsce się ekscytują opowieściami o tych strasznych pozwach co to Polska będzie wytaczać milioner wszystkich gości z torbami to naprawdę nie jest metoda, żeby poprawić reputację Polski nawiasem mówiąc już jeżeliby rzeczywiście prawo i sprawiedliwość szuka szukały metody na szybkie poprawienie reputacji Polski miałam znakomity znakomity pomysł należy stworzyć duży program pomocy uchodźcom z krajów objętych wojnami z, zwłaszcza na bliskim Wschodzie i tak naprawdę znakomici błyskawicznie poprawi polskie notowania Polska będzie bardzo ciepło przyjmowana wtedy na całym świecie i dobrze traktowane to jest znacznie lepsza metoda niższy i budowanie największych nawet pomników Pileckiego na całym świecie czy właśnie epatowanie, by naszą pamięcią historyczną, bo to jest jedno nie chce się powtarza, że to jest nieskuteczne, ale te PSL pomieszanie 2 różnych zupełnie porządków których, których mieszać nie należy, które należy umieć oddzielać to znaczy co gorsza w Polski w ogóle warunkach to jeszcze do tego są fatalne skojarzenie dlatego, że to jest dokładnie to na czym zależało władzom komunistycznym, czyli władze komunistyczne miały taką ogromną potrzebę manipulowania pamięcią historyczną, czyli tworzenia 1 wzoru pamięci historycznej, bo przecież polityka historyczna w czasach PRL była niewiarygodnie rozbudowana była 1 z najważniejszych w ogóle sfery i oddziaływania propagandy komuniści bez przerwy występowali prawda w jakimś patriotycznym wdzianku ułański ciała oraz szablą, a Jaruzelski był oddawał hołdy te trumnie Jana trzeciego Sobieskiego bardzo uroczyście w myśl przechodził przed szpalerem husarzy na tę okoliczność Unii to nieprawda żołnierze zostali poprzebierani za husarzy i innych i krzyczeli czemu obywatelu generale także to Novum i to właśnie wszystko mu wszystko, aby będę się powtarza ich w sposób nieunikniony humorystycznym, zwłaszcza że wiemy że, że te komunistyczne próby zawłaszczenia i ujednolicenia przekazu historycznego są, by były nieskuteczne i tylko tworzyły taki mechanizm przekory no właśnie, gdyby i wyśmiewania tych dywizji ląd, ale to jest oczywiście też tak dlatego wtedy to było takie ważne nudna dla władzy komunistycznej to byłyby z innych powodów wydaje mi się niż dzisiaj, bo to jednak trzeba to bardzo wyraźnie podkreślić to znaczy komuniści rządzili bessy legitymizacji, by bez legitymacji Demokratycznej oni szukali legitymizacji zdjęcia nie szukali właśnie w relacjach patriotycznych to znaczy jest pokazywaniu siebie jako dobrych Polaków i są w dbających o Bogu miłujących ojczyznę Ano, dlatego że potrzebowali zbudować jakąś jako swoją legendę, która by ich jakość uzasadniała istnieje no bo wybory odbywały, ale były fikcyjne jednak nikt nie musiał być fałszowane były po prostu fikcyjne z nowym pisma bardzo mocną legitymizację legitymację wyborczą bardzo bardzo mocno ją otrzymać, więc nie ma tutaj jak powodu niczego dodatkowego szukać, ale już i już wcześniej przecież w programie wyborczym bardzo podkreślał kwestie konieczność budowania tej polityki historycznej i tożsamości na takiej polityki tożsamościowej opartej na znak pamięci historycznej trudno mi tej wsi z jakich to wynika z przesłanek jest to faktem jest, że to jest bardzo mocno ugruntowane w jej wizji świata, gdzie Polski cierpienie traktowany jest jednak w jakim sensie jako dobro narodowe jest, by utożsamia to jest rzecz tak samo nienaruszalne granice państwa nie wolno, by polskiego cierpienia żaden sposób sposób umniejszać tak jak nie oddamy Śląska nie pomoże tak nie oddamy w żadnych naszych ofiar z czasów drugiej wojnie światowej, gdy to oczywiście prowadzi po pierwsze, humorystycznych różnych paradoksów, ale co więcej to wymaga bo o ile itp, jeżeli państwo byłoby posiada silną armię ropę naftową czy coś takiego NATO to jest jak gdyby wartość, która nie wymaga dodatkowego uznania w oczach świata, bo w sposób oczywisty natomiast nasze narodowe cierpienia, jeżeli ma budować nasz wizerunek to musi jeszcze potrzebne współpraca 2 stron, ale jak tych kryptowalut tam 3 g w walutach cyfrowych które, które w tej chwili byłyby podbija świat znaczy jest potrzebne, żeby obie strony idzie mu zgadzały się do tego, że to jest wartość na więcej w związku z tym to też jest stąd ogromny nacisk polskiej dyplomacji w wszystkie inne rządy, żeby pochylił głowę przed polskim cierpieniem, bo tylko wtedy to polskie cierpienie może stać się stać się, gdy wymiernym i skutecznym narzędziem polskiej dyplomacji, ale co oczywiście im bardziej się starać my, tym bardziej to nie wychodzi, tym bardziej prowadzić do zniechęcenia irytacji w efekcie obraz jest no właśnie staje się przeciwskuteczne wracamy do punktu wyjścia, czyli że powoli świat po Polsce nie wiedział nic teraz wie tylko, tyle że jest to, bo kraj, który dopuścił się ich niesamowitych Schmidt wobec swoich żydowskich współobywateli w okresie drugiej wojnie światowej i teraz wymyślać niesamowite historie, żeby to ukryć zamaskować w związku z tym oczywiście, tym bardziej jesteśmy ciekawi czy tak się naprawdę stało i tym bardziej będziemy jechali z oburzeniem na próby zamknięcia namowy nam ust czy wprowadzenie takich jakich jakich ustaw które, które mając narzucić nam jakąś wizję tej historii z drugiej strony, jeżeli chodzi o tym, świństwem to niema co ukrywać, że się dopuścił tenże naród albowiem, że ktoś tu z państwa miał już okazję zapoznać z niedawno opublikowaną książką będącą pokłosiem badań centrum badań nad zagładą Żydów, czyli dalej jest noc to 2 tomy gigantyczne mówiące o bardzo zresztą precyzyjnie, analizując losy ukrywających Żydów po operacji Reinhardt zakończyli po likwidacji nie gett żydowskich NATO to, że losy są w większości wypadków bardzo ponure i raczej rzadkością były akty Miłosierdzia i pomocy także to jest prawda o Polsce to jest duże szanse rowerzysty przekażemy WK 1 zlote soczyście duża część prawdy wyjaśniały staramy się unikać takich sformułowaniach, że naród jest winny, a także na wydziale błędne nachalnie nad traktem to jednak jednak były, by było to państwo w dużej mierze stanie atomizacji rozproszenie rozpadu stąd jak gdyby bardzo różne postawy społeczne, które no rzeczywiście w dużej mierze haniebne wobec Żydów, które najlepiej o tym, po prostu właśnie mówić opisywać inne lepsze uznał, że jeżeli byśmy mieli mówić czy Polska może w jaki sposób bronić się przed tego rodzaju zarzutami czy przed krzywdzącą u lub każdym razie niekorzystną dla Polski wizją polskiej historii to przede wszystkim mówić o tym, o tym, że ta sprawa nie jest w Polsce zamiatana pod dywan jest badana najlepszym ambasadorem polskiej racji stanu wg mnie wspomniane właśnie centrum badania nad zagładą Żydów, czyli pokazanie, że w Polsce takie badania są prowadzone, że Polacy o tym, sami mówią mają tego świadomość i nie ukrywają żadnych złych kart w swojej w swojej historii dlatego, że to jest prawdziwą miarą dojrzałości i leży już mamy mówić o cenach całego narodu jakich narodowej mądrości tak to nie przypominała tę historię, która przytrafia mi się parę lat temu, kiedy prowadzę spotkanie z autorem tego projektu artystycznego polegającego na dokumentacji tego co się działo zmasowany żydowskimi to znaczy jak ona powoli zaczęły być wykorzystywane do roku, a to budowę drogi, a to chlewni kreator różnie to się ich losy układały także pomników nagrobnych i pamiętam, że podczas tego spotkania uderzyliśmy w taki ton bardzo lament akcyjny nad tym co się dzieje z relacją polsko-żydowskie niż polskim z antysemityzmem tak dalej tak dalej jest osiągnięcie wstała amerykańska Żydówka, która mieszka w Europie w Włoszech powierza w ogóle nie widzicie co się dzieje coś zmienia w tym kraju ile tutaj się pojawiają inicjaty w mówiących o kulturze żydowskiej i leczy się oddolnie dzieje jakże są zaciekawieni zafascynowani tym w ogóle tego nie zauważać takie rozmowy jak w tym duchu w tym w tej tonacji prowadzono tutaj na początku lat dziewięćdziesiątych dziś jesteśmy zupełnie innym punkcie już, pomijając fakt, że rozmawiać o tym w synagodze, które są odnowiona to wszystko była prawda to, że to też jakiś element, którym będziesz prześle nam oczywiście, dlatego że wszelkiego rodzaju czy to inicjatywa akademickie czy społeczny związany jest z badaniem my w przyszłości upamiętnianiem, ale też wszystkim odkrywanie miejsc to film mienie nie musi być uroczysta Akademia i cele brak po prostu właśnie może być ciekawość może być wspólne SM młodzież po porządkujące sprzętach sprzątająca cmentarz żydowski i rent rozgrywająca ma prawdy i przeszłości historię swojego miasteczka to mogą być fascynujące opowieści różnych wymiarach i rolą państwa przede wszystkim jest w takim wypadku po prostu nie przeszkadzać, więc pani jakoś życzliwie tego rodzaju inicjatywy wspierać, a jeżeli już 3, by dym widział szczerze mówiąc jakąś rolę dla dla władz centralnych to raczej nie celebrowanie narodowych sił zbrojnych, bo to jest jakiś nieprawdopodobny zupełnie strzał stopy z 1 strony Polska dyplomacja na wszystkie strony krzyczy o tym, że państwo polskie jadło co mogło, że pomagali Żydom, a z drugiej strony równocześnie zgłosić się uchwałą organizacji, która była mniejsza czynnych członków można powiedzieć, że to za każdym razem ja znam tę tezę tę wersję, że to były izolowane przypadki bez zgody dowództwa natomiast już w oficjalnych w swoich materiałach propagandowych politycznych narodowe siły zbrojne pisały, że akurat jedyna dobra rzecz, którą mamy z polskiej okupacji niemieckiej w Polsce jest pozbycie się Żydów to jest puenta dziękuję bardzo dr hab. Piotr Osęka z Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk ustaną w studiu 1 3 3 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

POPULARNE

DOSTĘP PREMIUM

40% rabatu w zimowej promocji TOK FM. Nie czekaj - zdobądź swój pakiet "Aplikacja i WWW" z solidną zniżką, aby słuchać wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Przedłuż dostęp Premium taniej!